Մեր պատմությունը մինչև հիմա հակասական է, առեղծվածային ու չբացատրված. Հրանտ Բագրատյան

13/09/2017 10:47

Մեր պատմությունը մինչև հիմա հակասական է, առեղծվածային ու չբացատրված. Հրանտ Բագրատյան


Մենք երկրագնդի հինավուրց ժողովուրդներից մեկն ենք, բայց մեր պատմությունը մինչև հիմա հակասական է, առեղծվածային ու չբացատրված, Facebook-յան իր էջում գրել է ՀՀ նախկին վարչապետ Հրանտ Բագրատյանը։

«Մ.Խորենացու շնորհիվ հրեաներին, հույներին ու պարսիկներին հայտնի է այդ ժողովուրդների պատմության մի զգալի հատվածը (համենայն դեպս թագավորական դինաստիաների հերթագայությունը), բայց մեր պատմությունը մնում է անհասկանալի, համամարդկային պատմությունից դուրս։ Վաղ միջնադարի Հայքն ընդհանրապես համարվում է մարդկության քաղաքակրթական օջախներից։ Եվ իրոք, աշխարհին շատ բան ենք տվել՝ կրոնից ու առաջին (կամ գրեթե առաջին) քրիստոնեական տաճարներից մինչև գրերը, հույն փոլիսոփաների թարգմանությունները, վաղ ռենեսանսի կոթողները, միջնադարյան ճարտարապետության հիմքերը։ Բայց միշտ վատ ենք վերջացրել։ Վերջին 2017 տարիների ընթացքում պետություն ունեցել ենք ընդամենը 607 տարի (Կիլիկիան ու 10-12 դարերի գաճաճ թագավորությունները չհաշված)։ 1410 տարի պետություն չի եղել։ Ի՞նչու։ 

Հայ պատմագիտությունը, չհաշված չնչին բացառությունները, սրա սեփական բացատրությունը չունի։ Պարզապես փոխ ենք առել Վ.Բրյուսովի և Ի.Դյակոնովի տեսություններն առ այն, որ հայ ժողովրդի պատմական դժբախտությունն աշխարհագրական խաչմերուկում գտնվելն է, արտաքին ագրեսիան, հարևանների անհաշտ պայքարը Հայքը գրավելու համար։ Մինչդեռ բանականությունը մեզ հուշում է, որ, ընդհակառակը, խաչմերուկում գտնվելը մեր զարգացման պատվարը պիտի լիներ։ Ավելին, եթե այս տեսությունը ճիշտ է, ապա ի՞նչու ասենք պատմական երկարատև ժամանակաշրջանների համար (օրինակ, մ.թ. 428-ից մինչև 652թ.), երբ ոչ մի լուրջ արտաքին թշնամի չի եղել, Հայաստանում կենտրոնացված պետություն չի ձևավորվել։

Ժամանակակից սոցիոլոգներն իրավացիորեն պնդում են, որ ազգերն այն ազգություններն ու ժողովուրդներն են, որոնք պետություն ունեն։ Պետություն ունենալն ու այլ ազգերի հետ հարաբերվելը «ազգ»-ի պարտադիր ատրիբուտն է։ Կարող ես ազգ չլինել, ազգություն մնալ։ Բայց այս դեպքում, որպես կանոն, այլ ազգերի և ազգությունների հետ հարաբերվելը պետք է կատարես այն սուվերեն ազգի հետ, որի վասալն ես։ Է ստացվում է, որ մեր ազգը վերջին 2017 տարիների ընթացքում 1410 տարի ազգություն (ժողովուրդ է եղել)։ Հիմա ի՞նչ. այս ամենը մեղքը մեր հարևանների՞նն է։ Պ.Սևակը սխալվ՞ում էր, երբ ասում էր. ազգերին չեն սպանում, ազգերն ինքնասպան են լինում։

Մեր պատմաբաններից շատերի սխալն այն է, որ նրանք պատմությունը բացատրում են... պատմությամբ։ Ա.Թոյնբին մեզ սովորեցնում է. նման մոտեցումը սխալ է, երևույթն ինքն իրենով չի կարելի բացատրել։ Փորձիր ասում է վերլուծել՝ հետևելով սոցիալ-տնտեսական ու մշակութային կացութաձևերի էվոլյուցիային։

Այս առումով մեր պատմաբանների մեծ մասի ուշադրությունից դուրս է մնացել Հայաստանյայց առաքելական սուրբ եկեղեցու (ՀԱՍԵ) դերը մեր ժողովրդի պատմության մեջ։ 301թ. դառնալով պետական կրոն այն ի սկզբանե հսկայական դեր ունեցավ կենտրոնացված պետության ձևավորման, միջոցների կոնսոլիդացիայի և տնետսական ու հոգևոր-մշակութային վերելքի համար։ Այդպես շարունակվեց ավելի քան կես դար։ Այս շրջանն անվանենք կոնսոլիդացիայի շրջան։ Պարզվում է, որ նման շրջան են ունեցել նաև քրիստոնեական մյուս պետությունները. Ֆրանսիա, Անգլիա, Ռուսաստան, Լեհաստան, Շվեդիա և այլն։ Սակայն մի 50-150 տարվա ընթացքում տեղի է ունենում մետամորֆոզ. բոլոր քրիստոնյա եկեղեցիները ձեռք են բերում կենտրոնացված հարկեր ստանալու իրավունք, սկսում են աճել, դառնում են խոշոր սեփականատերեր ու մրցակցում թագավորների հետ։ Հայաստանում, որպես կանոն, շինականները վճարում էին հողի հարկ (պետության բաժինը՝ բերքի 15-30%-ի չափով), աշխատապարտ էին ու ռենտա էին վճարում ֆեոդալին կամ իշխանին ու բերքի 10% (եղել է նաև 7 կամ 8%՝՚) վճարում էին եկեղեցուն (Թ.Հակոբյան)։ Այսինքն, բերքի առնվազը կեսը գյուղացին պիտի տար ու մի բան էլ աշխատեր իշխանի, պետության կամ եկեղեցու կալվածքում (Լեո, Ա.Խաչատրյան)։ Նույն վիճակն էր նաև բոլոր մյուս քրիստոնեական պետություններում։ Ընդ որում, որպես կանոն, անկախ գյուղացու կամ այլ մասնավոր հողատիրոջ կարգավիճակից, վերջիններս եկեղեցական հարկը պարտադիր էր։ Հատկանշական է, որ նույնիսկ մարզպանական Հայքում կամ Օսմանյան կայսրությունում, այսպես կոչված օտար նվաճողները թույլ էին տալիս, որ իրենց տարածքներում ՀԱՍԵ-ն հարկեր գանձի։

Ի՞նչ էր անում ՀԱՍԵ-ն հարկեր հավաքագրելուց հետո՝ եկեղեցիներ էր կառուցում։ Այդ թվում մեր “թշնամի” նվաճողների տիրապետության շրջանում։ Պատահական չէ, որ բոլոր քրիստոնյա պետություններում շուտով եկեղեցիները միավորվում են ֆեոդալների հետ և վերացնում կենտրոնացված պետությունը։ Դրանով նրանք հնարավորություն են տալիս գյուղացիներին կենտրոնանալու միայն եկեղեցուն վճարվելիք հարկերի վրա։ Հին ու նոր տնտեսագետների և պատմաբանների պնդմամբ (Մ.Վարրոն, Ֆ.Քենե, Թ.Մալթուս, Դ.Ռիկարդո, Վ.Դյուրանտ, Հ.Մանանդյան, Թ.Ավթալբեգյան), հավելյալ արդյունքը կամ շահույթը գյուղատնտեսության մեջ վերջին 1500 տարիներին ցածր է եղել (3-5%) կամ էլ բացակայել է։ Հիմա էլ աշխարհում զարգացած պետությունները սուբսիդավորում են գյուղատնտեսությունը ( Ճապոնիա և Հվ.Կորեա՝ գ-տ-թյան համախառն արդյունքի 55%-ի չափով, ԵՄ երկրներ՝ 25-30%, ՌԴ՝ 15%, Թուրքիա՝ 6 տոկոս և այլն)։ Մեծ հաշվով մաքուր հարկերը գյուղատնտեսությունից բացասական են։ Երբ ՀԱՍԵ-ն սկսեց ստանալ բերքի 7 կամ 10%-ը, վաղ միջնադարում, երբ գ-տ-թյունը տալիս էր ՀՆԱ 90-92%-ը, երկրի տնտեսության ընդլայնման ֆինանսավորումը կամ այսպես ասած ներդրումները դադարեցին։ Ընդլայնված վերարտադրությունը դադարեց։ Չկա փող, չկա զորք, չկա պետություն։ Կան եկեղեցիներ՝ անթիվ, անհամար։

Մեր հաշվարկներով հայերը կառուցել են 6.5-8 հազար եկեղեցի, դրա համար այսօրվա գներով ծախսել են 80 մլրդ դոլար։ Բայց խնդիրը նույնիսկ դա չէ։ Բա դրանց պա՞հելը։ Տարեկան 2% ամորտիզացիայի հաշվարկով և դրանց միջին տարիքը 700 տարի համարելով 1700 տարվա համար ստանում ենք 1.12 տրլն դոլար թիվ։ Այս պայմաններում ի՞նչպես կարող էր պետություն լինել։ Թուրքական սուլթանները, պարսկական շահերը հաճույքով թույլատրում էին հայ կղերականներին հարկեր հավաքել իրենց հպատակներից։ Նրանք լավ գիտեին՝ քանի կա ՀԱՍԵ-ն, հայերին պետություն պետք չէ և հնարավոր էլ չէ։ Մոկսում, Շատախում, ամենուր հայերը իսլամ էին ընդունում, որպեսզի ազատվեն հարկերից (Լեո)։ Բա ի՞նչպես։ Այլապես 11-րդ դարում 100000 սելջուկները ի՞նչպես կարող էին իրենցով անել 5-6 մլն հայերի (Թ.Հակոբյան)։ Այն ժամանակ աշխարհում կար 300 մլն մարդ, որից 6-ը հայ էին։ Հիմա կա 8 մլրդ մարդ, որից 8-ն են հայ։ Իհարկե, դրական բացառություններ եղել են։ Արաբներն, օրինակ, հարկերը հավաքում էին դրամով՚։ Նրանց ՀԱՍԵ-ն պետք չէր։ Դրա համար էլ ՀԱՍԵ-ն այս պարագայում միացավ Բագրատունիներին և օգնեց, որ պետություն ունենանք... որ հետո այդ պետության վերջը տա։ Եվ այս եկեղեցու պատմությունը մենք ուսումնասիրում ենք դպրոցում։ Երբ այն չափի մեջ չէ, այն հակապետական է։

Հենց եկեղեցական (հարկերի) պատճառով է բոլոր քրիստոնեական երկրներում սկսվում միջնադարյան խավարը։ Պետությունները սկսում են պայքարել սրա դեմ։ Անգլիայում, Հոլանդիայում և Շվեդիայում հաղթում են բողոքականները։ Շվեդիայում եկեղեցուն ունեզրկել են 2 անգամ (Յ.Վեյբուլ), Հենրի 8-ը, իր վավաշոտության արդյունքում, մեծագույն սխրանք կատարեց մարդկության համար՝ բողոքականությունը հաղթեց կարևորագույն պետություններից մեկում։ Ռուսաստանում Պյոտր 1-ը պարզապես պետականացրեց եկեղեցին՝ չեզոքացնելով դրա ազդեցությունը երկրի տնտեսական կյանքում։ Իսկ ահա մյուս երկրներում (Ֆրանսիա, Իտալիա, Իսպանիա) եկեղեցին հաղթեց։ Ստեղծեցին ինկվիզիցիան և սրանք շուտով երկրորդական դարձրին Ֆրանսիայի կամ Իսպանիայի նման հզորագույն տերությունները անհրապույր Անգլիայի նկատմամբ։ Մի՞թե եղել է ավելի մեծ հանցանք, քան 1472-ի Բարթուղիմեոսյան գիշերը։ Կ՞ա ավելի մեծ հանցանք, քան պավլիկյան ու թոնդրակյան շարժումների կոտորածները կազմակերպած ՀԱՍԵ-ի կողմից (որոշ տվյալներով, ոչ պակաս կան 1.5 մլն)։ ՀԱՍԵ-ն պատասխան տվե՞լ է, որ 2 անգամ (428-ին և 1045-ին) նախաձեռնել է հայոց պետականության “կամավոր” մահը։ ՀԱՍԵ-ն և ոչ թե ինչ-որ մի թշնամի։ Ի՞նչպես էին Գագիկ 2-րդը և Վ.Պահլավունին նայում Պետրոս Գետադարձ կաթողիկոսին, որին պատկանում էին գրեթե բոլոր գյուղերն ու հարկերը, որ նա մի քանի կոպեկ փող տա բանակին։ Արի ու տես, որ ՀԱՍԵ-ն այս մարդուն սուրբ է համարում։

Լավ, շնորհիվ Նապոլեոնի կաթոլիկ եկեղեցին ի վերջո սանձվեց, հարկազրկվեց ու «մեկնեց» Վատիկան։ Իսկ ՀԱՍԵ՞-ն։ 19-րդ դարում ռուսները չգիտեին ի՞նչ անեին այս կառույցի հետ։ 1861-ի հողային ռեֆորմը Հայաստանում անհնարին էր իրականացնել՝ բոլոր հողերը, չնչին բացառություններով, պատկանում էին ՀԱՍԵ-ին։ Բա մեր երկրում մի հատ ֆերմեր չլի՞ներ։ Հիշեք «Սարոյան եղբայրներ»-ը։ Ի՞նչ անի խեղճ սպան, երբ հացի պաշարները միայն եկեղեցում են։ Ի՞նչպես պետք է կռվի սոված բանակը։
ՀԱՍԵ-ի վերաբերյալ սա իմ առաջին գրառումն է։

Հաջորդ գրառումները կլինեն ՀԱՍԵ-ի բարեփոխման, ժողովրդացման, դրա գործունեությունը օրենքներով կարգավորելուն և թափանցիկություն ապահովելու մասին», - նշել է Ազգային ժողովի նախկին պատգամավորը։


Տեքստում սխալ կամ վրիպակ նկատելու դեպքում, ուղարկեք խմբագրին հաղորդագրություն` նշելով տվյալ սխալը, այնուհետև սեղմելով Ctrl-Enter:

Լրահոս

24/09/2017 01:32 ՄԽ համանախագահները հայտարարություն են տարածել և հույս հայտնել, որ նախագահների հանդիպումը կամրապնդի փոխվստահությունը 24/09/2017 00:12 Հայաստանի և Ադրբեջանի նախագահները կհանդիպեն առաջիկայում 24/09/2017 00:01 ԵԱՀԿ ՄԽ համանախագահները Հայաստան և Ադրբեջան կայցելեն հոկտեմբերին 23/09/2017 23:34 Էդվարդ Նալբանդյանի և Էլմար Մամեդյարովի հանդիպումն ավարտվել է 23/09/2017 21:49 Արմեն Աշոտյանը հրապարակել է Բաքվում տեղի ունեցած ասուլիսի տեսագրությունը 23/09/2017 21:29 Արմեն Աշոտյանն ու Մանե Թանդիլյանը Բաքվից վերադարձել են Թբիլիսի (Տեսանյութ) 23/09/2017 21:16 Նյու Յորքում մեկնարկել է Հայաստանի և Ադրբեջանի արտգործնախարարների հանդիպումը (Լուսանկար) 23/09/2017 20:46 Նախագահ Սերժ Սարգսյանը ներկա է եղել Իոսիֆ Կոբզոնի համերգին 23/09/2017 19:03 Հայաստանի պատվիրակությունը Չինաստանում պաշտպանել է ազգային փոքրամասնություների և տեղաբնակների իրավունքները 23/09/2017 18:57 Նորաշեն համայնքի ղեկավարի և նրա վարորդի նկատմամբ սպանության փորձ կատարելու համար մեղադրանք է առաջադրվել երկու անձի 23/09/2017 18:54 Վերնիսաժի մոտ տեղի ունեցած սպանության գործով 60-ամյա տղամարդուն մեղադրանք է առաջադրվել 23/09/2017 18:51 Երթևեկության փոփոխություն Տ.Մեծի պողոտա-Մ.Խորենացու փողոց-Եր.Քոչարի փողոց խաչմերուկում 23/09/2017 18:48 Սերժ Սարգսյանը Իոսիֆ Կոբզոնին պարգևատրել է պետական բարձր պարգևով՝ Պատվո շքանշանով 23/09/2017 17:15 Չինաստանի հրասարքերի գործարանում պայթյուն է որոտացել, կան զոհեր 23/09/2017 17:05 Վենեսուելայում բենզինի հսկայական հերթեր են գոյացել 23/09/2017 16:43 ԱՄՆ-ն չի նախատեսվում հրաժարվել 2018-ի Օլիմպիական խաղերի մասնակցությունից 23/09/2017 16:32 Մեյ. Մեծ Բրիտանիան դուրս է գալիս Եվրամիությունից՝ մնալով Եվրոպայում 23/09/2017 16:24 Իրանը հաջողությամբ բալիստիկ հրթիռ է փորձարկել 23/09/2017 16:17 Կանադան Մադուրոյի նկատմամբ պատժամիջոցներ է սահմանել 23/09/2017 16:10 Հայաստանը միացավ Անդրսահմանային էլեկտրոնային առևտրի դյուրացման վերաբերյալ համաձայնագրին 23/09/2017 16:03 Տրանսպորտի նախարարությունը կտեղափոխվի նորակառույց շենք 23/09/2017 15:59 3 անձի դանակահարություն Սյունիքի մարզում. մեկ անձ ձերբակալվել է 23/09/2017 15:56 Գազալցման շարժական կայանները տեղակայված չեն բնակավայրերի բնակելի տարածքներից դուրս. ԱԻՆ-ը զգուշացնում է 23/09/2017 15:47 Հայ պատվիրակները հնարավորություն չեն ունեցել մուտք գործել Բաքվում չգործող հայկական եկեղեցու տարածք 23/09/2017 15:33 ԱՄՆ-ում մաչետեով զինված տղամարդը պատանդներ է վերցրել բանկում 23/09/2017 15:28 Արմեն Աշոտյանի ու Մանե Թանդիլյանի նոր լուսանկարները՝ Բաքվից 23/09/2017 15:25 ԱՄՆ-ում մինչև 5.7 մագնիտուդով հաջորդական երկու երկրաշարժ է գրանցվել 23/09/2017 15:15 Եգիպտոսում մահացել է «Մահմեդական եղբայրներ» շարժման նախկին առաջնորդը 23/09/2017 15:07 Երևանում կկայանա Հայաստանի, Ռուսաստանի և Բելառուսի քննչական կոմիտեների կոլեգիայի նիստը 23/09/2017 14:57 Էդվարդ Նալբանդյանը Խորվաթիայի փոխվարչապետի հետ քննարկել է Հայաստան-Եվրոպական միություն հարաբերություններին առնչվող հարցեր 23/09/2017 14:48 Դոնալդ Թրամփի որդին հանդես է գալիս ՄԼՍ-ի «Դի Սի Յունայթեդի» կազմում 23/09/2017 14:36 Հակառակորդը հայ դիրքապահների ուղղությամբ արձակել է ավելի քան 4000 կրակոց. Արցախի ՊՆ 23/09/2017 14:33 Ռուսաստանի կրթության և գիտության նախարարը կայցելի Հայաստան 23/09/2017 14:30 Երևանում թիվ 37 համարի ավտոբուսը հայտնվել է բնակելի տան տարածքում 23/09/2017 14:13 ԿԺԴՀ-ում երկրաշարժ է գրանցվել, որը կարող է պայթյունի հետևանք լինել 23/09/2017 14:01 Հայաստանը հուսով է, որ սիրիական ճգնաժամը կունենա շուտափույթ խաղաղ հանգուցալուծում 23/09/2017 13:59 Մեքսիկայում մարդասիրական օգնություն հասցնող ուղղաթիռ է կարծանվել 23/09/2017 13:57 Կարեն Կարապետյանը Իրան կայցելի հոկտեմբերին 23/09/2017 13:53 Մեքսիկայում երկրաշարժի հետևանքով զոհերի թիվը հասել է 293-ի 23/09/2017 13:41 Թրամփի խորհրդականները խնդրել են նրան խուսափել վիրավորական արտահայտություններից Կիմ Չեն Ընի հասցեին 23/09/2017 13:41 Արցախի հնարապետության պատգամավորները հանդիպել են Արցախ ժամանած թուրք հանրային գործիչների հետ 23/09/2017 13:33 Հայաստանի վարչապետը կայցելի Իրան 23/09/2017 13:31 ԵԱՀԿ ԽՎ հատուկ ներկայացուցիչը կայցելի Հայաստան, Ադրբեջան և Վրաստան 23/09/2017 13:28 Հայաստանի ու Իրանի միջև առաջիկայում բարձր մակարդակի փոխայցելություններ են նախատեսվում 23/09/2017 13:26 Հունաստանում մասնավոր օդանավ է կործանվել 23/09/2017 13:21 Երևանը կհաստակեցնի թուրքմենական գազ ներկրելու դիրքորոշումը Հայաստան-Իրան-Թուրքմենստան հանդիպման արդյունքում 23/09/2017 13:15 Մարսելոն վնասվածքի պատճառով մոտ մեկ ամիս խաղադաշտ դուրս չի գա 23/09/2017 13:04 «Նաիրիտ» գործարանում խոշոր աղետի սպառնալիք չկա. միջազգային փորձագիտական խումբ 23/09/2017 12:54 ԱՄՆ-ն կարող է խնդրել ՆԱՏՕ-ին պատասխանել Հյուսիսային Կորեային 23/09/2017 12:50 Բակո Սահակյանը մասնակցել է Ստեփանակերտի օրվան նվիրված տոնական միջոցառմանը 23/09/2017 12:41 Հայաստանը պատրաստ է շարունակելու երկրում ԵԱՀԿ ծրագրերի իրականացումը 23/09/2017 12:33 Թուրքիայի ԱԽ-ն Իրաքյան Քուրդիստանի անկախացման հանրաքվեն ապօրինի է անվանել 23/09/2017 12:27 Հանրապետությունում սպանությունների ու ապօրինի զենքերի թվի մասին հրապարակումները իրականության չեն համապատասխանում. ՀՀ ոստիկանություն 23/09/2017 12:20 Արծվաբերդում տուլարեմիայից հոսպիտալային բուժում է ստանում 4 հիվանդ, ևս 1-ը` ամբուլատոր 23/09/2017 12:12 22-ամյա վարորդը, ում հարսանիքն էր այսօր, վարձակալած մեքենայով վրաերթի է ենթարկել երկու մարդու 23/09/2017 12:05 Հայաստանն ու Արաբական պետությունների լիգան քննարկել են երկու պետություններ միջև համագործակցության հեռանկարները 23/09/2017 12:00 Սաակաշվիլին մեղավոր է ճանաչվել Ուկրաինայի սահմանն ապօրինաբար հատելու համար 23/09/2017 11:56 Եղանակը Հայաստանում. սպասվում է կարճատև անձրև և ամպրոպ 23/09/2017 11:52 Երևանի մասին օրենքի նախագիծը չի բխում ՀՀ Սահմանադրությունից, այն մշակողները գործել են «գեղից մարդ չկա» սկզբունքով. Անահիտ Բախշյան 23/09/2017 11:48 Էդվարդ Նալբանդյանը Նյու Յորքում ներկայացրել ապրիլյան պատերազմում տեղ գտած միջազգային մարդասիրական իրավունքի կոպտագույն խախտումները 23/09/2017 11:42 Վթարային շքապատշգամբների նորոգման 2017 թ. ծրագիրն ավարտվել է ժամկետից շուտ 23/09/2017 11:39 Հայաստանը դիվանագիտական հարաբերություններ է հաստատել Նաուրուի հետ 23/09/2017 11:35 Բանակայինների 2017 թվականի աշխարհի առաջնությունում հայ ըմբշամարտիկը չեմպիոն է դարձել 23/09/2017 11:29 Արամ Սարգսյանը Էրբիլում կհետևի Իրաքի Քուրդիստանի անկախության հանրաքվեին 23/09/2017 11:28 Ստամբուլի քաղաքապետը հրաժարական է տվել 23/09/2017 11:24 Ձեր բազում կատարումները մնայուն արժեքներ են. Սերժ Սարգսյանը շնորհավորել է Շուշան Պետրոսյանին 23/09/2017 11:21 Տորոնտոյի հայ համայնքը Արցախի Պաշտպանության բանակին օգնություն է տրամադրել 23/09/2017 11:16 Բաքվում կոչ են արել շշեր կոտրել հայ պատգամավորների գլխին (լուսանկարներ) 23/09/2017 11:06 ՀՀ վարչական վերաքննիչ դատարանի դատավորի լիազորությունները դադարեցվել են 23/09/2017 10:56 «Ծայրը ծայրին հասցնելով» վարկ եմ տալիս, ի՞նչ նոր ՀԷԿ առնել. ԱԺ պատգամավոր 23/09/2017 10:52 «Հյուսիս-հարավ ճանապարհային միջանցքի ներդրումային ծրագիրը» դիտարկվում է որպես ԵՄ տրանսպորտային համակարգի մաս 23/09/2017 10:47 Արա Բաբլոյանը Վրաստան կատարելիք այցի ժամանակ կհանդիպի Գիորգի Մարգվելաշվիլիի հետ 23/09/2017 10:44 Գետնանուշի արտադրություն, ռազմարդյունաբերական համալիրում ինչ-որ խնդիրների լուծում. Հովհաննես Թոքմաջյանը՝ Շուշիի տեխնոլոգիական համալսարանի մասին 23/09/2017 10:30 Էդվարդ Նալբանդյանը ԵԱՀԿ ՄԽ համանախագահների հետ քննարկել է ղարաբաղյան հիմնախնդր կարգավորման գործընթացին առնչվող հարցեր 23/09/2017 10:10 Հայաստանը և Լիբերիան դիվանագիտական հարաբերություններ են հաստատել 23/09/2017 09:39 ՀՀ նախագահի ամենահավանական թեկնածուն Արկադի Ղուկասյանն է. ՀԺ 23/09/2017 09:35 Լևոն Տեր-Պետրոսյանին սպասարկած ավտոմեքենան աճուրդի կհանվի հոկտեմբերի 11-ին. «Ժողովուրդ» 23/09/2017 09:34 Հայկական կողմն ընդդեմ Ադրբեջանի 359 գանգատ է ներկայացրել ՄԻԵԴ. «Փաստ» 23/09/2017 09:30 «Արտֆուդ»-ը ներառվել է «սև ցուցակում». «Ժողովուրդ» 23/09/2017 09:28 Հարցվածների մեծ մասը կարծում է, որ վարչապետի գործունեությունը ոչինչ չի փոխել, այնինչ մեծ հույսեր էին տալիս. «Առավոտ» 23/09/2017 09:26 Դավիթ Բաբայան. «Ալիևին ամենալավ պատասխանը դստեր կապիկությունն էր՝ սելֆիներով». «Փաստ» 23/09/2017 09:23 Արփինե Հովհաննիսյանը Լիանա Զուրաբյանի տեսանյութի հրապարակումը անթույլատրելի է համարում. «Ժողովուրդ» 23/09/2017 09:20 Գարնանը մսի գինը կթանկանա 5000 դրամի չափով. «Ժամանակ» 23/09/2017 09:07 Նյու Յորքում տեղի է ունեցել Էդվարդ Նալբանդյանի հանդիպումը ԵԱՀԿ ՄԽ համանախագահների հետ 22/09/2017 20:48 Ինձ համար թանկ են այն հայ կոմպոզիտորներները, որոնք իրենց գործերում հայկական բնավորություն են մտցրել. Իոսիֆ Կոբզոնը Հայաստանում է 22/09/2017 20:30 Սիրիայի տարածքի արդեն ավելի քան 87 տոկոսն ազատագրվել է ԻՊ-ից 22/09/2017 19:57 Կատալոնիայի էկոնոմիկայի դեպարտամենտի ղեկավարը պաշտոնաթող է արվել 22/09/2017 19:28 ԱՄՆ-ը հավելյալ 700 մլն դոլար է հատկացրել սիրիացի փախստականներին օգնելու համար 22/09/2017 19:18 Լյուիս Հեմիլթոն. մտադիր չեմ ավարտել կարիերաս 22/09/2017 19:05 Բացահայտվել է Էջմիածնում տեղի ունեցած դանակահարությունը. մեղադրյալը հետախուզվում է 22/09/2017 18:57 Սանկտ Պետերբուրգում հեռախոսային ահաբեկիչը 1 մլն դոլար է պահանջել 22/09/2017 18:50 Հյուսիսային Կորեան կարող է անցկացնել ջրածնային ռումբի ամենահզոր փորձարկումը 22/09/2017 18:32 «Շնող ՀԷԿ»-ի ծրագրի իրականացմանը կարող է մասնակցել Ասիական Զարգացման բանկը 22/09/2017 18:25 Օռնելա Մուտիի պարը՝ Արմենչիկի երաժշտության տակ 22/09/2017 18:22 Ռուսական սուզանավը ոչնչացրել է զինյալների օբյեկտները Սիրիայում 22/09/2017 18:00 Դանի Ալվեսն ընթրիք է կազմակերպել՝ Կավանիին և Նեյմարին հաշտեցնելու համար 22/09/2017 17:30 Նախագահն ընդունել է Գարո Փայլանին 22/09/2017 17:21 Կառավարությունում քննարկվել են ԵՄ GSP+ համակարգի կիրառմանը վերաբերող հարցեր 22/09/2017 17:17 Մեզ համար ապագա վարչապետի անձը կարևոր չի լինելու. «Ծառուկյան» խմբակցության անդամ 22/09/2017 17:08 Ավարտվել են 13 ջրհան կայանի հեռացնող ու մոտեցնող ջրանցքների վերականգնման աշխատանքները

Տվյալ բաժնի վերջին նյութերը