13/09/2017 20:17
Երևի, Լենինի նկարի տակ նստած՝ ուժ է ստացել. Նարինե Թուխիկյանն՝ իրեն սպառնացողների և «Խավարում» ցուցահանդեսի ճակատագրի մասին
Եթե ոչ մշակութային գրաքննություն, ապա ի՞նչ պետք է համարել այն փաստը, երբ, քաղաքական նկատառումներից ելնելով, պետական մակարդակով արգելվում է թանգարանային ցուցահանդեսը: Նման օրինակ հենց վերջերս եղավ. Հովհաննես Թումանյանի թանգարանի բացօթյա տարածքում տեղակայված «Խավարում» խորագրով ցուցահանդեսը, որն անդրադառնում էր ստալինյան բռնատիրության զոհերին, այդ թվում նաև՝ նույն ճակատագիրը կիսած Թումանյանի 3 զավակներին, շուրջ 3 շաբաթ անց փակվեց ՀՀ մշակույթի նախարարության պահանջով:
Արդյոք ի սկզբանե մշակութային գերատեսչությունը տեղյակ չէր ցուցահանդեսի ուղղվածությանն ու բովանդակությանը, ի՞նչը պատճառ հանդիսացավ այդչափ ձգձգված որոշմանը:
«Ձեր հարցադրումն էլ հուշում է այն մասին, որ ցուցահանդեսի փակումը զրպարտության հետևանք է: Հակառակ դեպքում, եթե այնտեղ ինչ-որ սխալմունք կար, ապա ի սկզբանե այն պետք է փակվեր, կամ՝ նույնիսկ չբացվեր: Մենք բացումից առաջ շրջաբերականներ ենք ուղարկել տարբեր հաստատություններ, այդ թվում՝ և նախարարություն: Անգամ իրենց ֆեյսբուքյան էջում հայտարարություն է դրվել այն մասին, որ նման ցուցահանդես է լինելու», - Aysor.am-ի հետ զրույցում ասաց թանգարանի տնօրեն Նարինե Թուխիկյանը:
Նրա խոսքով՝ նախատեսված էր, որ «Խավարում»-ը հասանելի կլինի մինչև ուշ աշուն, մինչև առաջին ձյան տեղումը: Անգամ ցուցադրության համար պատրաստված փայտե նյութերը հատուկ մշակման էին ենթարկել, ջրակայուն դարձրել, որպեսզի աշնանային անձրևների պատճառով չվնասվեն: Ու գուցե այս ցուցահանդեսը հերթականների շարքում դասվեր ու առավել քիչ տարածում ունենար, եթե նման աղմուկ չլիներ:
Դիտարկմանը, թե հնարավոր է նաև, որ ցուցահանդեսի շուրջ աղմուկի պատճառ հանդիսացավ այն հանգամանքը, որ ցուցադրման մեկնարկից ընդամենը 3 օր անց Երևանի ավագանու «Ելք» խմբակցությունը հանդես եկավ առաջարկով՝ անվանափոխել մայրաքաղաքի այն փողոցներն ու դպրոցները, որոնք կրում են բոլշևիկների անուններ, Նարինե Թուխիկյանը նկատեց՝ սա պարզապես համընկնում է, մեկը մյուսի հետ որևէ կապ չունի, գուցե, միայն ժամանակի հրամայականն է:
Ցուցահանդեսի բացումից օրեր անց Նարինե Թուխիկյանը քաղաքական ապտակի սպառնալիքով 2 հեռախոսազանգ է ստացել: Առաջին զանգը Կոմունիստական կուսակցության ղեկավար Տաճատ Սարգսյանից էր, ում նկատմամբ թանգարանի տնօրենը առավել ներողամիտ է տրամադրված, սակայն երկրորդ զանգը նրան հունից հանել էր:
«Ինձ «սաստող» երկու հեռախոսազանգ եղավ՝ Կոմկուսի ղեկավարից ու մի ինչ-որ փոխգնդապետից, ով, եթե ճիշտ եմ հիշում, Մնացականյան էր ներկայացել: Առաջինի դեպքում չեմ չարանում, հասկանում եմ՝ երևի Լենինի նկարի տակ նստած՝ ուժ է ստացել՝ ինձ հետ կոպիտ խոսակցություն վարելու, բայց նկատում էի՝ մեջը չարություն չկար: Իսկ երկրորդ զանգահարողը չափն անցած մարդ էր, ով ինձ սպառնում էր, թե այս հարցն այդպես չի թողնի, հետամուտ կլինի, մինչև ցուցահանդեսը փակվի: Ասում էին, թե այդ ամենից դաշնակցական հոտ է գալիս, ու իրենք ինձ հետ հաշիվ են մաքրելու: Ըստ իրենց՝ սա խախտում էր, պետական հիմնարկում նման բան անելու իրավունք չունեինք… Իհարկե, դա մարազմատիկ խոսակցություն էր, այդպես էլ չհասկացա՝ ի՞նչ անելու իրավունք չունեինք: Ամեն դեպքում, այս ամենը հասավ պետական մարմիններին, ուռճացավ, ներկայացվեց հակառուսական քայլ… Մի խոսքով՝ կատարյալ զրպարտություն, որի հետևանքով էլ ցուցահանդեսը փակվեց, թեև շարունակում է հասանելի լինել յութուբում», - ընդգծեց նա:
Թանգարանի տնօրենը վստահ է՝ ՀՀ մշակույթի նախարարությունն ընդամենն այն լծակն է, որի միջոցով արդեն իսկ վերևներում կայացված որոշումը կյանքի են կոչել:
«Եթե վերևներից փակման հրահանգ է եղել, բնականաբար, գյուղնախարարության կամ ֆինանսների նախարարության միջոցով չէին այն իրագործելու: Սա այդ անհաջող մարդկանց արածն է, իսկ դեմագոգների հետ բավական դժվար է, նրանք շատ կպչուն են: Ազատվելու միակ միջոցը նրանց հետ համաձայնվելն ու այդկերպ լռեցնելն է», - նկատեց մեր զրուցակիցը:
Հարցին, թե «վերևներ» ասելով ո՞ւմ նկատի ունի՝ հայաստանյան քաղաքական վերնախավի՞ն, թե՞ ռուսական կողմի ներգրավվածությանը, պատասխանեց.
«Քանի որ այդ մարդիկ շատ թույլ և անուժ մարդիկ են, ապա նրանց ուժը զրպարտությունն ու հերյուրանքն է, մեկ էլ՝ իրենց տերերը: Որտեղից իրենք սնվում են, դրանց էլ տեղեկացրել են, նրանք էլ մյուսների միջոցով են փորձել հասնել նպատակին: Ամեն դեպքում, ես ենթադրում եմ, որ դիմել են ոչ հայաստանյան կառուցի, բողոքել են, իրենց ուզածի պես ներկայացրել, նրանք էլ ստիպել են: Թեև, ինքնիշխան պետության մեջ որևէ մեկը պետք է, որ չկարողանա դրսից ստիպել»:
Անդրադառնալով մշակույթի փոխնախարար Արև Սամուելյանի պարզաբանմանը, թե «Խավարում»-ը «մի փոքր քաղաքականացված» ցուցահանդես էր ու այն կբացվի որոշակի շտկումներից հետո, Ն. Թուխիկյանն ընդգծեց, որ այս ցուցահանդեսում բացարձակ որևէ շտկում չեն թույլատրի:
«Որևէ սխալմունք չկա, որ մենք շտկենք: Թերևս, միայն մեկ բան կարող եմ թույլ տալ փոխել դա այն է, որ ցուցանակի վրա գրված էր « «Խավարում». ցուցադրություն՝ նվիրված սովետական բռնատիրության անմեղ զոհերին»: Սովետականը կարող ենք դարձնել բոլշևիկյան: Դա իմ միակ կոմպրոմիսը կլինի… Չգիտեմ, ցուցահանդեսը կշարունակվի՞, թե ոչ, բայց մի բան հաստատ է, եթե պարտադրանք լինի ինչ-որ բաներ փոխելու, ապա հաստատ նման բան չենք անի: Որևէ գրաքննություն բացառվում է, դա երկրորդ անարգանքը կլինի Թումանյանի հանդեպ: Արգելել այս ցուցահանդեսը նույնն է, թե ասեն ինչո՞ւ եք Ցեղասպանության մասին ցուցահանդեսներ անում, ֆիլմեր նկարում: Եթե սա քաղաքականացված դիտարկեցին, այդ դեպքում շատ հանգիստ կարող են մեր ազգային ողբերգության մասին խոսելն էլ արգելել: Չէ՞ որ Ցեղասպանությունն էլ քաղաքական դրդապատճառներ ուներ, հիմքում քաղաքական որոշում էր: Ուղղակի աբսուրդ է», - հավելեց տնօրենը:
Ի դեպ, «Ելք» դաշինքի պատգամավոր Գևորգ Գորգիսյանը երեկ դիմել է ՀՀ ոստիկանապետ Վլադիմիր Գասպարյանին՝ խնդրելով Նարինե Թուխիկյանի՝ զանգի միջոցով սպառնալիքի մասին հայտարարությունը համարել հաղորդում հանցագործության վերաբերյալ և ձեռնարկել համապատասխան միջոցներ: Այս մասին Հ. Թումանյանի թանգարանի տնօրենը մամուլից է տեղեկացել, չի բացառում, որ առաջիկայում ինքն էլ այդ հարցով ոստիկանություն կդիմի: Մեկտեղ նկատում է՝ հարցի լուծման հետ կապված ակնկալիքներ չունի:
Ն. Թուխիկյանը պատրաստվում է Արմեն Ամիրյանին հանդիպել: Առաջին իսկ օրն է դիմել, սակայն պարզվել է, որ նախարարը արձակուրդ է մեկնել:
«Ես անմիջապես հանդիպում խնդրեցի, սակայն նախարարն այստեղ չէր: Սա այնպիսի դեպք է, որ անպայման պետք է դեմ առ դեմ զրուցեմ ու հասկանամ խնդիրը: Ես վաղը երեկոյան գործնական ուղևորության եմ մեկնելու, ամսի 23-ին կվերադառնամ Հայաստան ու առաջին քայլս նախարարին հանդիպելը կլինի: Այս ամեն ինչի մեջ պետք է պարզաբանում մտցնենք», - Aysor.am-ի հետ զրույցը եզրափակեց Նարինե Թուխիկյանը:
