Պահանջում են. Մշակել բնապահպանական արտահերթ զեկույց

10/0720:26

Պահանջում են. Մշակել բնապահպանական արտահերթ զեկույց

Թեղուտի պաշտպանության քաղաքացիական նախաձեռնության Իրավական հարցերով աշխատանքային խումբը հանդես է եկել ՀՀ ՄԻՊ Կարեն Անդրեասյանին ուղղված դիմումով: Պահանջը` մշակել բնապահպանական արտահերթ զեկույց.

«ՀՀ Սահմանադրության համաձայն Հայաստանի բնակչությունն ունի իր առողջությանը և բարեկեցությանը նպաստող շրջակա միջավայրում ապրելու իրավունք: Հայաստանի բնաշխարհի հարուստ բազմազանությունը լայն հնարավորություններ է ստեղծում կանաչ տնտեսության զարգացման համար, մինչդեռ ներկայումս օրենքի կոպիտ խախտումներով իրականացվող հանքահումքային, սպառողական տնտեսական քաղաքականությունը անդառնալիորեն ոչնչացնում է բնության բաղադրիչները` անհնարին դարձնելով կայուն և հեռանկարային տնտեսական զարգացման հնարավորությունները:

Բնօգտագործման և բնապահպանության ոլորտում համակարգային քաղաքականության բացակայությունը, բնական պաշարների անկանոն և անվերահսկելի գերշահագործումը, թափոնները հարկման դաշտից թուրս թողնելը, բնական պաշարների շահագործման և կառավարման համակարգում տիրող անպատժելիության մթնոլորտն ու կոռուպցիան երկրում ստեղծել են պայթյունավտանգ բնապահպանական իրադրություն:

ՀՀ դատական ատյանները վարույթ չեն ընդունում և քննության չեն առնում հանրային շահերի պաշտպանության համար քաղաքացիների կամ հասարակական կազմակերպությունների ներկայացրած հայցերը: Ինչպես Թեղուտի (գործ` ՎԴ/3275/05/09), այնպես էլ Ուսանողական այգու (գործ` ՎԴ/3432/05/10) պարագայում ՀՀ վարչական և վճռաբեկ դատարանները իրավական դիրքորոշում են հայտնել, որ «…վարչական դատարան դիմելով՝ արդարադատություն կարող է հայցել միայն այն անձը, որը գտնում է, որ վարչարարությամբ իր իրավունքները կամ շահերը անմիջականորեն շոշափվել են», «ՀՀ օրենսդրությամբ դատարան դիմելու իրավունք նախատեսված է միայն այն անձանց համար, որոնց իրավունքներն անմիջականորեն խախտվել են»: Այսպիսի պայմաններում հասարակությունը զրկված է իր իրավունքների դատական պաշտպանության միջոցներից:

Շրջակա միջավայրի վիճակի հետ անխզելիորեն փոխկապակցված է բնակչության առողջական վիճակը: Հայաստանի Հանրապետության Գիտությունների ազգային ակադեմիայի Էկոլոգանոոսֆերային հետազոտությունների կենտրոնի ուսումնասիրությունների արդյունքում Լեռնաձոր գյուղում և Քաջարան Քաղաքում ապրող տասից ավելի երեխաների մազարմատներում հայտնաբերվել են ծանր մետաղների բարձր խտություններ` սնդիկ, կադմիում, կապար, պղինձ և այլն (հետազոտությունների ամփոփված են «Քաջարան քաղաքի շրջակա միջավայրի վիճակի էկոլոգաերկրաքիմիական գնահատում» ուսումնասիրության մեջ (2008թ.):

Ոլորտի մասնագետների վկայությամբ կապարի բարձր պարունակությունն օրգանիզմում ազդում է նյարդային համակարգի վրա, կարող է առաջացնել մտավոր թերզարգացվածություն, տեսողության, լսողության և խոսքի խախտումներ, ազդում է նաև երիկամների և ստամոքսի, նյութափոխանակության համակարգերի վրա: Հայտնի է, որ օրգանիզմում պղնձի բարձր պարունակությունը թույն է: Եթե մետաղի պարունակությունը օրգանիզմում երկար ժամանակ բարձր է մնում, կարող են զարգանալ ուռուցքներ: Մետաղն ախտահարում է նյարդային համակարգը, երիկամները, լյարդը: Կադմիումի բարձր պարունակությունն առաջացնում է կմախքի տձևացում, թոքերի ախտահարում: Այս մետաղների` օրգանիզմ թափանցելու ուղիները բազմաթիվ են` հողը, ջուրը, օդը և ընտանի կենդանիները:

Առողջապահական ծանր վիճակի մասին են վկայում նաև Պաշտպանի 2011 թվականի Տարեկան զեկույցում ներկայացված Առողջության համաշխարհային կազմակերպության տվյալներն փաստերն այն մասին, որ Հայաստանում գրանցված արատավոր ծնունդների քանակը ԱՊՀ երկրների շարքում երկրորդն է Ղրղզստանից հետո: Չնայած այս տագնապահարույց վիճակին, օրենքը ոչ պետության, և ոչ էլ մասնավոր ընկերությունների համար չի նախատեսում հանքարդյունաբերական գոտիներում բնակվող մարդկանց առողջական պարտադիր ապահովագրության կամ պատճառված վնասի փոխհատուցման պարտավորություններ:
Առողջապահական վիճակի վատթարացման հիմնական պատճառներից են հանքարդյունաբերական թափոնների պոչամբարներում տիրող բարձիթողի վիճակը: ՀՀ Վերահսկիչ պալատի 2012թ. Ընթացիկ հաշվետվության համաձայն, ՀՀ բնապահպանության նախարարություն ներկայացվող թափոնների մասին տարեկան հաշվետվություններում թափոնները ներկայացվել են կամ որպես ոչ վտանգավոր, կամ ընդհանրապես պոչամբարների պարունակությունը որպես թափոն չի դիտարկվել: Արդյունքում որևէ բնապահպանական վճար չի վճարվել: Վտանգավոր թափոններ առաջացնող կազմակերպությունների 79 տոկոսը վտանգավոր թափոնների անձնագրեր չեն կազմել և ՀՀ բնապահպանության նախաչժրարություն համաձայնեցման չեն ներկայացվել: Ժամկետանց թունաքիմիկատների և քիմիական թափոնների (այդ թվում` Ալավերդու մկնդեղ պարունակող թունաքիմիկատների) պահպանումն իրականացվում է օրենսդրության պահանջների խախտումներով, վտանգավոր օբյեկտները չեն հաշվառվել ՀՀ արտակարգ իրավիճակների նախարարության ռեեստրում:

Մարդու էկոլոգիական իրավունքների խախտման ամենացայտուն օրինակն է Թեղուտում հանքավայրի շահագործման թույլտվություն տրամադրելու գործընթացը, տրվել է ՀՀ օրենսդրության կոպիտ խախտումներով: Շահագրգիռ հասարակությունը հանքավայրի շահագործման դեմ սկսել է բազմակողմանի իրավական գործընթաց, որի ընթացքում դիմել է ինչպես ներպետական դատական ու վարչական մարմիններին, այնպես էլ միջազգային կառույցներին: 2011թ. հունիսի 29-ից հուլիսի 1-ը Քիշնեւում տեղի է ունեցել Օրհուսի կոնվենցիայի գերագույն մարմնի` Կոնվենցիայի կողմ հանդիսացող երկրների հանդիպման ընթացքում կայացվել է որոշում առ այն, որ «Հայաստանի օրենսդրության և պրակտիկայի մեջ դեռևս առկա են թերություններ, եւ դրանց պատճառով Մասնակից պետությունը սույն գործով ձախողել է կատարել Կոնվենցիայի 3-րդ հոդվածի 1-ին կետի պահանջը (56-րդ պարբերություն), ինչպես նաև Կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածի 2-րդ, 4-րդ և 9-րդ կետերի պահանջները»:

Անհրաժեշտ ենք համարում առանձնահատուկ կերպով շեշտել նաեւ, որ Կոնվենցիայի Կողմերի որոշումը ունի բարձր իրավաբանական ուժ եւ պարտադիր է կատարման պետության կողմից: Այնուհանդերձ, Հայաստանի պատկան մարմինները չեն կատարում իրենց միջազգային պարտավորությունները` դրանով խախտելով նաեւ Հայաստանի կողմից վավերացված «Միջազգային պայմանագրերիմասին» Վիեննայի կոնվենցիան:

Հաշվի առնելով վերջին շրջանում Ձեր դրական դերակատարումը բնապահպանական նախաձեռնություններին աջակցելու գործում` գտնում ենք, որ Պաշտպանի գրասենյակը կարող է շոշափելի դրական ազդեցություն ունենալ վերը նշված հիմնախնդիրների բազմակողմանի վերլուծության եւ կարգավորման համար: Խնդրոիմ ենք ձեռնարկել համարժեք քայլեր սույն դիմումում արծարծված խնդիրների համալիր ուսումնասիրություն կատարելու համար, մարդու իրավունքների խախտումները վեր հանելու եւ Ձեր իրավասության շրջանակներում մարդկանց խախտված իրավունքները պաշտպանելու համար: Մենք մեր պատրաստակամությունն ենք հայտնում բոլոր հնարավոր միջոցներով Ձեզ աջակցել Հայաստանի էկոլոգիական իրավիճակի առնչությամբ տեղեկատվություն տրամադրելու, այդ թվում` արտահերթ զեկույց մշակելու համար»,- ասված է հայտարաությունում:


Տեքստում սխալ կամ վրիպակ նկատելու դեպքում, ուղարկեք խմբագրին հաղորդագրություն` նշելով տվյալ սխալը, այնուհետև սեղմելով Ctrl-Enter:
Share |

Լրահոս

01/1021:00 Տոկիոյում կալանավորել են մետրոյում արցունքաբեր գազ օգտագործած կնոջը 01/1020:30 Թուրք քաղաքական գործիչ. ՌԴ-ի և ԱՄՆ-ի միջև բանակցությունների դադարեցումը կբարդացնի Սիրիայի հարցը 01/1020:20 Նախագահը ներկա է գտնվել շախմատի «Երևան օփեն» միջազգային մրցաշարի բացման արարողությանը 01/1020:00 «Մեթյու» փոթորիկը հասել է վտանգի ամենաբարձր աստիճանի 01/1019:00 ՌԴ-ն գլխավորել է ՄԱԿ-ի ԱԽ-ն: 01/1018:30 Պետդեպը բացատրել է, թե ինչու ԱՄՆ-ն հարվածներ չի հասցրել «Ջեբհաթ ան Նուսրային» 01/1018:00 Apple-ին պարտավորեցրել են վճարել 302,4 մլն դոլար՝ արտոնագրային իրավունքի խախտման համար 01/1017:30 Տոնգոյի թագավորության ափերի մոտ երկրաշարժ է գրանցվել 01/1017:00 Քերին չի բացառել Ասադի մասնակցությունը Սիրիայի նախագահի ընտրություններին 01/1016:50 Նիգերիային բաժին է ընկնում աշխարհում հղիների մահացության 10%-ը 01/1016:45 Բարսիկ անունով կատվին Պերմի շինարարական ընկերություններից մեկն աշխատանքի է վերցրել (Տեսանյութ) 01/1016:31 «Ռեալը» Պեպեի հետ պայմանագրի ստորագրումը ձգձգում է 01/1016:20 Արտավազդ Ամիրյան. Ինձ համար նա մի ուրիշ աշխարհ է, իմ երջանկությունն ու իմ կյանքն է. Լուսանկարներ 01/1016:06 Նեյմարը Բրազիլիայի կառավարությանը դատի է տվել 01/1015:54 Բարաք Օբաման Քլինթոնին առաջարկել է Երուսաղեմից տուն հասցնել 01/1015:46 Պակիստանում երկրաշարժ է տեղի ունեցել 01/1015:38 Հռոմի պապը պատարագ է մատուցել Թբիլիսիում 01/1015:28 Զինված միջադեպ՝ Երևանի Սլավոնական համալսարանի մոտ. Նոր մանրամասներ 01/1015:16 Ըստ հաղորդման՝ հարկային տեսուչը առևտրային գաղտնիք կազմող տեղեկությունների արտահոսք է թույլ տվել. Հարուցվել է քրգործ 01/1015:07 Պենտագոն. Սիրիայում իրավիճակի կարգավորմանը պետք է հասնել քաղաքական միջոցներով 01/1014:56 Աթամբաևը բուժման նպատակով դեռ Մոսկվայում է 01/1014:47 Սլավոնական համալսարանի դիմաց երիտասարդը դանակով սպառնացել է աղջկան. մեկ մարդ բերման է ենթարկվել 01/1014:37 Հրաբխի ժայթքման վտանգի պատճառով Մեքսիկայում 300 մարդ է տարհանվել 01/1014:24 Ռոնալդուն կարող է ցմահ պայմանագիր ստորագրել մարզական հանդերձանք արտադրողի հետ 01/1014:11 Պեսկով. Boeing-ի կործանման հետաքննությունը ձախողման է դատապարտված՝ բոլոր վարկածները հաշվի չառնելու դեպքում 01/1014:03 Վարչապետին առաջարկվել է վերագործարկել «Նաիրիտը». Վազգեն Սաֆարյան 01/1013:54 Իրանական կայք. Ադրբեջանը սահմանափակում է կրոնական ծեսերի կատարումը 01/1013:41 Մեծ Բրիտանիան թույլ չի տա Շոտլանդիային վետո դնել Brexit-ի վրա 01/1013:33 Թևան Պողոսյանը Փաշինյանին, Մարուքյանին ու Աշոտյանին կոչ է անում վաղը «պադվադիտ» չանել 01/1013:25 Ակտիվիստը Մոլդովայի ֆինանսների նախարարի վրա կաթ է լցրել. Տեսանյութ 01/1013:08 ՀՀ ոստիկանության վարչության պատրաստած տեսաֆիլմը Մոսկվայում հաղթող է ճանաչվել 01/1012:54 Տիգրան Մուկուչյանն այցելել է նախընտրական Վանաձոր և Գյումրի 01/1012:52 Արցախում եղած մոտեցումները փոխվելու են. գյուղատնտեսությամբ կզբաղվեն միայն համապատասխան գիտելիքներ ու հմտություններ ունեցող անձինք 01/1012:38 Երևանում, Գյումրիում և Ուջանում կանցկացվի «Ծիրանի ծառ» ֆիլմերի միջազգային փառատոնը 01/1012:29 ՊՆ-ում քննարկվել է հայրենիքի պաշտպանության մարտերին մասնակցած անձանց կարգավիճակի հարցը 01/1012:20 Հայաստանի 6 մարզերում վաղը ՏԻՄ ընտրություններ են. այսօր լռության օր է 01/1012:09 Առգրավվել է 56 կգ «սիգ» տեսակի տիրազուրկ թարմ ձուկ 01/1012:02 ԱՄՆ-ն հավատարիմ է մնում Լեռնային Ղարաբաղի հակամարտության խաղաղ կարգավորմանը. Ուորլիք 01/1011:49 Նախագահը ստորագրել է կառավարության կառուցվածքի փոփոխության մասին օրենքը 01/1011:39 Փարպի գյուղում մոմից բռնկված հրդեհից տունն ամբողջությամբ այրվել է 01/1011:38 Տարոն Մարգարյանը շնորհավորական ուղերձ է հղել Տարեցների միջազգային օրվա կապակցությամբ 01/1011:35 Սերժ Սարգսյան. Հայաստանի և Չինաստանի բարեկամական հարաբերությունները վերջին ժամանակահատվածում հարաճուն զարգացում են ապրում 01/1011:24 ԱՄՆ-ում հայց են ներկայացրել Սաուդյան Արաբիայի դեմ՝ 9/11 օրենքի ընդունումից հետո 01/1011:20 Բրազիլիայի բանտից մոտ 470 կալանավոր է փախել 01/1011:18 Քլինթոնի վարկանիշը Թրամփի հետ հեռուստաբանավեճից հետո 5 տոկոսով աճել է 01/1010:55 Լարսի ավտոճանապարհն այսօր բաց կլինի մինչև 20.00-ն 01/1010:50 «Զվարթնոց» օդանավակայանի «Ժամանում» և «Մեկնում» սրահների դիմաց նոր տեսախցիկներ կգործեն 01/1010:45 Դիլիջան-Սևան ճանապարհին մեքենա է շրջվել. վարորդը հիվանդանոցում է 01/1010:36 ՊՊԾ գնդի գրավման գործով երկու անձ է ձերբակալվել 01/1010:35 Ինձ համար միշտ «Արսենալն» առաջնային է լինելու. Վենգեր 01/1010:15 Ծաղկաձոր-Հրազդան ճանապարհին մեքենան ընկել է ձորը 01/1010:14 Տրանսպորտի և կապի նախարարն ընդգծել է ճանապարհների սպասարկման բարձր որակ ապահովելու անհրաժեշտությունը 01/1010:08 «Համախմբումը» կոչ է անում մերժել ընտրակաշառքը 01/1009:57 Էդմոն Մարուքյանի դեմ սկսած արշավը կազմակերպել է ԱԺ նախկին պատգամավորը. «Ժամանակ» 01/1009:55 ՃՈ պետն՝ իր հնարավոր պաշտոնանկության մասին. «Առաջին անգամ եմ նման բան լսում» 01/1009:52 Ուրիխանյանը օրերս հայտարարել է կուսակցության նախագահի պաշտոնից հրաժարական տալու մտադրության մասին 01/1009:52 «Սասնա ծռեր» խմբի անդամ «Դեդի» որդին ազատ է արձակվել. ՀԺ 01/1009:48 Այս տարվա ութ ամիսների արդյունքներով տրանսֆերտների զուտ ներհոսքը նվազել է. «Ժողովուրդ» 01/1009:43 Բարձրակարգ հանդիպումներն այլևս չեն կայանալու «Մուլտի Գրանդ» հյուրանոցում. «Ժամանակ» 01/1009:39 Յուրի Խաչատուրովը չի պատրաստվում հանձնվել. ՀԺ 01/1009:34 Տուրիզմի կոմիտեի ղեկավարի պաշտոնում վարչապետը տեսնում է իր «մարդուն», այլ ոչ թե Մեխակ Ապրեսյանին. «Հրապարակ» 01/1009:31 Կարեն Կարապետյանը հանդիպել է Սեյրան Օհանյանի հետ. «Ժողովուրդ» 01/1009:28 Շփման գծի հյուսիսային ուղղությամբ ադրբեջանական զինուժը կիրառել է ԴՇԿ տիպի խոշոր տրամաչափի գնդացիր 01/1009:23 Դավիթ Բաբայան. Քերին ներկայացրել է ԼՂ հակամարտության հարցում եղած իրավիճակը, բայց դիվանագիտական բառապաշարով 30/0923:40 2015 թվականին Գերմանիա է ժամանել 890 հազար փախստական 30/0923:21 Համացանցում հայտնվել է Ճապոնիայում խորտակվող տանկերի տեսանյութը 30/0923:19 Rosetta-ն ընկել է գիսաստղի վրա 30/0923:16 Դուգլաս Կոստան շարքից դուրս է եկել երկարատև ժամանակով 30/0920:55 Վարչապետն առանձնակի կարևորել է տեխնոլոգիական կրթական համակարգի զարգացումը 30/0920:46 ԵԱՏՄ-ին միանալու համար Իրանին մեկ քայլ է մնում 30/0920:35 Հայաստանից երկու ինքնաթիռով Սիրիա կառաքվի մարդասիրական օգնություն 30/0919:41 18 ֆուտբոլիստներ հրավիրվել են Հայաստանի մինչև 21 տարեկանների հավաքական 30/0919:37 Չեխիայի նախագահ. «Իսլամական պետությունը» սոցիալական քաղցկեղ է 30/0919:34 Գերմանացի զբոսաշրջիկը 20 մետր բարձրությամբ ժայռից ցած է ընկել. ԱԻՆ 30/0919:31 ԼՂՀ ՊՆ. Ջալալ Հարությունյանի ղեկավարությամբ զորավարժություն է անցկացվել 30/0919:29 Տարոն Մարգարյանը հանդիպել է Գերմանիայի Յենա քաղաքի քաղաքապետի հետ 30/0919:26 Տալի հուշամրցաշար․ Լևոն Արոնյանը կրկին ոչ-ոքի խաղաց 30/0919:20 Դանակահարություն Արմավիրում. կասկածյալը ձերբակալվել է 30/0919:17 ԵՊՀ-ի և Ուրուգվայի համալսարանի միջև կստորագրվի համագործակցության համաձայնագիր 30/0919:12 Երևանում խորապես մտահոգված են վերջին օրերին Սիրիայում իրավիճակի սրման կապակցությամբ 30/0919:04 Լավրով. ԱՄՆ-ն մտադիր չէ վերացնել «Ան Նուսրայի ճակատը» 30/0918:43 «Ռոբոտ սահմանպահը» կարող է փոխարինել սահմանի զինվորին 30/0918:34 ՀՀ ՊՆ զորամասերում հանկարծակի ստուգումներ են անցկացվել 30/0918:33 Լոռի ու Չանախ պանիրները շուտով Հայաստանում մրցակիցներ կունենան 30/0918:24 «ԴիջիԹեք էքսպո» 2016. Ստեղծվել է երկրաչափական դետալները ինքնուրույն դասավորող ավտոմատ սորսինգի նոր համակարգ. Տեսանյութ 30/0918:17 Սեյրան Օհանյանը կարևորել է ռազմաքաղաքական իրավիճակում կադրերի կառավարման և ռազմակրթական համակարգում առկա խնդիրների քննարկումը 30/0918:15 ՀՀ վարչապետն ընդունել է «ВТБ 24» բանկի նախագահին 30/0918:05 Իսպանիայի Մարբեյայի քաղաքային խորհուրդը ճանաչել է Հայոց ցեղասպանությունը 30/0917:49 Մոնտեվիդեոյի համալսարանում հայագիտության ամբիոն կբացվի 30/0917:40 Լևոն Ալթունյանը կապահովի Արմեն Մուրադյանի կողմից ստանձնած բոլոր պարտավորությունները 30/0917:17 ՄՄԿ. Եվրոպա ժամանող ներգաղթյալների թիվը 2016-ին մոտ 60%-ով կրճատվել է 30/0917:09 Վաչե Ամարյանը, Տաթևիկ Ադումյանը, Ռուբեն Մուրադյանը, Էթերի Ոսկանյանը և այլք նոր՝ «Մեղրամիս» սերիալում. մանրամասնում է սցենարիստը 30/0916:57 USA Today-ն ամերիկացիներին կոչ է արել չքվեարկել Թրամփի օգտին 30/0916:51 Հայաստանում արտադրվող եռաչափ տպիչները մոդիֆիկացված են և համապատասխանում են բարձր ստանդարտներին 30/0916:42 Ելիսեյան պալատի անվտանգությունն ուժեղացվում է 30/0916:34 «Էյ Թի Փի» բարեգործական հիմնադրամը Հայաստանի և Արցախի բոլոր շրջաններում կտնկի շուրջ 200 հազար ծառ 30/0916:28 Աշխարհի պատանեկան առաջնություն․ հայ շախմատիստներն առաջատար դիրքերում են 30/0916:12 Հռոմի պապը ժամանել է Թբիլիսի. Տեսանյութ 30/0916:11 Հալեպում հրթիռակոծության հետևանքով զոհվել է 4, վիրավորվել` 6 հայ 30/0916:00 Առաջիկա մեկ ամսվա կլիմայական կանխատեսումը. սպասվում է տաք հոկտեմբեր