ARM   RUS   ENG

Պահանջում են. Մշակել բնապահպանական արտահերթ զեկույց

Թեղուտի պաշտպանության քաղաքացիական նախաձեռնության Իրավական հարցերով աշխատանքային խումբը հանդես է եկել ՀՀ ՄԻՊ Կարեն Անդրեասյանին ուղղված դիմումով: Պահանջը` մշակել բնապահպանական արտահերթ զեկույց.

«ՀՀ Սահմանադրության համաձայն Հայաստանի բնակչությունն ունի իր առողջությանը և բարեկեցությանը նպաստող շրջակա միջավայրում ապրելու իրավունք: Հայաստանի բնաշխարհի հարուստ բազմազանությունը լայն հնարավորություններ է ստեղծում կանաչ տնտեսության զարգացման համար, մինչդեռ ներկայումս օրենքի կոպիտ խախտումներով իրականացվող հանքահումքային, սպառողական տնտեսական քաղաքականությունը անդառնալիորեն ոչնչացնում է բնության բաղադրիչները` անհնարին դարձնելով կայուն և հեռանկարային տնտեսական զարգացման հնարավորությունները:

Բնօգտագործման և բնապահպանության ոլորտում համակարգային քաղաքականության բացակայությունը, բնական պաշարների անկանոն և անվերահսկելի գերշահագործումը, թափոնները հարկման դաշտից թուրս թողնելը, բնական պաշարների շահագործման և կառավարման համակարգում տիրող անպատժելիության մթնոլորտն ու կոռուպցիան երկրում ստեղծել են պայթյունավտանգ բնապահպանական իրադրություն:

ՀՀ դատական ատյանները վարույթ չեն ընդունում և քննության չեն առնում հանրային շահերի պաշտպանության համար քաղաքացիների կամ հասարակական կազմակերպությունների ներկայացրած հայցերը: Ինչպես Թեղուտի (գործ` ՎԴ/3275/05/09), այնպես էլ Ուսանողական այգու (գործ` ՎԴ/3432/05/10) պարագայում ՀՀ վարչական և վճռաբեկ դատարանները իրավական դիրքորոշում են հայտնել, որ «…վարչական դատարան դիմելով՝ արդարադատություն կարող է հայցել միայն այն անձը, որը գտնում է, որ վարչարարությամբ իր իրավունքները կամ շահերը անմիջականորեն շոշափվել են», «ՀՀ օրենսդրությամբ դատարան դիմելու իրավունք նախատեսված է միայն այն անձանց համար, որոնց իրավունքներն անմիջականորեն խախտվել են»: Այսպիսի պայմաններում հասարակությունը զրկված է իր իրավունքների դատական պաշտպանության միջոցներից:

Շրջակա միջավայրի վիճակի հետ անխզելիորեն փոխկապակցված է բնակչության առողջական վիճակը: Հայաստանի Հանրապետության Գիտությունների ազգային ակադեմիայի Էկոլոգանոոսֆերային հետազոտությունների կենտրոնի ուսումնասիրությունների արդյունքում Լեռնաձոր գյուղում և Քաջարան Քաղաքում ապրող տասից ավելի երեխաների մազարմատներում հայտնաբերվել են ծանր մետաղների բարձր խտություններ` սնդիկ, կադմիում, կապար, պղինձ և այլն (հետազոտությունների ամփոփված են «Քաջարան քաղաքի շրջակա միջավայրի վիճակի էկոլոգաերկրաքիմիական գնահատում» ուսումնասիրության մեջ (2008թ.):

Ոլորտի մասնագետների վկայությամբ կապարի բարձր պարունակությունն օրգանիզմում ազդում է նյարդային համակարգի վրա, կարող է առաջացնել մտավոր թերզարգացվածություն, տեսողության, լսողության և խոսքի խախտումներ, ազդում է նաև երիկամների և ստամոքսի, նյութափոխանակության համակարգերի վրա: Հայտնի է, որ օրգանիզմում պղնձի բարձր պարունակությունը թույն է: Եթե մետաղի պարունակությունը օրգանիզմում երկար ժամանակ բարձր է մնում, կարող են զարգանալ ուռուցքներ: Մետաղն ախտահարում է նյարդային համակարգը, երիկամները, լյարդը: Կադմիումի բարձր պարունակությունն առաջացնում է կմախքի տձևացում, թոքերի ախտահարում: Այս մետաղների` օրգանիզմ թափանցելու ուղիները բազմաթիվ են` հողը, ջուրը, օդը և ընտանի կենդանիները:

Առողջապահական ծանր վիճակի մասին են վկայում նաև Պաշտպանի 2011 թվականի Տարեկան զեկույցում ներկայացված Առողջության համաշխարհային կազմակերպության տվյալներն փաստերն այն մասին, որ Հայաստանում գրանցված արատավոր ծնունդների քանակը ԱՊՀ երկրների շարքում երկրորդն է Ղրղզստանից հետո: Չնայած այս տագնապահարույց վիճակին, օրենքը ոչ պետության, և ոչ էլ մասնավոր ընկերությունների համար չի նախատեսում հանքարդյունաբերական գոտիներում բնակվող մարդկանց առողջական պարտադիր ապահովագրության կամ պատճառված վնասի փոխհատուցման պարտավորություններ:
Առողջապահական վիճակի վատթարացման հիմնական պատճառներից են հանքարդյունաբերական թափոնների պոչամբարներում տիրող բարձիթողի վիճակը: ՀՀ Վերահսկիչ պալատի 2012թ. Ընթացիկ հաշվետվության համաձայն, ՀՀ բնապահպանության նախարարություն ներկայացվող թափոնների մասին տարեկան հաշվետվություններում թափոնները ներկայացվել են կամ որպես ոչ վտանգավոր, կամ ընդհանրապես պոչամբարների պարունակությունը որպես թափոն չի դիտարկվել: Արդյունքում որևէ բնապահպանական վճար չի վճարվել: Վտանգավոր թափոններ առաջացնող կազմակերպությունների 79 տոկոսը վտանգավոր թափոնների անձնագրեր չեն կազմել և ՀՀ բնապահպանության նախաչժրարություն համաձայնեցման չեն ներկայացվել: Ժամկետանց թունաքիմիկատների և քիմիական թափոնների (այդ թվում` Ալավերդու մկնդեղ պարունակող թունաքիմիկատների) պահպանումն իրականացվում է օրենսդրության պահանջների խախտումներով, վտանգավոր օբյեկտները չեն հաշվառվել ՀՀ արտակարգ իրավիճակների նախարարության ռեեստրում:

Մարդու էկոլոգիական իրավունքների խախտման ամենացայտուն օրինակն է Թեղուտում հանքավայրի շահագործման թույլտվություն տրամադրելու գործընթացը, տրվել է ՀՀ օրենսդրության կոպիտ խախտումներով: Շահագրգիռ հասարակությունը հանքավայրի շահագործման դեմ սկսել է բազմակողմանի իրավական գործընթաց, որի ընթացքում դիմել է ինչպես ներպետական դատական ու վարչական մարմիններին, այնպես էլ միջազգային կառույցներին: 2011թ. հունիսի 29-ից հուլիսի 1-ը Քիշնեւում տեղի է ունեցել Օրհուսի կոնվենցիայի գերագույն մարմնի` Կոնվենցիայի կողմ հանդիսացող երկրների հանդիպման ընթացքում կայացվել է որոշում առ այն, որ «Հայաստանի օրենսդրության և պրակտիկայի մեջ դեռևս առկա են թերություններ, եւ դրանց պատճառով Մասնակից պետությունը սույն գործով ձախողել է կատարել Կոնվենցիայի 3-րդ հոդվածի 1-ին կետի պահանջը (56-րդ պարբերություն), ինչպես նաև Կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածի 2-րդ, 4-րդ և 9-րդ կետերի պահանջները»:

Անհրաժեշտ ենք համարում առանձնահատուկ կերպով շեշտել նաեւ, որ Կոնվենցիայի Կողմերի որոշումը ունի բարձր իրավաբանական ուժ եւ պարտադիր է կատարման պետության կողմից: Այնուհանդերձ, Հայաստանի պատկան մարմինները չեն կատարում իրենց միջազգային պարտավորությունները` դրանով խախտելով նաեւ Հայաստանի կողմից վավերացված «Միջազգային պայմանագրերիմասին» Վիեննայի կոնվենցիան:

Հաշվի առնելով վերջին շրջանում Ձեր դրական դերակատարումը բնապահպանական նախաձեռնություններին աջակցելու գործում` գտնում ենք, որ Պաշտպանի գրասենյակը կարող է շոշափելի դրական ազդեցություն ունենալ վերը նշված հիմնախնդիրների բազմակողմանի վերլուծության եւ կարգավորման համար: Խնդրոիմ ենք ձեռնարկել համարժեք քայլեր սույն դիմումում արծարծված խնդիրների համալիր ուսումնասիրություն կատարելու համար, մարդու իրավունքների խախտումները վեր հանելու եւ Ձեր իրավասության շրջանակներում մարդկանց խախտված իրավունքները պաշտպանելու համար: Մենք մեր պատրաստակամությունն ենք հայտնում բոլոր հնարավոր միջոցներով Ձեզ աջակցել Հայաստանի էկոլոգիական իրավիճակի առնչությամբ տեղեկատվություն տրամադրելու, այդ թվում` արտահերթ զեկույց մշակելու համար»,- ասված է հայտարաությունում:

10.07.2012, 20:26

Aysor.am

Տեքստում սխալ կամ վրիպակ նկատելու դեպքում, ուղարկեք խմբագրին հաղորդագրություն` նշելով տվյալ սխալը, այնուհետև սեղմելով Ctrl-Enter:
Share |






Լրահոս

16:11 • 22/10, Բամբակաշատում մահացել է 85-ամյա կին. Կասկածվում են նրա դուստրն ու որդին

16:00 • 22/10, Այվազյանը՝ Փոստանջյանին. Եթե ինձ ցիտում եք, ցիտեք ամբողջապես

15:52 • 22/10, Ֆրեզնոյում բացվել է պատվավոր հյուպատոսի գրասենյակ

15:44 • 22/10, Վարչապետը ներկա է գտնվել «Փոքր Մհեր» կրթահամալիրի նոր մասնաճյուղի բացմանը

15:36 • 22/10, Նախագահն աշխատանքային այցով եղել է Շիրակի և Լոռու մարզերում

15:28 • 22/10, Փաշինյան-Այվազյան տղայական զրույց՝ ԱԺ-ում. «Տո վատը դու ես, այ տղա...»

15:08 • 22/10, Փաշինյան. Տատիկ-պապիկները վարսավիրանոց չեն գնում, բայց գազի փող են տալիս

14:56 • 22/10, Ֆրանսիայի դեսպան. Շատ ոլորտներում Հայաստանը մերձեցել է Եվրոպային

14:47 • 22/10, Բագրատյան. Էն ժամանակ տեղն ա եղել, լավ ա եղել, պետք էր, արել ենք

14:39 • 22/10, «Ռեկտորի սեքսուալ սկանդալից հետո համալսարանում լարված մթնոլորտ է»

14:30 • 22/10, «Անդամակցելով ԵՏՄ-ին՝ Հայաստանը կամուրջ կդառնա Արևմուտքի և Արևելքի միջև»

14:23 • 22/10, Դեսպան. Ֆրանսիայի նախագահը ցանկանում է նոր լիցք հաղորդել բանակցություններին

14:14 • 22/10, Բագրատյանը՝ Վ. Այվազյանին. Եթե մի բան ենք անում, եկեք շնորքին անենք

14:05 • 22/10, Գիտնականները կստեղծեն ամենախելացի մարդկանց

13:52 • 22/10, Անրի Ռենոն դիվանագիտական առաքելությունն ավարտում է ՀՀ-ում

13:44 • 22/10, Հարուցվել է քրեական գործ՝ անչափահասին առևանգելու դեպքի առթիվ

13:33 • 22/10, Պորոշենկոն թույլատրել է հեռակա կարգով դատել Յանուկովիչին

13:25 • 22/10, Ոստիկանությունը՝ Ալեք Ենիգոմշյանի մասնակցությամբ միջադեպի մասին (Տեսանյութ)

13:12 • 22/10, Հայաստանում են ԱՊՀ պետությունների զինված ուժերի մասնագետները

13:03 • 22/10, Պատժամիջոցների վերացումը նոր հնարավորություններ է կտա Հայաստանին և Իրանին

12:51 • 22/10, Ե՞րբ կլինեն սահմանամերձ գյուղերի հարկերի կոնկրետ առաջարկությունները

12:40 • 22/10, Դոգը ձերբակալվել է

12:29 • 22/10, Նոր նշանակում՝ ՀՔԾ-ում

12:18 • 22/10, Մահափո՞րձ Երևանում. Պատշգամբից կախված կոշիկի մեջ նռնակ է հայտնաբերվել

12:06 • 22/10, Լեյլա Յունուսին պաշտպանելու համար` Բաքու կժամանեն ԵՄ-ի պատգամավորները

11:56 • 22/10, Պաշտպանն ու Հրիսթեան քննարկեել են փոխգործակցության հարցեր

11:45 • 22/10, «Սահմանապահ գյուղերի բնակիչները հասարակ այցելության կարիք ունեն»

11:35 • 22/10, Դիլիջանում մեքենան գլորվել է ձորը. Տուժածների վիճակը ծանր է

11:26 • 22/10, Սեյրան Օհանյանն այցելել է 2-րդ բանակային զորամիավորման զորամասեր

11:17 • 22/10, Այս գիշեր օդի ջերմաստիճանը կնվազի 2-4 աստիճանով

11:06 • 22/10, «Անկարան հավասար մեղսակցություն ունի Իսլամական պետության քայլերում»

10:54 • 22/10, ԵՄ. Հայաստանի և Ադրբեջանի նախագահների փարիզյան հանդիպումը կարևոր է

10:43 • 22/10, Նոր Հաճնում կանխվել է քաղաքացու ինքնասպանության փորձը

10:36 • 22/10, Լիբանանի պաշտպանության նախարարը մեկնել է Իրան

10:21 • 22/10, Գողության փորձ` «ՎԱՍ» սուպերմարկետից (Տեսանյութ)

10:10 • 22/10, Ժամանակ կանցնի, կհանդարտվեն. Աղվան Վարդանյանը՝ Եռյակ–ՀՅԴ կապերի մասին

10:03 • 22/10, Ենիգոմշյանին սատարեցին երթով

09:57 • 22/10, «Գոլդ» համարներով մեքենաները «գրավել» են կանգառը. «Առավոտ»

09:50 • 22/10, Իշխանության ներսում լուրջ աժիոտաժ է սկսվել

09:42 • 22/10, Հանրահավաքին 2 օր է մնացել, բայց առաջնորդները դեռևս չեն հանդիպել

09:35 • 22/10, ՀՀԿ-ի պոետի հումորը շփոթեցրել է ԲՀԿ-ականին

09:27 • 22/10, Եթե կան «ժողովրդական տրիբունալներ», պետք է լինեն «ժողովրդական» դատավորներ

09:20 • 22/10, «Ռոսնեֆտն» ամենամեծ գերշահույթ ստացողն է

09:13 • 22/10, Ներկարված միսը կթանկանա

09:06 • 22/10, ՄԻԵԴ-ում Հայաստանի ներկայացուցչի ընտրությունը կարող է չեղյալ համարվել

20:54 • 21/10, Human Rights Watch.Ուկրաինայի ԶՈւ-ը Դոնեցկում կասետային ռումբեր են կիրառել

20:40 • 21/10, Սթինգը ուղիղ եթերում նմանակել է iPhone-ի հայտնի զանգը (Տեսանյութ)

20:21 • 21/10, Թուրքիան Ադրբեջանից գազ չի գնելու «գնիր կամ վճարիր» սկզբունքով

20:00 • 21/10, Շենգավիթի մի շարք փողոցներում ջուր չի լինի

19:52 • 21/10, Պրահան թույլատրել է ձերբակալել «օրենքով գող» Անդրանիկ Սողոյանին

19:40 • 21/10, ՎՏԲ Բանկը և Visa-ն ամփոփում են «Ամառը ՎՏԲ-ի հետ» արշավի արդյունքները

19:29 • 21/10, Շարունակվում է ՀՀ վարչապետի պաշտոնական այցն Իրանի Հանրապետություն

19:16 • 21/10, Հայաստան կայցելի Գերմանիայի ԱԳ նախարար Ֆրանկ-Վալտեր Շտայնմայերը

19:09 • 21/10, Մահացել է երեկոյան զգեստների վարպետ Օսկար դե լա Ռենտան

19:00 • 21/10, Ամուսինը ծխելու համար ամուսնական գիշերը սպանել է կնոջը

18:48 • 21/10, ՍԱՊԾ. Հայաստանում խոզերի աֆրիկական ժանտախտ չկա

18:34 • 21/10, Հարկային արտոնություն՝ սահմանամերձ համայնքներում արտադրություն սկսողներին

18:20 • 21/10, Էնֆիաջյան. Հոկտմբերի 24-ը դառնալու է իրական գործողությունների սկիզբ

18:13 • 21/10, Շարմազանով. Իշխանափոխության մասին տվայտանքները՝ փոթորիկ են մեկ բաժակ ջրում

18:06 • 21/10, Beeline-ը գործարկում է «Անսահմանափակ ինտերնետ Super» ծառայությունը

17:55 • 21/10, Ա. Ռուստամյան. Իշխանափոխությունը չի կարող սահմանափակվել անձի փոփոխությամբ

17:43 • 21/10, Անցած շաբաթ մայրաքաղաքում ավելի շատ տղա է ծնվել, քան` աղջիկ

17:32 • 21/10, Հակոբյան. Իշխանությունը պետք է դուրս գա ինքնասիրահարված սիրամարգի կերպարից

17:24 • 21/10, Արամ Մանուկյան. Հոկտեմբերի 24-ին կլինեն ճգնաժամից դուրս գալու ծրագրեր

17:11 • 21/10, Հանրապետական հիվանդանոցում կնոջ մահվան դեպքի առթիվ հարուցվել է քրգործ

17:04 • 21/10, Պատժամիջոցներից պետբյուջե է մուտքագրվել 1.55 մլն.դրամ գումար

16:49 • 21/10, Դայակը բռնություն է գործադրել մեկամյա զույգերի հանդեպ (Տեսանյութ)

16:36 • 21/10, «Բարդ երկուշաբթի». Հանրայինն ու Aysor.am-ը՝ պետպատվերով բուժման մասին

16:27 • 21/10, Իրանական կինոյի շաբաթ՝ Երևանում

16:20 • 21/10, Ռ. Հակոբյան. Ժողովուրդը հստակ հասկանում է, որ խոսքը պետք է գործի վերածել

16:11 • 21/10, Մինվոդիում ծեծի ու սպանության գործով մոտ 30 հայ է ձերբակալվել (Տեսանյութ)

16:00 • 21/10, Ալեք Ենիգոմշյանին փողոցում թողնելու գործով պահանջում են քրգործ հարուցել

15:49 • 21/10, Արաբկիր վարչական շրջանի գազամատակարարումը կդադարեցվի

15:40 • 21/10, Նախագահը ներկա է գտնվել Հատուկ քննչական ծառայության նոր մասնաշենքի բացմանը

15:34 • 21/10, «Իշխանությունը մանր խորամանկություն է բանեցնում՝ ժամանակ շահելու համար»

15:21 • 21/10, ԱԺ-ում քննարկվում է սահմանամերձ համայնքների հարկերի մասին օրենքը

15:13 • 21/10, Փաստաբան. Կարեն Եսայանի սպանության համար քավության նոխազ էր պետք

14:40 • 21/10, «ՅՈՒԿՕՍ»-ի բաժնետերերը մտադիր են ստանալ ՌԴ-ի` արտերկրում գտնվող գույքը

14:15 • 21/10, Քաղտեխնոլոգ. Մարդկանց առաջին հերթին իրենց սոցիալական վիճակն է հետաքրքրում

13:55 • 21/10, Հայաստանը մասնակցում է ԱՊՀ-ի ՀՕՊ ուժերի զորավարժություններին (Տեսանյութ)

13:47 • 21/10, Հարություն Մեսրոբյան. Հայաստանի տնտեսությունը մրցունակ չէ

13:39 • 21/10, Ի՞նչ կտա Lydian International-ի $426 մլն ներդրումը Հայաստանին

13:26 • 21/10, Նաիրա Զոհրաբյան. «Արյան բաղնիքներով» կարող են ոչ մեկի չսպառնալ

13:18 • 21/10, Վահրամ Բաղդասարյանն ԱԺ-ում ալիևյան նավթադոլարների հոտ է զգում

13:06 • 21/10, Ընտանիքի մայրը դիմում է հայրենակիցներին. Տղան ծանր հիվանդ է (Տեսանյութ)

12:55 • 21/10, Նոր Նորքում նռնակ և տարբեր տրամաչափի 426 փամփուշտ է հայտնաբերվել

12:44 • 21/10, Զարուհի Պետրոսյան. Առաջիկայում օդի ջերմաստիճանը կբարձրանա

12:31 • 21/10, Եգիպտոսում կինը ծննդաբերել է հիվանդանոցի դռան դիմաց (Տեսանյութ)

12:20 • 21/10, «Ալեք Ենիգոմշյանին դիտավորյալ դրել են կյանքի համար վտանգավոր վիճակում»

12:08 • 21/10, Սերժ Սարգսյանը ստորագրել է Ազգային ժողովի ընդունած մի շարք օրենքներ

12:00 • 21/10, Թուրքիայի վարչապետը պատրաստ է հրաժարական տալ

11:50 • 21/10, Սերժ Սարգսյանը դատավորներ է նշանակել

11:38 • 21/10, Նոր ատոմակայանի կառուցումը բխում է նաև Իրանի շահերից

11:25 • 21/10, Գլենդել Հիլզ. Շինավարտները նախատեսված են սեղմ ժամկետներում

11:11 • 21/10, Մահվան ելքով վրաերթ Երևանի Արշակունյաց պողոտայում

10:50 • 21/10, Ծաղկաձորում արջը փախել է ռեստորանի վանդակից

10:43 • 21/10, Աղետ «Վնուկովոյում». Մահացել է Total նավթային ընկերության ղեկավարը

10:38 • 21/10, Սպասվում է անկայուն եղանակ

10:27 • 21/10, Տիգրան Մեծի պողոտայում փլուզում է տեղի ունեցել

10:16 • 21/10, Ս. Ալեքսանյանն անվճար լավաշի դիմաց մարդկանցից անձնագրի է պահանջում. Առավոտ

10:09 • 21/10, Ո՞ր վարչական շրջաններում են ամենից շատ ամուսնալուծվում

10:02 • 21/10, «Մի քանի հավ ու ճիվ ունենք, ձեր դարդից մորթենք, պրծնենք»

09:53 • 21/10, Գյուղատնտեսություն և ծառայությունների ոլորտում աճ է արձանագրվել

09:47 • 21/10, ԲՀԿ-ն իր «պահեստային» ուժերին ոտքի է հանել

09:40 • 21/10, ՀԱԿ-ում անկումային տրամադրություններ են տիրում

09:33 • 21/10, Սյունիքի մարզպետի խորհրդականին չեն սպառնացել. «Առավոտ»

09:26 • 21/10, ՀՅԴ-ն «դեմ ըլլալով» կողմ է իշխանություններին

09:19 • 21/10, ԴԱՀԿ պետը գնել է Ծաղկաձորի «Կեչառիսն» ու բացում է «Ֆրեշ» սուպերմարկետները

09:12 • 21/10, Սարգսյան-Ալիև հանդիպումը նախատեսված է հոկտեմբերի 27-ին

09:04 • 21/10, Հիմա էլ Րաֆֆի Հովհաննիսյանն է Ղարաբաղում