Քրեական գործերի քննության գործընթացում նկատվում են իրավունքների ոտնահարման վտանգավոր միտումներ. Թաթոյան

11/08/2018 14:20

Քրեական գործերի քննության գործընթացում նկատվում են իրավունքների ոտնահարման վտանգավոր միտումներ. Թաթոյան


Վերջին ժամանակաշրջանի քրեական գործերի առնչությամբ ստեղծված իրավիճակի ուսումնասիրությունը վկայում է, որ նկատվում են մի շարք գործերին ներգրավված անձանց իրավունքների ոտնահարման վտանգավոր միտումներ, օրինական ուժի մեջ մտած դատական ակտի բացակայության պայմաններում նրանց մեղավորության՝ որպես հաստատված փաստի վերաբերյալ հասարակական ընկալումներ, այդ անձանց փաստաբանների մասնագիտական աշխատանքի վերաբերյալ հասարակական ոչ ճիշտ պատկերացումներ: Այս ամենին նպաստող գործոններից են նաև պաշտոնատար անձանց հայտարարությունները:

1. Հանցավորության դեմ պայքարն, իհարկե, պետության կարևորագույն հանձնառություն է: Այն կոչված է ապահովելու մարդու իրավունքներն ու ազատությունները հանցավոր ոտնձգություններից:
Այս հիմնարար խնդիրը, սակայն, նպատակին կարող է ծառայել բացառապես այն դեպքում, երբ պահպանվեն այդ գործընթացի իրավական բոլոր սկզբունքները: Դրանցից շեղումը չի կարող արդարացվել անգամ հանցավորության դեմ պայքարի իրավաչափ նպատակով:
2. Քրեական գործով ցանկացած ընթացակարգի անկյունաքարային պահանջ է անմեղության կանխավարկածի՝ որպես արդար դատաքննության իրավունքի կարևորագույն բաղադրիչի պահպանումը: Սա ենթադրում է, որ բոլոր մարմիններն ու պաշտոնատար անձինք պարտավոր են ձեռնպահ մնալ անձի մեղավորության մասին կանխակալ ու վաղաժամ գնահատականներից՝ դատարանի օրինական ուժի մեջ մտած դատական ակտի բացակայության պայմաններում:
Իրենց հայտարարություններում առանձնապես պետք է զգույշ լինեն այն անձինք, ովքեր զբաղեցնում են պետական պաշտոն, ում քաղաքացին ընկալում է պետության, հատկապես՝ հանցավորության դեմ պայքարի ոլորտի ներկայացուցիչ: Ընդ որում, որքան բարձր է անձի պաշտոնն ու ստանձնած պատասխանատվությունը, այնքան ավելի բարձր են պահանջները նրա վարքագծի ու խոսքի նկատմամբ:

3. Անթույլատրելի են նաև պետական մարմինների կողմից իրավական բովանդակությունից զուրկ և քրեական վարույթին առնչություն չունեցող այնպիսի ձևակերպումներն ու գնահատականները, որոնք կարող են հասարակության մոտ զգայական արձագանքներ առաջացնել կամ անմիջականորեն նպաստել դրանց ձևավորմանը:

4. Սրանք արդար դատաքննության իրավունքի կարևորագույն բաղադրիչի՝ անմեղության կանխավարկածի պահանջներն են: Դրանց չպահպանումը կարող է արժեզրկել հանցավորության դեմ պայքարի նպատակները և խաթարել արդարադատության ողջ գործընթացը:

5. Վերջին ժամանակաշրջանի քրեական գործերի հետ կապված ուսումնասիրությունները վկայում են, որ պաշտոնատար անձինք անում են հայտարարություններ ու տալիս գնահատականներ, որոնք ակնհայտորեն առաջացնում են անձի մեղավորության՝ որպես հաստատված փաստի վերաբերյալ հասարակական ընկալումներ այն պայմաններում, երբ առկա չէ օրինական ուժի  մեջ մտած դատական ակտ: Արդյունքում, առաջանում է հանրային բարձր ճնշում դատարանի նկատմամբ:

6. Սա այն գործոններից է, որ նպաստել է նաև փաստաբանների մասնագիտական աշխատանքի վերաբերյալ սխալ ընկալումների ձևավորմանը, սոցիալական մեդիայում փաստաբաններին ուղղված վիրավորական մեկնաբանություններին ու նույնիսկ սպառնալիքներին: Այսպիսի մեկնաբանություններ են արձանագրվել նաև իրավապաշտպան գործունեություն իրականացնող մի շարք անձանց կողմից:

Անհրաժեշտ է նկատի ունենալ, որ փաստաբանը ներկայացնում ու պաշտպանում է անձի, ում պետությունը կասկածում կամ մեղադրում է կոնկրետ, բայց ենթադրյալ հանցանքի կատարման մեջ։ Փաստաբանի առաքելությունն է այդ անձի համար քրեական վարույթի ընթացքում ապահովել որակյալ իրավաբանական օգնություն, իրավական պատշաճ պաշտպանություն մեղադրանքից։ Սա որևէ կերպ չի նշանակում, թե փաստաբանն արդարացնում է հանցագործությունները կամ ապահովում անպատժելիություն։ Փաստաբանի մասնագիտական գործունեությունն ուղղված է հնարավոր ապօրինի հետապնդումից կամ ապօրինի ազատազրկումից յուրաքանչյուրի պաշտպանությանը։

7. Դիտարկումը վկայում է, որ առկա են նման ընկալումների խորացման վտանգավոր միտումներ՝  առավել ևս հաշվի առնելով, որ ակնհայտորեն ավելացել է այն անձանց թիվը, ովքեր ընգրկված են սոցիալական ցանցերում քննարկումներին: Ընդ որում, զգալի թիվ են կազմում նաև առերևույթ կեղծ օգտատերերը, ում մեկնաբանություններն առանձնանում են ագրեսիվությամբ: Այս ամենն իր հերթին հանգեցրել է այլակարծության հանդեպ անհանդուրժողականության խորացման:

8. Միջազգային իրավաբանությունը, այդ թվում՝ Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի նախադեպային իրավունքը մեծ պատասխանատվություն է դնում պետությունների վրա նման իրավիճակ թույլ չտալու համար: Անգամ, եթե պետությունն ինքը չի նպաստել հասարակական կանխակալ ընկալումների ձևավորմանը, միևնույնն է՝ այդպիսի իրավիճակի դեպքում պարտավոր է համապատասխան մարմինների միջոցով գործադրել առավելագույն ջանքեր իրավիճակը մեղմելու համար:

Ի վերջո, պետք է հիշել, որ վերը նկարագրվածը կարող է դրվել քրեական գործին ներգրավված անձանց իրավունքների խախտումներ արձանագրելու հիմքում, ինչն իր հերթին կարող է հանգեցնել նաև քրեական հետապնդման ենթարկվող կամ ենթարկված անձի արդարացման:


Տեքստում սխալ կամ վրիպակ նկատելու դեպքում, ուղարկեք խմբագրին հաղորդագրություն` նշելով տվյալ սխալը, այնուհետև սեղմելով Ctrl-Enter:

Լրահոս

20/09/2019 20:23 Կոլումբիայի ռազմածովային ուժերն առգրավել են 500 մլն դոլար արժողության ութ տոննա կոկային 20/09/2019 20:11 «Լիդիանի քելեխը ջերմուկով կխմենք». Ի պաշտպանություն Ամուլսարի երթն ավարտվեց Կառավարության դիմաց 20/09/2019 20:06 Աշխարհի ամենաբարձր վարձատրվող ռեփերը հայտնի է 20/09/2019 19:55 Մադուրոն գնում է Ռուսաստան 20/09/2019 19:42 Լուկաշենկոն որոշել է դյուրացնել Եվրամիության հետ այցագրային ռեժիմը 20/09/2019 19:34 Վարչապետն ընդունել է Լիբանանի ազգային պաշտպանության նախարարին 20/09/2019 19:29 ԱԿԲԱ-ԿՐԵԴԻՏ ԱԳՐԻԿՈԼ Բանկը շարունակելու է աջակցել ՓՄՁ-ներին 20/09/2019 19:19 «Քանի կանք, ոչ մի հանք». Կարմիր դրոշով երթ է մեկնարկել Երևանում՝ ի պաշտպանություն Ամուլսարի (Լուսանկարներ) 20/09/2019 19:06 Ուրիշ Ամուլսար չի լինելու. Ակցիա Երևանում 20/09/2019 18:54 «Արմենիա Վայնի» կոնյակը՝ միջազգային մրցույթի լավագույններից 20/09/2019 18:49 ԵՄ-ն շարունակելու է լայն աջակցության ցուցաբերել Հայաստանին՝ բարեփոխումների հավակնոտ օրակարգը կյանքի կոչելու համար. Կատարինա Մատերնովան՝ Ավինյանին 20/09/2019 18:37 «Ամուլսարն առանց հանքի», «Ամուլսար, միայն սար». Երևանում ի պաշտպանություն Ամուլսարի պատրաստվում են երթի 20/09/2019 18:35 Ճամբարակի անտառտնտեսության տնօրենը կասկածվում է 27 մլն-ից ավելի դրամ յուրացնելու մեջ 20/09/2019 18:29 Ջորկաեֆը նշանակվել է ՖԻՖԱ-ի հիմնադրամի գլխավոր տնօրեն և շուտով կայցելի Հայաստան 20/09/2019 18:14 Բացահայտվել է բնակարանային գողությունների շարք. երկու անձի մեղադրանք է առաջադրվել 20/09/2019 18:07 Ես 100 տոկոսով հավաստիացնում եմ՝ կվերադառնամ. Դատարանը թույլ տվեց Սեյրան Օհանյանին մեկնել Գերմանիա բուժման 20/09/2019 17:53 Քոչարյանը վաղ թե ուշ ազատվելու է, բայց Փաշինյանի օրոք Հայաստանին և Արցախին հասցված վերքերը դեռ երկար ժամանակ են արյունահոսելու. Աշոտյան 20/09/2019 17:41 Հայաստանի հետ կոնցեսիոն պայմանագիրը խզելու համար որևէ նախադրյալ չկա. ՀԿԵ 20/09/2019 17:34 Դուք անձամբ, դռների տակ վնգստացող դատավորների ցուցակի մեջ կա՞ք. Քոչարյանի պաշտպանը՝ դատավորին (Տեսանյութ) 20/09/2019 17:27 Մահացել է ԽՍՀՄ ժողովրդական արտիստուհի Իրինա Բոգաչովան 20/09/2019 17:12 Քոչարյանը կմնա կալանքի տակ. գրավի միջնորդությունը մերժվեց (Տեսանյութ) 20/09/2019 17:08 Գերմանիայում անցկացվում է դդումների աշխարհ խոշորագույն փառատոնը (Տեսանյութ) 20/09/2019 16:55 Թուրքիայում 74 զինվորականի կալանավորման օրդեր է տրվել՝ հեղաշրջմանը մասնակցության կասկածանքով 20/09/2019 16:43 Սպաները եղել են հարբած վիճակում, իմ օգնականը պաշտպանվել է. Մարզպետը՝ Եղեգնաձորի միջադեպի մասին 20/09/2019 16:38 Անհամբեր մոխրագույն պանդան դարձել է կենդանաբանական այգու աստղը (Տեսանյութ) 20/09/2019 16:24 «Չելսիի» 18-ամյա ֆուտբոլիստի աշխատավարձը 48 անգամ ավելացել է 20/09/2019 16:13 Միհրան Պողոսյանը որպես մեղադրյալ է ներգրավվել նաև առանձնապես խոշոր չափերով փողերի լվացման համար 20/09/2019 16:06 Վայոց Ձորի մարզպետի օգնականի մասնակցությամբ վեճի ժամանակ վնասվածք է ստացել երեք սպա, մեկը ծանր վիճակում է. Մանրամասներ 20/09/2019 16:00 Հայ պատանդների և ադրբեջանցի դիվերսանտների փոխանակման գործընթացը 51/49 հարաբերակցությամբ կկայանա. քաղտեխնոլոգ 20/09/2019 15:51 Ավստրիան դյուրացնելու է քաղաքացիության ստացումը նացիզմի զոհերի ժառանգների համար 20/09/2019 15:43 Ոստիկանությունը պարզաբանում է ներկայացրել Հերացի փողոցում տեղի ունեցած միջադեպի վերաբերյալ 20/09/2019 15:37 RTVI. Ռուսաստանը մտադիր է վաղաժամկետ խզել Հայաստանի երկաթուղու կառավարման մասին համաձայնագիրը 20/09/2019 15:32 Քսանմեկերորդ դարի թավջութակի իրական դեսպանը. Գոտիե Կապյուսոն 20/09/2019 15:29 «Գուկաս Գյումրի». Անկախության տոնի միջոցառումները այս տարի կանցկացվեն Գյումրիում 20/09/2019 15:24 Պենտագոնը Թրամփին կներկայացնի սաուդյան օբյեկտների վրա գրոհներին պատասխանի տարբերակները 20/09/2019 15:14 Բանդերասը բեմադրում է «Կորդեբալետ» (Տեսանյութ) 20/09/2019 15:05 Beeline-ն առաջարկում է նոր սմարթֆոններ ուսումնական տարվան նվիրված ակցիայի շրջանակում 20/09/2019 14:57 Մեկ օրում Սիրիա է վերադարձել ավելի քան 1000 փախստական 20/09/2019 14:51 Ձերբակալվել է Վայոց ձորի մարզպետի օգնականը 20/09/2019 14:48 Դերասան Բաբկեն Չոբանյանին շնորհվել է ՀՀ վաստակավոր արտիստի կոչում 20/09/2019 14:41 Կոռուպցիայի դեմ պայքարը երկրում պետք է ռեստարտի ենթարկենք. Վարչապետ (տեսանյութ) 20/09/2019 14:35 Աքսյոնովը վերընտրվել է Ղրիմի ղեկավարի պաշտոնում 20/09/2019 14:26 Հայաստանի Անկախության տոնի առթիվ Վլադիմիր Պուտինը շնորհավորական ուղերձ է հղել Արմեն Սարգսյանին 20/09/2019 14:21 Նավթի գներն աճում են 20/09/2019 14:07 Ռոբերտ Քոչարյանի պաշտպանները վերաքննիչ բողոք են ներկայացրել 20/09/2019 14:00 ՀՀ գլխավոր դատախազության խնդիրը հանցավորության դեմ պայքարի միասնական քրեական քաղաքակության իրականացման ապահովումն է. Արթուր Դավթյան 20/09/2019 13:48 Տեխասում «Իմելդա» արևադաձային փոթորկի զոհ է դարձել երկու մարդ 20/09/2019 13:35 ՄԻՊ աշխատակազմի փորձագետները ՁՊՎ-ներում մի շարք խնդիրներ են հայտնաբերել 20/09/2019 13:23 Սալվադորի նախկին նախագահին կաշառքի վերցնելու համար դատապարտել են երկու տարվա ազատազրկման 20/09/2019 13:11 Արմեն Սարգսյանը գեներալի կոչում է շնորհել Յուրի Խաչատուրովի որդուն 20/09/2019 13:07 LIVE. Ազգային ժողովի արտահերթ նիստ. օրակարգում մեկ հարց է 20/09/2019 12:56 Անվտանգության խորհուրդն ԱՄՆ-ում ծանրակշիռ մարմին է՝ ի տարբերություն ՀՀ անվտանգության խորհրդի և դրա քարտուղարի. քաղաքագետ 20/09/2019 12:52 Ամփոփվել է ՀՀ ՊՆ ՌՈ խաղաղապահ դասակի զինծառայողների մեկշաբաթյա դասընթացը 20/09/2019 12:33 Տեղեկատվական պայքար Արթուր Վանեցյանի հրաժարականի շուրջ 20/09/2019 12:20 Տոնգայի ափերին 5,4 մագնիտուդով երկրաշարժ է գրանցվել 20/09/2019 12:06 Կառավարությունը տնտեսվարողներին է վերադարձնում մինչև 2017-ը կուտակված 56 մլրդ դրամ պարտքը. Հարկային օրենսգիրքը քննարկվում է ԱԺ-ում 20/09/2019 11:56 Թալին-Գյումրի ավտոճանապարհին տեղի է ունեցել ավտովթար, կա մեկ զոհ և վիրավորներ 20/09/2019 11:45 Դավիթ Տոնոյանը չի բացառում Ադրբեջանում գտնվող ՀՀ քաղաքացիների փոխանակումն Արցախում դատապարտված ադրբեջանցի դիվերսանտների հետ 20/09/2019 11:38 Արաբական կոալիցիան ռազմական գործողություն է սկսել Եմենի հյուսիսում 20/09/2019 11:27 Մեկ օրվա ընթացքում գրանցվել է 25 ավտոպատահար, 2 մարդ զոհվել է, 29-ը՝ վիրավորվել 20/09/2019 11:18 «Ամուլսար՝ միայն սար», «Լիդիան» հեռացիր». Գործադուլ և դասադուլ՝ հանուն Ամուլսարի 20/09/2019 11:12 Թրամփը Սպիտակ տանը հանդիպում է անցկացրել Facebook-ի ղեկավարի հետ 20/09/2019 11:04 Ավելի քան 50 երեխա է թունավորվել Օդեսայում գտնվող դպրոցում 20/09/2019 10:55 Մնացականյանն ու Մամեդյարովը կհանդիպեն սեպտեմբերի 23-ին Նյու Յորքում 20/09/2019 10:45 Վաշինգտոնում հրաձգության հետևանքով մեկ մարդ է զոհվել 20/09/2019 10:36 Հույս ունեմ հանդիպել Ձեզ հետ՝ հայ-ամերիկյան անվտանգության օրակարգը առավել խորացնելու ակնկալիքով. Արմեն Գրիգորյանը՝ Օ'Բրայենին 20/09/2019 10:25 «Ժողովուրդ». Ո՞վ և ինչո՞ւ կազմակերպեց սևազգեստ մայրերի ակցիան 20/09/2019 10:20 «Իրատես». Վանեցյանը իշխանություններին հակադիր բևեռ 20/09/2019 10:16 «Հրապարակ». Վիլեն Գաբրիելյանը ոստիկանապետ չի նշանակվելու 20/09/2019 10:12 «Ժողովուրդ». ՔԿՀ ղեկավարությունը դիմել է «օրենքով գողերին» 20/09/2019 10:07 «Ժամանակ». Պաշտոնեական դիրքի չարաշահման մեջ մեղադրվող պաշտոնյան նշանակվել է ՌԴ-ում ՀՀ ոստիկանության ներկայացուցիչ 20/09/2019 10:04 «Իրատես». Փաշինյանի իշխանությունից ամենից շատ օգտվեց ՀԱԿ-ը 20/09/2019 09:59 Փաշինյանը հայտարարել է` և՛ Ստամբուլյան կոնվենցիան է վավերացվելու, և՛ Ամուլսարի հանքն է շահագործվելու. «Ժողովուրդ» 20/09/2019 09:55 «Ժամանակ». Նախկինների հետ շփումները՝ Վանեցյանի կործանման պատճառ 20/09/2019 09:51 «Փաստ». Կնշանակեն այնպիսի մեկին, որը համակարգերից չէ և ամբողջապես «յուրային» է 20/09/2019 09:46 «Իրատես». «Պասերով» խաղալու պայմանավորվածություն կա 20/09/2019 09:42 «Հրապարակ». ՍԴ-ում իմ ժամանակ շեղումներ չկային. Վլադիմիր Վարդանյան 20/09/2019 09:36 Փաշինյանը ոստիկանության ղեկավար կազմին է ներկայացրել ոստիկանապետի ժամանակավոր պաշտոնակատարին (Տեսանյութ) 20/09/2019 09:31 Մենք կանենք ամեն ինչ՝ ապահովելու մեր երկրի կայունությունը. ԱԱԾ տնօրենի ժամանակավոր պաշտոնակատարը՝ Փաշինյանին 20/09/2019 09:15 #sutnikol գրությամբ մեքենա վարելու համար ոստիկանները վարորդին ծեծելով բերման են ենթարկել. Սամսոնյան 20/09/2019 09:09 Նիկոլ Փաշինյանը ԱԱԾ-ում ներկայացնում է ԱԱԾ տնօրենի ժամանակավոր պաշտոնակատարին (Տեսանյութ) 19/09/2019 20:46 Վերոնայի դաշտերից մեկում հայտնվել է Գրետա Տունբերգի հսկա դիմանկարը (Տեսանյութ) 19/09/2019 20:31 ԱՄՆ-ում ատամի ցավի դեմ միջոցը կնոջ արյունը կապույտ է դարձրել 19/09/2019 20:20 Նկարիչն աշխատանքներ է ստեղծում նավթով (Տեսանյութ) 19/09/2019 20:04 ԱՄԷ. Expo 2020 Dubai-ի համար գմբեթը պատրաստ է (Տեսանյութ) 19/09/2019 19:52 Կոմիտաս վարդապետը սկիզբ է, որ վախճան չունի. Երեկո՝ նվիրված Կոմիտասի 150-ամյակին 19/09/2019 19:41 Ռուսաստանում երեք մարդ է ձերբակալվել ԻՊ-ի հետ կապեր ունենալու համար 19/09/2019 19:35 «Շունն ու կատուն» երաժշտական ներկայացման առաջնախաղը կնվիրվի Հովհաննես Թումանյանի 150-ամյակին 19/09/2019 19:28 Կառավարությունը պատրաստ է քննարկել Հայաստանում HSBC-ի ներկայացվածության ընդլայնման և համատեղ ծրագրերի իրականացման հնարավորությունները. Փաշինյան 19/09/2019 19:25 Եթե կերպարիս անունն էլ Նիկոլ լիներ, իրականություն դարձած ֆիլմի սարսափից «կկախվեի». Արամ MP3-ը՝ «Առաջին դեմք»-ի «իրականություն» դառնալու և «Ազնիվ գողերը» ֆիլմի մասին 19/09/2019 19:20 ԱԺ-ում մեդալների քաշի և բաղադրության վերաբերյալ կասկածներն առաջացել էին և իրավապահ մարմիններին այդ մասին տեղեկացրել էին դեռ ամիսներ առաջ. Արարատ Միրզոյան 19/09/2019 19:07 ՀՀ կառավարությունը շահագրգռված է «Բոինգ» աշխարհահռչակ կորպորացիայի հետ փոխշահավետ համագործակցությամբ. Նիկոլ Փաշինյան 19/09/2019 18:55 Պարզվել է Վանաձորում 27-ամյա երիտասարդի նկատմամբ սպանության փորձ կատարած անձի ինքնությունը 19/09/2019 18:47 Վանեցյանը եթե մտնի քաղաքական դաշտ, կլինի կոնկուրենտ և անցյալներին, և ներկաներին. Քաղտեխնոլոգ 19/09/2019 18:39 Ֆրանսիայում բելգիական F-16 կործանիչ է վթարի ենթարկվել 19/09/2019 18:25 Զարիֆ. Իրանին հարվածելը կհանգեցնի լայնածավալ պատերազմի (Տեսանյութ) 19/09/2019 18:14 Արթուր Վանեցյանը լուսանկար է հրապարակել Թբիլիսիից 19/09/2019 18:09 Այս տարի Կենտրոնական բանկի կողմից գնված արտարժույթը հասավ 398 միլիոն դոլարի. վարչապետ 19/09/2019 17:59 Նախագահը ստորագրել է ԱԱԾ տնօրենի և ոստիկանապետի ժամանակավոր պաշտոնակատարներ նշանակելու մասին հրամանագրերը 19/09/2019 17:50 Եթե ինձ մնար, վնասվածքով կմասնակցեի եզրափակիչ գոտեմարտին. Արթուր Ալեքսանյան

Տվյալ բաժնի վերջին նյութերը