ARM   RUS   ENG

Պահանջում են. Մշակել բնապահպանական արտահերթ զեկույց

Թեղուտի պաշտպանության քաղաքացիական նախաձեռնության Իրավական հարցերով աշխատանքային խումբը հանդես է եկել ՀՀ ՄԻՊ Կարեն Անդրեասյանին ուղղված դիմումով: Պահանջը` մշակել բնապահպանական արտահերթ զեկույց.

«ՀՀ Սահմանադրության համաձայն Հայաստանի բնակչությունն ունի իր առողջությանը և բարեկեցությանը նպաստող շրջակա միջավայրում ապրելու իրավունք: Հայաստանի բնաշխարհի հարուստ բազմազանությունը լայն հնարավորություններ է ստեղծում կանաչ տնտեսության զարգացման համար, մինչդեռ ներկայումս օրենքի կոպիտ խախտումներով իրականացվող հանքահումքային, սպառողական տնտեսական քաղաքականությունը անդառնալիորեն ոչնչացնում է բնության բաղադրիչները` անհնարին դարձնելով կայուն և հեռանկարային տնտեսական զարգացման հնարավորությունները:

Բնօգտագործման և բնապահպանության ոլորտում համակարգային քաղաքականության բացակայությունը, բնական պաշարների անկանոն և անվերահսկելի գերշահագործումը, թափոնները հարկման դաշտից թուրս թողնելը, բնական պաշարների շահագործման և կառավարման համակարգում տիրող անպատժելիության մթնոլորտն ու կոռուպցիան երկրում ստեղծել են պայթյունավտանգ բնապահպանական իրադրություն:

ՀՀ դատական ատյանները վարույթ չեն ընդունում և քննության չեն առնում հանրային շահերի պաշտպանության համար քաղաքացիների կամ հասարակական կազմակերպությունների ներկայացրած հայցերը: Ինչպես Թեղուտի (գործ` ՎԴ/3275/05/09), այնպես էլ Ուսանողական այգու (գործ` ՎԴ/3432/05/10) պարագայում ՀՀ վարչական և վճռաբեկ դատարանները իրավական դիրքորոշում են հայտնել, որ «…վարչական դատարան դիմելով՝ արդարադատություն կարող է հայցել միայն այն անձը, որը գտնում է, որ վարչարարությամբ իր իրավունքները կամ շահերը անմիջականորեն շոշափվել են», «ՀՀ օրենսդրությամբ դատարան դիմելու իրավունք նախատեսված է միայն այն անձանց համար, որոնց իրավունքներն անմիջականորեն խախտվել են»: Այսպիսի պայմաններում հասարակությունը զրկված է իր իրավունքների դատական պաշտպանության միջոցներից:

Շրջակա միջավայրի վիճակի հետ անխզելիորեն փոխկապակցված է բնակչության առողջական վիճակը: Հայաստանի Հանրապետության Գիտությունների ազգային ակադեմիայի Էկոլոգանոոսֆերային հետազոտությունների կենտրոնի ուսումնասիրությունների արդյունքում Լեռնաձոր գյուղում և Քաջարան Քաղաքում ապրող տասից ավելի երեխաների մազարմատներում հայտնաբերվել են ծանր մետաղների բարձր խտություններ` սնդիկ, կադմիում, կապար, պղինձ և այլն (հետազոտությունների ամփոփված են «Քաջարան քաղաքի շրջակա միջավայրի վիճակի էկոլոգաերկրաքիմիական գնահատում» ուսումնասիրության մեջ (2008թ.):

Ոլորտի մասնագետների վկայությամբ կապարի բարձր պարունակությունն օրգանիզմում ազդում է նյարդային համակարգի վրա, կարող է առաջացնել մտավոր թերզարգացվածություն, տեսողության, լսողության և խոսքի խախտումներ, ազդում է նաև երիկամների և ստամոքսի, նյութափոխանակության համակարգերի վրա: Հայտնի է, որ օրգանիզմում պղնձի բարձր պարունակությունը թույն է: Եթե մետաղի պարունակությունը օրգանիզմում երկար ժամանակ բարձր է մնում, կարող են զարգանալ ուռուցքներ: Մետաղն ախտահարում է նյարդային համակարգը, երիկամները, լյարդը: Կադմիումի բարձր պարունակությունն առաջացնում է կմախքի տձևացում, թոքերի ախտահարում: Այս մետաղների` օրգանիզմ թափանցելու ուղիները բազմաթիվ են` հողը, ջուրը, օդը և ընտանի կենդանիները:

Առողջապահական ծանր վիճակի մասին են վկայում նաև Պաշտպանի 2011 թվականի Տարեկան զեկույցում ներկայացված Առողջության համաշխարհային կազմակերպության տվյալներն փաստերն այն մասին, որ Հայաստանում գրանցված արատավոր ծնունդների քանակը ԱՊՀ երկրների շարքում երկրորդն է Ղրղզստանից հետո: Չնայած այս տագնապահարույց վիճակին, օրենքը ոչ պետության, և ոչ էլ մասնավոր ընկերությունների համար չի նախատեսում հանքարդյունաբերական գոտիներում բնակվող մարդկանց առողջական պարտադիր ապահովագրության կամ պատճառված վնասի փոխհատուցման պարտավորություններ:
Առողջապահական վիճակի վատթարացման հիմնական պատճառներից են հանքարդյունաբերական թափոնների պոչամբարներում տիրող բարձիթողի վիճակը: ՀՀ Վերահսկիչ պալատի 2012թ. Ընթացիկ հաշվետվության համաձայն, ՀՀ բնապահպանության նախարարություն ներկայացվող թափոնների մասին տարեկան հաշվետվություններում թափոնները ներկայացվել են կամ որպես ոչ վտանգավոր, կամ ընդհանրապես պոչամբարների պարունակությունը որպես թափոն չի դիտարկվել: Արդյունքում որևէ բնապահպանական վճար չի վճարվել: Վտանգավոր թափոններ առաջացնող կազմակերպությունների 79 տոկոսը վտանգավոր թափոնների անձնագրեր չեն կազմել և ՀՀ բնապահպանության նախաչժրարություն համաձայնեցման չեն ներկայացվել: Ժամկետանց թունաքիմիկատների և քիմիական թափոնների (այդ թվում` Ալավերդու մկնդեղ պարունակող թունաքիմիկատների) պահպանումն իրականացվում է օրենսդրության պահանջների խախտումներով, վտանգավոր օբյեկտները չեն հաշվառվել ՀՀ արտակարգ իրավիճակների նախարարության ռեեստրում:

Մարդու էկոլոգիական իրավունքների խախտման ամենացայտուն օրինակն է Թեղուտում հանքավայրի շահագործման թույլտվություն տրամադրելու գործընթացը, տրվել է ՀՀ օրենսդրության կոպիտ խախտումներով: Շահագրգիռ հասարակությունը հանքավայրի շահագործման դեմ սկսել է բազմակողմանի իրավական գործընթաց, որի ընթացքում դիմել է ինչպես ներպետական դատական ու վարչական մարմիններին, այնպես էլ միջազգային կառույցներին: 2011թ. հունիսի 29-ից հուլիսի 1-ը Քիշնեւում տեղի է ունեցել Օրհուսի կոնվենցիայի գերագույն մարմնի` Կոնվենցիայի կողմ հանդիսացող երկրների հանդիպման ընթացքում կայացվել է որոշում առ այն, որ «Հայաստանի օրենսդրության և պրակտիկայի մեջ դեռևս առկա են թերություններ, եւ դրանց պատճառով Մասնակից պետությունը սույն գործով ձախողել է կատարել Կոնվենցիայի 3-րդ հոդվածի 1-ին կետի պահանջը (56-րդ պարբերություն), ինչպես նաև Կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածի 2-րդ, 4-րդ և 9-րդ կետերի պահանջները»:

Անհրաժեշտ ենք համարում առանձնահատուկ կերպով շեշտել նաեւ, որ Կոնվենցիայի Կողմերի որոշումը ունի բարձր իրավաբանական ուժ եւ պարտադիր է կատարման պետության կողմից: Այնուհանդերձ, Հայաստանի պատկան մարմինները չեն կատարում իրենց միջազգային պարտավորությունները` դրանով խախտելով նաեւ Հայաստանի կողմից վավերացված «Միջազգային պայմանագրերիմասին» Վիեննայի կոնվենցիան:

Հաշվի առնելով վերջին շրջանում Ձեր դրական դերակատարումը բնապահպանական նախաձեռնություններին աջակցելու գործում` գտնում ենք, որ Պաշտպանի գրասենյակը կարող է շոշափելի դրական ազդեցություն ունենալ վերը նշված հիմնախնդիրների բազմակողմանի վերլուծության եւ կարգավորման համար: Խնդրոիմ ենք ձեռնարկել համարժեք քայլեր սույն դիմումում արծարծված խնդիրների համալիր ուսումնասիրություն կատարելու համար, մարդու իրավունքների խախտումները վեր հանելու եւ Ձեր իրավասության շրջանակներում մարդկանց խախտված իրավունքները պաշտպանելու համար: Մենք մեր պատրաստակամությունն ենք հայտնում բոլոր հնարավոր միջոցներով Ձեզ աջակցել Հայաստանի էկոլոգիական իրավիճակի առնչությամբ տեղեկատվություն տրամադրելու, այդ թվում` արտահերթ զեկույց մշակելու համար»,- ասված է հայտարաությունում:

10.07.2012, 20:26

Aysor.am

Տեքստում սխալ կամ վրիպակ նկատելու դեպքում, ուղարկեք խմբագրին հաղորդագրություն` նշելով տվյալ սխալը, այնուհետև սեղմելով Ctrl-Enter:
Share |






Լրահոս

20:29 • 18/09, Կեղծ փաստաթղթերի պատճառով կինը հայտնվել է փողոցում

20:05 • 18/09, Ի՞նչ նպատակ է ունի ԻՊ-ի նեքին կյանքին առնչվող տեղեկության հրապարակումը

19:58 • 18/09, 6 ամիսներին դիվանագիտական մարմիններին նվիրաբերվել է 217 մլն դրամ

19:50 • 18/09, Պոլսահայ երգչուհի Սիպիլը կաջակցի Երևանի մանկապարտեզներից ևս մեկին

19:43 • 18/09, ՍԴՀԿ փակ խորհրդաժողով է տեղի ունեցել

19:37 • 18/09, ԻԻՀ նախագահի օգնական. Իրանահայերը որևէ խնդիր չունեն

19:27 • 18/09, Ավանի որոշ հատվածներում վաղը ջուր չի լինի

19:18 • 18/09, Թուրքիայում վաճառվող հողը նշված է որպես հին հայկական բնակավայր

19:08 • 18/09, Իրանի ԱԳ նախարար. Օդային հարվածները չեն վերացնի «Իսլամական պետությանը»

18:55 • 18/09, Սեյրան Օհաննյանն այսօր հյուրընկալվել է Բժշկական համալսարանում

18:46 • 18/09, «Super 0 օրական» ծառայություն՝ «Բարբառ» սակագնային պլանի բաժանորդների համար

18:32 • 18/09, 74 դպրոցի շինարարության վրա` 22 մլրդ դրամ. Բոլորն էլ անավարտ են

18:20 • 18/09, Մհեր Հակոբյանը հետմահու պարգևատրվել է «Մարտական ծառայություն» մեդալով

18:08 • 18/09, Սեպտեմբերի 20-ին Վարդենիսում կանցկացվի «Ոսկե հասկ» փառատոնը

17:57 • 18/09, Հակառակորդի կրակոցից զոհված զինվորի մահվան դեպքի առթիվ հարուցվել է քրգործ

17:43 • 18/09, «am» տիրույթում պոռնկագրական նյութեր տարածելու դեպքերը եզակի են

17:35 • 18/09, 20 մլն դրամ` 200 գայլի գլխի համար

17:26 • 18/09, «Facebook-ի, Odnoklassniki-ի հետ ոստիկանությունը աշխատում է օրենքի դաշտում»

17:14 • 18/09, Նուբարաշեն ՔԿՀ-ում գտնվող բանտարկյալը հացադուլ է հայտարարում. Բաց նամակ

17:01 • 18/09, «Գրական տապանը» մեկնարկում է. Հայ և եվրոպացի գրողները կհանդիպեն Երևանում

16:50 • 18/09, «Գուցե վարչապետն առանձին է Նախագահի հետ պայմանավորվածություն ձեռք բերել»

16:07 • 18/09, Ռեկտորի սեքսուալ սկանդալի գործը քննչական ակտիվ գործողությունների փուլում է

15:58 • 18/09, Ա. Մարտիրոսյան. ՀՅԴ-ն իր պահվածքով որոշակիորեն աջակցեց իշխանություններին

15:45 • 18/09, Կարեն Պետրոսյանի հարցով իրավապաշտպանները դիմել են ԵԽ և ՄԱԿ-ի կոմիտեներին

15:36 • 18/09, Արտերկրում սովորող ուսանողները տարկետում ստացան

15:28 • 18/09, ՀՀ-ում ընդդիմության ծրագիրը ժամկետնանց է, տեղը՝ թափուր. Ազատ Արշակյան

15:15 • 18/09, «Գոմեշի մսի» գործով Ալբերտ Օհանջանյանը դատապարտվել է պայմանական ազատազրկման

15:08 • 18/09, Դաշնակցությունը պայմանավորվածություն ունի՞ Կառավարության հետ. Իգիթյան

14:59 • 18/09, Սակավաջրություն. Երբ ջրօգտագործողների շահերը բախվում են

14:47 • 18/09, Եվրախորհրդարանը պատրաստ է պատժամիջոցներ կիրառել Ադրբեջանի դեմ, եթե...

14:37 • 18/09, Աջակցություն է ստանում ևս երկու ներդրումային ծրագիր

14:35 • 18/09, Կառավարությունն իր առաջարկները կավելացնի Ն. Փաշինյանի ներկայացրած օրինագծին

14:27 • 18/09, Պատգամավոր. Սերժ Սարգսյանը կարող է զբաղեցնել վարչապետի, ԱԺ նախագահի պաշտոնը

14:14 • 18/09, Քննիչը ստիպել է սուտ ցուցմունքներ տալ. Հարուցվել է քրեական գործ

14:00 • 18/09, Իգիթյան. Հարց է, թե այդ հանրահավաքին հասարակությունը կմասնակցի՞, թե՞ ոչ

13:49 • 18/09, Վազորդն իր արագությամբ գերազանցել է Լոնդոնի մետրոն (Տեսանյութ)

13:35 • 18/09, ԱՄՆ-ում կինը մահապատժի է ենթարկվել՝ 9-ամյա երեխային սովամահ անելու համար

13:24 • 18/09, Բռնաբարության մեղադրանքով հետախուզվողին հայտնաբերեցին 16 տարի անց

13:16 • 18/09, Սուքիաս Ավետիսյան. Եռյակի հանրահավաքը սպառնալիք չէ ՀՀԿ-ի համար

13:07 • 18/09, «Էրեբունի-Երևան» տոնակատարությանն ընդառաջ՝ ամեն շաբաթ շաբաթօրյակ կլինի

12:55 • 18/09, Ավտոներկրողները դժգոհ են օրենքից, որը խանգարում է նորմալ դաշտում աշխատել

12:39 • 18/09, Վարչապետը՝ փոխնախարարին. «Քո կարծիքը ոչ մեկին չի հետաքրքրում»

12:31 • 18/09, «Սիստեման» բողոքարկել է իրավապահ մարմինների գործողությունները

12:24 • 18/09, Ռոման Բաբայանը ֆիլմում նկարահանվելու համար ստիպված կլինի թուրքերեն սովորել

12:20 • 18/09, Թուրքիայում ՌԴ քաղաքացի զբոսաշրջիկներով ավտոբուս է վթարի ենթարկվել

12:18 • 18/09, Սոս Սարգսյանի նոր քանդակը կերտելիս` փորձում եմ արտահայտել նրա մարդու տեսակը

12:12 • 18/09, Յարոշը սպառնում է Պորոշենկոյին Յանուկովիչի ճակատագրով

12:03 • 18/09, Սերժ Սարգսյանը շնորհավորական ուղերձ է հղել Չիլիի Նախագահին

11:55 • 18/09, Մոծակների դեմ պայքարը դադարեցվել է

11:46 • 18/09, Լեոնիդ Սլուցկի. Հայաստանը կանդամակցի ԵՏՄ-ին հոկտեմբերի 9-ին

11:34 • 18/09, Gallup. Պանաման աշխարհի ամենաերջանիկ երկիրն է

11:22 • 18/09, Հակառակորդի գնդակից զինվոր է զոհվել

11:14 • 18/09, Նախագահը հյուրընկալել է Հայոց Կաթողիկոսին և Մեծի Տանն Կիլիկիո Կաթողիկոսին

11:01 • 18/09, Շոտլանդիայում մեկնարկել է անկախության հանրաքվեն

10:50 • 18/09, Կեսօրից հետո հնարավոր է անձրև ու ամպրոպ

10:39 • 18/09, Բագրատունյաց պողոտայում ամբողջությամբ այրվել է «Ֆորդ» մակնիշի ավտոմեքենա

10:28 • 18/09, Երիտասարդական նվագախումբը մասնակցել է Շոպենի անվան միջազգային մրցույթին

10:07 • 18/09, Հանրապետության որոշ համայնքներում հոսանքազրկումներ կլինեն

09:55 • 18/09, Նախագահ Սերժ Սարգսյանը պաշտոնական այցով կմեկնի Վատիկան

09:42 • 18/09, ՀՅԴ-ն հունվարին 2-3 նախարարական պորտֆել կստանա

09:35 • 18/09, Մենք էլ չենք կարողանում օգնել, էդ մարդիկ քայքայվում են. Վահրամ Բաղդասարյան

09:28 • 18/09, Աղվան Հովսեփյանն իր սանիկին մի քանի միլիոնանոց աշխատավարձ է խոստացել

09:21 • 18/09, Գեներալ Մանվելի ասֆալտի գործարանը տարեկան 5000 դրամ հարկ է վճարում

09:15 • 18/09, ՕԵԿ-ին չեն հրավիրել եռյակի հանրահավաքին

09:08 • 18/09, ՄԻԵԴ-ում Ալվինա Գյուլումյանին փոխարինողի անունն առայժմ հայտնի չէ

09:00 • 18/09, Երգիչ Արսեն Սաֆարյանը ռեստորան-ակումբ է բացում

20:20 • 17/09, 500 000 դոլար մրցանակից` փշրանքներ ՀՀ գիտությանը

20:08 • 17/09, Անկախության տոնի առթիվ մի քանի թանգարան կաշխատի նաև կիրակի օրը

19:58 • 17/09, ԼՂՀ ԱԺ նախագահն ընդունել է ՀՀ ԱԺ պատգամավորներին

19:46 • 17/09, Ոստիկանության աշխատակիցներն այսուհետ կկրեն նոր համազգեստ

19:38 • 17/09, ԼՂՀ ԱԺ-ում քննարկվել է նոր ընտրական օրենսգրքի նախագիծը

19:16 • 17/09, Հանդիպում Պն-ում. ՉԺՀ դեսպանն ավարտեց իր առաքելությունը ՀՀ-ում

19:02 • 17/09, Արմեն Տանանյանը նշանակվել է Ուռուցքաբանական կենտրոնի տնօրենի պաշտոնակատար

18:50 • 17/09, Անհայտ կորածների որոնումները կհեշտանան. Հարազատներից նմուշներ կվերցվեն

18:38 • 17/09, ԱՄՆ-ը նոր կետային հարվածներ է հասցրել «Իսլամական պետությանը»

18:24 • 17/09, Պորոշենկոյի նստավայրի վրա ձայնային նռնակներ են նետել

18:08 • 17/09, Բակո Սահակյանը մասնակցել է Մարտակերտի նորակառույց համայնքի կենտրոնի բացմանը

17:55 • 17/09, Սեյրան Օհանյանը հանդիպել է Հունաստանի արտակարգ և լիազոր դեսպանի հետ

17:47 • 17/09, Ս. Սաֆարյան. Չի բացառվում, որ ԲՀԿ-ն «այո» ասի սահմանադրական բարեփոխումներին

17:35 • 17/09, Պատգամավորի որդուն այսօր մեղադրանք է առաջադրվել

17:24 • 17/09, Երևանում բացվեց «Ռոստելեկոմի» վաճառքի և սպասարկման գլխավոր սրահը

17:11 • 17/09, «Բենզին Ռուբոյի» որդու գործով վերաքննիչ բողոքը մերժվել է

17:01 • 17/09, Աջափնյակում և Նոր Նորքի 1-ին և 2-րդ զանգվածներում վաղը ջուր չի լինի

16:49 • 17/09, Առանց ՀՅԴ-ի եռյակը դժվարություններ չի ունենա. Նաիրա Զոհրաբյան

16:36 • 17/09, «Անորակ համակարգի պատճառով ՀՀ-ն չի կարող մեծածավալ արտահանում կատարել»

16:29 • 17/09, ԱՎԾ. Այս տարվա առաջին կիսամյակում Հայաստանում գրանցվել է ծնելիության աճ

16:17 • 17/09, Ռուստամյան. Թե որ դեպքում ՀՅԴ-ն կոալիցիա կկազմի և քառյակից դուրս կգա

16:00 • 17/09, Սարի-Թաղի կամրջի մոտ 3 նռնակ և որսորդական հրացան է հայտնաբերվել

15:48 • 17/09, «SIP Talk». Զանգեր տեղական և միջազգային ուղղություններով`մատչելի սակագներով

15:16 • 17/09, ԿԽՄԿ Բաքվի գրասենյակի աշխատակիցներն այցելել են հայ գերի Սարգիս Անանյանին

15:08 • 17/09, Տնտեսագետ. ՌԴ-ի պատժամիջոցներն անուղղակի կազդեն Հայաստանի վրա

14:55 • 17/09, Պատգամավորի որդին կասկածվում է առևանգման մե՞ջ

14:41 • 17/09, Լավրով. Ռուսաստանն Ուկրաինայում խաղաղություն է ցանկանում

14:30 • 17/09, Հովիկ Աբրահամյանն ընդունել է Քերոլայն Քոքսի գլխավորած պատվիրակությանը

14:18 • 17/09, ԵԱՀԿ առաքելությունը դիտարկում է անցկացրել. Խախտումներ չեն արձանագրվել

14:07 • 17/09, Վիկտոր Համբարձումյանի միջազգային մրցանակակիրները արտերկրից են

13:59 • 17/09, ՀՅԴ-ի պատճառաբանությունը՝ քառյակի հանրահավաքին չմասնակցելու վերաբերյալ

13:46 • 17/09, Ինքնասպանություն Աբովյանում. Բնակիչը կախվել է տանիքում

13:34 • 17/09, «Թուրքիան չի բացի հայ-թուրքական սահմանը, եթե անգամ Ղարաբաղը զիջենք»

13:23 • 17/09, Հայրիկյան. Սահմանադրական բարեփոխումների հանձնաժողովն իրեն պարկեշտ չի պահում

13:13 • 17/09, Ընդդիմության հանրահավաքը` հոկտեմբերի 10-ին. ՀՅԴ-ն չի մասնակցում

13:04 • 17/09, «Սահմանադրական բարեփոխումներն օգտագործվելու են հօգուտ իշխանության»

12:51 • 17/09, Ոստիկանության Տավուշի մարզային վարչության Իջևանի բաժնի պետը ձերբակալվել է

12:40 • 17/09, Այսօր Կենտրոնում գազ չի լինի

12:31 • 17/09, Պապյան. Նախագահը պետք է չեղյալ հայտարարի հայ-թուրքական արձանագրությունները

12:20 • 17/09, Աշտարակի գերեզմանատան մոտ քաղաքացի է կորել

12:08 • 17/09, Կարեն Մկրտչյանին գումարներ հափշտակելու մեջ մեղադրողները կեղծանունով են եղել

11:56 • 17/09, Նախագահը մասնակցել է Համբարձումյանի անվան մրցանակի հանձնման արարողությանը

11:45 • 17/09, ՄԱԿ-ում արդեն քննարկվում է Կարեն Պետրոսյանի դիակի հանձնման հարցը. ՄԻՊ