ARM   RUS   ENG

Պահանջում են. Մշակել բնապահպանական արտահերթ զեկույց

Թեղուտի պաշտպանության քաղաքացիական նախաձեռնության Իրավական հարցերով աշխատանքային խումբը հանդես է եկել ՀՀ ՄԻՊ Կարեն Անդրեասյանին ուղղված դիմումով: Պահանջը` մշակել բնապահպանական արտահերթ զեկույց.

«ՀՀ Սահմանադրության համաձայն Հայաստանի բնակչությունն ունի իր առողջությանը և բարեկեցությանը նպաստող շրջակա միջավայրում ապրելու իրավունք: Հայաստանի բնաշխարհի հարուստ բազմազանությունը լայն հնարավորություններ է ստեղծում կանաչ տնտեսության զարգացման համար, մինչդեռ ներկայումս օրենքի կոպիտ խախտումներով իրականացվող հանքահումքային, սպառողական տնտեսական քաղաքականությունը անդառնալիորեն ոչնչացնում է բնության բաղադրիչները` անհնարին դարձնելով կայուն և հեռանկարային տնտեսական զարգացման հնարավորությունները:

Բնօգտագործման և բնապահպանության ոլորտում համակարգային քաղաքականության բացակայությունը, բնական պաշարների անկանոն և անվերահսկելի գերշահագործումը, թափոնները հարկման դաշտից թուրս թողնելը, բնական պաշարների շահագործման և կառավարման համակարգում տիրող անպատժելիության մթնոլորտն ու կոռուպցիան երկրում ստեղծել են պայթյունավտանգ բնապահպանական իրադրություն:

ՀՀ դատական ատյանները վարույթ չեն ընդունում և քննության չեն առնում հանրային շահերի պաշտպանության համար քաղաքացիների կամ հասարակական կազմակերպությունների ներկայացրած հայցերը: Ինչպես Թեղուտի (գործ` ՎԴ/3275/05/09), այնպես էլ Ուսանողական այգու (գործ` ՎԴ/3432/05/10) պարագայում ՀՀ վարչական և վճռաբեկ դատարանները իրավական դիրքորոշում են հայտնել, որ «…վարչական դատարան դիմելով՝ արդարադատություն կարող է հայցել միայն այն անձը, որը գտնում է, որ վարչարարությամբ իր իրավունքները կամ շահերը անմիջականորեն շոշափվել են», «ՀՀ օրենսդրությամբ դատարան դիմելու իրավունք նախատեսված է միայն այն անձանց համար, որոնց իրավունքներն անմիջականորեն խախտվել են»: Այսպիսի պայմաններում հասարակությունը զրկված է իր իրավունքների դատական պաշտպանության միջոցներից:

Շրջակա միջավայրի վիճակի հետ անխզելիորեն փոխկապակցված է բնակչության առողջական վիճակը: Հայաստանի Հանրապետության Գիտությունների ազգային ակադեմիայի Էկոլոգանոոսֆերային հետազոտությունների կենտրոնի ուսումնասիրությունների արդյունքում Լեռնաձոր գյուղում և Քաջարան Քաղաքում ապրող տասից ավելի երեխաների մազարմատներում հայտնաբերվել են ծանր մետաղների բարձր խտություններ` սնդիկ, կադմիում, կապար, պղինձ և այլն (հետազոտությունների ամփոփված են «Քաջարան քաղաքի շրջակա միջավայրի վիճակի էկոլոգաերկրաքիմիական գնահատում» ուսումնասիրության մեջ (2008թ.):

Ոլորտի մասնագետների վկայությամբ կապարի բարձր պարունակությունն օրգանիզմում ազդում է նյարդային համակարգի վրա, կարող է առաջացնել մտավոր թերզարգացվածություն, տեսողության, լսողության և խոսքի խախտումներ, ազդում է նաև երիկամների և ստամոքսի, նյութափոխանակության համակարգերի վրա: Հայտնի է, որ օրգանիզմում պղնձի բարձր պարունակությունը թույն է: Եթե մետաղի պարունակությունը օրգանիզմում երկար ժամանակ բարձր է մնում, կարող են զարգանալ ուռուցքներ: Մետաղն ախտահարում է նյարդային համակարգը, երիկամները, լյարդը: Կադմիումի բարձր պարունակությունն առաջացնում է կմախքի տձևացում, թոքերի ախտահարում: Այս մետաղների` օրգանիզմ թափանցելու ուղիները բազմաթիվ են` հողը, ջուրը, օդը և ընտանի կենդանիները:

Առողջապահական ծանր վիճակի մասին են վկայում նաև Պաշտպանի 2011 թվականի Տարեկան զեկույցում ներկայացված Առողջության համաշխարհային կազմակերպության տվյալներն փաստերն այն մասին, որ Հայաստանում գրանցված արատավոր ծնունդների քանակը ԱՊՀ երկրների շարքում երկրորդն է Ղրղզստանից հետո: Չնայած այս տագնապահարույց վիճակին, օրենքը ոչ պետության, և ոչ էլ մասնավոր ընկերությունների համար չի նախատեսում հանքարդյունաբերական գոտիներում բնակվող մարդկանց առողջական պարտադիր ապահովագրության կամ պատճառված վնասի փոխհատուցման պարտավորություններ:
Առողջապահական վիճակի վատթարացման հիմնական պատճառներից են հանքարդյունաբերական թափոնների պոչամբարներում տիրող բարձիթողի վիճակը: ՀՀ Վերահսկիչ պալատի 2012թ. Ընթացիկ հաշվետվության համաձայն, ՀՀ բնապահպանության նախարարություն ներկայացվող թափոնների մասին տարեկան հաշվետվություններում թափոնները ներկայացվել են կամ որպես ոչ վտանգավոր, կամ ընդհանրապես պոչամբարների պարունակությունը որպես թափոն չի դիտարկվել: Արդյունքում որևէ բնապահպանական վճար չի վճարվել: Վտանգավոր թափոններ առաջացնող կազմակերպությունների 79 տոկոսը վտանգավոր թափոնների անձնագրեր չեն կազմել և ՀՀ բնապահպանության նախաչժրարություն համաձայնեցման չեն ներկայացվել: Ժամկետանց թունաքիմիկատների և քիմիական թափոնների (այդ թվում` Ալավերդու մկնդեղ պարունակող թունաքիմիկատների) պահպանումն իրականացվում է օրենսդրության պահանջների խախտումներով, վտանգավոր օբյեկտները չեն հաշվառվել ՀՀ արտակարգ իրավիճակների նախարարության ռեեստրում:

Մարդու էկոլոգիական իրավունքների խախտման ամենացայտուն օրինակն է Թեղուտում հանքավայրի շահագործման թույլտվություն տրամադրելու գործընթացը, տրվել է ՀՀ օրենսդրության կոպիտ խախտումներով: Շահագրգիռ հասարակությունը հանքավայրի շահագործման դեմ սկսել է բազմակողմանի իրավական գործընթաց, որի ընթացքում դիմել է ինչպես ներպետական դատական ու վարչական մարմիններին, այնպես էլ միջազգային կառույցներին: 2011թ. հունիսի 29-ից հուլիսի 1-ը Քիշնեւում տեղի է ունեցել Օրհուսի կոնվենցիայի գերագույն մարմնի` Կոնվենցիայի կողմ հանդիսացող երկրների հանդիպման ընթացքում կայացվել է որոշում առ այն, որ «Հայաստանի օրենսդրության և պրակտիկայի մեջ դեռևս առկա են թերություններ, եւ դրանց պատճառով Մասնակից պետությունը սույն գործով ձախողել է կատարել Կոնվենցիայի 3-րդ հոդվածի 1-ին կետի պահանջը (56-րդ պարբերություն), ինչպես նաև Կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածի 2-րդ, 4-րդ և 9-րդ կետերի պահանջները»:

Անհրաժեշտ ենք համարում առանձնահատուկ կերպով շեշտել նաեւ, որ Կոնվենցիայի Կողմերի որոշումը ունի բարձր իրավաբանական ուժ եւ պարտադիր է կատարման պետության կողմից: Այնուհանդերձ, Հայաստանի պատկան մարմինները չեն կատարում իրենց միջազգային պարտավորությունները` դրանով խախտելով նաեւ Հայաստանի կողմից վավերացված «Միջազգային պայմանագրերիմասին» Վիեննայի կոնվենցիան:

Հաշվի առնելով վերջին շրջանում Ձեր դրական դերակատարումը բնապահպանական նախաձեռնություններին աջակցելու գործում` գտնում ենք, որ Պաշտպանի գրասենյակը կարող է շոշափելի դրական ազդեցություն ունենալ վերը նշված հիմնախնդիրների բազմակողմանի վերլուծության եւ կարգավորման համար: Խնդրոիմ ենք ձեռնարկել համարժեք քայլեր սույն դիմումում արծարծված խնդիրների համալիր ուսումնասիրություն կատարելու համար, մարդու իրավունքների խախտումները վեր հանելու եւ Ձեր իրավասության շրջանակներում մարդկանց խախտված իրավունքները պաշտպանելու համար: Մենք մեր պատրաստակամությունն ենք հայտնում բոլոր հնարավոր միջոցներով Ձեզ աջակցել Հայաստանի էկոլոգիական իրավիճակի առնչությամբ տեղեկատվություն տրամադրելու, այդ թվում` արտահերթ զեկույց մշակելու համար»,- ասված է հայտարաությունում:

10.07.2012, 20:26

Aysor.am

Տեքստում սխալ կամ վրիպակ նկատելու դեպքում, ուղարկեք խմբագրին հաղորդագրություն` նշելով տվյալ սխալը, այնուհետև սեղմելով Ctrl-Enter:
Share |






Լրահոս

19:52 • 02/09, Ոստիկաններն ազատել են «բանտարկված» արջին (Տեսանյութ)

19:40 • 02/09, Ստեփանավանը՝ Հայաստանի Հանրապետության 2015-ի երիտասարդական մայրաքաղաք

19:25 • 02/09, Սեյրան Օհանյանն ընդունել է մի քանի զինծառայողների ընտանիքների

19:14 • 02/09, Բ. Սահակյան. Արցախը պետք է լինի կայուն, զարգացած և ժողովրդավարական երկիր

19:00 • 02/09, Էդվարդ Նալբանդյանն ԱԺ-ում հանդիպել է պատգամավորներին

18:43 • 02/09, Սեյրան Օհանյանն ընդունել է Անջեյ Կասպրչիկին

18:28 • 02/09, Լևոն Հայրապետյանը կրկին մեկուսարան է վերադարձել

18:12 • 02/09, ԱՄՆ-ում պիտբուլը փրկել է երեխային մեղուների հարձակումից (Տեսանյութ)

17:55 • 02/09, Դավութօղլու. Անկարայի նպատակն է ազատագրել «օկուպացված տարածքները»

17:43 • 02/09, ԱՄՆ-ում որսացել են աշխարհի ամենամեծ ալիգատորին (Տեսանյութ)

17:22 • 02/09, Վթարի հետևանքով մահացել են ամուսիններն ու նրանց նորածին դուստրը

17:10 • 02/09, Բնապահպանության նախարարության աշխատակազմի ղեկավարը կազատվի պաշտոնից

16:59 • 02/09, Քաղաքապետարանը` փողոցների անվտանգ երթևեկության միամսյակի մասին

16:39 • 02/09, Շենգավիթի մի շարք փողոցներում մեկ օչ ջուր չի լինի

16:30 • 02/09, Քաղաքագետ. Կալիֆորնիայի կողմից Արցախի ճանաչումը չունի իրավական ուժ

16:09 • 02/09, Հանրապետության տարածքում սպասվում են հոսանքազրկումներ

16:00 • 02/09, «Արցախի անկախացման գործընթացը համապատասխան էր միջազգային նորմերին»

15:51 • 02/09, Մարադոնան Հռոմի պապին Արգենտինայի հավաքականի մարզաշապիկ է նվիրել

15:43 • 02/09, Կոնվերս Բանկում ավարտվել է 2014-ի առաջին «Ապագայի թիմ» ծրագիրը

15:35 • 02/09, Սեյրան Օհանյանն ընդունել է աշխարհի բազմակի չեմպիոնուհի Սյուզի Կենտիկյանին

15:27 • 02/09, Հայկական կողմը պետք է արագացնի «Նաիրիտի» գնման և գործարկման հարցը

15:16 • 02/09, Կրկնակի շատ ինտերնետ և ցանցից դուրս րոպեներ` Պանտերայի բաժանորդների համար

15:07 • 02/09, Կասեցվել է մատնաքաշի արտադրությունը

14:50 • 02/09, Վարչապետը Հայրապետ Գալստյանին պարգևատրել է հուշամեդալով

14:42 • 02/09, Սեյրան Օհանյանը այցելել է ականի պայթյունից տուժած զինծառայողներին

14:25 • 02/09, ՀՀԿ պատգամավոր. ԵՏՄ-ին անդամակցելիս ՀՀ-ԼՂՀ հարաբերությունները չեն տուժի

14:17 • 02/09, Բնակարանում դի է հայտնաբերվել

14:08 • 02/09, Ռուսական շուկան վտանգներ ունի. Վազգեն Սաֆարյան

13:43 • 02/09, Ռուսական շուկայում մեզ համար առաջանում են նոր հնարավորություններ. Մինասյան

13:28 • 02/09, Մահացած զինվորի գործով սպանության մեղադրանք է առաջադրվել նրա ծառայակցին

13:18 • 02/09, Լևոն Հայրապետյանը տեղափոխվել է քաղաքային հիվանդանոց

13:02 • 02/09, Հովիկ Աբրահամյանը արձագանքել է պետական բուհերի դասախոսների նամակին

12:54 • 02/09, Հարգանքի տուրք` Արցախի անկախության համար զոհված հայորդիների հիշատակին

12:40 • 02/09, ԿԽՄԿ-ն դիմել է Ադրբեջանի իշխանություններին՝ հայ գերուն հանդիպելու հարցով

12:32 • 02/09, Հաշմանդամություն ունեցող աղջիկը դուրս է եկել տանից և չի վերադարձել

12:24 • 02/09, Համացանցում հայտնվել են Ջոլիի ու Փիթի հարսանեկան առաջին լուսանկարները

12:13 • 02/09, Երևանի կենտրոնի մի քանի փողոցում տրանսպորտային երթևեկությունը կդադարեցվի

12:04 • 02/09, Ազատ Արցախը 23 տարեկան է. Պատմությունը՝ լուսանկարներով

11:55 • 02/09, Թուրքիայի տարածքը ապաստան է ահաբեկչական կազմակերպությունների համար

11:46 • 02/09, Պաշտոնյան քաղաքացու մեքենան ապօրինի հանձնել է ուրիշին

11:37 • 02/09, Նախարար. Արցախը տարածաշրջանում դարձել է ժողովրդավարության առաջամարտիկ

11:29 • 02/09, Պան Գի Մուն. Ուկրաինայի ճգնաժամը ռազմական լուծում չունի

11:21 • 02/09, Պատահար՝ Գորիս-Երևան ավտոճանապարհին. Կան զոհեր

11:10 • 02/09, «Արցախն անառիկ է. Սահմանին կանգնած է իր հողն ու տունը պաշտպանող զինվորը»

11:00 • 02/09, Սպասվում է փոփոխական եղանակ

10:52 • 02/09, «Արցախի անկախության նվաճումը հայոց պատմության մեծագույն ձեռքբերումներից է»

10:41 • 02/09, Սերժ Սարգսյան. Արցախի ժողովրդի պատմական ընտրությունն այլևս անշրջելի է

10:34 • 02/09, Չավուշօղլուի անկեղծությունն ավելի ընդունելի է, քան թուրքերի «քաղցր ճառերը»

10:28 • 02/09, Դաշնակցության ժողովն ավարտվել է խնջույքով

10:22 • 02/09, ՕԵԿ-ը լուրջ խնդիրներ ունի

10:16 • 02/09, Eurofootball-ն ու հրատարակչությունների՝ ստվերում մնացած ցուցանակը. «Առավոտ»

10:11 • 02/09, Վայոց ձորի մարզպետն առաջիկայում պաշտոնանկ կարվի

10:06 • 02/09, Երևանում Carrefour-ի բացումը հետաձգվում է

10:00 • 02/09, Գիշերօթիկում չարաշահումների պատճառով փոխնախարարը կազատվի գործից

19:44 • 01/09, Կենսաթոշակները կվճարվի սեպտեմբերի 3-ից

19:38 • 01/09, Է. Նալբանդյան. Դժվար է ասել, թե ինչ որոշում կկայացնի Թուրքիան. Ազատություն

19:26 • 01/09, «Ռոստելեկոմ». Այսուհետ գործելու են նոր սակագներ

19:12 • 01/09, Շահեն Տոնոյանը նշանակվել Է դատախազ

19:07 • 01/09, Էդվարդ Նալբանդյանը ներկայացրել է Անկարա այցի հիմնական նպատակը

19:00 • 01/09, Ադրբեջանի ՊՆ-ն հաստատում է ՀՀ քաղաքացու՝ սահմանը հատելու մասին լուրերը

18:48 • 01/09, Անաչառ և բաց աշխատաոճը կբարձրացնի նախարարության հեղինակությունը. Նախարար

18:35 • 01/09, Էրդողանի այցը Հյուսիսային Կիպրոս՝ հստակ մեսիջ միջազգային հանրությանը

18:23 • 01/09, Սերժ Սարգսյանը շնորհավորական ուղերձ է հղել Ուզբեկստանի նախագահին

18:10 • 01/09, Գյուղնախարարը Գիտելիքների օրվա առիթով այցելել է սահմանամերձ Այգեպարի դպրոց

17:58 • 01/09, Երիտասարդ տղան դուրս է եկել տանից և չի վերադարձել

17:48 • 01/09, Գազալցակայանում պայթյունի հետևանքով տուժած տղամարդկանցից մեկը մահացել է

17:40 • 01/09, Պուտինը հանձնարարել է ստորագրել Հայաստանի՝ ԵՏՄ անդամակցության համաձայնագիրը

17:30 • 01/09, Սերժ Սարգսյանը շնորհավորել է Սլովակիայի նախագահին

17:21 • 01/09, Ցեղասպանության մասին պատմող ֆիլմի ռեժիսորը սպառնալիքներ է ստացել

17:10 • 01/09, Ս. Հացպանյան. Թուրքիայի կառավարությունն իրականում ղեկավարելու է Էրդողանը

17:00 • 01/09, Արցախի Մարտակերտ քաղաքի առաջին դասարանցիները. Ֆոտոշարք

16:49 • 01/09, Ոստիկանություն. Երեխաների ապահովությունը բոլորիս նպատակն ու գործն է

16:38 • 01/09, «Սահմանամերձ գյուղերի երեխաները մեր ուշադրության կենտրոնում են» (Տեսանյութ)

16:24 • 01/09, Ծաղիկների փոխարեն հանգանակություն` Այգեպարի դպրոցի պաշտպանիչ պատի համար

16:13 • 01/09, Չավուշօղլու. Թուրքիան և Ադրբեջանը կպայքարեն Հայոց ցեղասպանության դեմ

16:01 • 01/09, «Ժամանակին համընթաց քայլելու հետ են կապված Արցախի զարգացման հեռանկարները»

15:52 • 01/09, Զբոսաշրջության ֆինանսավորման ավելացումը տալիս է իր արդյունքները

15:40 • 01/09, Ոստիկանները Գիտելիքի օրվան ընդառաջ այցելել են սահմանամերձ գյուղեր

15:31 • 01/09, Սերժ Սարգսյանը և Բակո Սահակյանն այցելել են Մարտակերտի շրջանի Չափար գյուղ

15:00 • 01/09, Սեյրան Օհանյան. Զինվորականի համար դպրոցական դասարանը վաղվա դասակն է

14:52 • 01/09, 97-ամյա կինը իր կրքոտ պարով դարձել է YouTube-ի աստղ (Տեսանյութ)

14:42 • 01/09, Այս տարի առաջին դասարան է հաճախել 40 հազար աշակերտ

14:33 • 01/09, Պարտադիր կուտակային վճարները ստանալու դիմումի ձևը հասանելի է

14:16 • 01/09, Կրթական համակարգը ՀՀ օրակարգի հիմնախնդիրներից մեկն է. Վարչապետ

13:55 • 01/09, ՀՀ և ԼՂՀ նախագահներն ծանոթացել են «Մետաքսկոմբինատ» ՍՊԸ-ի աշխատանքներին

13:35 • 01/09, Լավ աշխատելու համար պետք է ճիշտ հանգստանալ. Հոգեբան