ARM   RUS   ENG

Պահանջում են. Մշակել բնապահպանական արտահերթ զեկույց

Թեղուտի պաշտպանության քաղաքացիական նախաձեռնության Իրավական հարցերով աշխատանքային խումբը հանդես է եկել ՀՀ ՄԻՊ Կարեն Անդրեասյանին ուղղված դիմումով: Պահանջը` մշակել բնապահպանական արտահերթ զեկույց.

«ՀՀ Սահմանադրության համաձայն Հայաստանի բնակչությունն ունի իր առողջությանը և բարեկեցությանը նպաստող շրջակա միջավայրում ապրելու իրավունք: Հայաստանի բնաշխարհի հարուստ բազմազանությունը լայն հնարավորություններ է ստեղծում կանաչ տնտեսության զարգացման համար, մինչդեռ ներկայումս օրենքի կոպիտ խախտումներով իրականացվող հանքահումքային, սպառողական տնտեսական քաղաքականությունը անդառնալիորեն ոչնչացնում է բնության բաղադրիչները` անհնարին դարձնելով կայուն և հեռանկարային տնտեսական զարգացման հնարավորությունները:

Բնօգտագործման և բնապահպանության ոլորտում համակարգային քաղաքականության բացակայությունը, բնական պաշարների անկանոն և անվերահսկելի գերշահագործումը, թափոնները հարկման դաշտից թուրս թողնելը, բնական պաշարների շահագործման և կառավարման համակարգում տիրող անպատժելիության մթնոլորտն ու կոռուպցիան երկրում ստեղծել են պայթյունավտանգ բնապահպանական իրադրություն:

ՀՀ դատական ատյանները վարույթ չեն ընդունում և քննության չեն առնում հանրային շահերի պաշտպանության համար քաղաքացիների կամ հասարակական կազմակերպությունների ներկայացրած հայցերը: Ինչպես Թեղուտի (գործ` ՎԴ/3275/05/09), այնպես էլ Ուսանողական այգու (գործ` ՎԴ/3432/05/10) պարագայում ՀՀ վարչական և վճռաբեկ դատարանները իրավական դիրքորոշում են հայտնել, որ «…վարչական դատարան դիմելով՝ արդարադատություն կարող է հայցել միայն այն անձը, որը գտնում է, որ վարչարարությամբ իր իրավունքները կամ շահերը անմիջականորեն շոշափվել են», «ՀՀ օրենսդրությամբ դատարան դիմելու իրավունք նախատեսված է միայն այն անձանց համար, որոնց իրավունքներն անմիջականորեն խախտվել են»: Այսպիսի պայմաններում հասարակությունը զրկված է իր իրավունքների դատական պաշտպանության միջոցներից:

Շրջակա միջավայրի վիճակի հետ անխզելիորեն փոխկապակցված է բնակչության առողջական վիճակը: Հայաստանի Հանրապետության Գիտությունների ազգային ակադեմիայի Էկոլոգանոոսֆերային հետազոտությունների կենտրոնի ուսումնասիրությունների արդյունքում Լեռնաձոր գյուղում և Քաջարան Քաղաքում ապրող տասից ավելի երեխաների մազարմատներում հայտնաբերվել են ծանր մետաղների բարձր խտություններ` սնդիկ, կադմիում, կապար, պղինձ և այլն (հետազոտությունների ամփոփված են «Քաջարան քաղաքի շրջակա միջավայրի վիճակի էկոլոգաերկրաքիմիական գնահատում» ուսումնասիրության մեջ (2008թ.):

Ոլորտի մասնագետների վկայությամբ կապարի բարձր պարունակությունն օրգանիզմում ազդում է նյարդային համակարգի վրա, կարող է առաջացնել մտավոր թերզարգացվածություն, տեսողության, լսողության և խոսքի խախտումներ, ազդում է նաև երիկամների և ստամոքսի, նյութափոխանակության համակարգերի վրա: Հայտնի է, որ օրգանիզմում պղնձի բարձր պարունակությունը թույն է: Եթե մետաղի պարունակությունը օրգանիզմում երկար ժամանակ բարձր է մնում, կարող են զարգանալ ուռուցքներ: Մետաղն ախտահարում է նյարդային համակարգը, երիկամները, լյարդը: Կադմիումի բարձր պարունակությունն առաջացնում է կմախքի տձևացում, թոքերի ախտահարում: Այս մետաղների` օրգանիզմ թափանցելու ուղիները բազմաթիվ են` հողը, ջուրը, օդը և ընտանի կենդանիները:

Առողջապահական ծանր վիճակի մասին են վկայում նաև Պաշտպանի 2011 թվականի Տարեկան զեկույցում ներկայացված Առողջության համաշխարհային կազմակերպության տվյալներն փաստերն այն մասին, որ Հայաստանում գրանցված արատավոր ծնունդների քանակը ԱՊՀ երկրների շարքում երկրորդն է Ղրղզստանից հետո: Չնայած այս տագնապահարույց վիճակին, օրենքը ոչ պետության, և ոչ էլ մասնավոր ընկերությունների համար չի նախատեսում հանքարդյունաբերական գոտիներում բնակվող մարդկանց առողջական պարտադիր ապահովագրության կամ պատճառված վնասի փոխհատուցման պարտավորություններ:
Առողջապահական վիճակի վատթարացման հիմնական պատճառներից են հանքարդյունաբերական թափոնների պոչամբարներում տիրող բարձիթողի վիճակը: ՀՀ Վերահսկիչ պալատի 2012թ. Ընթացիկ հաշվետվության համաձայն, ՀՀ բնապահպանության նախարարություն ներկայացվող թափոնների մասին տարեկան հաշվետվություններում թափոնները ներկայացվել են կամ որպես ոչ վտանգավոր, կամ ընդհանրապես պոչամբարների պարունակությունը որպես թափոն չի դիտարկվել: Արդյունքում որևէ բնապահպանական վճար չի վճարվել: Վտանգավոր թափոններ առաջացնող կազմակերպությունների 79 տոկոսը վտանգավոր թափոնների անձնագրեր չեն կազմել և ՀՀ բնապահպանության նախաչժրարություն համաձայնեցման չեն ներկայացվել: Ժամկետանց թունաքիմիկատների և քիմիական թափոնների (այդ թվում` Ալավերդու մկնդեղ պարունակող թունաքիմիկատների) պահպանումն իրականացվում է օրենսդրության պահանջների խախտումներով, վտանգավոր օբյեկտները չեն հաշվառվել ՀՀ արտակարգ իրավիճակների նախարարության ռեեստրում:

Մարդու էկոլոգիական իրավունքների խախտման ամենացայտուն օրինակն է Թեղուտում հանքավայրի շահագործման թույլտվություն տրամադրելու գործընթացը, տրվել է ՀՀ օրենսդրության կոպիտ խախտումներով: Շահագրգիռ հասարակությունը հանքավայրի շահագործման դեմ սկսել է բազմակողմանի իրավական գործընթաց, որի ընթացքում դիմել է ինչպես ներպետական դատական ու վարչական մարմիններին, այնպես էլ միջազգային կառույցներին: 2011թ. հունիսի 29-ից հուլիսի 1-ը Քիշնեւում տեղի է ունեցել Օրհուսի կոնվենցիայի գերագույն մարմնի` Կոնվենցիայի կողմ հանդիսացող երկրների հանդիպման ընթացքում կայացվել է որոշում առ այն, որ «Հայաստանի օրենսդրության և պրակտիկայի մեջ դեռևս առկա են թերություններ, եւ դրանց պատճառով Մասնակից պետությունը սույն գործով ձախողել է կատարել Կոնվենցիայի 3-րդ հոդվածի 1-ին կետի պահանջը (56-րդ պարբերություն), ինչպես նաև Կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածի 2-րդ, 4-րդ և 9-րդ կետերի պահանջները»:

Անհրաժեշտ ենք համարում առանձնահատուկ կերպով շեշտել նաեւ, որ Կոնվենցիայի Կողմերի որոշումը ունի բարձր իրավաբանական ուժ եւ պարտադիր է կատարման պետության կողմից: Այնուհանդերձ, Հայաստանի պատկան մարմինները չեն կատարում իրենց միջազգային պարտավորությունները` դրանով խախտելով նաեւ Հայաստանի կողմից վավերացված «Միջազգային պայմանագրերիմասին» Վիեննայի կոնվենցիան:

Հաշվի առնելով վերջին շրջանում Ձեր դրական դերակատարումը բնապահպանական նախաձեռնություններին աջակցելու գործում` գտնում ենք, որ Պաշտպանի գրասենյակը կարող է շոշափելի դրական ազդեցություն ունենալ վերը նշված հիմնախնդիրների բազմակողմանի վերլուծության եւ կարգավորման համար: Խնդրոիմ ենք ձեռնարկել համարժեք քայլեր սույն դիմումում արծարծված խնդիրների համալիր ուսումնասիրություն կատարելու համար, մարդու իրավունքների խախտումները վեր հանելու եւ Ձեր իրավասության շրջանակներում մարդկանց խախտված իրավունքները պաշտպանելու համար: Մենք մեր պատրաստակամությունն ենք հայտնում բոլոր հնարավոր միջոցներով Ձեզ աջակցել Հայաստանի էկոլոգիական իրավիճակի առնչությամբ տեղեկատվություն տրամադրելու, այդ թվում` արտահերթ զեկույց մշակելու համար»,- ասված է հայտարաությունում:

10.07.2012, 20:26

Aysor.am

Տեքստում սխալ կամ վրիպակ նկատելու դեպքում, ուղարկեք խմբագրին հաղորդագրություն` նշելով տվյալ սխալը, այնուհետև սեղմելով Ctrl-Enter:
Share |






Լրահոս

09:50 • 01/10, ՄԻԵԴ-ում ՀՀ դատավորի պաշտոնի համար հայտարարված մրցույթի օրը հայտնի է

09:44 • 01/10, Ստեփան Մարգարյան. Իշխանությունները չեն կատարել քառյակի 12 կետերը

09:37 • 01/10, ԲՀԿ-ում կողմ ըլլալով դեմ են

09:30 • 01/10, ՏՄՊՊՀ-ն ուսումնասիրություններ է կատարում «Հարավկովկասյան երկաթուղիներում»

09:23 • 01/10, «Անկեղծ սիրում եմ Սուրիկ Խաչատրյանին՝ որպես տղամարդ տղա». «Առավոտ»

09:17 • 01/10, Ոսկու շուկայի սեփականատերն արգելել է բանկերից ոսկի գնել

09:10 • 01/10, Սերգո Կարապետյանը որոշել է փակել «Ագրո TV» հեռուստածրագիրը

20:58 • 30/09, Վաղը ցուցարարները կփորձեն խոչընդոտել պատգամավորներին՝ մտնել խորհրդարան

20:37 • 30/09, Քաղաքական բոլոր ուժերը, բացառությամբ ՀՀԿ-ի՝ վճռական են. Մելքումյան

20:28 • 30/09, Հայ-հունական դաշինքը՝ ընդդեմ Թուրքիայի ժխտողական քաղաքականության

20:14 • 30/09, Հոկտեմբերի 1-ին հանրապետության որոշ համայնքներ կհոսանքազրկվեն

20:05 • 30/09, Ադրբեջանը չի ցանկանում արևմտյան լինել. դե Վաալ

19:50 • 30/09, «Թեև վատառողջ էի՝ ընկերներս չթողեցին, որ տարեդարձիս տոնից խուսափեմ»

19:36 • 30/09, Թուրք-ադրբեջանական ՌՕՈՒ-ի զորավարժությունները կկայանան Թուրքիայում

19:23 • 30/09, Հովիկ Աբրահամյանն աշխատանքային ճաշ է ունեցել Հունաստանի նախագահի հետ

19:10 • 30/09, Ստորագրվել է հայ-բրիտանական ռազմական համագործակցության պլանը

18:55 • 30/09, Դավիթ Խաչատրյանի փաստաբան. Դատարանը շտապում էր րոպե առաջ ավարտել գործը

18:42 • 30/09, Փաշինյան. Սուրիկ Խաչատրյանի դիմավորումը «հյուսիսկորեական ոճով» էր բեմադրված

18:35 • 30/09, ԱԺ արատհերթ նիստը կրկին չկայացավ. Հանրապետականները չկան

18:24 • 30/09, ԱԺ-ի ներսում՝ արտահերթի նախապատրաստում, դրսում՝ առևտրականների ցույց

18:18 • 30/09, ԲՀԿ պատգամավոր. Շրջանառության հարկի մասին օրենքը հետամնաց գործիք է

18:10 • 30/09, ՎՊ բացահայտումները մնում են միայն հաշվարկների մակարդակում. Լ. Սարգսյան

17:57 • 30/09, Մարզահամերգային համալիրը դարձել է մարզահամալիր. «Ասես ֆիթնես կլուբ լինի»

17:50 • 30/09, Դոխոլյան. Իշխանությունները պետք է պահպանեն Վերին Լարսի անվտանգության խնդիրը

17:44 • 30/09, Փաշինյան. «Համազգային ղումար»՝ Հանրայինով ֆուտբոլի ցուցադրության ժամանակ

17:33 • 30/09, Ջհանգիրյանը չի ընդունում, երբ փոքր գործընկերներն ինչ-որ բան են թելադրում

17:26 • 30/09, Կրակոցներ՝ Երևանում. Մեկ մարդ վիրավոր է

17:21 • 30/09, Հրաչյա Սարգսյան. Չեմ հիշում՝ ինչ պետք է արած լինեինք, որ Դավոն կրակեր

17:14 • 30/09, Հանրայինում բազմաթիվ փոփոխություններ կան, իսկ Դուք չեք նկատում. Ռ. Ջաղինյան

17:06 • 30/09, Այսօր տեղի կունենա Դավիթ Հակոբյանի հոգեհանգիստը

16:55 • 30/09, Հայկ Մարությանից՝ «Սուպեր մամա» ճանապարհին. Լուսանկար

16:44 • 30/09, Արամ Մանուկյան. Բանակը երբեք ներքին խնդիրների համար չպետք է օգտագործվի

16:35 • 30/09, «Հայաստանի և Հունաստանի միջև հարաբերությունները դինամիկ զարգանում են»

16:23 • 30/09, Արամ Սարգսյանը՝ պետական պարտքի ու այն մեծացնող տարօրինակ վարկերի մասին

16:03 • 30/09, ԵԱՀԿ-ն դիտարկման ժամանակ կրակի դադարեցման ռեժիմի խախտումներ չի արձանագրել

15:52 • 30/09, Հայ և հույն գործարարները համագործակցության լայն շրջանակ ունեն

15:40 • 30/09, Ռոբերտ Քոչարանի որոշումը որքանո՞վ էր իրավական. Հարց՝ Ջհանգիրյանին

15:27 • 30/09, Գագիկ Ջհանգիրյան. Բանակը չի կարող հասարկական կարգ պաշտպանել

15:16 • 30/09, Նախագահը երկրի ֆլագն ա, դրոշն ա. Առաքել Մովսիսյան

15:05 • 30/09, Հունաստանի նախագահը գոհ է հայ-հունական հարաբերությունների մակարդակից

14:55 • 30/09, Հայ և հույն գործարարները կարող են փոխշահավետ համագործակցել

14:43 • 30/09, Նախագահ. Պարտավոր ենք ընդլայնել հայ-հունական տնտեսական հարաբերությունները

14:32 • 30/09, «Սուրիկ Խաչատրյանի նշանակումից հետո մտքումս միայն հայհոյանքներ էին»

14:21 • 30/09, Հայաստանը մամուլի ազատության ցուցանիշով տարածաշրջանում առաջատարն է

14:12 • 30/09, Ն. Զոհրաբյանը՝ ԵԽԽՎ-ում. Պետք է հստակ պատժամիջոցներ կիրառել Ադրբեջանի դեմ

14:02 • 30/09, Սերժ Սարգսյանն ընդունել է Հունաստանի նախագահին. Ստորագրվել են համաձայնագրեր

13:40 • 30/09, Այս տարի ընտանեկան բռնության ենթարկվածների թիվը 3 անգամ աճել է

13:28 • 30/09, Դավութօղլու. TANAP-ը կմիավորի Հարավային Կովկասը և Բալկանները

13:16 • 30/09, Վիտամինի Գարիկը՝ «Սուպեր Մամա» կինոկատագերգությունում. Լուսանկարներ

13:05 • 30/09, Վարդենիսում ծեծկռտուքի մասնակիցներից ևս մեկին ձերբակալել են

12:55 • 30/09, Աղքատություն և գործազրկություն. Փոխնախարարին անհանգստացնող գործոնները

12:44 • 30/09, Արթուր Առաքելյանը նշանակվել է ՏԿՆ առաջին տեղակալ

12:35 • 30/09, Եգիպտոսը Էրդողանին խորհուրդ է տվել «քիթը ուրիշի գործերի մեջ չմտցնել»

12:13 • 30/09, ԵՏՄ-ին անդամակցումը կնպաստի շաքարավազի շուկայում մրցակցության բարելավմանը

11:58 • 30/09, «Comedy Club»-ի հայ տղաները «գրավել» են ТНТ-ն. ադրբեջանցիները նեղսրտած են

11:47 • 30/09, Վանիչկա Հովակիմյանի մահվան գործով զինծառայողները դատապարտվել են ազատազրկման

11:35 • 30/09, ՀԱԿ. Ստվերի դեմ պայքարի քողի տակ ոչնչացվում է փոքր և միջին բիզնեսը

11:23 • 30/09, Սիրիան կոչ է արել ԱՄՆ-ին ընդլայնել ահաբեկիչների դեմ ուղղված հարվածները

11:00 • 30/09, Այսօր Թարգմանիչների միջազգային օրն է

10:50 • 30/09, Թուրք գործարարը բիզնես է սկսել Հայաստանում. Այնտեղ անհավատալի փողեր կան

10:37 • 30/09, Այսօր կկայանա «Գաղափարի ուժը» փաստագրական ֆիլմի պրեմիերան

10:25 • 30/09, Երևանում այսօր սպասվում է կարճատև անձրև

10:13 • 30/09, Կեղծ ահազանգ. «Նաիրի Ինշուրանս» ՍՊԸ-ում պայթուցիկ սարք չի հայտնաբերվել

10:00 • 30/09, «Ոսկու շուկայի» վաճառողներին պայմանագրերը խզելու փաստաթղթեր է բաժանել

09:51 • 30/09, Վահրամ Բաղդասարյան. ԲՀԿ-ական որոշ գործիչներ էյֆորիայի մեջ են. «Առավոտ»

09:44 • 30/09, «Դե կգանք, կտենանք էլի, ի՞նչ սպասելիքներ». Կարամելի Հարութ

09:37 • 30/09, Սամվել Ալեքսանյանը կամրապնդի մենաշնորհը

09:30 • 30/09, Ինչու կաթողիկոսը չի մասնակցել Պարգև արքեպիսկոպոսի պարգևատրմանը

09:24 • 30/09, Ոսկու աշխարհի Վաղարշը չի ընդունում քրեական հեղինակություններին

09:17 • 30/09, Փաշինյանը պասիվացել է, որ չասեն՝ խանգարեց Եռյակի աշխատանքներին

09:10 • 30/09, Ըստ Արծվիկ Մինասյանի՝ հոկտեմբերի 10-ի հանրահավաքի օրն անհաջող է ընտրված