ARM   RUS   ENG

Պահանջում են. Մշակել բնապահպանական արտահերթ զեկույց

Թեղուտի պաշտպանության քաղաքացիական նախաձեռնության Իրավական հարցերով աշխատանքային խումբը հանդես է եկել ՀՀ ՄԻՊ Կարեն Անդրեասյանին ուղղված դիմումով: Պահանջը` մշակել բնապահպանական արտահերթ զեկույց.

«ՀՀ Սահմանադրության համաձայն Հայաստանի բնակչությունն ունի իր առողջությանը և բարեկեցությանը նպաստող շրջակա միջավայրում ապրելու իրավունք: Հայաստանի բնաշխարհի հարուստ բազմազանությունը լայն հնարավորություններ է ստեղծում կանաչ տնտեսության զարգացման համար, մինչդեռ ներկայումս օրենքի կոպիտ խախտումներով իրականացվող հանքահումքային, սպառողական տնտեսական քաղաքականությունը անդառնալիորեն ոչնչացնում է բնության բաղադրիչները` անհնարին դարձնելով կայուն և հեռանկարային տնտեսական զարգացման հնարավորությունները:

Բնօգտագործման և բնապահպանության ոլորտում համակարգային քաղաքականության բացակայությունը, բնական պաշարների անկանոն և անվերահսկելի գերշահագործումը, թափոնները հարկման դաշտից թուրս թողնելը, բնական պաշարների շահագործման և կառավարման համակարգում տիրող անպատժելիության մթնոլորտն ու կոռուպցիան երկրում ստեղծել են պայթյունավտանգ բնապահպանական իրադրություն:

ՀՀ դատական ատյանները վարույթ չեն ընդունում և քննության չեն առնում հանրային շահերի պաշտպանության համար քաղաքացիների կամ հասարակական կազմակերպությունների ներկայացրած հայցերը: Ինչպես Թեղուտի (գործ` ՎԴ/3275/05/09), այնպես էլ Ուսանողական այգու (գործ` ՎԴ/3432/05/10) պարագայում ՀՀ վարչական և վճռաբեկ դատարանները իրավական դիրքորոշում են հայտնել, որ «…վարչական դատարան դիմելով՝ արդարադատություն կարող է հայցել միայն այն անձը, որը գտնում է, որ վարչարարությամբ իր իրավունքները կամ շահերը անմիջականորեն շոշափվել են», «ՀՀ օրենսդրությամբ դատարան դիմելու իրավունք նախատեսված է միայն այն անձանց համար, որոնց իրավունքներն անմիջականորեն խախտվել են»: Այսպիսի պայմաններում հասարակությունը զրկված է իր իրավունքների դատական պաշտպանության միջոցներից:

Շրջակա միջավայրի վիճակի հետ անխզելիորեն փոխկապակցված է բնակչության առողջական վիճակը: Հայաստանի Հանրապետության Գիտությունների ազգային ակադեմիայի Էկոլոգանոոսֆերային հետազոտությունների կենտրոնի ուսումնասիրությունների արդյունքում Լեռնաձոր գյուղում և Քաջարան Քաղաքում ապրող տասից ավելի երեխաների մազարմատներում հայտնաբերվել են ծանր մետաղների բարձր խտություններ` սնդիկ, կադմիում, կապար, պղինձ և այլն (հետազոտությունների ամփոփված են «Քաջարան քաղաքի շրջակա միջավայրի վիճակի էկոլոգաերկրաքիմիական գնահատում» ուսումնասիրության մեջ (2008թ.):

Ոլորտի մասնագետների վկայությամբ կապարի բարձր պարունակությունն օրգանիզմում ազդում է նյարդային համակարգի վրա, կարող է առաջացնել մտավոր թերզարգացվածություն, տեսողության, լսողության և խոսքի խախտումներ, ազդում է նաև երիկամների և ստամոքսի, նյութափոխանակության համակարգերի վրա: Հայտնի է, որ օրգանիզմում պղնձի բարձր պարունակությունը թույն է: Եթե մետաղի պարունակությունը օրգանիզմում երկար ժամանակ բարձր է մնում, կարող են զարգանալ ուռուցքներ: Մետաղն ախտահարում է նյարդային համակարգը, երիկամները, լյարդը: Կադմիումի բարձր պարունակությունն առաջացնում է կմախքի տձևացում, թոքերի ախտահարում: Այս մետաղների` օրգանիզմ թափանցելու ուղիները բազմաթիվ են` հողը, ջուրը, օդը և ընտանի կենդանիները:

Առողջապահական ծանր վիճակի մասին են վկայում նաև Պաշտպանի 2011 թվականի Տարեկան զեկույցում ներկայացված Առողջության համաշխարհային կազմակերպության տվյալներն փաստերն այն մասին, որ Հայաստանում գրանցված արատավոր ծնունդների քանակը ԱՊՀ երկրների շարքում երկրորդն է Ղրղզստանից հետո: Չնայած այս տագնապահարույց վիճակին, օրենքը ոչ պետության, և ոչ էլ մասնավոր ընկերությունների համար չի նախատեսում հանքարդյունաբերական գոտիներում բնակվող մարդկանց առողջական պարտադիր ապահովագրության կամ պատճառված վնասի փոխհատուցման պարտավորություններ:
Առողջապահական վիճակի վատթարացման հիմնական պատճառներից են հանքարդյունաբերական թափոնների պոչամբարներում տիրող բարձիթողի վիճակը: ՀՀ Վերահսկիչ պալատի 2012թ. Ընթացիկ հաշվետվության համաձայն, ՀՀ բնապահպանության նախարարություն ներկայացվող թափոնների մասին տարեկան հաշվետվություններում թափոնները ներկայացվել են կամ որպես ոչ վտանգավոր, կամ ընդհանրապես պոչամբարների պարունակությունը որպես թափոն չի դիտարկվել: Արդյունքում որևէ բնապահպանական վճար չի վճարվել: Վտանգավոր թափոններ առաջացնող կազմակերպությունների 79 տոկոսը վտանգավոր թափոնների անձնագրեր չեն կազմել և ՀՀ բնապահպանության նախաչժրարություն համաձայնեցման չեն ներկայացվել: Ժամկետանց թունաքիմիկատների և քիմիական թափոնների (այդ թվում` Ալավերդու մկնդեղ պարունակող թունաքիմիկատների) պահպանումն իրականացվում է օրենսդրության պահանջների խախտումներով, վտանգավոր օբյեկտները չեն հաշվառվել ՀՀ արտակարգ իրավիճակների նախարարության ռեեստրում:

Մարդու էկոլոգիական իրավունքների խախտման ամենացայտուն օրինակն է Թեղուտում հանքավայրի շահագործման թույլտվություն տրամադրելու գործընթացը, տրվել է ՀՀ օրենսդրության կոպիտ խախտումներով: Շահագրգիռ հասարակությունը հանքավայրի շահագործման դեմ սկսել է բազմակողմանի իրավական գործընթաց, որի ընթացքում դիմել է ինչպես ներպետական դատական ու վարչական մարմիններին, այնպես էլ միջազգային կառույցներին: 2011թ. հունիսի 29-ից հուլիսի 1-ը Քիշնեւում տեղի է ունեցել Օրհուսի կոնվենցիայի գերագույն մարմնի` Կոնվենցիայի կողմ հանդիսացող երկրների հանդիպման ընթացքում կայացվել է որոշում առ այն, որ «Հայաստանի օրենսդրության և պրակտիկայի մեջ դեռևս առկա են թերություններ, եւ դրանց պատճառով Մասնակից պետությունը սույն գործով ձախողել է կատարել Կոնվենցիայի 3-րդ հոդվածի 1-ին կետի պահանջը (56-րդ պարբերություն), ինչպես նաև Կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածի 2-րդ, 4-րդ և 9-րդ կետերի պահանջները»:

Անհրաժեշտ ենք համարում առանձնահատուկ կերպով շեշտել նաեւ, որ Կոնվենցիայի Կողմերի որոշումը ունի բարձր իրավաբանական ուժ եւ պարտադիր է կատարման պետության կողմից: Այնուհանդերձ, Հայաստանի պատկան մարմինները չեն կատարում իրենց միջազգային պարտավորությունները` դրանով խախտելով նաեւ Հայաստանի կողմից վավերացված «Միջազգային պայմանագրերիմասին» Վիեննայի կոնվենցիան:

Հաշվի առնելով վերջին շրջանում Ձեր դրական դերակատարումը բնապահպանական նախաձեռնություններին աջակցելու գործում` գտնում ենք, որ Պաշտպանի գրասենյակը կարող է շոշափելի դրական ազդեցություն ունենալ վերը նշված հիմնախնդիրների բազմակողմանի վերլուծության եւ կարգավորման համար: Խնդրոիմ ենք ձեռնարկել համարժեք քայլեր սույն դիմումում արծարծված խնդիրների համալիր ուսումնասիրություն կատարելու համար, մարդու իրավունքների խախտումները վեր հանելու եւ Ձեր իրավասության շրջանակներում մարդկանց խախտված իրավունքները պաշտպանելու համար: Մենք մեր պատրաստակամությունն ենք հայտնում բոլոր հնարավոր միջոցներով Ձեզ աջակցել Հայաստանի էկոլոգիական իրավիճակի առնչությամբ տեղեկատվություն տրամադրելու, այդ թվում` արտահերթ զեկույց մշակելու համար»,- ասված է հայտարաությունում:

10.07.2012, 20:26

Aysor.am

Տեքստում սխալ կամ վրիպակ նկատելու դեպքում, ուղարկեք խմբագրին հաղորդագրություն` նշելով տվյալ սխալը, այնուհետև սեղմելով Ctrl-Enter:
Share |






Լրահոս

15:21 • 31/07, Մեծացվում է պետական կառավարման համակարգի արդյունավետությունը

15:06 • 31/07, Լավրով. Հայաստանը մոտակա ժամանակներս կդառնա ԵՏՄ-ի լիիրավ անդամ

14:55 • 31/07, ԱՄՆ պատժամիջոցներից հայ գործարարները մտահոգություններ չունեն. Ա. Ղազարյան

14:43 • 31/07, Դանակահարություն Արամուսում. Հարուցվել է քրգործ

14:36 • 31/07, Քաղաքագետ. ԱՄՆ դեսպանատան հայտարարությունը շանտաժ է

14:27 • 31/07, ԴԱՀԿ-Համալիր հակամարտություն. «ԴԱՀԿ-ն առաջնորդվում է Մոզամբիկի օրենքներով»

14:14 • 31/07, Հայրիկյան. Չկա և՛, և՛-ի քաղաքականություն, երբ այդ և-երն իրար բացառում են

13:54 • 31/07, Ապահովվում է «Կուտակային կենսաթոշակների մասին» օրենքի փոփոխության կիրարկում

13:49 • 31/07, «Կամուրջ» ընկերության աշխատակիցը վթարի է ենթարկվել. 4 մլն դրամը անհետացել է

13:29 • 31/07, Orange-ի 30 կամավոր մասնակցել է մանուկներին ուղղված հասարակական աշխատանքին

13:18 • 31/07, ՄԻԵԴ-ը Ռուսաստանին պարտադրել է «ՅՈՒԿՕՍ»-ին վճարել 1,86 մլրդ եվրո

13:06 • 31/07, Առաջարկվում է կարգավորել գովազդի ստեղծման և տարածման ոլորտը

12:57 • 31/07, Բուժման համար Հունաստան մեկնողին կեղծ արտոնագրեր տալու գործը դատարանում է

12:45 • 31/07, Կոնգրեսը հավանության է արժանացրել Օբամային դատել արտոնող բանաձևը

12:39 • 31/07, 28-ամյա Էդգարը ձերբակավել է՝ կանանց նկատմամբ ավազակային հարձակումների համար

12:30 • 31/07, Արցախում դիվերսիա է եղել. Զոհվել է ՊԲ երկու զինվոր

12:24 • 31/07, ԱՄՆ-ում ինքնաթիռը ընկել է ավտոկայանատեղիի վրա (Տեսանյութ)

12:16 • 31/07, Ըստ քաղաքացու՝ «Հայփոստի» ոստիկանների պահանջով թմրամիջոցով ծանրոց է ստացել

12:00 • 31/07, Վարչապետը կրթության և գիտության նախարարին հանձնարարեց աշխատել

11:47 • 31/07, ԱԳ նախարար. Ադրբեջանը շարունակաբար մերժում է ԵԱՀԿ առաջարկությունները

11:34 • 31/07, ԵԱՀԿ-ն շփման գծում վաղը մշտադիտարկում կանցկացնի

11:20 • 31/07, Արգենտինան դեֆոլտ է հայտարարել

11:12 • 31/07, Հալեպում հայեր են զոհվել, կան նաև վիրավորներ

11:03 • 31/07, Վալերի Օսիպյանի մասնակցությամբ քննչական գործողություններ են կատարվել

10:56 • 31/07, ԴԱՀԿ-ն պարզաբանում է Մարզահամերգային համալիրում տեղի ունեցածը (Տեսանյութ)

10:47 • 31/07, Վարչապետն այցելել է Վայոց Ձորի սահմանամերձ հատվածներ

10:39 • 31/07, Վաղվանից ջերմաստիճանը կբարձրանա 3-4 աստիճանով

10:32 • 31/07, Ամենաշատ բացակայող պատգամավորը Գագիկ Ծառուկյանն է. «Հայկական Ժամանակ»

10:24 • 31/07, «Ռոսկոնտրոլի» կողմից «Ապարան» ջրին ներկայացված մեղադրանքները կասկածելի են

10:16 • 31/07, Պուտինի հանդեպ ռուսաստանցիների պաշտամունքը կամրապնդվի. «Առավոտ»

10:09 • 31/07, Արդարադատության նախկին փոխնախարարը ՍԴ նախագահի խորհրդական է նշանակվել

10:00 • 31/07, Երևանում բնակարանները թանկացել են. «Հայկական Ժամանակ»

20:05 • 30/07, Սերժ Սարգսյանն ընդունել է ԵՄ հատուկ ներկայացուցիչ Հերբերտ Զալբերին

19:50 • 30/07, Էբոլայի տենդը հասել է Հոնգկոնգ

19:45 • 30/07, ԱՄՆ պետդեպի ներկայացուցիչը դուրս է եկել ճեպազրույցի մեկ կոշիկով (Տեսանյութ)

19:26 • 30/07, ՀՀ-ում ԱՄՆ դեսպանատան պարզաբանումը` վիզաների չտրամադրման վերաբերյալ

19:04 • 30/07, Oձի խայթոցից տուժած 12-ամյա երեխայի վիճակը ծանր է

18:55 • 30/07, 114 կգ-ոց հաշվապահը դարձել է մերկապարի աստղ.Տեսանյութ

18:46 • 30/07, ԴԱՀԿ-ն Համալիրում գույքագրում է կատարել ու կապարակնքել սենյակները. Խոսնակ

18:34 • 30/07, Ռեկտորի եղբոր սպանության պատճառը խանդն էր (Տեսանյութ)

18:25 • 30/07, «ՅՈՒԿՕՍ»-ը կարող է որպես փոխհատուցում ստանալ ռուսական արվեստի գործերը

18:14 • 30/07, ԱՄՆ-ն դադարեցնում է վիզաների տրամադրումը

17:53 • 30/07, Հատուկ քննչական կոմիտեի նախագահն ընդունել է ԱՄՆ դեսպան Ջոն Հեֆֆերնին

17:45 • 30/07, Անչափահաս աղջիկը դուրս է եկել տանից և այլևս չի վերադարձել

17:34 • 30/07, Բաքվում ձերբակալվել է իրավապաշտպան Լեյլա Յունուսը

17:22 • 30/07, «Հարսնաքարի» գործով վճռաբեկ բողոք է ներկայացվել

17:10 • 30/07, ԿԽՄԿ. Ափսոսում է Չինարիում տեղի ունեցածի համար

17:02 • 30/07, ԱՄՆ. Ռուսաստանը շարունակում է զինել Դոնբասի անջատողականներին

16:53 • 30/07, Երևանում և մի շարք մարզերում սպասվում են հոսանքազրկումներ

16:42 • 30/07, Շանթ Հարությունյանի գործով ոստիկանների աչքերը մրմռացել ու արցունքոտվել են

16:25 • 30/07, Ռեկտորի եղբոր սպանության գործով ձերբակալվածը կալանավորվեց

16:14 • 30/07, «Լևոն Հայրապետյանին առաջադրված մեղադրանքն ունի քաղաքական ենթատեքստ»

16:05 • 30/07, ԴԱՀԿ աշխատակիցները ներխուժել են Մարզահամերգային համալիր

15:56 • 30/07, Ավտոմեքենայի հարվածից հեծանվորդը տեղում մահացել է

15:49 • 30/07, «Հիդրոմետ» ծառայություն. Այս ամառ ջերմաստիճանը չի անցել 40 աստիճանից

15:40 • 30/07, Դավիթ Խաչատրյանը կտեղափոխվի «Դատապարտյալների հիվանդանոց» ՔԿՀ

15:33 • 30/07, Ադրբեջանը ՌԴ-ից գնելու է Յակ-130 ինքնաթիռներ (Տեսանյութ)

15:18 • 30/07, Նախագահն ընդունել է Կանադայի աշխատանքի և սոցիալական զարգացման նախարարին

14:50 • 30/07, Մանկատան սաներն ապրում են անմարդկային պայմաններում. Բախշյան

14:37 • 30/07, Թուրքիայի փոխվարչապետը կոչ է արել կանանց բարձր չծիծաղել

14:25 • 30/07, ՀՀ-ում ներդրումների համար կան և' խոչընդոտներ, և' առավելություններ. Մակարյան

14:13 • 30/07, Հայաստանը գտնվում է արձակուրդային իրավիճակում, թեժ աշուն չի լինի. Քաղաքագետ

13:56 • 30/07, Օբամա. ԱՄՆ-ի և Ռուսաստանի միջև նոր «սառը պատերազմ» չի լինելու

13:44 • 30/07, «Վճռաբեկ դատարանի նախագահի պարտությունից խոսելն անհեթեթ է»

13:31 • 30/07, Հուլիսի 29-ից 30-ը արձանագրված խարդախության 11 դեպքից բացահայտվել է 10-ը

13:19 • 30/07, Աշոտ Մանուչարյան. Մեզ նոր ընդվզում է պետք, պիտի ոտքի կանգնենք

13:03 • 30/07, Շշալցված ջուրը համարվում է նվազ ռիսկային, ստուգվում է 5 տարին մեկ անգամ

12:48 • 30/07, Ռոբերտ Գրիգորյան. Թրաֆիքինգի զոհերի թիվը տարեցտարի նվազում է

12:40 • 30/07, Եղանակը հանրապետությունում. Սպասվում են տեղումներ, ջերմաստիճանի նվազում

12:27 • 30/07, Գազայում ՄԱԿ-ի դպրոցի հրթիռակոծության հետևանքով զոհվել է 15 մարդ

12:12 • 30/07, Կալանավորներին տեղափոխելու համար «Նուբարաշեն» ՔԿՀ պաշտոնյան կաշառք է ստացել

11:57 • 30/07, Արարատում 80 լ/վ ջրթողունակությամբ ապօրինի խորքային հոր է լուծարվել

11:44 • 30/07, Ինչո՞ւ 42 համարի ավտոբուսները Ալեք Մանուկյան փողոցով չեն անցնում

11:30 • 30/07, Նոտարները կիրականացնեն Իրավաբանական անձանց պետռեգիստրի գործառույթներ

11:19 • 30/07, Ահազանգ. Բուլդոզերները մեկը մյուսի ետևից ջարդում են ծառերը

11:07 • 30/07, Լևոն Հայրապետյանն այսօր առավոտյան կորցրել է գիտակցությունը

10:55 • 30/07, Երևան-Սևան ավտոճանապարհին մեքենա է այրվել. Կա մեկ զոհ

10:41 • 30/07, Այսօր նշվում է ընկերության միջազգային օրը

10:33 • 30/07, ԱԺ-ն նախատեսում է 105,5 մլն դրամ ծախսել հեռախոսային ծառայությունների համար

10:26 • 30/07, Իջևանի Սուրբ Խաչ մատուռը վանդալային հարձակման է ենթարկվել. «ՀԺ»

10:18 • 30/07, Ոստիկանությունում «արձակուրդային» չվճարելու համար դիմում չեն ընդունում

10:08 • 30/07, Ինչու տապալվեցին «բարեշրջությունները». Առավոտ

10:00 • 30/07, «Ռոսկոնտրոլը» «Ապարան» շշալցված ջուրը ներառել է սև ցուցակում. «ՀԺ»