ARM   RUS   ENG

Պահանջում են. Մշակել բնապահպանական արտահերթ զեկույց

Թեղուտի պաշտպանության քաղաքացիական նախաձեռնության Իրավական հարցերով աշխատանքային խումբը հանդես է եկել ՀՀ ՄԻՊ Կարեն Անդրեասյանին ուղղված դիմումով: Պահանջը` մշակել բնապահպանական արտահերթ զեկույց.

«ՀՀ Սահմանադրության համաձայն Հայաստանի բնակչությունն ունի իր առողջությանը և բարեկեցությանը նպաստող շրջակա միջավայրում ապրելու իրավունք: Հայաստանի բնաշխարհի հարուստ բազմազանությունը լայն հնարավորություններ է ստեղծում կանաչ տնտեսության զարգացման համար, մինչդեռ ներկայումս օրենքի կոպիտ խախտումներով իրականացվող հանքահումքային, սպառողական տնտեսական քաղաքականությունը անդառնալիորեն ոչնչացնում է բնության բաղադրիչները` անհնարին դարձնելով կայուն և հեռանկարային տնտեսական զարգացման հնարավորությունները:

Բնօգտագործման և բնապահպանության ոլորտում համակարգային քաղաքականության բացակայությունը, բնական պաշարների անկանոն և անվերահսկելի գերշահագործումը, թափոնները հարկման դաշտից թուրս թողնելը, բնական պաշարների շահագործման և կառավարման համակարգում տիրող անպատժելիության մթնոլորտն ու կոռուպցիան երկրում ստեղծել են պայթյունավտանգ բնապահպանական իրադրություն:

ՀՀ դատական ատյանները վարույթ չեն ընդունում և քննության չեն առնում հանրային շահերի պաշտպանության համար քաղաքացիների կամ հասարակական կազմակերպությունների ներկայացրած հայցերը: Ինչպես Թեղուտի (գործ` ՎԴ/3275/05/09), այնպես էլ Ուսանողական այգու (գործ` ՎԴ/3432/05/10) պարագայում ՀՀ վարչական և վճռաբեկ դատարանները իրավական դիրքորոշում են հայտնել, որ «…վարչական դատարան դիմելով՝ արդարադատություն կարող է հայցել միայն այն անձը, որը գտնում է, որ վարչարարությամբ իր իրավունքները կամ շահերը անմիջականորեն շոշափվել են», «ՀՀ օրենսդրությամբ դատարան դիմելու իրավունք նախատեսված է միայն այն անձանց համար, որոնց իրավունքներն անմիջականորեն խախտվել են»: Այսպիսի պայմաններում հասարակությունը զրկված է իր իրավունքների դատական պաշտպանության միջոցներից:

Շրջակա միջավայրի վիճակի հետ անխզելիորեն փոխկապակցված է բնակչության առողջական վիճակը: Հայաստանի Հանրապետության Գիտությունների ազգային ակադեմիայի Էկոլոգանոոսֆերային հետազոտությունների կենտրոնի ուսումնասիրությունների արդյունքում Լեռնաձոր գյուղում և Քաջարան Քաղաքում ապրող տասից ավելի երեխաների մազարմատներում հայտնաբերվել են ծանր մետաղների բարձր խտություններ` սնդիկ, կադմիում, կապար, պղինձ և այլն (հետազոտությունների ամփոփված են «Քաջարան քաղաքի շրջակա միջավայրի վիճակի էկոլոգաերկրաքիմիական գնահատում» ուսումնասիրության մեջ (2008թ.):

Ոլորտի մասնագետների վկայությամբ կապարի բարձր պարունակությունն օրգանիզմում ազդում է նյարդային համակարգի վրա, կարող է առաջացնել մտավոր թերզարգացվածություն, տեսողության, լսողության և խոսքի խախտումներ, ազդում է նաև երիկամների և ստամոքսի, նյութափոխանակության համակարգերի վրա: Հայտնի է, որ օրգանիզմում պղնձի բարձր պարունակությունը թույն է: Եթե մետաղի պարունակությունը օրգանիզմում երկար ժամանակ բարձր է մնում, կարող են զարգանալ ուռուցքներ: Մետաղն ախտահարում է նյարդային համակարգը, երիկամները, լյարդը: Կադմիումի բարձր պարունակությունն առաջացնում է կմախքի տձևացում, թոքերի ախտահարում: Այս մետաղների` օրգանիզմ թափանցելու ուղիները բազմաթիվ են` հողը, ջուրը, օդը և ընտանի կենդանիները:

Առողջապահական ծանր վիճակի մասին են վկայում նաև Պաշտպանի 2011 թվականի Տարեկան զեկույցում ներկայացված Առողջության համաշխարհային կազմակերպության տվյալներն փաստերն այն մասին, որ Հայաստանում գրանցված արատավոր ծնունդների քանակը ԱՊՀ երկրների շարքում երկրորդն է Ղրղզստանից հետո: Չնայած այս տագնապահարույց վիճակին, օրենքը ոչ պետության, և ոչ էլ մասնավոր ընկերությունների համար չի նախատեսում հանքարդյունաբերական գոտիներում բնակվող մարդկանց առողջական պարտադիր ապահովագրության կամ պատճառված վնասի փոխհատուցման պարտավորություններ:
Առողջապահական վիճակի վատթարացման հիմնական պատճառներից են հանքարդյունաբերական թափոնների պոչամբարներում տիրող բարձիթողի վիճակը: ՀՀ Վերահսկիչ պալատի 2012թ. Ընթացիկ հաշվետվության համաձայն, ՀՀ բնապահպանության նախարարություն ներկայացվող թափոնների մասին տարեկան հաշվետվություններում թափոնները ներկայացվել են կամ որպես ոչ վտանգավոր, կամ ընդհանրապես պոչամբարների պարունակությունը որպես թափոն չի դիտարկվել: Արդյունքում որևէ բնապահպանական վճար չի վճարվել: Վտանգավոր թափոններ առաջացնող կազմակերպությունների 79 տոկոսը վտանգավոր թափոնների անձնագրեր չեն կազմել և ՀՀ բնապահպանության նախաչժրարություն համաձայնեցման չեն ներկայացվել: Ժամկետանց թունաքիմիկատների և քիմիական թափոնների (այդ թվում` Ալավերդու մկնդեղ պարունակող թունաքիմիկատների) պահպանումն իրականացվում է օրենսդրության պահանջների խախտումներով, վտանգավոր օբյեկտները չեն հաշվառվել ՀՀ արտակարգ իրավիճակների նախարարության ռեեստրում:

Մարդու էկոլոգիական իրավունքների խախտման ամենացայտուն օրինակն է Թեղուտում հանքավայրի շահագործման թույլտվություն տրամադրելու գործընթացը, տրվել է ՀՀ օրենսդրության կոպիտ խախտումներով: Շահագրգիռ հասարակությունը հանքավայրի շահագործման դեմ սկսել է բազմակողմանի իրավական գործընթաց, որի ընթացքում դիմել է ինչպես ներպետական դատական ու վարչական մարմիններին, այնպես էլ միջազգային կառույցներին: 2011թ. հունիսի 29-ից հուլիսի 1-ը Քիշնեւում տեղի է ունեցել Օրհուսի կոնվենցիայի գերագույն մարմնի` Կոնվենցիայի կողմ հանդիսացող երկրների հանդիպման ընթացքում կայացվել է որոշում առ այն, որ «Հայաստանի օրենսդրության և պրակտիկայի մեջ դեռևս առկա են թերություններ, եւ դրանց պատճառով Մասնակից պետությունը սույն գործով ձախողել է կատարել Կոնվենցիայի 3-րդ հոդվածի 1-ին կետի պահանջը (56-րդ պարբերություն), ինչպես նաև Կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածի 2-րդ, 4-րդ և 9-րդ կետերի պահանջները»:

Անհրաժեշտ ենք համարում առանձնահատուկ կերպով շեշտել նաեւ, որ Կոնվենցիայի Կողմերի որոշումը ունի բարձր իրավաբանական ուժ եւ պարտադիր է կատարման պետության կողմից: Այնուհանդերձ, Հայաստանի պատկան մարմինները չեն կատարում իրենց միջազգային պարտավորությունները` դրանով խախտելով նաեւ Հայաստանի կողմից վավերացված «Միջազգային պայմանագրերիմասին» Վիեննայի կոնվենցիան:

Հաշվի առնելով վերջին շրջանում Ձեր դրական դերակատարումը բնապահպանական նախաձեռնություններին աջակցելու գործում` գտնում ենք, որ Պաշտպանի գրասենյակը կարող է շոշափելի դրական ազդեցություն ունենալ վերը նշված հիմնախնդիրների բազմակողմանի վերլուծության եւ կարգավորման համար: Խնդրոիմ ենք ձեռնարկել համարժեք քայլեր սույն դիմումում արծարծված խնդիրների համալիր ուսումնասիրություն կատարելու համար, մարդու իրավունքների խախտումները վեր հանելու եւ Ձեր իրավասության շրջանակներում մարդկանց խախտված իրավունքները պաշտպանելու համար: Մենք մեր պատրաստակամությունն ենք հայտնում բոլոր հնարավոր միջոցներով Ձեզ աջակցել Հայաստանի էկոլոգիական իրավիճակի առնչությամբ տեղեկատվություն տրամադրելու, այդ թվում` արտահերթ զեկույց մշակելու համար»,- ասված է հայտարաությունում:

10.07.12, 20:26


Տեքստում սխալ կամ վրիպակ նկատելու դեպքում, ուղարկեք խմբագրին հաղորդագրություն` նշելով տվյալ սխալը, այնուհետև սեղմելով Ctrl-Enter:
Share |




Լրահոս

21:18 • 29/01, Երևանում տեղակայված N զորամասի զինծառայողին սպանելու դեպքի առթիվ հարուցվել է քրգործ

20:53 • 29/01, Էրիկ Անթառանյան. Հերոսից ստացած զենքով հպարտանալու առիթ ունեմ

20:32 • 29/01, Սերժ Սարգսյանն ընթերցել է Ցեղասպանության 100-րդ տարելիցի Համահայկական Հռչակագիրը

20:25 • 29/01, Կայացել է հաշմանդամություն ունեցող անձանց հիմնահարցերով զբաղվող քաղաքային հանձնաժողովի նիստը

20:20 • 29/01, Գյուղնախ. Հանրապետությունում գյուղատնտեսական մշակաբույսերի ցանքերն ու բազմամյա տնկարկները չեն վնասվել

20:13 • 29/01, Ծիծեռնակաբերդի հուշահամալիրում հրապարակվել է Հայոց ցեղասպանության 100-րդ տարելիցի համահայկական հռչակագիրը

20:06 • 29/01, Լուիշ Ֆիգուն մտադիր է առաջադրվել ՖԻՖԱ-ի նախագահի ընտրությանը

19:57 • 29/01, Ս. Սարգսյան. Անկարան վատ ծառայություն մատուցեց ինքն իրեն

19:49 • 29/01, Հունվար ամսվա նպաստների վճարումները կսկսվեն հունվարի 30-ից

19:40 • 29/01, Լիլիթ Մկրտչյանը 2 տուրից հետո ունի 1 միավոր

19:31 • 29/01, Ա. Հովհաննիսյան. Ադրբեջանական կողմը խոցել է իրենց իսկ անօդաչու սարքը

19:24 • 29/01, Ադրբեջանի ղեկավարությունը պետք է գիտակցի, որ խորացնում է միջազգային հանրության հետ անջրպետը. ԱՄՆ-ում ԼՂՀ մշտական ներկայացուցիչ

19:15 • 29/01, ԱԺ-ն առաջիկայում կընդունի 1914-23-ին Օսմ.Թուրքիայում հույների և ասորիների ցեղասպանության վերաբերյալ հայտարարությունը

19:02 • 29/01, Սերժ Սարգսյանը և Բակո Սահակյանը այցելել են Հայոց ցեղասպանության թանգարան-ինստիտուտ

18:48 • 29/01, Հայոց ցեղասպանությունը Yahoo-ում ամենաշատ փնտրված թեմաների տասնյակում է

18:40 • 29/01, Ոստիկանությունը հարցաքննել է 8-ամյա երեխայի՝ ահաբեկչությանը աջակցելու կասկածանքով

18:36 • 29/01, Գարեգին Բ. 100-ամյա տարելիցը մեր նոր հանգրվան է պահանջատիրության ճանապարհին

18:25 • 29/01, Արամ Մանուկյանի նկատմամբ բռնության գործով ստացվել է փորձաքննության պատասխանը

18:20 • 29/01, Դատապարտյալին բերված հանձնունքի մեջ եղել է 3 գրամ զանգվածով 2 հատ յոդանման հետքով թանզիվ

18:14 • 29/01, 60 տարեկան հասակում մահացել է Մոլեկուլային կենսաբանության ինստիտուտի տնօրեն Աննա Բոյաջյանը

18:02 • 29/01, Սերգո Կարապետյանն ընդունել է Նիկոլայ Մակիեվսկիին

17:53 • 29/01, Հանրապետության տարածքում վաղը սպասվում են հոսանքազրկումներ

17:42 • 29/01, Փաստաբան. Վարդան Պետրոսյանը մի ամսից ազատ կլինի

17:30 • 29/01, Է.Շարմազանովը Չեխիայի դեսպանի հետ քննարկել է վերջին օրերին շփման գծում հրադադարի խախտման դեպքերը

17:18 • 29/01, «Ուզում ենք կարծրատիպեր կոտրել». ՈւՀԱ (КВН) Արցախի հավաքականը վերադարձել է Սոչիի միջազգային փառատոնից

17:07 • 29/01, Վարդան Պետրոսյանը դատապարտվեց 5 տարվա ազատազրկման

16:54 • 29/01, Նախագահ. Փերինչեքի գործը ցեղասպանության իրավական ճանաչման կամ ժխտման մասին չէ

16:46 • 29/01, Տնտեսագետ. Չի բացառվում, որ դոլարը արհեստականորեն արժեզրկվի

16:38 • 29/01, Վարչապետի որոշմամբ Ա. Բաբլոյանն ազատվել է պաշտոնից

16:29 • 29/01, ՄԻԵԴ-ում դատավորի պաշտոնում ՀՀ թեկնածուների նոր մրցույթ է հայտարարվել

16:17 • 29/01, Ցուցարարները երթով շարժվեցին դեպի Կառավարության շենք

16:10 • 29/01, Նախագահ. Ցեղասպանության ժխտումն այդ հանցատեսակի կրկնության հավանական նախաազդակն է

16:02 • 29/01, Նորից վերջնաժամկետ. Կառավարությունը պատասխան պիտի տա մինչև առավոտյան ժամը 11-ը

15:53 • 29/01, Ն. Կարապետյանը` Թուրքիայում և Ադրբեջանում խոսքի ազատության մասին

15:41 • 29/01, Արծրուն Հովհաննիսյան. Չեմ զարմանա, որ հակառակորդը հայտարարի, թե հայկական ատոմային սուզանավ է խոցել օդում

15:30 • 29/01, «Կա-սե-ցում». Ձեռնարկատերերը նախագահականի մոտ են

15:25 • 29/01, 30 տարի անց ԵՄ ոչ մի երկիր չի կարող լինել G7-ի անդամ. Եվրահանձնաժողովի նախագահ

15:19 • 29/01, Հայ շախմատիստները` Մոսկովյան օփենում

15:12 • 29/01, Հ. Նաղդալյան. Բնական է, որ մենք կողմ չէինք կարող լինել Ռուսաստանին ձայնից զրկելու որոշմանը

15:03 • 29/01, Զոհված կապիտան Զորիկ Գևորգյանի ծննդյան օրն է

14:50 • 29/01, Ա. Մարտիրոսյան. Իշխանությունները որևէ ինքնիշխան քայլ չեն արել, լսել են ռուսներին

14:35 • 29/01, Լ. Շիրինյան. Լոլիկ արտադրելով տնտեսություն չենք զարգացնի

14:24 • 29/01, Հնագետ. Ադրբեջանցիները խորհրդային տարիներից փորձում են ապացուցել, որ տեղաբնակներ են

14:13 • 29/01, «Facebook»-ի շահույթը 2014-ին կազմել է 2.94 մլրդ դոլար

13:59 • 29/01, Հալեպում հայ զինծառայող է զոհվել

13:46 • 29/01, Թաթուլ Մանասերյան. ԿԲ-ի որոշումը ճիշտ դեղամիջոցը չէ

13:31 • 29/01, Վ. Օսկանյան. 2015-ը հարմար առիթ է, որ ՄԱԿ-ի Գլխավոր վեհաժողովում Հայոց ցեղասպանությանը նվիրված միջոցառում նախաձեռնվի

13:20 • 29/01, Վարչապետը ցուցարարներին չի ընդունի. Վրդովմունքն աճում է

13:13 • 29/01, Այս գիշեր Տավուշում վիրավորված զինծառայողները ստացել են անհրաժեշտ բուժօգնությունն ու դուրս գրվել

13:05 • 29/01, Ա. Խուրշուդյան. Առևտրային բանկերի խոշորացումը իր մեջ ռազմավարական մեծ ռիսկեր է պարունակում

12:57 • 29/01, Գյումրեցիները 20 րոպեից կլինեն Երևանում. Բողոքի ակցիան նոր թափ է առնում

12:50 • 29/01, Ցուցարարների վերջնաժամկետը փոխվեց, բայց պատասխան ստանալու ակնկալիք չունեն

12:44 • 29/01, Սերժ Սարգսյանը ներկա է գտնվել Կոմիտասի թանգարան-ինստիտուտի բացմանը

12:36 • 29/01, Երևանի զորամասերից մեկում կախված զինվոր է հայտնաբերվել

12:32 • 29/01, «Փետրվարի 1-ից լինելու է համընդհանուր, համահայկական, համատարած գործադուլ»

12:23 • 29/01, Պահանջելու են Գագիկ Խաչատրյանի հրաժարականը. Ցուցարարները 1 ժամ են տվել կառավարությանը

12:18 • 29/01, Ա. Բախշյան. Կրկին Parking city-ի անօրինական գործունեության մասին

12:10 • 29/01, Է. Շարմազանով. Համանախագահների հայտարարությունն աննախադեպ էր. առաջին անգամ Բաքվին ցույց տվեցին իր տեղը

12:00 • 29/01, Ադրբեջանական դիվերսիոն խումբը կրակահերթեր է արձակել քաղաքացիական մեքենայի ուղղությամբ

11:49 • 29/01, Միլիարդատեր Ռոման Աբրամովիչը և Դաշա Ժուկովան ամուսնացել են

11:36 • 29/01, Հարկադիր կատարողը չարաշահել է պաշտոնեական լիազորությունները. Հարուցվել է քրգործ

11:25 • 29/01, Ինչո՞ւ հունվարի 28-ը հռչակվեց Հայոց բանակի օր. Պարզաբանում է Արթուր Աղաբեկյանը

11:14 • 29/01, Արմեն Մարտիրոսյան. Համաժողովին մասնակցելու մասով որևէ բան չի փոխվել

11:03 • 29/01, Հայ գեղասահորդուհին գրավել է 7-րդ հորիզոնականը

10:50 • 29/01, Ռազմավարություն. Հոգեկան առողջական խնդիրներ ունեցող անձինք կինտեգրվեն հասարակությանը

10:37 • 29/01, Արարատյան դաշտավայրում խիտ մառախուղ է

10:26 • 29/01, ՊԲ. Այս գիշեր հայ դիրքապահների ուղղությամբ արձակվել է 4600 կրակոց

10:13 • 29/01, «Մի մոռացեք». Հայտնի է Եվրատեսլի 2015 թվականի Ֆրանսիայի երգը

09:58 • 29/01, ԵԽԽՎ-ն Ռուսաստանին մինչև ապրիլ զրկել է ձայնի իրավունքից

09:40 • 29/01, Երևան, Աբովյան և Չարենցավան քաղաքներում ձյուն է տեղում

09:31 • 29/01, Թուրքական մի շարք ՀԿ-ների ներկայացուցիչներ ապրիլի 24-ին մտադիր են գալ Հայաստան. «ՀԺ»

09:24 • 29/01, Դեռևս չի մշակվել պատերազմի վետերանների՝ քաղաքականությանը մասնակցելու համոզիչ բանաձև. «Առավոտ»

09:17 • 29/01, Այլևս չի կարելի խաղ տալ հայ ժողովրդի հետ. Րաֆֆի Հովհաննիսյանը՝ ոչիշխանական ուժերին. «Ժամանակ»

09:09 • 29/01, Հայաստանում երաշտի վտանգ կա. «ՀԺ»

20:23 • 28/01, Շնորհավոր տոնդ, Հայ Զինվոր. դու սահման ես պահում, նույնն է թե՝ Հայրենիք կամ սեփական օջախ. ՀՅԴ

20:04 • 28/01, Ամալ Քլունի. ՄԻԵԴ-ի ստորին պալատը աղետալի սխալներ է թույլ տվել այս գործում . Pastinfo.am

19:50 • 28/01, Փերինչեքի գործն ու պահանջատիրության նոր հնարավորությունները

19:34 • 28/01, Կոստանյանը՝ ՄԻԵԴ-ում. Հայ ժողովուրդը չէր սպասում, որ ցեղասպանության 100-ամյակի նախաշեմին կհայտնվի այստեղ

19:23 • 28/01, Ասիայի գավաթի խաղարկության եզրափակիչում կխաղան Հարավային Կորեան ու Ավստրալիան

19:05 • 28/01, Նախագահ Սարգսյանը ներկա է գտնվել Բանակի օրվան նվիրված տոնական համերգին. Լուսանկարներ

18:46 • 28/01, Անգլիա. Լիգայի գավաթ. «Չելսին» եզրափակչում է

18:37 • 28/01, Զինվորական բուժքույր. Մի պարտականություն` երկու պարտք

18:23 • 28/01, Կառավարության նիստը հետաձգվում է

18:15 • 28/01, Կներկայացվի զեկույց` մեկ տարի առաջ անհետացած Boeing-ի վերաբերյալ

18:02 • 28/01, Australian Open. Ջոկովիչը նույնպես կիսաեզրափակչում է

17:54 • 28/01, Ասկերանի շրջանի դպրոցներից մեկի աշակերտները շնորհավորում են զինվորներին. Լուսանկարներ, տեսանյութ

17:40 • 28/01, «Միջազգային հանրությունը պետք է բացարձակ համերաշխություն ցուցաբերի բոլոր ցեղասպանությունների ընդունման հարցում»

17:26 • 28/01, Եվրոպայի պատանեկան ձմեռային օլիմպիական փառատոնին հայ դահուկորդները ձախողել են

17:19 • 28/01, ՀԱԿ. ՀՀ զինված ուժերը պատվով դուրս կգան նաև հայ-ադրբեջանական սահմանին էապես աճած լարվածության իրավիճակից

17:08 • 28/01, Աղվան Վարդանյանն ընտրվել է ՀՅԴ ԳՄ ներկայացուցիչ

16:56 • 28/01, Ախպարաշենցիները բողոքում են, «Երևան Ջուրը»՝ հիմնավորում

16:45 • 28/01, Մենք նախընտրում ենք պայքարել երկրորդային ախտաբանական օջախների, քան քաղցկեղի դեմ. Ա. Հովհաննիսյան

16:31 • 28/01, Ա. Ասատրյան. Զինծառայողների ընտանիքների սոցպաշտպանության հարցն ուշադրության կենտրոնում է

16:20 • 28/01, ԱԺ նախագահ. Տոն, որ պատկանում է մեր երկրի յուրաքանչյուր քաղաքացու և յուրաքանչյուր հայի

16:09 • 28/01, Հ. Նաղդալյան. Պետական ահաբեկչությունը Բաքվի համար շարունակում է մնալ հարևանների հետ հարաբերությունների առանցք

16:00 • 28/01, Հայկական զինված ուժերն ունեն հիանալի միասնական համակարգ. Գեներալ-մայոր

15:51 • 28/01, Ադրբեջանը որդեգրել է մի մարտավարություն, որը բնորոշ է ահաբեկչական խմբավորումներին. Ն.Կարապետյան

15:43 • 28/01, Իտալիայի Գավաթ. «Լացիոն» կիսաեզրափակչում է

15:35 • 28/01, Կոմանդոս. Ադրբեջանի կողմից լարվածությունը, Թուրքիայի հետ համատեղ ծրագիր է (Տեսանյութ)

15:26 • 28/01, Փերինչեքն ընդդեմ Շվեյցարիայի. Ամալ Քլունին հիշեցրեց Հրանտ Դինքի սպանությունը