ARM   RUS   ENG

Պահանջում են. Մշակել բնապահպանական արտահերթ զեկույց

Թեղուտի պաշտպանության քաղաքացիական նախաձեռնության Իրավական հարցերով աշխատանքային խումբը հանդես է եկել ՀՀ ՄԻՊ Կարեն Անդրեասյանին ուղղված դիմումով: Պահանջը` մշակել բնապահպանական արտահերթ զեկույց.

«ՀՀ Սահմանադրության համաձայն Հայաստանի բնակչությունն ունի իր առողջությանը և բարեկեցությանը նպաստող շրջակա միջավայրում ապրելու իրավունք: Հայաստանի բնաշխարհի հարուստ բազմազանությունը լայն հնարավորություններ է ստեղծում կանաչ տնտեսության զարգացման համար, մինչդեռ ներկայումս օրենքի կոպիտ խախտումներով իրականացվող հանքահումքային, սպառողական տնտեսական քաղաքականությունը անդառնալիորեն ոչնչացնում է բնության բաղադրիչները` անհնարին դարձնելով կայուն և հեռանկարային տնտեսական զարգացման հնարավորությունները:

Բնօգտագործման և բնապահպանության ոլորտում համակարգային քաղաքականության բացակայությունը, բնական պաշարների անկանոն և անվերահսկելի գերշահագործումը, թափոնները հարկման դաշտից թուրս թողնելը, բնական պաշարների շահագործման և կառավարման համակարգում տիրող անպատժելիության մթնոլորտն ու կոռուպցիան երկրում ստեղծել են պայթյունավտանգ բնապահպանական իրադրություն:

ՀՀ դատական ատյանները վարույթ չեն ընդունում և քննության չեն առնում հանրային շահերի պաշտպանության համար քաղաքացիների կամ հասարակական կազմակերպությունների ներկայացրած հայցերը: Ինչպես Թեղուտի (գործ` ՎԴ/3275/05/09), այնպես էլ Ուսանողական այգու (գործ` ՎԴ/3432/05/10) պարագայում ՀՀ վարչական և վճռաբեկ դատարանները իրավական դիրքորոշում են հայտնել, որ «…վարչական դատարան դիմելով՝ արդարադատություն կարող է հայցել միայն այն անձը, որը գտնում է, որ վարչարարությամբ իր իրավունքները կամ շահերը անմիջականորեն շոշափվել են», «ՀՀ օրենսդրությամբ դատարան դիմելու իրավունք նախատեսված է միայն այն անձանց համար, որոնց իրավունքներն անմիջականորեն խախտվել են»: Այսպիսի պայմաններում հասարակությունը զրկված է իր իրավունքների դատական պաշտպանության միջոցներից:

Շրջակա միջավայրի վիճակի հետ անխզելիորեն փոխկապակցված է բնակչության առողջական վիճակը: Հայաստանի Հանրապետության Գիտությունների ազգային ակադեմիայի Էկոլոգանոոսֆերային հետազոտությունների կենտրոնի ուսումնասիրությունների արդյունքում Լեռնաձոր գյուղում և Քաջարան Քաղաքում ապրող տասից ավելի երեխաների մազարմատներում հայտնաբերվել են ծանր մետաղների բարձր խտություններ` սնդիկ, կադմիում, կապար, պղինձ և այլն (հետազոտությունների ամփոփված են «Քաջարան քաղաքի շրջակա միջավայրի վիճակի էկոլոգաերկրաքիմիական գնահատում» ուսումնասիրության մեջ (2008թ.):

Ոլորտի մասնագետների վկայությամբ կապարի բարձր պարունակությունն օրգանիզմում ազդում է նյարդային համակարգի վրա, կարող է առաջացնել մտավոր թերզարգացվածություն, տեսողության, լսողության և խոսքի խախտումներ, ազդում է նաև երիկամների և ստամոքսի, նյութափոխանակության համակարգերի վրա: Հայտնի է, որ օրգանիզմում պղնձի բարձր պարունակությունը թույն է: Եթե մետաղի պարունակությունը օրգանիզմում երկար ժամանակ բարձր է մնում, կարող են զարգանալ ուռուցքներ: Մետաղն ախտահարում է նյարդային համակարգը, երիկամները, լյարդը: Կադմիումի բարձր պարունակությունն առաջացնում է կմախքի տձևացում, թոքերի ախտահարում: Այս մետաղների` օրգանիզմ թափանցելու ուղիները բազմաթիվ են` հողը, ջուրը, օդը և ընտանի կենդանիները:

Առողջապահական ծանր վիճակի մասին են վկայում նաև Պաշտպանի 2011 թվականի Տարեկան զեկույցում ներկայացված Առողջության համաշխարհային կազմակերպության տվյալներն փաստերն այն մասին, որ Հայաստանում գրանցված արատավոր ծնունդների քանակը ԱՊՀ երկրների շարքում երկրորդն է Ղրղզստանից հետո: Չնայած այս տագնապահարույց վիճակին, օրենքը ոչ պետության, և ոչ էլ մասնավոր ընկերությունների համար չի նախատեսում հանքարդյունաբերական գոտիներում բնակվող մարդկանց առողջական պարտադիր ապահովագրության կամ պատճառված վնասի փոխհատուցման պարտավորություններ:
Առողջապահական վիճակի վատթարացման հիմնական պատճառներից են հանքարդյունաբերական թափոնների պոչամբարներում տիրող բարձիթողի վիճակը: ՀՀ Վերահսկիչ պալատի 2012թ. Ընթացիկ հաշվետվության համաձայն, ՀՀ բնապահպանության նախարարություն ներկայացվող թափոնների մասին տարեկան հաշվետվություններում թափոնները ներկայացվել են կամ որպես ոչ վտանգավոր, կամ ընդհանրապես պոչամբարների պարունակությունը որպես թափոն չի դիտարկվել: Արդյունքում որևէ բնապահպանական վճար չի վճարվել: Վտանգավոր թափոններ առաջացնող կազմակերպությունների 79 տոկոսը վտանգավոր թափոնների անձնագրեր չեն կազմել և ՀՀ բնապահպանության նախաչժրարություն համաձայնեցման չեն ներկայացվել: Ժամկետանց թունաքիմիկատների և քիմիական թափոնների (այդ թվում` Ալավերդու մկնդեղ պարունակող թունաքիմիկատների) պահպանումն իրականացվում է օրենսդրության պահանջների խախտումներով, վտանգավոր օբյեկտները չեն հաշվառվել ՀՀ արտակարգ իրավիճակների նախարարության ռեեստրում:

Մարդու էկոլոգիական իրավունքների խախտման ամենացայտուն օրինակն է Թեղուտում հանքավայրի շահագործման թույլտվություն տրամադրելու գործընթացը, տրվել է ՀՀ օրենսդրության կոպիտ խախտումներով: Շահագրգիռ հասարակությունը հանքավայրի շահագործման դեմ սկսել է բազմակողմանի իրավական գործընթաց, որի ընթացքում դիմել է ինչպես ներպետական դատական ու վարչական մարմիններին, այնպես էլ միջազգային կառույցներին: 2011թ. հունիսի 29-ից հուլիսի 1-ը Քիշնեւում տեղի է ունեցել Օրհուսի կոնվենցիայի գերագույն մարմնի` Կոնվենցիայի կողմ հանդիսացող երկրների հանդիպման ընթացքում կայացվել է որոշում առ այն, որ «Հայաստանի օրենսդրության և պրակտիկայի մեջ դեռևս առկա են թերություններ, եւ դրանց պատճառով Մասնակից պետությունը սույն գործով ձախողել է կատարել Կոնվենցիայի 3-րդ հոդվածի 1-ին կետի պահանջը (56-րդ պարբերություն), ինչպես նաև Կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածի 2-րդ, 4-րդ և 9-րդ կետերի պահանջները»:

Անհրաժեշտ ենք համարում առանձնահատուկ կերպով շեշտել նաեւ, որ Կոնվենցիայի Կողմերի որոշումը ունի բարձր իրավաբանական ուժ եւ պարտադիր է կատարման պետության կողմից: Այնուհանդերձ, Հայաստանի պատկան մարմինները չեն կատարում իրենց միջազգային պարտավորությունները` դրանով խախտելով նաեւ Հայաստանի կողմից վավերացված «Միջազգային պայմանագրերիմասին» Վիեննայի կոնվենցիան:

Հաշվի առնելով վերջին շրջանում Ձեր դրական դերակատարումը բնապահպանական նախաձեռնություններին աջակցելու գործում` գտնում ենք, որ Պաշտպանի գրասենյակը կարող է շոշափելի դրական ազդեցություն ունենալ վերը նշված հիմնախնդիրների բազմակողմանի վերլուծության եւ կարգավորման համար: Խնդրոիմ ենք ձեռնարկել համարժեք քայլեր սույն դիմումում արծարծված խնդիրների համալիր ուսումնասիրություն կատարելու համար, մարդու իրավունքների խախտումները վեր հանելու եւ Ձեր իրավասության շրջանակներում մարդկանց խախտված իրավունքները պաշտպանելու համար: Մենք մեր պատրաստակամությունն ենք հայտնում բոլոր հնարավոր միջոցներով Ձեզ աջակցել Հայաստանի էկոլոգիական իրավիճակի առնչությամբ տեղեկատվություն տրամադրելու, այդ թվում` արտահերթ զեկույց մշակելու համար»,- ասված է հայտարաությունում:

10.07.2012, 20:26

Aysor.am

Տեքստում սխալ կամ վրիպակ նկատելու դեպքում, ուղարկեք խմբագրին հաղորդագրություն` նշելով տվյալ սխալը, այնուհետև սեղմելով Ctrl-Enter:
Share |






Լրահոս

13:32 • 17/04, «Ռուսաստանը հող է նախապատրաստում հետխորհրդային տարածք զորք մտցնելու համար»

13:24 • 17/04, «Ինջիղուլյանը, հավանաբար, կտեղափոխվի 3-րդ երկիր, այնտեղից՝ կգա հայրենիք»

13:17 • 17/04, Սաֆարյանը` ՕԵԿ-ի մասին. Վերջին 10 օրվա ընթացքում տեղի ունեցածը աթոռակռիվ էր

13:09 • 17/04, Փորձագետ. Մենք չպետք է մոռանանք, որ գտնվում ենք մշտական պատերազմի մեջ

13:00 • 17/04, Ստեփան Գրիգորյան. ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի գոյությունը վտանգված է

12:51 • 17/04, Աբովյանի բնակարաններից մեկում դի է հայտնաբերվել

12:40 • 17/04, Շիրակի մարզում մեքենան գլորվել է ձորը. 5 մարդ հոսպիտալացվել է

12:36 • 17/04, Մայրը վերջին պահին ներել է որդուն սպանողին և փրկել մահապատժից. Լուսանկարներ

12:28 • 17/04, «Սուֆոլկի համալսարանը Հայոց ցեղասպանության ժխտման մասնակի՞ց է դառնում»

12:17 • 17/04, Կառավարությունը ներեց որոշ տնտեսվարողների պարտքեր

12:08 • 17/04, 8-ամյա աղջիկը դպրոց չի հաճախում, նորածինը ծննդյան վկայական չունի(Տեսանյութ)

11:50 • 17/04, Բալասանյանի սանիկն արձակուրդում է. Աշխատանքից չեն ազատել

11:43 • 17/04, Անապահով ընտանիքներին բնական գազի համար մասնակի փոխհատուցում կտրվի

11:35 • 17/04, Սյունիքի մարզում ական է պայթել

11:28 • 17/04, Թատերական ինստիտուտի ռեկտորի թափուր պաշտոնի համար մրցույթ է անցկացվում

11:20 • 17/04, «Դեմ եմ»-ն իր հաջորդ հավաքը կանի Նախագահի նստավայրի դիմաց

11:11 • 17/04, Երևանում էական տեղումներ չեն սպասվում

11:00 • 17/04, Վանաձորում կներկայացվի «Քեսաբ» ֆիլմը

10:52 • 17/04, Սամվել Թադևոսյան. Ես այլևս այդ կուսակցությունում անելիք չունեմ

10:37 • 17/04, Ֆարմանյանը նախարար դառնալու առաջարկ չի ստացել

10:32 • 17/04, Թոխմախի Մհերի մտերիմը դպրոցի տնօրեն է նշանակվել

10:25 • 17/04, Մանկապարտեզներին ու ծերանոցներին թանկ ապրանքներ են մատակարարել

10:19 • 17/04, ՔԿՀ-ներից դատապարտյալների տեղափոխման գործընթաց է սկսվել

10:12 • 17/04, Վարչապետի պաշտոնն ու Ա. Բաղդասարյանի չիրականացած ամբիցիաները

10:07 • 17/04, ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի համանախագահները կայցելեն Հայաստան

10:00 • 17/04, Կոալիցիայից դուրս գալու որոշումը ՕԵԿ քաղխորհրդում չի ընդունվել միաձայն

09:53 • 17/04, Աշխատանք փնտրող տղամարդկանց մեծ մասը կամակոր են

09:46 • 17/04, Սփյուռքի նախարարն իր աշխատողների համար քոչարիի դասընթացներ է կազմակերպում

09:40 • 17/04, ԲՀԿ-ից դուրս եկած Հրաչյա Ռուստամյանի վերանշանակումը չի բացառվում

09:34 • 17/04, Գուրգեն Արսենյանը «պերսոնալ» առաջարկ է ստացել կառավարությանը «մաս» կազմելու

09:28 • 17/04, Ո՞վ կդառնա փոխվարչապետ. Պայքարը երեք թեկնածուների միջև է ընթանում

09:21 • 17/04, Ո՞վ է ԲՀԿ-ական պատգամավորի անունից մանդատից հրաժարվելու դիմում ներկայացրել

09:15 • 17/04, Աբրահամյանին ասվել է, որ ԱԺ-ից մարդ չտանի կառավարություն

09:09 • 17/04, Սամվել Բալասանյանն աշխատանքից ազատել է իր սանիկին

21:00 • 16/04, Կնճիռներից ձերբազատվելու մի քանի միջոց

20:44 • 16/04, Տղամարդուն վզկապով փողոցով տանող կինը մեկնաբանել է իր քայլը (Լուսանկարներ)

20:36 • 16/04, Առողջապահության նախարարության պարզաբանումները ՎՊ-ին

20:27 • 16/04, «Եթե Արթուր Բաղդասարյանը հրաժարվի ԱԱԽՔ պաշտոնից, կդառնանք ընդդիմություն»

20:20 • 16/04, ՌԴ քաղաքացիության հնարավոր է ստանալ հեշտացված կարգով

20:13 • 16/04, Պատասխան Լոռու մարզի փաստաբաններին. Արդյոք փաստաբանները չե՞ն խոչընդոտել

20:03 • 16/04, ՕԵԿ-ը դուրս եկավ կոալիցիայից, ՕԵԿ-ական նախարարները՝ կուսակցությունից

19:44 • 16/04, Նախիջևանում զորավարժություններ են

19:36 • 16/04, «Եկեղեցու ծառայությունների սակագների ներդրման հարցը կուսումնասիրվի»

19:27 • 16/04, Հովիկ Աբրահամյան. Տեսնում եմ առաջընթացը, որ ձևավորվում է ոստիկանի նկատմամբ

19:19 • 16/04, Հարություն Բերբերյանը ազատման դիմում է ներկայացրել

19:13 • 16/04, ՊՆ-ում անցկացվել են երկկողմ պաշտպանական քննարկումներ

19:04 • 16/04, Հայաստանում ձերբակալվել է ադրբեջանցի քիլլեր. Փաստինֆո

18:50 • 16/04, Պելմենու և հավի կոտլետի արտադրության արգելանքը հանվել է

18:41 • 16/04, Նալբանդյանն ընդունեց ԵԱՀԿ հակամարտությունների հարցով հատուկ ներկայացուցչին

18:32 • 16/04, ԻԻՀ նավթի նախարար. Միջազգային դատարանում Իրանը կհաղթի Թուրքիային

18:23 • 16/04, Շենգավիթում վաղը գազ չի լինի

18:15 • 16/04, Վլադիմիր Գասպարյան. Ոստիկանության խնդիրները բազմաթիվ են

18:05 • 16/04, Սերժ Սարգսյան. Ոստիկանության աշխատանքում ակնհայտ է դրական տեղաշարժը

17:57 • 16/04, Ա. Կասպշիկ. Իրավիճակը շփման գծում լարված է

17:50 • 16/04, «Դեմ եմ»-ը բաց նամակ-պահանջ է ներկայացրել Սերժ Սարգսյանին

17:43 • 16/04, Ի. Ալիևն ընդունել է ԵԱՀԿ ԽՎ ղեկավարին

17:36 • 16/04, «Ես իմաստուն կին լինելու կարիք չունեմ». Ելենա Բորիսենկո

17:29 • 16/04, 10 ամսական երեխան պատրաստվում է սխրանք գործել. Լուսանկարներ

17:22 • 16/04, Իրանահայերը Քեսաբի հարցով բողոքի ցույց են կազմակերպել ՄԱԿ-ի գրասենյակի առջև

17:14 • 16/04, Սեյրան Օհանյանն ընդունել է ԵԱՀԿ հատուկ ներկայացուցչին

17:06 • 16/04, Ոռոգման համակարգը Սևանից հավելյալ ջրառի կարիքն ունի

16:58 • 16/04, Նուբարաշենում վաղը ջուր չի լինի

16:50 • 16/04, Ազգային կինո մրցանակ՝ «Ադրբեջանն էթնոնիմի փնտրտուքում» ֆիլմին

16:42 • 16/04, Արտառոց դեպք Վայոց ձորում` արջի ու կնոջ մենամարտը (Տեսանյութ)

16:34 • 16/04, Ղազախստանի վարչապետը շնորհավորել է Հովիկ Աբրահամյանին

16:27 • 16/04, «Ալ-Կաիդայի» ճյուղավորումը սպառնում է ԱՄՆ-ին

16:18 • 16/04, Արմեն Ռուստամյան. ՀՅԴ-ն ձևական չի մտնի կոալիցիա

16:10 • 16/04, Նաիրա Զոհրաբյան. Եթե ակնկալում են, որ խառակիրի անեմ, ես դրան պատրաստ չեմ

16:02 • 16/04, Թուրքական բանակում հայ ու ալևի սպաներին հաշվառում են

15:54 • 16/04, Առաջին եռամսյակում գազի ներկրումն ավելացել է 7,7%-ով

15:46 • 16/04, Քառյակը որոշել է փոփոխություններ կատարել կուտակայինի օրենքում. Ռուստամյան

15:38 • 16/04, «32 ատամի» անակնկալ հայտնությունը «վիտամինցի» Արամ MP3-ի բենեֆիսին. Bravo

15:30 • 16/04, Վաղը սպասվում են հոսանքազրկումներ

15:22 • 16/04, Քաղաքապետ. Անգամ ուշ գիշերին Երևանում զբոսնելն այսօր իսկապես անվտանգ է

15:14 • 16/04, Վարչապետ Հովիկ Աբրահամյանն ընդունել է ՏՏ ոլորտի ներկայացուցիչներին

15:06 • 16/04, Ա. Մանուչարյան. ՀՀԿ-ն դեպորտացիայի հիմնական գործիքն է

14:58 • 16/04, Մեծ Բրիտանիայում 12-ամյա աղջիկը երեխա է ունեցել

14:50 • 16/04, Այսօր Չարլզ Չապլինի ծննդյան օրն է

14:42 • 16/04, Գյուղապետ. Արսեն Խոջոյանն ասում է՝ իրեն Ադրբեջանում ամեն օր ծեծել են

14:34 • 16/04, Մասնագետ. Երիտասարդները ցանկանում են միանգամից մինիստր աշխատել

14:25 • 16/04, Մահվանից առաջ Ջոլիի մայրը խնդրել է, որ աղջիկն ամուսնանա Բրեդ Փիթի հետ

14:16 • 16/04, Չինացին նկարում է ջրի վրա. Լուսանկարներ

14:08 • 16/04, «Վոլոդյա Ավետիսյանի և մյուսների գործը շինծու է»

14:00 • 16/04, Վլադիմիր Գասպարյան. Մենք հավատարիմ ենք մեր գործին

13:52 • 16/04, Ապրիլի 24-ին ԱՄՆ-ում Թուրքիայի հյուպատոսության առջև 24-ժամյա ակցիա կլինի

13:44 • 16/04, Հայաստանում գործազրկությունը 16.2 տոկոս է

13:36 • 16/04, Բեռլուսկոնին հանրօգուտ աշխատանք է կատարելու

13:28 • 16/04, Բերդավանում ականի պայթյունի դեպքի առիթով տարվում է նախաքննություն

13:20 • 16/04, Աշոտ Սուքիասյանին 7 օրից կարտահանձնեն Հայաստան, եթե նա չմտափոխվի

13:12 • 16/04, Հարավային Կորեայում խորտակվող նավից փրկվել է 338 ուղևոր(Տեսանյութ)

12:57 • 16/04, Քառյակը կրկին հանդիպման է. Քննարկում են արտահերթ նիստ գումարելու հարցը

12:50 • 16/04, «Գոմեշի մսի» գործով նախաքննությունը չի ավարտվել

12:43 • 16/04, Հալեպում հայ երիտասարդ է զոհվել. Նա ծառայում էր Սիրիայի բանակում

12:35 • 16/04, Թուրքագետ. Մենք տանուլ ենք տալիս քարոզչական պատերազմը

12:27 • 16/04, Հ. Մարգարյան. Սերժ Սարգսյանի հետ հանդիպմանը ՕԵԿ-ին առաջարկվել է 3 պորտֆել

12:09 • 16/04, ՔԿՀ աշխատակիցների կողմից կաշառք տալու և ստանալու առթիվ հարուցվել է քրգործ

11:59 • 16/04, Տարվա հաշտություն. Հայ-ավստրիական բիզնես վեճը լուծվել է հայկական դատարանում

11:50 • 16/04, Պուտինը սիրային sms-ներ է ուղարկել Շերոն Սթոունին

11:39 • 16/04, Ռուսաստանն ու Վրաստանը կրկին կփորձեն մեղմել լարվածությունը

11:31 • 16/04, Իրանն ապագայում կարևոր դեր է ունենալու գազի համաշխարհային շուկայում

11:20 • 16/04, Այսօր Հայաստանում նշվում է ոստիկանության օրը

11:11 • 16/04, Ն. Բաղդասարյան. Սիմոն Բաբայանը առավել որակով կկազմակերպի դպրոցի ուսուցումը

11:00 • 16/04, Իրաքում փակել են «Աբու Գրեյբ» բանտը

10:52 • 16/04, Էրդողանը մատ է թափ տվել Օբամայի վրա` Սպիտակ տանը կայացած զրույցի ժամանակ

10:35 • 16/04, Ադրբեջանցի զինծառայողը կրակ է բացել համածառայակցի ուղղությամբ

10:27 • 16/04, Օրվա երկրորդ կեսին սպասվում է կարճատև անձրև և ամպրոպ

10:10 • 16/04, Նախագահ Սերժ Սարգսյանը շնորհավորել է Հայաստանի եզդիական համայնքին

10:01 • 16/04, ՕԵԿ-ը փորձում է հնարավորինս շատ նախարարի պորտֆել «պոկել»

09:55 • 16/04, Գոմեշի մսի գործով պաշտոնանկ արվածը նշանակվել է նախարարի խորհրդական

09:48 • 16/04, Կնունքը՝ 20 000 դրամ, պսակադրությունը՝ 40. Եկեղեցին սակագներ է սահմանե՞լ

09:42 • 16/04, Սամվել Ֆարմանյանը կարող է դառնալ Սփյուռքի նախարար

09:37 • 16/04, Նախարարներ, որ հրաժեշտ կտան իրենց պաշտոններին

09:30 • 16/04, Երևան-Մոսկվա ինքնաթիռի տոմսը կարժենա 50 եվրո

09:23 • 16/04, ԱԺ ոչ իշխանական ուժերը կհանդիպեն այսօր՝ հստակեցնելու անելիքները

09:16 • 16/04, Այս տարի ավելի ցուրտ է եղել, բայց գազի սպառումը նվազել է

09:10 • 16/04, Բոլոր ԲՀԿ-ականները «հրաժարիմքների» դիմումներ են գրել