Պահանջում են. Մշակել բնապահպանական արտահերթ զեկույց

10/0720:26

Պահանջում են. Մշակել բնապահպանական արտահերթ զեկույց

Թեղուտի պաշտպանության քաղաքացիական նախաձեռնության Իրավական հարցերով աշխատանքային խումբը հանդես է եկել ՀՀ ՄԻՊ Կարեն Անդրեասյանին ուղղված դիմումով: Պահանջը` մշակել բնապահպանական արտահերթ զեկույց.

«ՀՀ Սահմանադրության համաձայն Հայաստանի բնակչությունն ունի իր առողջությանը և բարեկեցությանը նպաստող շրջակա միջավայրում ապրելու իրավունք: Հայաստանի բնաշխարհի հարուստ բազմազանությունը լայն հնարավորություններ է ստեղծում կանաչ տնտեսության զարգացման համար, մինչդեռ ներկայումս օրենքի կոպիտ խախտումներով իրականացվող հանքահումքային, սպառողական տնտեսական քաղաքականությունը անդառնալիորեն ոչնչացնում է բնության բաղադրիչները` անհնարին դարձնելով կայուն և հեռանկարային տնտեսական զարգացման հնարավորությունները:

Բնօգտագործման և բնապահպանության ոլորտում համակարգային քաղաքականության բացակայությունը, բնական պաշարների անկանոն և անվերահսկելի գերշահագործումը, թափոնները հարկման դաշտից թուրս թողնելը, բնական պաշարների շահագործման և կառավարման համակարգում տիրող անպատժելիության մթնոլորտն ու կոռուպցիան երկրում ստեղծել են պայթյունավտանգ բնապահպանական իրադրություն:

ՀՀ դատական ատյանները վարույթ չեն ընդունում և քննության չեն առնում հանրային շահերի պաշտպանության համար քաղաքացիների կամ հասարակական կազմակերպությունների ներկայացրած հայցերը: Ինչպես Թեղուտի (գործ` ՎԴ/3275/05/09), այնպես էլ Ուսանողական այգու (գործ` ՎԴ/3432/05/10) պարագայում ՀՀ վարչական և վճռաբեկ դատարանները իրավական դիրքորոշում են հայտնել, որ «…վարչական դատարան դիմելով՝ արդարադատություն կարող է հայցել միայն այն անձը, որը գտնում է, որ վարչարարությամբ իր իրավունքները կամ շահերը անմիջականորեն շոշափվել են», «ՀՀ օրենսդրությամբ դատարան դիմելու իրավունք նախատեսված է միայն այն անձանց համար, որոնց իրավունքներն անմիջականորեն խախտվել են»: Այսպիսի պայմաններում հասարակությունը զրկված է իր իրավունքների դատական պաշտպանության միջոցներից:

Շրջակա միջավայրի վիճակի հետ անխզելիորեն փոխկապակցված է բնակչության առողջական վիճակը: Հայաստանի Հանրապետության Գիտությունների ազգային ակադեմիայի Էկոլոգանոոսֆերային հետազոտությունների կենտրոնի ուսումնասիրությունների արդյունքում Լեռնաձոր գյուղում և Քաջարան Քաղաքում ապրող տասից ավելի երեխաների մազարմատներում հայտնաբերվել են ծանր մետաղների բարձր խտություններ` սնդիկ, կադմիում, կապար, պղինձ և այլն (հետազոտությունների ամփոփված են «Քաջարան քաղաքի շրջակա միջավայրի վիճակի էկոլոգաերկրաքիմիական գնահատում» ուսումնասիրության մեջ (2008թ.):

Ոլորտի մասնագետների վկայությամբ կապարի բարձր պարունակությունն օրգանիզմում ազդում է նյարդային համակարգի վրա, կարող է առաջացնել մտավոր թերզարգացվածություն, տեսողության, լսողության և խոսքի խախտումներ, ազդում է նաև երիկամների և ստամոքսի, նյութափոխանակության համակարգերի վրա: Հայտնի է, որ օրգանիզմում պղնձի բարձր պարունակությունը թույն է: Եթե մետաղի պարունակությունը օրգանիզմում երկար ժամանակ բարձր է մնում, կարող են զարգանալ ուռուցքներ: Մետաղն ախտահարում է նյարդային համակարգը, երիկամները, լյարդը: Կադմիումի բարձր պարունակությունն առաջացնում է կմախքի տձևացում, թոքերի ախտահարում: Այս մետաղների` օրգանիզմ թափանցելու ուղիները բազմաթիվ են` հողը, ջուրը, օդը և ընտանի կենդանիները:

Առողջապահական ծանր վիճակի մասին են վկայում նաև Պաշտպանի 2011 թվականի Տարեկան զեկույցում ներկայացված Առողջության համաշխարհային կազմակերպության տվյալներն փաստերն այն մասին, որ Հայաստանում գրանցված արատավոր ծնունդների քանակը ԱՊՀ երկրների շարքում երկրորդն է Ղրղզստանից հետո: Չնայած այս տագնապահարույց վիճակին, օրենքը ոչ պետության, և ոչ էլ մասնավոր ընկերությունների համար չի նախատեսում հանքարդյունաբերական գոտիներում բնակվող մարդկանց առողջական պարտադիր ապահովագրության կամ պատճառված վնասի փոխհատուցման պարտավորություններ:
Առողջապահական վիճակի վատթարացման հիմնական պատճառներից են հանքարդյունաբերական թափոնների պոչամբարներում տիրող բարձիթողի վիճակը: ՀՀ Վերահսկիչ պալատի 2012թ. Ընթացիկ հաշվետվության համաձայն, ՀՀ բնապահպանության նախարարություն ներկայացվող թափոնների մասին տարեկան հաշվետվություններում թափոնները ներկայացվել են կամ որպես ոչ վտանգավոր, կամ ընդհանրապես պոչամբարների պարունակությունը որպես թափոն չի դիտարկվել: Արդյունքում որևէ բնապահպանական վճար չի վճարվել: Վտանգավոր թափոններ առաջացնող կազմակերպությունների 79 տոկոսը վտանգավոր թափոնների անձնագրեր չեն կազմել և ՀՀ բնապահպանության նախաչժրարություն համաձայնեցման չեն ներկայացվել: Ժամկետանց թունաքիմիկատների և քիմիական թափոնների (այդ թվում` Ալավերդու մկնդեղ պարունակող թունաքիմիկատների) պահպանումն իրականացվում է օրենսդրության պահանջների խախտումներով, վտանգավոր օբյեկտները չեն հաշվառվել ՀՀ արտակարգ իրավիճակների նախարարության ռեեստրում:

Մարդու էկոլոգիական իրավունքների խախտման ամենացայտուն օրինակն է Թեղուտում հանքավայրի շահագործման թույլտվություն տրամադրելու գործընթացը, տրվել է ՀՀ օրենսդրության կոպիտ խախտումներով: Շահագրգիռ հասարակությունը հանքավայրի շահագործման դեմ սկսել է բազմակողմանի իրավական գործընթաց, որի ընթացքում դիմել է ինչպես ներպետական դատական ու վարչական մարմիններին, այնպես էլ միջազգային կառույցներին: 2011թ. հունիսի 29-ից հուլիսի 1-ը Քիշնեւում տեղի է ունեցել Օրհուսի կոնվենցիայի գերագույն մարմնի` Կոնվենցիայի կողմ հանդիսացող երկրների հանդիպման ընթացքում կայացվել է որոշում առ այն, որ «Հայաստանի օրենսդրության և պրակտիկայի մեջ դեռևս առկա են թերություններ, եւ դրանց պատճառով Մասնակից պետությունը սույն գործով ձախողել է կատարել Կոնվենցիայի 3-րդ հոդվածի 1-ին կետի պահանջը (56-րդ պարբերություն), ինչպես նաև Կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածի 2-րդ, 4-րդ և 9-րդ կետերի պահանջները»:

Անհրաժեշտ ենք համարում առանձնահատուկ կերպով շեշտել նաեւ, որ Կոնվենցիայի Կողմերի որոշումը ունի բարձր իրավաբանական ուժ եւ պարտադիր է կատարման պետության կողմից: Այնուհանդերձ, Հայաստանի պատկան մարմինները չեն կատարում իրենց միջազգային պարտավորությունները` դրանով խախտելով նաեւ Հայաստանի կողմից վավերացված «Միջազգային պայմանագրերիմասին» Վիեննայի կոնվենցիան:

Հաշվի առնելով վերջին շրջանում Ձեր դրական դերակատարումը բնապահպանական նախաձեռնություններին աջակցելու գործում` գտնում ենք, որ Պաշտպանի գրասենյակը կարող է շոշափելի դրական ազդեցություն ունենալ վերը նշված հիմնախնդիրների բազմակողմանի վերլուծության եւ կարգավորման համար: Խնդրոիմ ենք ձեռնարկել համարժեք քայլեր սույն դիմումում արծարծված խնդիրների համալիր ուսումնասիրություն կատարելու համար, մարդու իրավունքների խախտումները վեր հանելու եւ Ձեր իրավասության շրջանակներում մարդկանց խախտված իրավունքները պաշտպանելու համար: Մենք մեր պատրաստակամությունն ենք հայտնում բոլոր հնարավոր միջոցներով Ձեզ աջակցել Հայաստանի էկոլոգիական իրավիճակի առնչությամբ տեղեկատվություն տրամադրելու, այդ թվում` արտահերթ զեկույց մշակելու համար»,- ասված է հայտարաությունում:


Տեքստում սխալ կամ վրիպակ նկատելու դեպքում, ուղարկեք խմբագրին հաղորդագրություն` նշելով տվյալ սխալը, այնուհետև սեղմելով Ctrl-Enter:
Share |

Լրահոս

Այսօր, 11:04 Ակնհայտ հանցավոր գործելաոճ. «Ազատ դեմոկրատները»՝ երեկվա դեպքերի մասին Այսօր, 11:01 Խորենացի փողոցում ու Սարի թաղում բախումների հետևանքով բերման է ենթարկվել 165 մարդ. Ոստիկանություն Այսօր, 10:38 Փաստաբանն իր աջակցությունն է հայտնում երեկ ծեծի ենթարկված լրագրողներին Այսօր, 10:23 Հատուկ միջոցների կիրառումը խաղաղ ցուցարարների նկատմամբ դարձել է ոստիկանության աշխատելաոճի անբաժանելի մասը. «Լուսավոր Հայաստան» Այսօր, 10:05 Արամ Մանուկյանի պաշտպանն ընդդեմ Հայաստանի դիմում է ուղարկել ՄԻԵԴ Այսօր, 09:39 Դավիթ Սանասարյանին հիվանդանոցից տարել են բաժին. ՀԺ Այսօր, 09:37 Նաիրա Զոհրաբյանը կոչ է անում ազատ արձակել Ալեք Ենիգոմշյանին. «Առավոտ» Այսօր, 09:33 Արցախի ՊԲ արևելյան ուղղությամբ տեղակայված զորամասերից մեկի պահպանության տեղամասում վիրավորվել է զինծառայող Այսօր, 03:29 Բերման է ենթարկվել մոտ 150 մարդ. Ահարոնյան Այսօր, 03:23 Սարի Թաղում ոստիկանության գործողության հետևանքով տուժած 17-ամյա տղայի աչքը հեռացվել է Այսօր, 02:42 «Սասնա ծռեր» խմբավորման անդամ Արմեն Լամբարյանի առողջական վիճակը կայուն է Այսօր, 02:25 Եվրախորհրդի գլխավոր քարտուղարը մտահոգված է Երևանում տեղի ունեցող իրադարձությունների կապակցությամբ Այսօր, 02:19 Խորենացի փողոցում և Սարի թաղում տեղի ունեցած միջադեպի հետևանքով բուժհաստատություններ են տեղափոխվել 60 տուժած Այսօր, 01:59 Մարդու իրավունքների պաշտպանը Սարի Թաղում է. Լուսանկար Այսօր, 01:35 «Սուրբ Գրիգոր Լուսավորիչ» հիվանդանոց է տեղափոխվել մոտ 40 վիրավոր Այսօր, 01:07 Ոստիկանություն. Լրագորղների հետ կապված բոլոր միջադեպերը կքննվեն Այսօր, 00:46 Աշոտ Ահարոնյան. Մի ոստիկան հրազենային վնասվածք է ստացել և տեղափոխվել հիվանդանոց Այսօր, 00:35 Օմբուդսմենը ոստիկանությունից պարզաբանումներ է պահանջում Այսօր, 00:20 Մոտ 30 տուժած է տեղափոխվել հիվանդանոցներ Խորենացիում և Սարի թաղում տեղի ունեցած միջադեպի հետևանքով Այսօր, 00:11 Մի շարք լրատվամիջոցների ներկայացուցիչներ տուժել և ծեծի են ենթարկվել Սարի թողում 29/0723:59 Ահարոնյան. ՊՊԾ գնդի տարածքում այս պահին որևէ գործողություն չի կատարվում 29/0723:54 Աշոտ Ահարոնյան. Արտերկրից դիպուկահարներ չեն կանչվել 29/0723:42 Ռուսական Life հեռուստաընկերության օպերատորը վիրավորվել է Երևանում 29/0723:08 «Ազատություն» ռադիոկայանի լրագրողները ծեծի են ենթարկվել 29/0722:53 Հատուկ միջոցների կիրառմաբ ոստիկանությունն ազատեց ցուցարարներից Սարի Թաղն ու Խորենացի փողոցը 29/0722:27 Սարի Թաղում բախում տեղի ունեցավ ոստիկանների և ցուցարարների միջև 29/0721:40 Գորիսում 11 տարեկան երեխային մահացու վրաերթի ենթարկած վարորդը ձերբակալվել է 29/0721:15 Հայաստանի հավաքականը՝ շախմատի Օլիմպիադայի բրոնզե մեդալակիր 29/0721:00 ՀՀ ԱԳ նախարարի տեղակալը ընդունեց Արցախի դպրոցականներին 29/0720:46 Պոգբան բուժզննում կանցնի ԱՄՆ-ում 29/0720:46 Ազատության հրապարակից մեկնարկեց երթը դեպի Խորենացի փողոց 29/0720:44 Ազատ արձակվելուց հետո Լևոն Բարսեղյանը հանդիպել է ԱՄՆ դեսպան Ռիչարդ Միլսի հետ 29/0720:33 ԱՄՆ դեսպանատուն. Հայաստանում տևական քաղաքական փոփոխությունների հասնելու համար սպառնալիքներն ու բռնությունն ընդունելի միջոցներ չեն 29/0720:29 Դավիթ Տոնոյանի գլխավորած պատվիրակությունը մեկնել է Մոսկվա 29/0720:15 Սփյուռքահայ 67 ուսուցիչ ստացել է ԿԳ նախարարության վկայական 29/0720:00 Երևան քաղաքի Լենինգրադյան և Մեծարենցի փողոցների խաչմերուկում կկատարվի երթևեկության կազմակերպման փոփոխություն 29/0719:58 Օհանյան. ՊԵտք է շտկել ապրիլյան մարտական գործողությունների վերլուծության արդյունքում ի հայտ եկած բացթողումները 29/0719:42 Հայտնի են ՊՊԾ գնդում վիրավորում ստացածների անունները 29/0719:35 Կարմիր խաչը չի կարող միջնորդ լինել պատանդներին ու զինված խմբին սնունդ և ջուր փոխանցելու համար 29/0719:32 Ռուս և ամերիկացի դիվանագետները քննարկել են ԼՂ հակամարտության կարգավորման հարցը 29/0719:28 ՊՊԾ գնդի տարածքում վիրավորված երկու անձիք տեղափոխվել են հիվանդանոց. Ոստիկանություն 29/0719:15 Ոստիկանություն. Իրավապահների պատասխան կրակից ՊՊԾ գնդում ևս երկու անձ է վիրավորվել 29/0718:59 Աշոտ Ահարոնյան. ՊՊԾ գնդի տարածքում շարունակում են կրակել՝ չնայած իրավապահների պահանջին 29/0718:52 Ոստիկանությունը ծնողներին կոչ է անում երեխաներին չթույլատրել մասնակցել հանրահավաքներին 29/0718:47 ՊՊԾ գնդում պատանդառված բժիշկներն առաջին բուժօգնություն են ցուցաբերել վիրավոր Արայիկ Խանդոյանին 29/0718:42 Արդարադատության նախարարությունը որոշել է չգրանցել ԳԱԼԱ կուսակցությունը 29/0718:12 Ալբերտ Բաղդասարյանը բերման է ենթարկվել ոստիկանություն. Արմենակ Կյուրեղյան 29/0718:11 Իրանին պատկանող 30 միլիարդ դոլարի ակտիվներն ապասառեցվել են 29/0718:00 Նարե Գրիգորյանը՝ նշանադրության չեղարկման և 24-ամյակի անակնկալների մասին 29/0717:59 Առողջապահության նախարարությունը չի քննարկում ՊՊԾ գունդ բժիշկների նոր խումբ ուղարկելու հարցը 29/0717:56 «ՊՍԺ»-ն հետաքրքրված է «Ռեալի» հարձակվողով 29/0717:47 Արամ Մանուկյանը ապահովված է անհրաժեշտ բժշկական միջոցներով. ՀՀ ԱՆ քրեակատարողական վարչություն 29/0717:34 Արամ Մանուկյանը տեղափոխվել է կարանտինային բաժանմունք. ՄԻՊ 29/0717:23 Սիրիայից և Իրաքից փախստականներ են ժամանել Լիտվա 29/0717:09 Խորենացի փողոցում գործողության ժամանակ զինված խմբի հանցակիցները մեծաթիվ զոհեր էին ծրագրել. ԱԱԾ (Տեսանյութ) 29/0716:57 Արայիկ Խանդոյանը վիրավորվել է. Ոստիկանությունը հաստատում է 29/0716:51 Շվայնշտայգերը հայտարարել է միջազգային կարիերան ավարտելու մասին 29/0716:51 Գառնիկ Իսագուլյան. 1980-ին Ժնևում Ալեք Ենիգոմշյանը ահաբեկչական ակտ էր նախապատրաստում Վահե Գարմաշի դեմ 29/0716:48 ԱԱԾ ՁՊՎ-ում Ալեք Ենիգոմշյանի պահման պայմանները հաշվի են առնում նրա հատուկ կարիքները. ՄԻՊ 29/0716:40 Ռուբեն Միրզախանյանը վերընտրվեց Մանկավարժական համալսարանի ռեկտոր 29/0716:34 Քարաթափում՝ Վայոց Ձորի մարզի Արենի - Խաչիկ ավտոճանապարհին 29/0716:32 Արայիկ Խանդոյանը վիրավոր է 29/0716:27 Էրդողանը ցանկանում է իր ենթակայության տակ առնել Գլխավոր շտաբն ու հետախուզությունը 29/0716:13 Կառավարությունը արտոնություն տրամադրեց «Ռուսալ Արմենալ»-ի ներդրումային ծրագրին 29/0716:12 Ֆրանսիայի հեղինակավոր պարբերականները ահաբեկիչների անուներ և լուսանկարներ այլևս չեն հրապարակի 29/0716:05 «Ես միշտ էլ զիլ եմ եղել». Լևոն Բարսեղյանն ազատության մեջ է 29/0716:04 Օսկանյան. Կարծում էի, որ հարցաքննությունից հետո Ենիգոմշյանին բաց կթողնեն 29/0715:55 Թուրքիայի Գլխավոր շտաբի ղեկավարը կմնա իր պաշտոնին 29/0715:38 ՀՀ ԱՆ բոլոր քրեակատարողական հիմնարկներում իրականացվում են սանիտարահիգիենիկ և հակահամաճարակային գործողությունների բարելավմանն ուղղված աննախադեպ աշխատանքներ. վարչություն 29/0715:31 Իրանի ոստիկանությունը 25 ցուցարարի է ձերբակալել 29/0715:26 2016թ.-ի տարեկան արդյունքներով ՀՆԱ-ն Հայաստանում կկազմի 3602 դոլար 29/0715:14 Հայ-ռուսական միջպետական հանձնաժողովի անդամներն այցելել են Գյումրու 102-րդ ռազմակայան 29/0715:03 Զինված խմբի անդամները որոշ դեպքերում կարող են ազատվել քրեական պատասխանատվությունից. Գևորգ Կոստանյան 29/0714:51 Առողջապահության նախարարությունը կոչ է անում ազատել Էրեբունու ՊՊԾ գնդում արդեն 52 ժամ պատանդ պահվող բուժաշխատողներին 29/0714:48 Իսագուլյան. Ահաբեկիչները չեն կարող պայման թելադրել 29/0714:42 ՊՆ-ում քննարկվել են ոլորտի հետ կապված «Լույս» հիմնադրամի շահառուների նախագծերը 29/0714:40 «Գազպրոմ Արմենիա»-ն գազի գնի նվազեցման տարբերությունը կփոխհատուցի պետական բյուջե 29/0714:27 Երևանում ծավալվող իրադարձություններն ուղեկցվում են մարդու իրավունքների լուրջ խախտումներով. ՄԻՊ 29/0714:17 Թագուհի Ստեփանյան. ՊՊԾ գնդում պահվող բուժաշխատողների միակ ցանկությունը դուրս գալն է 29/0714:07 Այսօր կկայանա Ալինա Մարտիրոսյանի և Կարեն Արայանի նշանադրությունը 29/0713:58 Որոշում է կայացվել Լևոն Բարսեղյանին ազատ արձակել 29/0713:55 Իրանը զորավարժությունների է նախապատրաստվում 29/0713:48 ՊՊԾ գնդի տարածքում վիրավում ստացած Արամ Մանուկյանը պահվում է անտանելի պայմաններում. Ահազանգում է փաստաբանը 29/0713:39 ԱՄՆ ազգային հետախուզություն. Մոսկվան հավասար համագործակցություն է ցանկանում Վաշինգտոնի հետ 29/0713:30 Լևոն Բարսեղյանն այսօր ազատ կարձակվի. Աղբյուր 29/0713:22 Խորենացի փողոցում անկարգությունների գործով կալանավորվել է Արշակ Սադոյանի որդին 29/0713:15 ՆԱՏՕ-ի գլխավոր հրամանատարին տպավորել է ռուսական ռազմական դոկտրինը 29/0713:05 Բժիշկներին պահելը ոչ թե ինչ-որ նորմի խախտում է, այլ՝ այլանդակություն. Գլխավոր թոքաբան 29/0712:57 ՄԻԵԴ որոշումն իրականացնելու նպատակով կառավարությունը 50 հազար եվրո է հատկացրել 29/0712:47 Հայաստանի 1 շնչին ընկնող ՀՆԱ-ն 2016-ին՝ ըստ ԱՄՀ կանխատեսման կկազմի 3602 դոլար 29/0712:33 ՊՆ-ում ԱՄՆ խորհրդատվական թիմի հետ քննարկել են պաշտպանության ռազմավարական վերանայման գործընթացը 29/0712:24 ՄԻՊ ներկայացուցիչները կրկին այցելել են քրեակատարողական հիմնարկ 29/0712:15 Կառավարությունում հետաքրքրված են հակակոռուպցիոն ոլորտի փորձագետների ծառայություններով 29/0712:03 Էլէներգիայի սակագնի բարձրացումը փոխհատուցելու համար կառավարությունը բարձրացրեց անապահով ընտանիքների սոցիալական նպաստի չափը 29/0711:50 Հովիկ Աբրահամյանը հրաժարվում է իր պաշտոնից 29/0711:41 Գյումրու ռուսական ռազմաբազայի պայմանագրային զինծառայողին հայտնաբերել են Երևանում 29/0711:34 Գորիսում վրաերթի հետևանքով 5-րդ դասարանի աշակերտը մահացել է 29/0710:49 Լարսի ավտոճանապարհը բաց է բոլոր տեսակի ավտոմեքենաների համար 29/0710:30 Առաջիկա 5 օրվա եղանակային կանխատեսումը 29/0710:15 Զինյալների հետ բանակցությունները վերսկսել են. պրոցեսը դարձյալ գեներալ Բալասանյանն է ղեկավարում




Տվյալ բաժնի վերջին նյութերը