ARM   RUS   ENG

Պահանջում են. Մշակել բնապահպանական արտահերթ զեկույց

Թեղուտի պաշտպանության քաղաքացիական նախաձեռնության Իրավական հարցերով աշխատանքային խումբը հանդես է եկել ՀՀ ՄԻՊ Կարեն Անդրեասյանին ուղղված դիմումով: Պահանջը` մշակել բնապահպանական արտահերթ զեկույց.

«ՀՀ Սահմանադրության համաձայն Հայաստանի բնակչությունն ունի իր առողջությանը և բարեկեցությանը նպաստող շրջակա միջավայրում ապրելու իրավունք: Հայաստանի բնաշխարհի հարուստ բազմազանությունը լայն հնարավորություններ է ստեղծում կանաչ տնտեսության զարգացման համար, մինչդեռ ներկայումս օրենքի կոպիտ խախտումներով իրականացվող հանքահումքային, սպառողական տնտեսական քաղաքականությունը անդառնալիորեն ոչնչացնում է բնության բաղադրիչները` անհնարին դարձնելով կայուն և հեռանկարային տնտեսական զարգացման հնարավորությունները:

Բնօգտագործման և բնապահպանության ոլորտում համակարգային քաղաքականության բացակայությունը, բնական պաշարների անկանոն և անվերահսկելի գերշահագործումը, թափոնները հարկման դաշտից թուրս թողնելը, բնական պաշարների շահագործման և կառավարման համակարգում տիրող անպատժելիության մթնոլորտն ու կոռուպցիան երկրում ստեղծել են պայթյունավտանգ բնապահպանական իրադրություն:

ՀՀ դատական ատյանները վարույթ չեն ընդունում և քննության չեն առնում հանրային շահերի պաշտպանության համար քաղաքացիների կամ հասարակական կազմակերպությունների ներկայացրած հայցերը: Ինչպես Թեղուտի (գործ` ՎԴ/3275/05/09), այնպես էլ Ուսանողական այգու (գործ` ՎԴ/3432/05/10) պարագայում ՀՀ վարչական և վճռաբեկ դատարանները իրավական դիրքորոշում են հայտնել, որ «…վարչական դատարան դիմելով՝ արդարադատություն կարող է հայցել միայն այն անձը, որը գտնում է, որ վարչարարությամբ իր իրավունքները կամ շահերը անմիջականորեն շոշափվել են», «ՀՀ օրենսդրությամբ դատարան դիմելու իրավունք նախատեսված է միայն այն անձանց համար, որոնց իրավունքներն անմիջականորեն խախտվել են»: Այսպիսի պայմաններում հասարակությունը զրկված է իր իրավունքների դատական պաշտպանության միջոցներից:

Շրջակա միջավայրի վիճակի հետ անխզելիորեն փոխկապակցված է բնակչության առողջական վիճակը: Հայաստանի Հանրապետության Գիտությունների ազգային ակադեմիայի Էկոլոգանոոսֆերային հետազոտությունների կենտրոնի ուսումնասիրությունների արդյունքում Լեռնաձոր գյուղում և Քաջարան Քաղաքում ապրող տասից ավելի երեխաների մազարմատներում հայտնաբերվել են ծանր մետաղների բարձր խտություններ` սնդիկ, կադմիում, կապար, պղինձ և այլն (հետազոտությունների ամփոփված են «Քաջարան քաղաքի շրջակա միջավայրի վիճակի էկոլոգաերկրաքիմիական գնահատում» ուսումնասիրության մեջ (2008թ.):

Ոլորտի մասնագետների վկայությամբ կապարի բարձր պարունակությունն օրգանիզմում ազդում է նյարդային համակարգի վրա, կարող է առաջացնել մտավոր թերզարգացվածություն, տեսողության, լսողության և խոսքի խախտումներ, ազդում է նաև երիկամների և ստամոքսի, նյութափոխանակության համակարգերի վրա: Հայտնի է, որ օրգանիզմում պղնձի բարձր պարունակությունը թույն է: Եթե մետաղի պարունակությունը օրգանիզմում երկար ժամանակ բարձր է մնում, կարող են զարգանալ ուռուցքներ: Մետաղն ախտահարում է նյարդային համակարգը, երիկամները, լյարդը: Կադմիումի բարձր պարունակությունն առաջացնում է կմախքի տձևացում, թոքերի ախտահարում: Այս մետաղների` օրգանիզմ թափանցելու ուղիները բազմաթիվ են` հողը, ջուրը, օդը և ընտանի կենդանիները:

Առողջապահական ծանր վիճակի մասին են վկայում նաև Պաշտպանի 2011 թվականի Տարեկան զեկույցում ներկայացված Առողջության համաշխարհային կազմակերպության տվյալներն փաստերն այն մասին, որ Հայաստանում գրանցված արատավոր ծնունդների քանակը ԱՊՀ երկրների շարքում երկրորդն է Ղրղզստանից հետո: Չնայած այս տագնապահարույց վիճակին, օրենքը ոչ պետության, և ոչ էլ մասնավոր ընկերությունների համար չի նախատեսում հանքարդյունաբերական գոտիներում բնակվող մարդկանց առողջական պարտադիր ապահովագրության կամ պատճառված վնասի փոխհատուցման պարտավորություններ:
Առողջապահական վիճակի վատթարացման հիմնական պատճառներից են հանքարդյունաբերական թափոնների պոչամբարներում տիրող բարձիթողի վիճակը: ՀՀ Վերահսկիչ պալատի 2012թ. Ընթացիկ հաշվետվության համաձայն, ՀՀ բնապահպանության նախարարություն ներկայացվող թափոնների մասին տարեկան հաշվետվություններում թափոնները ներկայացվել են կամ որպես ոչ վտանգավոր, կամ ընդհանրապես պոչամբարների պարունակությունը որպես թափոն չի դիտարկվել: Արդյունքում որևէ բնապահպանական վճար չի վճարվել: Վտանգավոր թափոններ առաջացնող կազմակերպությունների 79 տոկոսը վտանգավոր թափոնների անձնագրեր չեն կազմել և ՀՀ բնապահպանության նախաչժրարություն համաձայնեցման չեն ներկայացվել: Ժամկետանց թունաքիմիկատների և քիմիական թափոնների (այդ թվում` Ալավերդու մկնդեղ պարունակող թունաքիմիկատների) պահպանումն իրականացվում է օրենսդրության պահանջների խախտումներով, վտանգավոր օբյեկտները չեն հաշվառվել ՀՀ արտակարգ իրավիճակների նախարարության ռեեստրում:

Մարդու էկոլոգիական իրավունքների խախտման ամենացայտուն օրինակն է Թեղուտում հանքավայրի շահագործման թույլտվություն տրամադրելու գործընթացը, տրվել է ՀՀ օրենսդրության կոպիտ խախտումներով: Շահագրգիռ հասարակությունը հանքավայրի շահագործման դեմ սկսել է բազմակողմանի իրավական գործընթաց, որի ընթացքում դիմել է ինչպես ներպետական դատական ու վարչական մարմիններին, այնպես էլ միջազգային կառույցներին: 2011թ. հունիսի 29-ից հուլիսի 1-ը Քիշնեւում տեղի է ունեցել Օրհուսի կոնվենցիայի գերագույն մարմնի` Կոնվենցիայի կողմ հանդիսացող երկրների հանդիպման ընթացքում կայացվել է որոշում առ այն, որ «Հայաստանի օրենսդրության և պրակտիկայի մեջ դեռևս առկա են թերություններ, եւ դրանց պատճառով Մասնակից պետությունը սույն գործով ձախողել է կատարել Կոնվենցիայի 3-րդ հոդվածի 1-ին կետի պահանջը (56-րդ պարբերություն), ինչպես նաև Կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածի 2-րդ, 4-րդ և 9-րդ կետերի պահանջները»:

Անհրաժեշտ ենք համարում առանձնահատուկ կերպով շեշտել նաեւ, որ Կոնվենցիայի Կողմերի որոշումը ունի բարձր իրավաբանական ուժ եւ պարտադիր է կատարման պետության կողմից: Այնուհանդերձ, Հայաստանի պատկան մարմինները չեն կատարում իրենց միջազգային պարտավորությունները` դրանով խախտելով նաեւ Հայաստանի կողմից վավերացված «Միջազգային պայմանագրերիմասին» Վիեննայի կոնվենցիան:

Հաշվի առնելով վերջին շրջանում Ձեր դրական դերակատարումը բնապահպանական նախաձեռնություններին աջակցելու գործում` գտնում ենք, որ Պաշտպանի գրասենյակը կարող է շոշափելի դրական ազդեցություն ունենալ վերը նշված հիմնախնդիրների բազմակողմանի վերլուծության եւ կարգավորման համար: Խնդրոիմ ենք ձեռնարկել համարժեք քայլեր սույն դիմումում արծարծված խնդիրների համալիր ուսումնասիրություն կատարելու համար, մարդու իրավունքների խախտումները վեր հանելու եւ Ձեր իրավասության շրջանակներում մարդկանց խախտված իրավունքները պաշտպանելու համար: Մենք մեր պատրաստակամությունն ենք հայտնում բոլոր հնարավոր միջոցներով Ձեզ աջակցել Հայաստանի էկոլոգիական իրավիճակի առնչությամբ տեղեկատվություն տրամադրելու, այդ թվում` արտահերթ զեկույց մշակելու համար»,- ասված է հայտարաությունում:

10.07.12, 20:26


Տեքստում սխալ կամ վրիպակ նկատելու դեպքում, ուղարկեք խմբագրին հաղորդագրություն` նշելով տվյալ սխալը, այնուհետև սեղմելով Ctrl-Enter:
Share |




Լրահոս

17:17 • 23/05, Երկուշաբթի մայրաքաղաքում և մարզերում հոսանքազրկումներ կլինեն

17:00 • 23/05, Ոստիկանության փոխգնդապետ. Ճանապարհային ոստիկանությունը չէ, որ նշան է դնում ճանապարհներին

16:53 • 23/05, Ռոնալդոն հանդիպել է Անդրե Աղասիին. Լուսանկար

16:42 • 23/05, Սուրիկ Խաչատրյանը՝ իր դեմ մահափորձի մասին. Աստված փրկեց

16:33 • 23/05, Քննարկվել է Հյուսիս-հարավ ճանապարհային միջանցքի ծրագիրը

16:21 • 23/05, Բակո Սահակյանը հանդիպել է Ստեփանակերտում ՀՀ բժշկական գիտությունների ակադեմիայի արտագնա նիստի մասնակիցներին

16:09 • 23/05, Արմեն Աշոտյան. Մոնթե Մելքոնյան վարժարանն իր ձևաչափով լավագույններից մեկն է Հայաստանում

15:57 • 23/05, Վարչապետը ներկա է գտնվել Լևոն Թութունջյանի ստեղծագործությունների ցուցահանդեսի բացմանը

15:44 • 23/05, Ապօրինի գազ է օգտագործել. Կատարվում է հետաքննություն

15:33 • 23/05, Նախարար. Բարեվարքության ամրապնդման և կոռուպցիայի դեմ պայքարի ծրագիր է մշակվել

15:23 • 23/05, Շիրինյան. Ուղղակի ուզում են թանկ գնով վաճառել բուհերի շենքերը և վերջ

15:14 • 23/05, Կարինե Ծատրյան. 21-րդ դարում առողջ մարդ ասվածը խիստ հարաբերական է

15:05 • 23/05, Վալդանո. Ոսկե գնդակի համար Խամեսը պետք է սպասի Մեսսիի կարիերայի ավարտին

14:57 • 23/05, Արմավիրի մանկապարտեզների թունավորված սաներից երկուսը դուրս է գրվել

14:45 • 23/05, Սեյրան Օհանյան. Անհրաժեշության դեպքում նոր սերունդը մեզանից լավ կպաշտպանի հայրենիքը

14:34 • 23/05, Վիդեոնամակ Զինվորից. Շարքային Արտյոմ Կարապետյան (Տեսանյութ)

14:23 • 23/05, Մանկավարժական համալսարանի քիմիայի ֆակուլտետը մինչ այսօր ոչ մի դիմորդ չունի

14:11 • 23/05, Իտալիայում ենթադրում են, որ Գատուզոն կարող է գլխավորել «Անժին» կամ «Լոկոմոտիվը»

14:02 • 23/05, ԵՊՀ-ն այսօրվա դրությամբ ունի 1900 դիմորդ. Բնագիտական մասնագիտությունները շարունակում են չպահանջված մնալ

13:50 • 23/05, Առավել մեծ պահանջարկ ունեցող դեղերի գների իջեցումը կարևորվել է

13:37 • 23/05, Քննիչի կողմից վրաերթի ենթարկված քաղաքացին մահացել է

13:24 • 23/05, Կարինե Դանիելյան. Համոզված եմ՝ ուզում են բուհերի շենքերը ծախել, դարձնել բիզնես, ինչն անթույլատրելի է

13:11 • 23/05, ԼՂ հակամարտության կարգավորումն առաջնահերթ նշանակություն ունի մեզ համար. ՌԴ ԱԳՆ

13:00 • 23/05, Քաղաքագետ. Ադրբեջանը տեսավ` տարածքային ամբողջականությունը չի կարող լինել հակամարտությունների լուծման հիմնական գործոն

12:48 • 23/05, Սեյրան Օհանյանը՝ Հայկազ Բարսեղյանի մահվան դեպքի մասին. Հիմնական գործընթացն այժմ իրավական դաշտում է

12:35 • 23/05, «Պաշտոնական մակարդակով ԵՄ-ն պատրաստակամություն հայտնեց բանակցություններ սկսել Հայաստանի հետ»

12:22 • 23/05, Հիպոթեկային վարկի տոկոսների վճարման նոր կարգը բարդ է ու անհասկանալի. Վարչապետը հանձնարարականներ է տվել

12:10 • 23/05, Օֆշորի գործով նախաքննությունն ավարտվել է. Տիգրան Սարգսյանը և Կճոյանն անօրինակություն չեն կատարել

11:57 • 23/05, Ոստիկանությունը՝ Վերջին զանգի օրվա մասին. Ոչ մի տհաճ, առավել ևս՝ դրամատիկ միջադեպ չի գրանցվել

11:44 • 23/05, Երկուշաբթի մայրաքաղաքում ջրանջատումներ կլինեն

11:30 • 23/05, Մարզերում հակակարկտային կայաններից կրակոցներ են արձակվել

11:18 • 23/05, «Եվրատեսիլ-2015» մրցույթի եզրափակիչ փուլն` այսօր

11:03 • 23/05, Իրազեկման ավտոերթ` էլէներգիայի թանկացման դեմ

10:49 • 23/05, Մարտական հերթապահության կանոնները խախտելու, բռնություն գործադրելու դեպքով հարուցված քրգործի նախաքննությունն ավարտվել է

10:37 • 23/05, Սպասվում է կարճատև անձրև և ամպրոպ

10:25 • 23/05, Էդվարդ Նալբանդյան. Ադրբեջանը ևս մեկ անգամ հայտնվեց մեկուսացման մեջ

10:11 • 23/05, Էլեկտրաէներգիայի սակագինը սահմանվի 50-52 դրամի շրջանակներում

10:07 • 23/05, Վարչապետի որդին մնաց մենակ

10:00 • 23/05, Արկադի Ղուկասյանի գրասենյակից հերքում են նրա առնչությունը նոր ստեղծվելիք Հանրապետական կուսակցությանը

09:51 • 23/05, Նախարարներն արհամարհում են օրենսդիր մարմինը. «լայաղ» չեն անում մասնակցել նիստերին

09:46 • 23/05, Գյումրեցի անհատ տաքսու վարորդներ կշարունակեն աշխատել «հին ձևերով»

09:40 • 23/05, Լատվիայի վարչապետ. Ես շատ ուրախ եմ, որ Հայաստանը չվախեցավ համագործակցել Եվրամիության հետ

09:33 • 23/05, Ծառուկյանի թիկնազորը՝ Էդոյի գլխավորությամբ, առևանգել է Պալաչ 2-ին

09:26 • 23/05, Գարեջուր արտադրող ընկերությունները հերքում են գարեջուրը թանկացնելու լուրը

09:20 • 23/05, Պետք է արթնացնել սովորելու կիրքը. «Առավոտ»

09:13 • 23/05, Համաներման հարցը դարձյալ օրակարգում է

20:27 • 22/05, Սերժ Սարգսյանը շնորհավորել է Շառլ Ազնավուրին՝ ծննդյան օրվա առթիվ

20:07 • 22/05, Առաջին բանաստեղծության, առաջին սիրո, երջանկության ու տխրության մասին. Աստղերը հիշում են իրենց վերջին զանգը

19:57 • 22/05, Թուրքիան զրահատեխնիկա է կուտակել Սիրիայի հետ սահմանին

19:50 • 22/05, Բաբայան. Մեր մոտեցումները Սահմանադրական բարեփոխումների վերաբերյալ չեն փոխվել

19:40 • 22/05, Արթուր Աբրահամն ու Ռոբերտ Շտիգլիցը մենամարտից առաջ հանդիպել են

19:32 • 22/05, Նորոն, Արմենչիկը և Հարութ Բալյանը շուտով կլինեն Հայաստանում

19:20 • 22/05, Կառավարությունը շահագրգռված է գինեգործության ու խաղողագործության զարգացմամբ

19:09 • 22/05, Սեյրան Օհանյանը Վերջին զանգի միջոցառումներին մասնակցել է Մոնթե Մելքոնյանի անվան դպրոցում

18:58 • 22/05, Արցախի խորհրդարան չանցած ուժ. ԼՂՀ նոր կառավարություն ձևավորելու անհրաժեշտություն կա

18:45 • 22/05, «The Guardian»-ը կանխատեսում է «Եվրատեսիլ-2015»-ում «Genealogy» խմբի հաղթանակը

18:32 • 22/05, Ի՞նչ անդրադարձներ կան հռչակագրում Հայաստանի վերաբերյալ

18:20 • 22/05, «Վերջին Զանգ-2015». Հատուկ պահպանման տարածք արդեն 104 մեքենա է տեղափոխվել

18:08 • 22/05, Հարուցվել է քրեական գործ՝ Ալաշկերտ համայնքի մանկապարտեզի սաների թունավորման դեպքի առթիվ

17:56 • 22/05, Հայաստանի հետ փոխըմբռնման ենք հասել մեր ապագա հարաբերությունների հարցում. Տուսկ

17:45 • 22/05, Կիսել, թե՞ չկիսել վարչապետի լավատեսությունը

17:33 • 22/05, Երևանի 16-րդ թաղամասում քաղաքացին ցած է ընկել շենքից

17:21 • 22/05, Մեկնարկել է «Մշակութային կազմակերպություն-դպրոց» աբոնեմենտային համակարգի ներդրման ծրագիրը

17:10 • 22/05, ԱՄՆ դեսպանությունն օգնում է ՀՀ սահմանները դարձնել ավելի անվտանգ

16:57 • 22/05, Ընդհանրական դիտարկումներ Պալմիրայի անկման վերաբերյալ

16:49 • 22/05, Հայաստան-Պորտուգալիա. Բուքմեյքերներն ընդգծված ֆավորիտ են համարում հյուրերին

16:40 • 22/05, Ռիգայի գագաթաժողովի հռչակագիրն ընդունված է

16:28 • 22/05, Գ. Հարությունյան. ՍԴ նախագահի փոփոխությունը կլինի Սահմանադրությամբ նախատեսված կարգով

16:19 • 22/05, Արմավիրի մանկապարտեզներին սնունդ մատակարարող «Մ.Ա.Ս.Տ.Ա.» ՍՊԸ-ում ստուգումներ են

16:10 • 22/05, Գյուղոլորտի ներկայացուցիչները ծիրանի բերքից գոհ են

16:00 • 22/05, Հովիկ Աբրահամյանը հանդիպել է սահմանապահ համայնքների աշակերտներին

15:51 • 22/05, 4 չինուհի Երևանում ենթարկվել է շահագործման. նախաքննությունն ավարտվել է

15:43 • 22/05, Բակո Սահակյանն աշխատանքից ազատել է երկու պաշտոնյայի

15:38 • 22/05, Գ. Ծառուկյանի անվտանգության պետը՝ Պալաչին. Անընդհատ, անիմաստ վայրահաչում է

15:32 • 22/05, Բորուսիա Դ.-Վերդեր. Թիմերի հավանական մեկնարկային կազմերը

15:26 • 22/05, Հրատապ. Սկանդալ Ռիգայի գագաթաժողովում. Tert.am

15:15 • 22/05, «Որոշ քաղաքական գործիչներ» ասելով՝ վարչապետը Կարեն Կարապետյանին նկատի չուներ

15:04 • 22/05, Վարչապետը շնորհավորել է աշխարհահռչակ շանսոնյե Շառլ Ազնավուրին ծննդյան 91-ամյակի առթիվ

14:55 • 22/05, «Վերջին զանգ». ՃՈ հատուկ պահպանման տարածք տեղափոխվել է 29 ավտոմեքենա

14:55 • 22/05, Լյորենտե. «Բարսելոնան» ֆավորիտ է, բայց ոչ միշտ է հաղթում լավագույնը

14:49 • 22/05, Գ. Մելիքյան. ՀՀԿ-ն իր դիրքրոշումը կհայտնի միայն ՀԷՑ-ի ներկայացված փաստերն ուսումնասիրելուց հետո

14:43 • 22/05, Նախագահ Սարգսյանը հանդիպում է ունեցել Շվեդիայի վարչապետ Ստեֆան Լյովենի հետ

14:37 • 22/05, ՍԴ նախագահ. Մենք պարտադրված ենք սահմանադրական փոփոխություններն իրականացնել միայն վիրահատական միջամտության ճանապարհով

14:31 • 22/05, Վարչապետը թիվ 112 ավագ դպրոցում մասնակցել է «Վերջին զանգ» տոնական միջոցառմանը

14:25 • 22/05, Արցախի նախագահն ամառային զորակոչ ու զորացրում իրականացնելու մասին հրամանագիր է ստորագրել

14:19 • 22/05, Արծվիկ Մինասյան. Դատական համակարգում իրականցվող քայլերը չեն բավարարում որևէ քաղաքացու

14:14 • 22/05, Զուրաբյան. Դատախազը կա՛մ իր պարտավորությունները լավ չի հիշում, կա՛մ էլ վրիպել է

14:07 • 22/05, Նախագահ. Եվրոպայի կերտման ճանապարհին կարևոր է նաև ԼՂ հակամարտության խաղաղ կարգավորումը

14:01 • 22/05, «Կա՛մ կուտակված պարտքը կիսվում է ՀԷՑ-ի և էլեկտրակայանների միջև, կա՛մ գրավադրվում է ՀԷՑ-ի ունեցվածքը»

13:53 • 22/05, Ուորլիքը ԵԱՀԿ գործող նախագահի հետ քննարկել է ղարաբաղյան հակամարտության հարցը

13:45 • 22/05, ՍԴ նախագահ. Իշխանության համար վերարտադրվելն ավելի հեշտ է այսօրվա սահմանադրությամբ

13:39 • 22/05, Վրացագետ. Վրաց-իրանական հուշագիր՝ դրական սպասելիքներ Հայաստանի տնտեսության զարգացման համար

13:33 • 22/05, Կաթի մթերման գինը սեզոնային է. Փոխնախարար

13:26 • 22/05, Լևոն Զուրաբյանը՝ հոսաքնի թանկացման մասին. Ժողովուրդն ամեն ինչի հետ չէ, որ պետք է հաշտվի

13:20 • 22/05, Ամարյան. Հայաստանի բոլոր պետական մարմիներում էլ աղանդավորականներ կան

13:13 • 22/05, Հանրաքվեի մասին օրենքում փոփոխությունների վերաբերյալ ՀՅԴ-ն ներկայացրել է իր առաջարկները

13:06 • 22/05, Ռուբեն Հակոբյան. Էլեկտրաէներգիայի սակագնի բարձրացումը բոլորիս խնդիրն է

12:57 • 22/05, Արծվիկ Մինասյան. Սուրիկ Խաչատրյանի վրա կրակոցների հետ ՀՅԴ-ն կապ չունի

12:49 • 22/05, Արմավիրի ևս 2 մանկապարտեզում արձանագրվել են աղիքային վարակների դեպքեր

12:40 • 22/05, Թ.Պողոսյան. Սերժ Սարգսյանը ԵԺԿ-ում ստանձնել է ռուսների փաստաբանի դերը