Անկարան պետք է նոր ծանր որոշումներ կայացնի Իրանի շուրջ

Միացյալ Նահանգների կողմից Թուրքիայում կայանալիք ամենամյա զորավարժություններին չմասնակցելու մասին որոշումը հարցադրումներ է առաջացնում ՆԱՏՕ անդամ-երկրների միջև կապերի արդյունավետության մասին: Այդ կապերը փորձարկվում էին Թուրքիայի և Իսրայելի միջև հարաբերությունների սառեցմամբ, ինչպես նաև` ՄԱԿ-ում Իրանի դեմ պատժամիջոցների կիրառման վերաբերյալ Անկարայի բացասական քվեարկությամբ, հայտնում է «Ամերիկայի ձայնը»:

ԱՄՆ Շտաբերի պետերի միակյալ հանձնաժողովի ղեկավար Մայքլ Մալլենը շաբաթվա վերջում հանդիպել էր Անկարյում իր թուրք գործընկեր գեներալ Իշիկ Կոնաշերի հետ և դրական էր արտահայտվել վերջին երկու տարվա ընթացքում երկրների փոխհարաբերությունների զարգացման մասին:

«Իհարկե, շատ բան է փոխվել` ավարտվել է Իարքում ամերիկյան առաքելությունը և Աֆղանստան հավելյալ ուժերի տեղակայումը: Դա երկու գործողություններ էին, որոնց համար և որոնց ընթացքում Թուրքիայի օգնությունը կենսական անհրաժեշտություն ուներ»,-ասել է նա: Բայց Միացյալ Նահանգները չեն օգտագործի թուրքական տարածքը զորքերի և սպառազինության դուրս բերման համար, թեև Անկարան դեմ չէր դրան:

Վերլուծաբանների կարծիքով` այսօր միայն խոսվում է Թուրքիայի և ԱՄՆ-ի մեջ հարաբերությունների մասին, քանի որ այլևս չկա մի իրավիճակ, երբ կողմերը ցուցաբերեն համընդհանուր գործընկերություն: Նրանք ստիպված են քննարկել յուրաքանչյուր համատեղ քայլ: Իսրայելի հետ հարաբերություններում ցայտուն է դարձել Թուրքիայի իսլամիզացվող արտաքին քաղաքականությունը, քանի որ ԱՄՆ այս երկու դաշնակիցների հարաբերությունները վատթարացել են Գազայի հատվածում պաղեստինիցիների դրության, ինչպես նաև` նրանց օգնության մեկնող նավախմբի գրոհի շուրջ:

Իսրայելի հասցեին Թուրքիայի վարչապետ Էրդողանի կոպիտ հայտարարություններից հետո, Վաշինգտոնը սկսել է մտահոգվել թուրքական արտաքին քաղաքականության ուղեծրով, առավել ևս` ՄԱԿ-ում Իրանի նկատմամբ պատժամիջոցների կիրառման դեմ Անկարայի քվեարկությունից հետո:

Անցած ամիս Վաշինգտոն էին մեկնել թուրք բարձրաստիճան, որոնք պետք է հարթեին ստեղծված սուր անկյունները: Ըստ ԱՄՆ-ում Թուրքիայի դեսպան Սելիմ Էնելի` երկկողմ հարաբերությւոններում կարևորվում է նաև թուրք-ամերիկյան համագործակցությունն Իրաքում, Աֆղանստանում, Պակիստանում, Բալկաններում:

Ըստ վերլուծաբանների` Աֆղանստանում Թուրքիայի հետ համագործակցությունը կարևոր է ԱՄՆ համար: Թուրքական ուժերը կարևոր դեր են կատարում աֆղանական բանակի և ոստիկանության վերապատսրատման գործում: Կարևոր է նաև այն, որ Թուրքիան ՆԱՏՕ-ի միակ մահմեդական երկիրն է:

Անկարայի և Վաշինգտոնի միջև կնճռոտ հարցերից է նաև Թուրքիային ամերիկյան նոր զինատեսակների մատակարարման հարցը: Թուրքիան փորձում է համոզել Մաիցյալ Նահանգներին, որ զենքը` քուրդ անջատողականների դեմ պայքարի բանալին է: Ըստ վերլուծաբանների, եթե ԱՄՆ Կոնգրեսը որոշի արգելել Թուրքիային զենքի վաճառքը, դա կարող է մեծ հարված հասցնել երկկողմ հարաբերություններին` մեծացնելով հակաամերիկյան տրամադրությունները:

Թուրքիայի հանրային կարծիքի կարևորությունը կմեծանա խորհրդարանական ընտրությունների մոտենալուն պես: Մինդեռ Եվրամիության և ԱՄՆ-ի ճնշումները կաճեն, և Անկարան պետք է նոր ծանր որոշումներ կայացնի Իրանի շուրջ, նշում է «Ամերիկայի ձայնը»: