ARM   RUS   ENG

Պահանջում են. Մշակել բնապահպանական արտահերթ զեկույց

Թեղուտի պաշտպանության քաղաքացիական նախաձեռնության Իրավական հարցերով աշխատանքային խումբը հանդես է եկել ՀՀ ՄԻՊ Կարեն Անդրեասյանին ուղղված դիմումով: Պահանջը` մշակել բնապահպանական արտահերթ զեկույց.

«ՀՀ Սահմանադրության համաձայն Հայաստանի բնակչությունն ունի իր առողջությանը և բարեկեցությանը նպաստող շրջակա միջավայրում ապրելու իրավունք: Հայաստանի բնաշխարհի հարուստ բազմազանությունը լայն հնարավորություններ է ստեղծում կանաչ տնտեսության զարգացման համար, մինչդեռ ներկայումս օրենքի կոպիտ խախտումներով իրականացվող հանքահումքային, սպառողական տնտեսական քաղաքականությունը անդառնալիորեն ոչնչացնում է բնության բաղադրիչները` անհնարին դարձնելով կայուն և հեռանկարային տնտեսական զարգացման հնարավորությունները:

Բնօգտագործման և բնապահպանության ոլորտում համակարգային քաղաքականության բացակայությունը, բնական պաշարների անկանոն և անվերահսկելի գերշահագործումը, թափոնները հարկման դաշտից թուրս թողնելը, բնական պաշարների շահագործման և կառավարման համակարգում տիրող անպատժելիության մթնոլորտն ու կոռուպցիան երկրում ստեղծել են պայթյունավտանգ բնապահպանական իրադրություն:

ՀՀ դատական ատյանները վարույթ չեն ընդունում և քննության չեն առնում հանրային շահերի պաշտպանության համար քաղաքացիների կամ հասարակական կազմակերպությունների ներկայացրած հայցերը: Ինչպես Թեղուտի (գործ` ՎԴ/3275/05/09), այնպես էլ Ուսանողական այգու (գործ` ՎԴ/3432/05/10) պարագայում ՀՀ վարչական և վճռաբեկ դատարանները իրավական դիրքորոշում են հայտնել, որ «…վարչական դատարան դիմելով՝ արդարադատություն կարող է հայցել միայն այն անձը, որը գտնում է, որ վարչարարությամբ իր իրավունքները կամ շահերը անմիջականորեն շոշափվել են», «ՀՀ օրենսդրությամբ դատարան դիմելու իրավունք նախատեսված է միայն այն անձանց համար, որոնց իրավունքներն անմիջականորեն խախտվել են»: Այսպիսի պայմաններում հասարակությունը զրկված է իր իրավունքների դատական պաշտպանության միջոցներից:

Շրջակա միջավայրի վիճակի հետ անխզելիորեն փոխկապակցված է բնակչության առողջական վիճակը: Հայաստանի Հանրապետության Գիտությունների ազգային ակադեմիայի Էկոլոգանոոսֆերային հետազոտությունների կենտրոնի ուսումնասիրությունների արդյունքում Լեռնաձոր գյուղում և Քաջարան Քաղաքում ապրող տասից ավելի երեխաների մազարմատներում հայտնաբերվել են ծանր մետաղների բարձր խտություններ` սնդիկ, կադմիում, կապար, պղինձ և այլն (հետազոտությունների ամփոփված են «Քաջարան քաղաքի շրջակա միջավայրի վիճակի էկոլոգաերկրաքիմիական գնահատում» ուսումնասիրության մեջ (2008թ.):

Ոլորտի մասնագետների վկայությամբ կապարի բարձր պարունակությունն օրգանիզմում ազդում է նյարդային համակարգի վրա, կարող է առաջացնել մտավոր թերզարգացվածություն, տեսողության, լսողության և խոսքի խախտումներ, ազդում է նաև երիկամների և ստամոքսի, նյութափոխանակության համակարգերի վրա: Հայտնի է, որ օրգանիզմում պղնձի բարձր պարունակությունը թույն է: Եթե մետաղի պարունակությունը օրգանիզմում երկար ժամանակ բարձր է մնում, կարող են զարգանալ ուռուցքներ: Մետաղն ախտահարում է նյարդային համակարգը, երիկամները, լյարդը: Կադմիումի բարձր պարունակությունն առաջացնում է կմախքի տձևացում, թոքերի ախտահարում: Այս մետաղների` օրգանիզմ թափանցելու ուղիները բազմաթիվ են` հողը, ջուրը, օդը և ընտանի կենդանիները:

Առողջապահական ծանր վիճակի մասին են վկայում նաև Պաշտպանի 2011 թվականի Տարեկան զեկույցում ներկայացված Առողջության համաշխարհային կազմակերպության տվյալներն փաստերն այն մասին, որ Հայաստանում գրանցված արատավոր ծնունդների քանակը ԱՊՀ երկրների շարքում երկրորդն է Ղրղզստանից հետո: Չնայած այս տագնապահարույց վիճակին, օրենքը ոչ պետության, և ոչ էլ մասնավոր ընկերությունների համար չի նախատեսում հանքարդյունաբերական գոտիներում բնակվող մարդկանց առողջական պարտադիր ապահովագրության կամ պատճառված վնասի փոխհատուցման պարտավորություններ:
Առողջապահական վիճակի վատթարացման հիմնական պատճառներից են հանքարդյունաբերական թափոնների պոչամբարներում տիրող բարձիթողի վիճակը: ՀՀ Վերահսկիչ պալատի 2012թ. Ընթացիկ հաշվետվության համաձայն, ՀՀ բնապահպանության նախարարություն ներկայացվող թափոնների մասին տարեկան հաշվետվություններում թափոնները ներկայացվել են կամ որպես ոչ վտանգավոր, կամ ընդհանրապես պոչամբարների պարունակությունը որպես թափոն չի դիտարկվել: Արդյունքում որևէ բնապահպանական վճար չի վճարվել: Վտանգավոր թափոններ առաջացնող կազմակերպությունների 79 տոկոսը վտանգավոր թափոնների անձնագրեր չեն կազմել և ՀՀ բնապահպանության նախաչժրարություն համաձայնեցման չեն ներկայացվել: Ժամկետանց թունաքիմիկատների և քիմիական թափոնների (այդ թվում` Ալավերդու մկնդեղ պարունակող թունաքիմիկատների) պահպանումն իրականացվում է օրենսդրության պահանջների խախտումներով, վտանգավոր օբյեկտները չեն հաշվառվել ՀՀ արտակարգ իրավիճակների նախարարության ռեեստրում:

Մարդու էկոլոգիական իրավունքների խախտման ամենացայտուն օրինակն է Թեղուտում հանքավայրի շահագործման թույլտվություն տրամադրելու գործընթացը, տրվել է ՀՀ օրենսդրության կոպիտ խախտումներով: Շահագրգիռ հասարակությունը հանքավայրի շահագործման դեմ սկսել է բազմակողմանի իրավական գործընթաց, որի ընթացքում դիմել է ինչպես ներպետական դատական ու վարչական մարմիններին, այնպես էլ միջազգային կառույցներին: 2011թ. հունիսի 29-ից հուլիսի 1-ը Քիշնեւում տեղի է ունեցել Օրհուսի կոնվենցիայի գերագույն մարմնի` Կոնվենցիայի կողմ հանդիսացող երկրների հանդիպման ընթացքում կայացվել է որոշում առ այն, որ «Հայաստանի օրենսդրության և պրակտիկայի մեջ դեռևս առկա են թերություններ, եւ դրանց պատճառով Մասնակից պետությունը սույն գործով ձախողել է կատարել Կոնվենցիայի 3-րդ հոդվածի 1-ին կետի պահանջը (56-րդ պարբերություն), ինչպես նաև Կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածի 2-րդ, 4-րդ և 9-րդ կետերի պահանջները»:

Անհրաժեշտ ենք համարում առանձնահատուկ կերպով շեշտել նաեւ, որ Կոնվենցիայի Կողմերի որոշումը ունի բարձր իրավաբանական ուժ եւ պարտադիր է կատարման պետության կողմից: Այնուհանդերձ, Հայաստանի պատկան մարմինները չեն կատարում իրենց միջազգային պարտավորությունները` դրանով խախտելով նաեւ Հայաստանի կողմից վավերացված «Միջազգային պայմանագրերիմասին» Վիեննայի կոնվենցիան:

Հաշվի առնելով վերջին շրջանում Ձեր դրական դերակատարումը բնապահպանական նախաձեռնություններին աջակցելու գործում` գտնում ենք, որ Պաշտպանի գրասենյակը կարող է շոշափելի դրական ազդեցություն ունենալ վերը նշված հիմնախնդիրների բազմակողմանի վերլուծության եւ կարգավորման համար: Խնդրոիմ ենք ձեռնարկել համարժեք քայլեր սույն դիմումում արծարծված խնդիրների համալիր ուսումնասիրություն կատարելու համար, մարդու իրավունքների խախտումները վեր հանելու եւ Ձեր իրավասության շրջանակներում մարդկանց խախտված իրավունքները պաշտպանելու համար: Մենք մեր պատրաստակամությունն ենք հայտնում բոլոր հնարավոր միջոցներով Ձեզ աջակցել Հայաստանի էկոլոգիական իրավիճակի առնչությամբ տեղեկատվություն տրամադրելու, այդ թվում` արտահերթ զեկույց մշակելու համար»,- ասված է հայտարաությունում:

10.07.2012, 20:26

Aysor.am

Տեքստում սխալ կամ վրիպակ նկատելու դեպքում, ուղարկեք խմբագրին հաղորդագրություն` նշելով տվյալ սխալը, այնուհետև սեղմելով Ctrl-Enter:
Share |






Լրահոս

17:00 • 25/10, Ծառուկյանի ելույթում որևէ նոր ու հետաքրքիր բան չկար. Արշակ Սադոյան

16:45 • 25/10, Հայ-հունական համագործակցություն՝ Կիպրոսի թուրքական օկուպացիայի դեմ

16:39 • 25/10, Կոնսենսուս՝ եռյակի ու իշխանության միջև

16:26 • 25/10, Ոչնչացվել է իրանական արտադրության 500 հատ ձու

16:07 • 25/10, Նախագահ Սերժ Սարգսյանն աշխատանքային այցով կմեկնի Ֆրանսիա

15:58 • 25/10, Պուտին. Յանուկովիչին ՌԴ են տեղափոխել մեր հատուկ ծառայությունները

15:35 • 25/10, Յուրի Իգիթխանյան. Դերասանը պետք է անընդհատ աշխատի, այլապես «կժանգոտի»

15:23 • 25/10, «Անահիտ» մուլտֆիլմի թրեյլերը տեղադրվել է Youtube-ում (Տեսանյութ)

15:10 • 25/10, Վաղը Սուրբ Խաչի Գյուտի տոնն է

14:57 • 25/10, Վարչապետն ընդունել է իրացման գոտիների բնակիչներին

14:48 • 25/10, Նոյեմբերի 2-ին Օպերայում կկայանա «Interdance» պարային համույթի մենահամերգը

14:44 • 25/10, Բժշկին մեղադրանք է առաջադրվել՝ ոչ պատշաճ աշխատելու համար

14:33 • 25/10, ՀՀ նախագահը մասնակցել է Մերիդիան կենտրոնի հայ գեղանկարիչների ցուցահանդեսին

14:25 • 25/10, Իսլամականները հոգեխթանիչներ են ընդունում՝ առավել վայրագ դառնալու համար

14:12 • 25/10, ՀՀ նախագահը Լոռու մարզում դատավոր է նշանակել

14:00 • 25/10, Հ. Նաղդալյան. Հանրահավաքում նորույթ չկար, բացառությամբ՝ Ծառուկյանի ելույթի

13:45 • 25/10, Հայ դիրքապահների ուղղությամբ մեկ շաբաթում արձակվել է 3000 կրակոց

13:39 • 25/10, Բացվեց «Yerevan Show 2014» ոսկերչական ցուցահանդեսը

13:31 • 25/10, Իվան Վոլինկին. Ոչ ոք ԵՏՄ անդամակցությանը դեմ հանդես չի գալիս, բացի մեկից

13:17 • 25/10, «Google»-ի աշխատակիցը համաշխարհային ռեկորդ է սահմանել

13:03 • 25/10, Հայտնի դիզայներներ Դոմենիկո Դոլչեն և Ստեֆանո Գաբանան արդարացվել են

12:54 • 25/10, Էնֆիաջյան. Ժողովուրդը լսեց այդքան սպասված խոսքը և գործողությունների ծրագիրը

12:40 • 25/10, Ուկրաինայում այսօր «լռության օր» է

12:25 • 25/10, Ներմուծման կազմակերպման գործընթացը Հայաստանում

12:04 • 25/10, 19-ամյա երիտասարդը դատապարտվել է անչափահաս ազգականի հետ սեռական կապի համար

11:53 • 25/10, Փլուզում Կոտայք գյուղում. 28-ամյա երիտասարդը տեղում մահացել է

11:42 • 25/10, Պետքարտուղարություն. ԱՄՆ-ը Ռուսաստանի հետ առճակատում չի փնտրում

11:30 • 25/10, Հայազգի Էթյեն Մահչուպյանը դարձել է Դավութօղլուի գլխավոր խորհրդական

11:16 • 25/10, Դիլիջանի ոլորաններում մեքենան ընկել է ձորը

11:05 • 25/10, Ադրբեջանը Թուրքիային էլեկտրաէներգիա կմատակարարի 2015 թ.-ից

10:51 • 25/10, Ազատամուտ գյուղում շնագայլը հարձակվել և վնասել է գյուղի երկու բնակչի

10:40 • 25/10, Պատահար Գայի պողոտայում. Կան տուժածներ

10:29 • 25/10, ԱՄՆ-ում ավագ դպրոցի աշակերտը կրակոցներ է արձակել դպրոցում

10:16 • 25/10, «Էրեբունի-Երևան 2796». Այն մասին, թե ինչպես է ծախսվել 180 մլն ՀՀ դրամը

10:02 • 25/10, Ուշադրություն. Եղանակը կնվազի 7-9 աստիճանով

09:51 • 25/10, ԲՀԿ-ի գործարար հատվածը Ծառուկյանի խոսքը գետնով տվեց

09:44 • 25/10, Ծառուկյանի օբյեկտների աշխատակիցներին հրահանգվել էր ներկայանալ հանրահավաքին

09:39 • 25/10, Այս տարի Հայաստանից ավելի շատ բանջարեղեն է արտահանվել, քան միրգ

09:32 • 25/10, Վայքի ՀՀԿ-ական քաղաքապետը դեմ չէ մարզպետ նշանակվելուն

09:26 • 25/10, Նկատվեցին Ծառուկյանի անձնական ամբիցիաները. Խոսրով Հարությունյան. «Առավոտ»

09:20 • 25/10, Եռյակում առկա հակասություններն ի ցույց չդնելու տարրական մեխանիզմներ չկան

09:13 • 25/10, «Ռոսնեֆտը» մտադիր չէ ներդրում անել «Նաիրիտում»

09:07 • 25/10, Ոսկու շուկայի Վաղարշը խելոքացել ու հաշտվել է աշխատակիցների հետ

20:44 • 24/10, Գրիգորի Լեպսի կնոջը Թաիլանդից վերադառնալուց հետո հոսպիտալացրել են

20:36 • 24/10, Թուրք-ադրբեջանա-վրացական ռազմական համագործակցությունը կխորանա

20:24 • 24/10, Զինվորի ոտքը կտրել են. Նա դիմում է մարդկանց (Տեսանյութ). Hetq.am

20:16 • 24/10, Ասլամազյանի անվան թիվ 1 երաժշտական դպրոցը հիմնանորոգվել է ամբողջությամբ

20:07 • 24/10, Վարչապետի գլխավորությամբ քննարկվել են ձկնաբուծության զարգացման հարցեր

19:51 • 24/10, Լիտվան աջակցել է ԵՄ հետ Հայաստանի երկխոսությանը. Լինկյավիչուս

19:40 • 24/10, Արցախի բժիշկները որակավորման դասընթաց են անցնում Ստեփանակերտում

19:32 • 24/10, «Լիտվան ջանում է ընդլայնել հարաբերությունները բարեկամ Հայաստանի հետ»

19:18 • 24/10, Ազատության հրապարակում էր նաև Գյումրու քաղաքապետը

19:07 • 24/10, Մենք կողմ ենք խաղաղ անցման, մենք պատրաստ ենք ցանկացած սցենարի. Ծառուկյան

18:55 • 24/10, Այստեղ հավաքվածներից ոչ մեկն օրիգինալ մտքի տեր չէ. Րաֆֆի Հովհաննիսյան

18:47 • 24/10, Եղվարդի որոշ հատվածներում մեկ օր ջուր չի լինի

18:36 • 24/10, Րաֆֆի Հովհաննիսյան. Այստեղ հավաքվածներից յուրաքանչյուրդ մի զենք եք

18:29 • 24/10, Տեր-Պետրոսյանը՝ հանրահավաքի մասնակիցներին. Թեթև տարեք

18:11 • 24/10, Հիմնական ելույթի պատիվը տրված է Ծառուկյանին. Դե մի հատ լավ ծափ տվեք

18:05 • 24/10, Այս իշխանությունն արդեն ամորձատված է. Արամ Մանուկյան

17:53 • 24/10, Վարդան Օսկանյան. Այս ընդդիմությունը պաշտոններ չի հետապնդում

17:45 • 24/10, Ծննդյան 80-ամյակին` Էլվիրա Ուզունյանին Նախագահը շնորհավորական ուղերձ է հղել

17:36 • 24/10, Հայաստանում բավականին մեծ առաջընթաց է նկատվում. Բուսետտո

17:23 • 24/10, Ազատության հրապարակում մեկնարկեց գործողությունների հանրահավաքը

17:15 • 24/10, «Հայաստանում ՄԱԿ-ը մի քանի գլխավոր ոլորտներում է աշխատանք իրականացնում»

17:04 • 24/10, Գրիշա Վիրաբյանը Երևանի ոստիկանապետի դեմ ՄԻԵԴ լրացուցիչ նամակ կուղարկի

16:53 • 24/10, Արցախի նախագահ Բակո Սահակյանը պարգևատրել է Շահեն Մեղրյանի որդուն

16:40 • 24/10, Գերագույն Ռադայում մեծամասնություն կկազմեն Մայդանի արևմտամետները

16:14 • 24/10, Վարչապետը շնորհակալություն է հայտնել Անրի Ռենոյին՝ համագործակցության համար

16:05 • 24/10, 7100 անձնական համակարգիչ է բաշխվել Լեռնային Ղարաբաղի և Հայաստանի երեխաներին

15:53 • 24/10, Եղիազարյան. Հայաստանը չի կարող լինել կամուրջ ԵՏՄ-ի և ԵՄ-ի միջև

15:45 • 24/10, Թուրքիայի ՊՆ պատվիրակությունը հետևել է Նախիջևանի զորավարժություններին

15:32 • 24/10, Հադրութի շրջանում կկազմակերպվի Արցախյան թթվի փառատոն

15:20 • 24/10, Եղիազարյան. Գուցե Ծառուկյանը ասելու բան ունի, բայց իշխանափոխություն չի լինի

15:06 • 24/10, «Բաց Խաղ» համակարգչային և բջջային խաղերի ցուցադրություն` Մոսկվա կթ-ում

14:58 • 24/10, Ջավախքում կրոնական հողի վրա նոր հակամարտություն է հասունանում

14:49 • 24/10, Մեկնարկել է Մանկական բժիշկների 4-րդ ազգային կոնֆերանսը