Ա. Զոհրաբյան. «Որևիցե դատավորի պատժի չեն ենթարկել»

«Ամենալավ չափորոշիչը` ժողովրդի վերաբերմունքն է դատական համակարգին»,- այսօր կլոր սեղան-քննարկման ժամանակ հայտարարեց «Դուրս մղենք կոռուպցիան մեր կյանքից» ծրագրի իրավաբան-փորձագետ Արա Զոհրաբյանը:

Ըստ նրա, ամենակարևոր նախապայմաններից մեկն անձի սոցիալ-տնտեսական վիճակն է: Օրինակ` դատավորին ցածր աշխատավարձ տալու դեպքում` աշխատում է ռիսկայնության գործոնը, և եթե կոռուպցիայի պատճառները չվերացվեն, ուղղակի հետևանքների դեմ պայքարելով ոչնչի հասնել չի լինի: Ա. Զոհրաբյանը գտնում է, որ կոռուպցիայի վերացման համար պետք են գրագետ կադրեր, նորմալ աշխատավարձ ու սոցիալական պայմաններ, և անձը պետք է իմանա, որ «ռեալ պատժվելու է»:

Aysor-ի այն հարցին, թե օրինախախտ դատավորներին պատժելու ի՞նչ մեխանիզմներ են գործում և արդյո՞ք մինչ այս որևէ մեկը ենթարկվել է պատասխանատվության, Ա. Զոհրաբյանը պատասխանեց. «Մեր օրենսդրությունը վատը չէ: Մինչև 5 բալանոց սանդղակով գնահատելու դեպքում կարելի է 4 գնահատել: Ունենք Արդարադատության խորհուրդ, որը քննում է դատավորների հետ կապված հարցերը և որոշում է պատասխանատվության ենթարկի՞, թե` ոչ: Բայց մեր չինովնիկները շատ հետաքրքիր ձևով սուբյեկտիվության գործոնը աշխատեցնում են»:

Փորձագետը ներկայացրեց մի օրինակ, երբ դատավորներից մեկը դատավճիռ էր կայացրել, սակայն Եվրոպական դատարանը վճռել է, որ Կոնվենցիայի խախտում է եղել` անձին տանջել, խոշտանգել էին, աքցաններով եղունգներն էին քաշել, որ նա ցուցմունք տա, որի հիման վրա էլ դատապարտել էին:

«Վճռի մեջ մի հետաքրքիր բան էր գրել` ընդունել էր, որ խոշտանգումների արդյունքում է եղել, բայց դա արվել է ճշմարտությունը ստանալու նպատակով: Եթե մի քիչ խորամանկ լիներ, դա չգրեր, որևիցե խնդիր չէր լինի: Եվրոպական դատարանում շատ էին զարմացել: Բայց այդ դատավորին, որ պետք է հեռացնեին, հրապարակի մեջտեղն էլ կապեին, բոլորն էլ անցնեին` մտրակեին, մի նկատողություն տվեցին և վերջ»,- ասաց Ա. Զոհրաբյանը:

Իրավաբանի խոսքերով, Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանում առայժմ Հայաստանից 7-10 վճիռներ են կայացվել: ՀՀ-ն 2002 թ-ից է միացել Կոնվենցիային, և շուտով հնարավոր է սկսեն ներկայացված բազմաթիվ գործերն ուսումնասիրել:

«Եվրոպական դատարանը շատ մեծ ազդեցություն ունի պետությունների դատական համակարգերի զարգացման վրա: Ուղղակի  մեր դատավորները դա չեն գիտակցում, ընդ որում` նաև բնակչությունը չի գիտակցում»,- շեշտեց փորձագետը:

Ա. Զոհրաբյանի կարծիքով, կատարյալ մեխանիզմն այն է, երբ ՄԻԵԴ-ի որոշումից հետո պետությունը պետք է փոխհատուցի տուժողին, ապա Ֆինանսների նախարարությունը պետք է օրինախախտ դատավորի աշխատավարձից պահի այդ գումարը:

«Այս պահի դրությամբ` նման մեխանիզմ չկա: Որևիցե դատավորի նման պատժի չեն ենթարկել»,- փաստեց Ա. Զոհրաբյանը: