«Երբեք թույլ մի տուր հային սկսել, բառերը միշտ ձախողում են նրան»

Մարտի 17-24-ը Երևանում հյուընկալվել է «Արմմոնո» մոնոներկայացումների միջազգային 8-րդ թատերական երևանյան փառատոնը:

Մարտի 21-ին Պատանի հանդիսատեսի թատրոնի բեմում «Էթոնե» թատրոնը կներկայացնի «Հայկական համերգը կամ թուրքական ասացվածքը» կամ «Երբեք թույլ մի տուր հային սկսել, բառերը միշտ ձախողում են նրան» մոնոներկայացումը , որը բեմադրել է ֆրանսահայ ռեժիսոր Սերժ Ավետիքյանը` ֆրանսահայ կոմպոզիտոր Ժիրայր Թորիկյանի պիեսի հիման վրա:

Վերջինս նաև մոնոներկայացման դերակատարն է:

Այսօր բեմադրող-ռեժիսորն ու կոմպոզիտոր-դերասանը լրագրողների հետ հանդիպմանը փաստեցին, որ ներկայացումը յուրօրինակ ոդիսական է, որ փորձում է պատմել մենակատարը:

Ֆրանսահայ ռեժիսոր Սերժ Ավետիքյանը նշեց, որ ներկայացման միտքը ծագել է Ժիրայր Թորիկյանի մոտ, այն ծագումով հայ մի կոմպոզիտորի մասին է, ով հանդիսատեսին ներկայանալու համար իր ոդիսականն է պատմում:

«Ամբողջությամբ շուռ տված է ներկայացումը, գալիս է դատարկ մի թատրոն, բայց որտեղ նա կառուցում է ամեն ինչ` դաշնամուր, հանդիսատես: Մենք որոշել ենք ծիծաղել մեր շեղված, կտրված պաթոլոգիայի վրա, որի վրա հիմնված է մեր էությունը, ինչպե՞ս կարելի է մի երեխայի ասել, որ հայ է, քանի որ Ցեղասպանություն է եղել, կարելի է ասել, որ հայ է, քանի որ ունի մշակույթ: Ապացուցելու համար, որ դու հայ ես, պիտի ասես, որ Ցեղասպանություն են իրականացրել քո հանդեպ»,- ասաց Ավետիքյանը` պարզաբանելով, որ ներկայացման իմաստն է դուրս գալ ցեղասպանվածի հոգեբանությունից:

Դերասան Թորիկյանը վստահ է, որ հայ ազգը պիտի չշարունակի ծեծել այդ հարցը, պիտի դուրս գա ողբերգականությունից, պետք է կոնկրետ խոսել հայի էության մասին, խոսել ոչ թե ջարդերի մասին, այլ դրա ազդեցության, հետագայում դրա ունեցած հետևանքների մասին:

«Ողջ ներկայացման ընթացքում խոսելու եմ ֆրանսերեն, բայց կան հայերեն, թուրքերեն բառեր, մենք ցանկացանք, որ թարգմանությունը կողքից զուգահեռ չլինի, այն մտել է բեմի ձևավորման մեջ: Անցյալի հետ խաղաղ ապրելու համար պետք է ծիծաղես նրա վրա, այս կարգախոսով եմ ներկայացման մեջ փորձելու պատասխանել հուզող հարցերին»,- նշեց Ժ. Թորիկյանը:

Իսկ հուզող հարցերն այս դեպքում նրանք են, թե ինչպե՞ս է անցյալի ողբերգությունն ազդում մեզ վրա, ինչպիսի՞ն կլինեինք մենք, եթե պատմությունն այլ կերպ դասավորվեր, և արդյոք հայ ժողովուրդն ի՞նչ կարծիքի է անցյալը մոռանալու, ուղղվելու և ներելու մասին: