ARM   RUS

Պահանջում են. Մշակել բնապահպանական արտահերթ զեկույց

Թեղուտի պաշտպանության քաղաքացիական նախաձեռնության Իրավական հարցերով աշխատանքային խումբը հանդես է եկել ՀՀ ՄԻՊ Կարեն Անդրեասյանին ուղղված դիմումով: Պահանջը` մշակել բնապահպանական արտահերթ զեկույց.

«ՀՀ Սահմանադրության համաձայն Հայաստանի բնակչությունն ունի իր առողջությանը և բարեկեցությանը նպաստող շրջակա միջավայրում ապրելու իրավունք: Հայաստանի բնաշխարհի հարուստ բազմազանությունը լայն հնարավորություններ է ստեղծում կանաչ տնտեսության զարգացման համար, մինչդեռ ներկայումս օրենքի կոպիտ խախտումներով իրականացվող հանքահումքային, սպառողական տնտեսական քաղաքականությունը անդառնալիորեն ոչնչացնում է բնության բաղադրիչները` անհնարին դարձնելով կայուն և հեռանկարային տնտեսական զարգացման հնարավորությունները:

Բնօգտագործման և բնապահպանության ոլորտում համակարգային քաղաքականության բացակայությունը, բնական պաշարների անկանոն և անվերահսկելի գերշահագործումը, թափոնները հարկման դաշտից թուրս թողնելը, բնական պաշարների շահագործման և կառավարման համակարգում տիրող անպատժելիության մթնոլորտն ու կոռուպցիան երկրում ստեղծել են պայթյունավտանգ բնապահպանական իրադրություն:

ՀՀ դատական ատյանները վարույթ չեն ընդունում և քննության չեն առնում հանրային շահերի պաշտպանության համար քաղաքացիների կամ հասարակական կազմակերպությունների ներկայացրած հայցերը: Ինչպես Թեղուտի (գործ` ՎԴ/3275/05/09), այնպես էլ Ուսանողական այգու (գործ` ՎԴ/3432/05/10) պարագայում ՀՀ վարչական և վճռաբեկ դատարանները իրավական դիրքորոշում են հայտնել, որ «…վարչական դատարան դիմելով՝ արդարադատություն կարող է հայցել միայն այն անձը, որը գտնում է, որ վարչարարությամբ իր իրավունքները կամ շահերը անմիջականորեն շոշափվել են», «ՀՀ օրենսդրությամբ դատարան դիմելու իրավունք նախատեսված է միայն այն անձանց համար, որոնց իրավունքներն անմիջականորեն խախտվել են»: Այսպիսի պայմաններում հասարակությունը զրկված է իր իրավունքների դատական պաշտպանության միջոցներից:

Շրջակա միջավայրի վիճակի հետ անխզելիորեն փոխկապակցված է բնակչության առողջական վիճակը: Հայաստանի Հանրապետության Գիտությունների ազգային ակադեմիայի Էկոլոգանոոսֆերային հետազոտությունների կենտրոնի ուսումնասիրությունների արդյունքում Լեռնաձոր գյուղում և Քաջարան Քաղաքում ապրող տասից ավելի երեխաների մազարմատներում հայտնաբերվել են ծանր մետաղների բարձր խտություններ` սնդիկ, կադմիում, կապար, պղինձ և այլն (հետազոտությունների ամփոփված են «Քաջարան քաղաքի շրջակա միջավայրի վիճակի էկոլոգաերկրաքիմիական գնահատում» ուսումնասիրության մեջ (2008թ.):

Ոլորտի մասնագետների վկայությամբ կապարի բարձր պարունակությունն օրգանիզմում ազդում է նյարդային համակարգի վրա, կարող է առաջացնել մտավոր թերզարգացվածություն, տեսողության, լսողության և խոսքի խախտումներ, ազդում է նաև երիկամների և ստամոքսի, նյութափոխանակության համակարգերի վրա: Հայտնի է, որ օրգանիզմում պղնձի բարձր պարունակությունը թույն է: Եթե մետաղի պարունակությունը օրգանիզմում երկար ժամանակ բարձր է մնում, կարող են զարգանալ ուռուցքներ: Մետաղն ախտահարում է նյարդային համակարգը, երիկամները, լյարդը: Կադմիումի բարձր պարունակությունն առաջացնում է կմախքի տձևացում, թոքերի ախտահարում: Այս մետաղների` օրգանիզմ թափանցելու ուղիները բազմաթիվ են` հողը, ջուրը, օդը և ընտանի կենդանիները:

Առողջապահական ծանր վիճակի մասին են վկայում նաև Պաշտպանի 2011 թվականի Տարեկան զեկույցում ներկայացված Առողջության համաշխարհային կազմակերպության տվյալներն փաստերն այն մասին, որ Հայաստանում գրանցված արատավոր ծնունդների քանակը ԱՊՀ երկրների շարքում երկրորդն է Ղրղզստանից հետո: Չնայած այս տագնապահարույց վիճակին, օրենքը ոչ պետության, և ոչ էլ մասնավոր ընկերությունների համար չի նախատեսում հանքարդյունաբերական գոտիներում բնակվող մարդկանց առողջական պարտադիր ապահովագրության կամ պատճառված վնասի փոխհատուցման պարտավորություններ:
Առողջապահական վիճակի վատթարացման հիմնական պատճառներից են հանքարդյունաբերական թափոնների պոչամբարներում տիրող բարձիթողի վիճակը: ՀՀ Վերահսկիչ պալատի 2012թ. Ընթացիկ հաշվետվության համաձայն, ՀՀ բնապահպանության նախարարություն ներկայացվող թափոնների մասին տարեկան հաշվետվություններում թափոնները ներկայացվել են կամ որպես ոչ վտանգավոր, կամ ընդհանրապես պոչամբարների պարունակությունը որպես թափոն չի դիտարկվել: Արդյունքում որևէ բնապահպանական վճար չի վճարվել: Վտանգավոր թափոններ առաջացնող կազմակերպությունների 79 տոկոսը վտանգավոր թափոնների անձնագրեր չեն կազմել և ՀՀ բնապահպանության նախաչժրարություն համաձայնեցման չեն ներկայացվել: Ժամկետանց թունաքիմիկատների և քիմիական թափոնների (այդ թվում` Ալավերդու մկնդեղ պարունակող թունաքիմիկատների) պահպանումն իրականացվում է օրենսդրության պահանջների խախտումներով, վտանգավոր օբյեկտները չեն հաշվառվել ՀՀ արտակարգ իրավիճակների նախարարության ռեեստրում:

Մարդու էկոլոգիական իրավունքների խախտման ամենացայտուն օրինակն է Թեղուտում հանքավայրի շահագործման թույլտվություն տրամադրելու գործընթացը, տրվել է ՀՀ օրենսդրության կոպիտ խախտումներով: Շահագրգիռ հասարակությունը հանքավայրի շահագործման դեմ սկսել է բազմակողմանի իրավական գործընթաց, որի ընթացքում դիմել է ինչպես ներպետական դատական ու վարչական մարմիններին, այնպես էլ միջազգային կառույցներին: 2011թ. հունիսի 29-ից հուլիսի 1-ը Քիշնեւում տեղի է ունեցել Օրհուսի կոնվենցիայի գերագույն մարմնի` Կոնվենցիայի կողմ հանդիսացող երկրների հանդիպման ընթացքում կայացվել է որոշում առ այն, որ «Հայաստանի օրենսդրության և պրակտիկայի մեջ դեռևս առկա են թերություններ, եւ դրանց պատճառով Մասնակից պետությունը սույն գործով ձախողել է կատարել Կոնվենցիայի 3-րդ հոդվածի 1-ին կետի պահանջը (56-րդ պարբերություն), ինչպես նաև Կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածի 2-րդ, 4-րդ և 9-րդ կետերի պահանջները»:

Անհրաժեշտ ենք համարում առանձնահատուկ կերպով շեշտել նաեւ, որ Կոնվենցիայի Կողմերի որոշումը ունի բարձր իրավաբանական ուժ եւ պարտադիր է կատարման պետության կողմից: Այնուհանդերձ, Հայաստանի պատկան մարմինները չեն կատարում իրենց միջազգային պարտավորությունները` դրանով խախտելով նաեւ Հայաստանի կողմից վավերացված «Միջազգային պայմանագրերիմասին» Վիեննայի կոնվենցիան:

Հաշվի առնելով վերջին շրջանում Ձեր դրական դերակատարումը բնապահպանական նախաձեռնություններին աջակցելու գործում` գտնում ենք, որ Պաշտպանի գրասենյակը կարող է շոշափելի դրական ազդեցություն ունենալ վերը նշված հիմնախնդիրների բազմակողմանի վերլուծության եւ կարգավորման համար: Խնդրոիմ ենք ձեռնարկել համարժեք քայլեր սույն դիմումում արծարծված խնդիրների համալիր ուսումնասիրություն կատարելու համար, մարդու իրավունքների խախտումները վեր հանելու եւ Ձեր իրավասության շրջանակներում մարդկանց խախտված իրավունքները պաշտպանելու համար: Մենք մեր պատրաստակամությունն ենք հայտնում բոլոր հնարավոր միջոցներով Ձեզ աջակցել Հայաստանի էկոլոգիական իրավիճակի առնչությամբ տեղեկատվություն տրամադրելու, այդ թվում` արտահերթ զեկույց մշակելու համար»,- ասված է հայտարաությունում:

10.07.12, 20:26


Տեքստում սխալ կամ վրիպակ նկատելու դեպքում, ուղարկեք խմբագրին հաղորդագրություն` նշելով տվյալ սխալը, այնուհետև սեղմելով Ctrl-Enter:
Share |




Լրահոս

20:45 • 04/09, Ադրբեջանական անհանդուրժողականությունը միջազգային հանրության «կոկորդին է կանգնել»

20:34 • 04/09, Ռուբեն Բաբայան. Մեր միակ փրկությունը մեր դիմադրողականության մեջ է

20:20 • 04/09, Սարգիս Հովսեփյան. Մենք խաղում ենք մեր ֆուտբոլասերների համար

20:08 • 04/09, Նախօրեին Վազաշենում 3 գյուղացու հրազենային վիրավորում ստանալու դեպքով հարուցվել է քրգործ

20:00 • 04/09, ՄԻՊ-ի եզրակացությունը՝ Սահմանադրության փոփոխությունների նախագծի գլուխներից մեկի վերաբերյալ

19:51 • 04/09, «Քաղաքացիական պայմանագիրն» ու «Ալյանսը» քաղաքական դաշտի բացառություննե՞րն են

19:40 • 04/09, Մարտական խնդիր կատարելիս Արցախում երկու զինվոր է զոհվել

19:23 • 04/09, Տնտեսական աճը խառնել է խաղաքարտերը

19:08 • 04/09, 151 ուսանող կօգտվի ուսման վարձի 100 տոկոս զեղչի իրավունքից

18:51 • 04/09, Նախագահն Արդարադատության նախարար նշանակեց Արփինե Հովհաննիսյանին

18:40 • 04/09, Ուորլիքը նշում է՝ 120 մմ ականանետերի օգտագործումն անընդունելի է, սակայն չի հստակեցնում՝ որ կողմն է դրանք կիրառում

18:26 • 04/09, Կաթողիկոսն ընդունել է թշնամու գնդակից վիրավորված սարկավագին

18:10 • 04/09, Նախագահն ընդունել է Հայաստանում Միացյալ Թագավորության դեսպան Քեթրին Լիչին

17:57 • 04/09, Արծրուն Հովհաննիսյան. Ադրբեջանանն ավելի լավ է մտածի սեփական դատարկվող գյուղերի մասին

17:41 • 04/09, Հայաստան-Դանիա հանդիպումը կսպասարկեն նորվեգացի մրցավարները

17:23 • 04/09, Շարմազանով. Շնորհակալ եմ, որ ընդունում եք ՀՀԿ հաղթանակն ապագա ընտրություններում

17:07 • 04/09, ԲՀԿ-ական պատգամավորները մեկնեցին Տավուշի սահմանամերձ գյուղեր

16:56 • 04/09, Լևոն Զուրաբյանը չի մեկնաբանում Լյուդմիլա Սարգսյանի հայտարարությունները

16:42 • 04/09, «SOS»-ի գործով դատական նիստն այսօր չկայացավ

16:31 • 04/09, ԱԺ-ում Հրայր Թովմասյանի վրա մատ թափ տվեցին

16:16 • 04/09, Մովսես Հակոբյան. Իրավիճակը լարված է, բայց ռազմական դրություն հայտարարելու համար սա բավարար չէ

16:06 • 04/09, Ադրբեջանում երկրաշարժի հետևանքով մեկ զոհ և ավերածություններ կան. Լուսանկարներ

15:50 • 04/09, Միքայել Մելքումյան. Հիմա ի՞նչ, վարչապետի ինստուտը մենաշնորհ չի՞ ունենա

15:41 • 04/09, «Շանթ 2015». Հայաստան է ժամանել նաև ՀԱՊԿ քարտուղարության խումբը

15:30 • 04/09, Գալուստ Սահակյան. Քոչարյանը չունի այնքան ուժեղ թիմ, որ կարողանա պայքարել փոփոխությունների դեմ

15:23 • 04/09, Րաֆֆի Հովհաննիսյանը չի բացառում, որ կմիանա «Ոչ»-ի շարժմանը

15:18 • 04/09, «Շանթ-2015». Նախագահը հրավիրել է կառավարության արտահերթ նիստ

15:10 • 04/09, Հանրային հեռուստաընկերության նոր եթերաշրջանի մեկնարկը՝ սեպտեմբերի 7-ին

14:57 • 04/09, Խորհրդարանական լսումները շարունակվում են. Էդուարդ Շարմազանովին մերժեցին

14:43 • 04/09, «Շանթ 2015». Գիշերվա 2-ից սկսած Ավանում հայտարարվելու է պարեկային ժամ մինչև լուսաբաց

14:28 • 04/09, Րաֆֆի Հովհաննիսյան. «Ժառանգությունը» դեմ է սահմանադրական փոփոխություններին

14:20 • 04/09, Դամասկոսում հայ է զոհվել

14:08 • 04/09, ԲՀԿ-ն կիսում է Վենետիկի հանձնաժողովի մտահոգությունը՝ ԱԺ ընտրությունների երկրորդ փուլի վերաբերյալ

13:58 • 04/09, ԵԱՀԿ առաքելությունը դիտարկում է անցկացրել ԼՂՀ Մարտունու ուղղությամբ

13:43 • 04/09, Նախագահ Սերժ Սարգսյանը կհանդիպի ՌԴ նախագահ Վլադիմիր Պուտինի հետ

13:37 • 04/09, «Շանթ 2015». Զորավարժությունների շրջանակներում Նախագահի գլխավորությամբ ընթանում է Կառավարության արտահերթ նիստը

13:29 • 04/09, Ջեյմս Ուորլիք. Սա վտանգավոր լարում է

13:19 • 04/09, Արծրուն Հովհաննիսյան. Տանկերի կամ զորքի մեծ տեղաշարժ մենք չենք իրականացրել

13:05 • 04/09, Պողոսյանը՝ Զուրաբյանին. Հանցավոր, խաբեբա էպիտետները կարող ենք նաև ձեզ ու ՀԱԿ-ին հասցեավորել

12:52 • 04/09, Այսօր կլինի առանց տեղումների եղանակ

12:37 • 04/09, Արծրուն Հովհաննիսյան. Երեկվանից հետո վիրավոր է 3 քաղաքացիական անձ և մեկ պայմանագրային զինծառայող

12:25 • 04/09, Ի՞նչ է տեսել Նիկոլ Փաշինյանը սահմանամերձ գյուղերում

12:14 • 04/09, «Շանթ 2015» զորավարժություններ. Ծրագրված են տագնապներ, հավաքներ, տարհանումներ

12:01 • 04/09, Սահմանամերձ գյուղերում այս պահին համեմատաբար խաղաղ է

11:45 • 04/09, ԱԺ-ում քննարկում են Սահմանադրական փոփոխությունները

11:28 • 04/09, «Ժառանգությունն» ու ՀԱԿ-ը կմասնակցեն Սահամանադրության վերաբերյալ խորհրդարանական լսումներին

11:13 • 04/09, ՊԲ. Հրադադարի ռեժիմը խախտվել է հրաձգային և հրետանային զինատեսակներից

11:05 • 04/09, Ինչ խնդիր է լուծում Ադրբեջանը՝ ՀՀ սահմանները գնդակոծելով. «Առավոտ»

10:59 • 04/09, «Պանտերայի»՝ ծեծի ենթարկված աշխատակիցը շատ ծանր հոգեվիճակում է

10:50 • 04/09, Պերմյակովի պատժի կրման հարցում ՀՀ և ՌԴ դատախազությունները վերջնական համաձայնության են եկել

10:43 • 04/09, Նաիրա Զոհրաբյան. Ինձ հայտնի չէ՝ «Ժառանգություն» ասելով ում նկատի ունեք

10:31 • 04/09, Վահան Մարտիրոսյանին մեղադրանք է առաջադրվել

10:23 • 04/09, Երեկոյան հայ-ադրբեջանական շփման գծում լարվածությունը պահպանվել է

10:14 • 04/09, Վարդան Պետրոսյանը կաշխատի թատրոնում, կքնի գաղութում

10:12 • 04/09, Քանաքեռցի Տույին վախենում են բուժմասից հանել

10:07 • 04/09, Երևանում կկազմակերպվեն պատերազմի ժամանակ անհրաժեշտ գործողությունների խաղարկային կրկնություններ

09:58 • 04/09, Սեպտեմբերի 20-ին կկայանա հերթական էլիտար հարսանիքը

09:41 • 04/09, 7-8 բալ ուժգնությամբ երկրաշարժ Ադրբեջանում. Այն զգացվել է նաև Երևանում և Արցախում

22:04 • 03/09, Էդուարդ Շարմազանով. Սահմանին իրավիճակը վերահսկելի է

21:50 • 03/09, Արփինե Հովհաննիսյանը` «դե ֆակտո» նախարար

20:19 • 03/09, Նախագահը հրավիրել է Ազգային անվտանգության խորհրդի նիստ

20:13 • 03/09, Աջափնյակում 54-ամյա տղամարդու սպանության գործով մեղադրանք է առաջադրվել

20:00 • 03/09, Գագիկ Մելիքյան. Պետք չէ խուճապի մատնվել՝ Ադրբեջանը գրեթե ամեն տարի նման պահվածք է դրսևորում

19:50 • 03/09, Դեսպան. ԲՀԿ-ն պետք է ակտիվ լինի սահմանադրական փոփոխությունների քննարկումներում

19:39 • 03/09, Վարչապետ Աբրահամյանը հրաժեշտի հանդիպում է ունեցել Քեթրին Լիչի հետ

19:25 • 03/09, Ադրբեջանական «խորամանկություն», որը պիտի ավարտվի հակաահաբեկչական գործողությամբ

19:16 • 03/09, «Միսս մոլորակ» միջազգային մրցույթում Հայաստանը կներկայացնի 17-ամյա Դայանա Դավթյանը

19:01 • 03/09, Եվս 11 դպրոցում կիրականացվի ներառական կրթություն

18:47 • 03/09, ՊԲ հրամանատարն Անջեյ Կասպշիկին ներկայացրել է առաջնագծի իրավիճակը

18:31 • 03/09, Օմբուդսմենի Սահմանադրության նախագծի վերաբերյալ եզրակացություն է հրապարակել

18:16 • 03/09, Հակառակորդի կրակահերթից Ներքին Կարմիրաղբյուրում քաղաքացու գույքը հրկիզվել է. Հարուցվել է քրգործ

18:01 • 03/09, Հովհ. Սահակյան. Ադրբեջանը պատերազմական իրավիճակ է հրահրում, որ ուշադրություն շեղի ներքին խնդիրներից

17:46 • 03/09, ԱՆ. Պտղի սեռի մասին հայտնելը չի արգելվել

17:33 • 03/09, Նախագահն ընդունել է ՌԴ ԱԴԾ սահմանապահ ծառայության պաշտոնյաների

17:21 • 03/09, Կոթի գյուղի բնակիչների՝ հակառակորդի կրակից վիրավորում ստանալու դեպքով հարուցվել է քրգործ

17:05 • 03/09, Տավուշից քաղաքացիների տարհանման մասին լուրերը «Շանթ-2015» զորավարժությունների սցենարի մաս են

16:47 • 03/09, ՊԲ. Հակառակորդը հաճախակի կիրառում է խոշոր տրամաչափի և հրթիռահրետանային զինատեսակներ

16:33 • 03/09, Դերասան Վարդան Պետրոսյանը ընդունել է թատրոնում աշխատելու առաջարկը

16:14 • 03/09, Beeline-ը շարունակում է «Նագաշյան մանուկների տուն» կենտրոնի հետ համագործակցությունը

16:03 • 03/09, Հակառակորդի կողմից պայմանագրային զինծառայողի սպանության դեպքով քրգործ է հարուցվել

15:51 • 03/09, Հակառակորդի կրակից պայմանագրային զինծառայող է զոհվել

15:43 • 03/09, Յուրա Մովսիսյանը ձմռանը կարող է տեղափոխվել անգլիական ակումբ

15:28 • 03/09, Բազմասեր Առաքելյան. Սերժ Սարգսյանը երբեք ոչ մեկին ոչ մի բան չի համոզում

15:13 • 03/09, Նախագահ Սերժ Սարգսյանն ընդունել է Ֆրանսիայի խորհրդարանականների պատվիրակությանը

15:00 • 03/09, Վադիմ Դուբնով. Պատերազմի վերսկսման հավանականությունը ցածր է

14:45 • 03/09, Մելիտա Հակոբյան. Մարզերում մարդիկ միայն առաջին անհրաժեշտության ապրանքներ են գնում

14:31 • 03/09, «Պանտերա» պահնորդական ընկերության աշխատակցին ծեծի ենթարկելու փաստով հարուցվել է քրգործ

14:16 • 03/09, Բակո Սահակյանն ընդունել է դեսպան Անջեյ Կասպշիկին

14:00 • 03/09, Բռնցքամարտի Հայաստանի պատանեկան հավաքականը մեկնեց աշխարհի առաջնությանը

13:48 • 03/09, Եվրամիությունն Ադրբեջանին կոչ է անում վերանայել Խադիջա Իսմայիլովայի դատավճիռը

13:32 • 03/09, Նախագահը սահմանադրական բարեփոխումների հարցը քննարկել է անկուսակցական պատգամավորների հետ

13:17 • 03/09, Լյուդմիլա Սարգսյան. Ինձ չի հուզում, թե իմ անվան շուրջ ով ինչ է խոսում

13:01 • 03/09, Ավագ դպրոցներում ցեղասպանությունների թեմայով բաց դասեր կանցկացվեն

12:47 • 03/09, Տավուշում վիրավորված զինվորի վիճակը շարունակում է կայուն ծանր մնալ՝ դրական տեղաշարժերով

12:31 • 03/09, Դավիթ Տոնոյանն Անջեյ Կասպրշիկին ներկայացրել է սահմանային իրավիճակը

12:16 • 03/09, Հայաստանի ֆուտբոլի հավաքականը մեկնեց Սերբիա

12:00 • 03/09, Ադրբեջանը մեկուսացրել ու փաստացի պատանդ է վերցրել սեփական սահմանամերձ գյուղերի բնակչությանը

11:45 • 03/09, ԵԱՀԿ-ն շփման գծի Մարտունու ուղղությամբ դիտարկում կանցկացնի

11:27 • 03/09, Առաջիկա օրերին կլինի առանց տեղումների եղանակ

11:20 • 03/09, Դպրոցներում վաճառվում է անթույլատրելի սնունդ