ARM   RUS   ENG

Պահանջում են. Մշակել բնապահպանական արտահերթ զեկույց

Թեղուտի պաշտպանության քաղաքացիական նախաձեռնության Իրավական հարցերով աշխատանքային խումբը հանդես է եկել ՀՀ ՄԻՊ Կարեն Անդրեասյանին ուղղված դիմումով: Պահանջը` մշակել բնապահպանական արտահերթ զեկույց.

«ՀՀ Սահմանադրության համաձայն Հայաստանի բնակչությունն ունի իր առողջությանը և բարեկեցությանը նպաստող շրջակա միջավայրում ապրելու իրավունք: Հայաստանի բնաշխարհի հարուստ բազմազանությունը լայն հնարավորություններ է ստեղծում կանաչ տնտեսության զարգացման համար, մինչդեռ ներկայումս օրենքի կոպիտ խախտումներով իրականացվող հանքահումքային, սպառողական տնտեսական քաղաքականությունը անդառնալիորեն ոչնչացնում է բնության բաղադրիչները` անհնարին դարձնելով կայուն և հեռանկարային տնտեսական զարգացման հնարավորությունները:

Բնօգտագործման և բնապահպանության ոլորտում համակարգային քաղաքականության բացակայությունը, բնական պաշարների անկանոն և անվերահսկելի գերշահագործումը, թափոնները հարկման դաշտից թուրս թողնելը, բնական պաշարների շահագործման և կառավարման համակարգում տիրող անպատժելիության մթնոլորտն ու կոռուպցիան երկրում ստեղծել են պայթյունավտանգ բնապահպանական իրադրություն:

ՀՀ դատական ատյանները վարույթ չեն ընդունում և քննության չեն առնում հանրային շահերի պաշտպանության համար քաղաքացիների կամ հասարակական կազմակերպությունների ներկայացրած հայցերը: Ինչպես Թեղուտի (գործ` ՎԴ/3275/05/09), այնպես էլ Ուսանողական այգու (գործ` ՎԴ/3432/05/10) պարագայում ՀՀ վարչական և վճռաբեկ դատարանները իրավական դիրքորոշում են հայտնել, որ «…վարչական դատարան դիմելով՝ արդարադատություն կարող է հայցել միայն այն անձը, որը գտնում է, որ վարչարարությամբ իր իրավունքները կամ շահերը անմիջականորեն շոշափվել են», «ՀՀ օրենսդրությամբ դատարան դիմելու իրավունք նախատեսված է միայն այն անձանց համար, որոնց իրավունքներն անմիջականորեն խախտվել են»: Այսպիսի պայմաններում հասարակությունը զրկված է իր իրավունքների դատական պաշտպանության միջոցներից:

Շրջակա միջավայրի վիճակի հետ անխզելիորեն փոխկապակցված է բնակչության առողջական վիճակը: Հայաստանի Հանրապետության Գիտությունների ազգային ակադեմիայի Էկոլոգանոոսֆերային հետազոտությունների կենտրոնի ուսումնասիրությունների արդյունքում Լեռնաձոր գյուղում և Քաջարան Քաղաքում ապրող տասից ավելի երեխաների մազարմատներում հայտնաբերվել են ծանր մետաղների բարձր խտություններ` սնդիկ, կադմիում, կապար, պղինձ և այլն (հետազոտությունների ամփոփված են «Քաջարան քաղաքի շրջակա միջավայրի վիճակի էկոլոգաերկրաքիմիական գնահատում» ուսումնասիրության մեջ (2008թ.):

Ոլորտի մասնագետների վկայությամբ կապարի բարձր պարունակությունն օրգանիզմում ազդում է նյարդային համակարգի վրա, կարող է առաջացնել մտավոր թերզարգացվածություն, տեսողության, լսողության և խոսքի խախտումներ, ազդում է նաև երիկամների և ստամոքսի, նյութափոխանակության համակարգերի վրա: Հայտնի է, որ օրգանիզմում պղնձի բարձր պարունակությունը թույն է: Եթե մետաղի պարունակությունը օրգանիզմում երկար ժամանակ բարձր է մնում, կարող են զարգանալ ուռուցքներ: Մետաղն ախտահարում է նյարդային համակարգը, երիկամները, լյարդը: Կադմիումի բարձր պարունակությունն առաջացնում է կմախքի տձևացում, թոքերի ախտահարում: Այս մետաղների` օրգանիզմ թափանցելու ուղիները բազմաթիվ են` հողը, ջուրը, օդը և ընտանի կենդանիները:

Առողջապահական ծանր վիճակի մասին են վկայում նաև Պաշտպանի 2011 թվականի Տարեկան զեկույցում ներկայացված Առողջության համաշխարհային կազմակերպության տվյալներն փաստերն այն մասին, որ Հայաստանում գրանցված արատավոր ծնունդների քանակը ԱՊՀ երկրների շարքում երկրորդն է Ղրղզստանից հետո: Չնայած այս տագնապահարույց վիճակին, օրենքը ոչ պետության, և ոչ էլ մասնավոր ընկերությունների համար չի նախատեսում հանքարդյունաբերական գոտիներում բնակվող մարդկանց առողջական պարտադիր ապահովագրության կամ պատճառված վնասի փոխհատուցման պարտավորություններ:
Առողջապահական վիճակի վատթարացման հիմնական պատճառներից են հանքարդյունաբերական թափոնների պոչամբարներում տիրող բարձիթողի վիճակը: ՀՀ Վերահսկիչ պալատի 2012թ. Ընթացիկ հաշվետվության համաձայն, ՀՀ բնապահպանության նախարարություն ներկայացվող թափոնների մասին տարեկան հաշվետվություններում թափոնները ներկայացվել են կամ որպես ոչ վտանգավոր, կամ ընդհանրապես պոչամբարների պարունակությունը որպես թափոն չի դիտարկվել: Արդյունքում որևէ բնապահպանական վճար չի վճարվել: Վտանգավոր թափոններ առաջացնող կազմակերպությունների 79 տոկոսը վտանգավոր թափոնների անձնագրեր չեն կազմել և ՀՀ բնապահպանության նախաչժրարություն համաձայնեցման չեն ներկայացվել: Ժամկետանց թունաքիմիկատների և քիմիական թափոնների (այդ թվում` Ալավերդու մկնդեղ պարունակող թունաքիմիկատների) պահպանումն իրականացվում է օրենսդրության պահանջների խախտումներով, վտանգավոր օբյեկտները չեն հաշվառվել ՀՀ արտակարգ իրավիճակների նախարարության ռեեստրում:

Մարդու էկոլոգիական իրավունքների խախտման ամենացայտուն օրինակն է Թեղուտում հանքավայրի շահագործման թույլտվություն տրամադրելու գործընթացը, տրվել է ՀՀ օրենսդրության կոպիտ խախտումներով: Շահագրգիռ հասարակությունը հանքավայրի շահագործման դեմ սկսել է բազմակողմանի իրավական գործընթաց, որի ընթացքում դիմել է ինչպես ներպետական դատական ու վարչական մարմիններին, այնպես էլ միջազգային կառույցներին: 2011թ. հունիսի 29-ից հուլիսի 1-ը Քիշնեւում տեղի է ունեցել Օրհուսի կոնվենցիայի գերագույն մարմնի` Կոնվենցիայի կողմ հանդիսացող երկրների հանդիպման ընթացքում կայացվել է որոշում առ այն, որ «Հայաստանի օրենսդրության և պրակտիկայի մեջ դեռևս առկա են թերություններ, եւ դրանց պատճառով Մասնակից պետությունը սույն գործով ձախողել է կատարել Կոնվենցիայի 3-րդ հոդվածի 1-ին կետի պահանջը (56-րդ պարբերություն), ինչպես նաև Կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածի 2-րդ, 4-րդ և 9-րդ կետերի պահանջները»:

Անհրաժեշտ ենք համարում առանձնահատուկ կերպով շեշտել նաեւ, որ Կոնվենցիայի Կողմերի որոշումը ունի բարձր իրավաբանական ուժ եւ պարտադիր է կատարման պետության կողմից: Այնուհանդերձ, Հայաստանի պատկան մարմինները չեն կատարում իրենց միջազգային պարտավորությունները` դրանով խախտելով նաեւ Հայաստանի կողմից վավերացված «Միջազգային պայմանագրերիմասին» Վիեննայի կոնվենցիան:

Հաշվի առնելով վերջին շրջանում Ձեր դրական դերակատարումը բնապահպանական նախաձեռնություններին աջակցելու գործում` գտնում ենք, որ Պաշտպանի գրասենյակը կարող է շոշափելի դրական ազդեցություն ունենալ վերը նշված հիմնախնդիրների բազմակողմանի վերլուծության եւ կարգավորման համար: Խնդրոիմ ենք ձեռնարկել համարժեք քայլեր սույն դիմումում արծարծված խնդիրների համալիր ուսումնասիրություն կատարելու համար, մարդու իրավունքների խախտումները վեր հանելու եւ Ձեր իրավասության շրջանակներում մարդկանց խախտված իրավունքները պաշտպանելու համար: Մենք մեր պատրաստակամությունն ենք հայտնում բոլոր հնարավոր միջոցներով Ձեզ աջակցել Հայաստանի էկոլոգիական իրավիճակի առնչությամբ տեղեկատվություն տրամադրելու, այդ թվում` արտահերթ զեկույց մշակելու համար»,- ասված է հայտարաությունում:

10.07.12, 20:26


Տեքստում սխալ կամ վրիպակ նկատելու դեպքում, ուղարկեք խմբագրին հաղորդագրություն` նշելով տվյալ սխալը, այնուհետև սեղմելով Ctrl-Enter:
Share |




Լրահոս

20:56 • 06/07, Օդանավից ուշանալու, ծովի ու սարսափ պատմությունների մասին. Ինչպե՞ս և որտե՞ղ են հանգստանում հայտնիները

20:52 • 06/07, Ազատության հրապարակում քաղաքական հայտարարություններ են հնչում. Սանասարյանը հացադուլ սկսեց

20:32 • 06/07, Տնտեսության ոլորտում հայ-ֆրանսիական կապերը մեծ հեռանկարներ ունեն

20:27 • 06/07, Օսիպյանը չի եղել, որ ոստիկանությանը թերագնահատի. Մաքսիմ Սարգսյան

20:21 • 06/07, Ազատության հրապարակից թույլ չենք տալու երթ. Վ. Օսիպյան

20:16 • 06/07, Արդյոք Մեծ Բրիտանիան հաջողություներ կգրանցի՞ ԵՄ կազմից դուրս գալով

20:08 • 06/07, Հալեպի դեմ նոր «վճռորոշ գրոհ» է նախապատրաստվում

20:00 • 06/07, Իսլամիստները նոր պայքար են սկսել

19:53 • 06/07, «Անչափահասների մասով պրոբացիոն ծառայողների զեկույցները պահանջելը լինելու է պարտադիր»

19:43 • 06/07, Որոնվում է սպանության համար. Նոր մանրամասներ երևանյան կրակոցների գործով

19:39 • 06/07, Վարչապետին է ներկայացվել Դեբեդում SMART նորարարական կրթական կենտրոնի կառուցման ծրագիրը

19:29 • 06/07, Ավարտվեց Ֆրեսկո փառատոնը. Մրցանակներ հանձնվել են 5 անվանակարգերում

19:20 • 06/07, ԱԳՆ-ն Եգիպտոսում հանգստացող քաղաքացիներին խորհուրդ է տալիս մնալ հանգստի գոտում

19:11 • 06/07, Արցախի վարչապետը ներկայացրել է գյուղատնտեսության նորանշանակ նախարարին

19:00 • 06/07, Ոստիկանության կողմից հավաքի մասնակիցների նկատմամբ հատուկ միջոցներ չեն գործադրվել. Ոստիկանություն

18:50 • 06/07, Արմեն Աշոտյան. Ընդունելության առաջին փուլի արդյունքները հայտնի կլինեն մինչև հուլիսի 15-ը

18:37 • 06/07, Նալբանդյան. Հայաստանը երբեք հարցականի տակ չի դնի Հայոց ցեղասպանության փաստը, դրա միջազգային ճանաչման կարևորությունը

18:24 • 06/07, ՄԽ համանախագահները Վաշինգթոնում կքննարկեն ղարաբաղյան հակամարտությունը

18:13 • 06/07, ԱԱԾ-ն հրապարակել է Սուրիկ Խաչատրյանի դեմ մահափորձի եզրակացությունը

17:58 • 06/07, Երևանում և մարզերում վաղը կլինեն հոսանքազրկումներ

17:47 • 06/07, Այսուհետ Երևանից գնացքով կարելի է հասնել ուղիղ մինչև Բաթումի

17:33 • 06/07, Կորտում Շարապովայի տնքոցը նյարդայնացրել է Կաֆելնիկովին

17:20 • 06/07, Դի Մարիան կարող է բաց թողնել հաջորդ մրցաշրջանի մեկնարկը

17:12 • 06/07, «Ռեալի» նախկին դարպասապահ. Կասիլյասը դեռ չի սպառվել

17:01 • 06/07, Հովիկ Աբրահամյանը Մոսկվայում կհանդիպի Դմիտրի Մեդվեդևին

16:52 • 06/07, Սահմանադրության մեջ գեղեցիկ հատվածներ շատ կան, սակայն կան նաև խոչընդոտներ, որոնք պետք է վերացնել. Գևորգ Մանուկյան

16:38 • 06/07, «Բաղրամյանը մերնաաաաա՜». Ազատության հրապարակում հավաք է նախատեսված

16:29 • 06/07, Ամուսնու կրակոցից տուժած կնոջ վիճակում առկա է դրական դինամիկա

16:17 • 06/07, Ոստիկանություն բերման ենթարկված բոլոր անձինք ազատ են արձակվել

16:09 • 06/07, Փոխնախարար. Պրոբացիոն ծառայությամբ էականորեն փորձելու ենք փոխել վերաբերմունքը դատապարտված անձանց նկատմամբ

16:01 • 06/07, Վաղինակ Շուշանյանին ազատ արձակեցին

15:53 • 06/07, Հայրիկյան. Ոստիկաններն այսօր ավելի բարեկիրթ էին, քան՝ եվրապական դրոշներ ջարդող ցուցարարները

15:44 • 06/07, ԲՀԿ-ից իմ հեռանալու մասին լուրերը զավեշտի ժանրից են. Վ. Էնֆիաջյան

15:32 • 06/07, Կրակոցներ՝ Երևանում. Կա մեկ զոհ

15:25 • 06/07, Բաղրամյանից բերման ենթարկվածներից մեկը հետախուզման մեջ էր. Ոստիկանություն

15:17 • 06/07, Հոսանքի սակագնի շուրջ իրադարձությունները նույնիսկ ստվերեցին Բաքվի խաղերը․ Ադրբեջանագետ

15:09 • 06/07, Կաշառք ստանալու կասկածանքով Ճանապարհային ոստիկանության մի շարք աշխատակիցներ են ձերբակալվել. ԱԱԾ

15:00 • 06/07, Երգահան. Սթափվելու կոչերը բարիկադներից այն կողմ են պետք` սթափվե՛ք, ժողովուրդն էլ ուժ չունի

14:51 • 06/07, Լ. Շիրինյան. Եթե պայքարը քաղաքացիական սեկտորով գնա, արդյունավետություն չի ունենա

14:40 • 06/07, Քաղաքագետ. Խորհրդարանական մոդելի կիրառումն այս վիճակում կհանգեցնի լճացման

14:29 • 06/07, Հայաստանից արտահանվել Է 40 053 տոննա թարմ պտուղ-բանջարեղեն

14:22 • 06/07, Մանկական հաղորդումների խիստ պակաս ունենք. Տեսաբան

14:14 • 06/07, Beeline-ի աջակցությամբ կայացավ «Երաժշտություն հանուն փոփոխությունների» փառատոնը

14:07 • 06/07, Բաղրամյանից Ոստիկանության բաժիններ է տարվել 46 քաղաքացի

13:58 • 06/07, Ափիկյան. Ունենք ռազմաօդային ուժեր, որոնք կարող են ցանկացած տրված առաջադրանք կատարել

13:50 • 06/07, Օմբուդսմենի գնահատականը՝ հունիսի 23-ին Ոստիկանության գործողությունների վերաբերյալ

13:41 • 06/07, Հ. Պողոսյանը խոստացավ Ն. Զոհրաբյանին՝ բերման ենթարկվածների նկատմամբ ուժ չի կիրառվի

13:34 • 06/07, Բաղրամյան պողոտան բացվեց. Բերման ենթարկվածներն ազատ են արձակվելու

13:23 • 06/07, Տնտեսական համաժողովը կասկածներ ցրեց

13:10 • 06/07, Պատգամավորները Բաղրամյանում են

13:03 • 06/07, Վալերի Օսիպյան. Քույրեր, եղբայրներ, միասին բացենք պողոտան, հասարկությունը հաղթել է

12:51 • 06/07, Սահմանադրական բարեփոխումներով հերթական անգամ կբռնաբարվի ժողովրդավարությունը. Ավետիք Իշխանյան

12:40 • 06/07, Ոստիկանությունն ազատեց Բաղրամյանը աղբամանա-բարիկադներից

12:28 • 06/07, Կպահանջենք Սերժ Սարգսյանի հրաժարականը. Դավիթ Սանասարյան

12:19 • 06/07, Հունաստանը ոչ ասաց միջազգային վարկատուների պահանջներին

12:08 • 06/07, Փոխոստիկանապետը բանակցում է ցուցարարների հետ. Պողոտան պետք է բացվի, եթե պետք է` կօգնենք

11:56 • 06/07, Մաքսիմ Սարգսյան. Ոստիկանությունն այն կառույցն է, որ ունակ է ամեն ինչի

11:46 • 06/07, Հունաստանի ֆինանսների նախարարը հրաժարական է տվել

11:35 • 06/07, Ոստիկանությունն այսօր մտադիր է վերականգնել երթևեկությունը Բաղրամյան պողոտայում

11:23 • 06/07, «Ալյանս». Պատգամավորների հետ բանակցություններ չեն վարվում

11:12 • 06/07, Սուրիկ Խաչատրյանի գործով կալանավորվել է Արա Բուդաղյանը. «Որոշման հիմքում զրո է»

11:00 • 06/07, Հայտնի են Արցախում ավտովթարի հետևանքով մահացած սպաների անունները

10:50 • 06/07, Հ. Աբրահամյան. Արտասահմանում հայապահպանության համար առանձնահատուկ կարևոր է հայոց լեզվի ուսուցման հարցը

10:40 • 06/07, Թուրքիայում երկրաշարժ է գրանցվել

10:28 • 06/07, Սերժ Սարգսյանը ցավակցություն է հայտնել Գագիկ Հովհաննիսյանի մահվան կապակցությամբ

10:19 • 06/07, Առաջիկա երկու օրերին ջերմաստիճանը կնվազի 2-3աստիճանով

10:08 • 06/07, Հրդեհ՝ Ծիծեռնակաբերդի խճուղում

09:53 • 06/07, Վթարի հետևանքով Արցախում երկու սպա է մահացել. Եվս երկուսը հոսպիտալում են

22:33 • 05/07, Կյանքն ապացուցել է, որ սահմանադրական զարգացումներն օբյեկտիվ անհրաժեշտություն են

15:59 • 04/07, Արցախում մի շարք նախարարներ են փոխվել

15:51 • 04/07, ՀՀ քաղաքացիները ֆոլաթթվի պակաս չունեն. Մասնագետ

15:42 • 04/07, Նարեկ Պողոսյանը՝ սիրո, ընտանիքի, երիտասարդ հոր նոր կերպարի ու ստեղծագործության մասին

15:29 • 04/07, Զարիֆ. ԱՄՆ-ն համաձայնության և պատժամիջոցների միջև պետք է ընտրություն կատարի

15:15 • 04/07, Բակո Սահակյանն ընդունել է Տնջրե փառատոնի մասնակիցներին

15:03 • 04/07, ԼՂՀ սահմանին վիրավոր զինվոր ունենք

14:51 • 04/07, Լիբիայում տեղի ունեցած պայթյունի հետևանքով 5 մարդ է զոհվել

14:38 • 04/07, Հայաստանին հունական դեֆոլտ չի սպառնում. Տնտեսագետ

14:16 • 04/07, Տղերք, թույլ չտաք, որ ինչ-որ մարդիկ ձեզ օգտագործեն. Աշոտ Ահարոնյան

14:03 • 04/07, Պերուի հավաքականը կոպա Ամերիկայի բրոնզե գավաթակիր

13:50 • 04/07, 7 օր առաջնագծում. Հակառակորդի կողմից արձակվել է ավելի քան 6000 կրակոց

13:37 • 04/07, Նոր մանրամասներ Քանաքեռում տեղի ունեցած ահասարսուռ սպանությունից. Լուսանկարներ

13:24 • 04/07, Մանկապարտեզների սննդի բլոկը սերտիֆիկացրել են կիսաավազակային կազմակերպություններ. Պողոսյան

13:10 • 04/07, Մայրաքաղաքի վարչական շրջաններում շաբաթօրյակները շարունակվում են

12:54 • 04/07, Արշիլ Գորկի ներկայացման պրեմիերան կկայանա հուլիսի 9-ին

12:40 • 04/07, Արդարադատության նախարարությունում հրդեհ է բռնկվել

12:28 • 04/07, Արտաշատում խնջույքի մասնակիցները թունավորվել են

12:17 • 04/07, Ուիմբլդոն. Սերենա Ուիլյամսը մրցելու է քրոջ հետ

12:05 • 04/07, Նախագահը շնորհավորական ուղերձ է հղել ԱՄՆ Անկախության օրվա առթիվ, այցելել նաև ՀՀ-ում ԱՄՆ դեսպանի նստավայր

11:55 • 04/07, Ֆրանսիացի օրենսդիրների հաճախակի դարձած այցերն Արցախ կարևոր նշանակություն ունեն արտաքին աշխարհում. ՀՀ վարչապետ

11:44 • 04/07, Դաժան սպանություն Քանաքեռում. Ամուսինը սպանել է կնոջը

11:35 • 04/07, Սաակաշվիլին արդեն 20 աշխատակցի է հեռացրել

11:23 • 04/07, «Բորուսիան» ստուգողական հանդիպում է անցկացրել. Մխիթարյանը՝ գոլի հեղինակ. Տեսանյութ

11:09 • 04/07, Եկեղեցին նշում է 12 առաքյալի և Սբ. Պողոս 13-րդ առաքյալի հիշատակության օրը

11:00 • 04/07, Հանրահավաքի մասնակցի մոտ կռփազենք են գտել

10:45 • 04/07, Լսեք, այս ձեր դղյակները, հազարավոր հեկտարներով հողերը որտեղի՞ց են, որի՞դ պապն է ժառանգություն թողել. Գագիկ Կարապետյան

10:34 • 04/07, Պլանային ջրանջատում՝ Նոր Նորքում

10:21 • 04/07, Երևանում եղանակային փոփոխություններ չեն սպասվում

10:10 • 04/07, Բոլոր «տանը մնացած» աղջիկներն այսուհետ իրենց երգը կունենան

09:55 • 04/07, Էնքան վատ եմ, որ երգեմ, միանգամից կմեռնեմ. Հախվերդյան

09:48 • 04/07, Անցած երկու օրերին օդի ջերմաստիճանը 40-ից բարձրացել է. նախօրեին 43 է եղել