Քրեական գործերի քննության գործընթացում նկատվում են իրավունքների ոտնահարման վտանգավոր միտումներ. Թաթոյան

11/08/2018 14:20

Քրեական գործերի քննության գործընթացում նկատվում են իրավունքների ոտնահարման վտանգավոր միտումներ. Թաթոյան


Վերջին ժամանակաշրջանի քրեական գործերի առնչությամբ ստեղծված իրավիճակի ուսումնասիրությունը վկայում է, որ նկատվում են մի շարք գործերին ներգրավված անձանց իրավունքների ոտնահարման վտանգավոր միտումներ, օրինական ուժի մեջ մտած դատական ակտի բացակայության պայմաններում նրանց մեղավորության՝ որպես հաստատված փաստի վերաբերյալ հասարակական ընկալումներ, այդ անձանց փաստաբանների մասնագիտական աշխատանքի վերաբերյալ հասարակական ոչ ճիշտ պատկերացումներ: Այս ամենին նպաստող գործոններից են նաև պաշտոնատար անձանց հայտարարությունները:

1. Հանցավորության դեմ պայքարն, իհարկե, պետության կարևորագույն հանձնառություն է: Այն կոչված է ապահովելու մարդու իրավունքներն ու ազատությունները հանցավոր ոտնձգություններից:
Այս հիմնարար խնդիրը, սակայն, նպատակին կարող է ծառայել բացառապես այն դեպքում, երբ պահպանվեն այդ գործընթացի իրավական բոլոր սկզբունքները: Դրանցից շեղումը չի կարող արդարացվել անգամ հանցավորության դեմ պայքարի իրավաչափ նպատակով:
2. Քրեական գործով ցանկացած ընթացակարգի անկյունաքարային պահանջ է անմեղության կանխավարկածի՝ որպես արդար դատաքննության իրավունքի կարևորագույն բաղադրիչի պահպանումը: Սա ենթադրում է, որ բոլոր մարմիններն ու պաշտոնատար անձինք պարտավոր են ձեռնպահ մնալ անձի մեղավորության մասին կանխակալ ու վաղաժամ գնահատականներից՝ դատարանի օրինական ուժի մեջ մտած դատական ակտի բացակայության պայմաններում:
Իրենց հայտարարություններում առանձնապես պետք է զգույշ լինեն այն անձինք, ովքեր զբաղեցնում են պետական պաշտոն, ում քաղաքացին ընկալում է պետության, հատկապես՝ հանցավորության դեմ պայքարի ոլորտի ներկայացուցիչ: Ընդ որում, որքան բարձր է անձի պաշտոնն ու ստանձնած պատասխանատվությունը, այնքան ավելի բարձր են պահանջները նրա վարքագծի ու խոսքի նկատմամբ:

3. Անթույլատրելի են նաև պետական մարմինների կողմից իրավական բովանդակությունից զուրկ և քրեական վարույթին առնչություն չունեցող այնպիսի ձևակերպումներն ու գնահատականները, որոնք կարող են հասարակության մոտ զգայական արձագանքներ առաջացնել կամ անմիջականորեն նպաստել դրանց ձևավորմանը:

4. Սրանք արդար դատաքննության իրավունքի կարևորագույն բաղադրիչի՝ անմեղության կանխավարկածի պահանջներն են: Դրանց չպահպանումը կարող է արժեզրկել հանցավորության դեմ պայքարի նպատակները և խաթարել արդարադատության ողջ գործընթացը:

5. Վերջին ժամանակաշրջանի քրեական գործերի հետ կապված ուսումնասիրությունները վկայում են, որ պաշտոնատար անձինք անում են հայտարարություններ ու տալիս գնահատականներ, որոնք ակնհայտորեն առաջացնում են անձի մեղավորության՝ որպես հաստատված փաստի վերաբերյալ հասարակական ընկալումներ այն պայմաններում, երբ առկա չէ օրինական ուժի  մեջ մտած դատական ակտ: Արդյունքում, առաջանում է հանրային բարձր ճնշում դատարանի նկատմամբ:

6. Սա այն գործոններից է, որ նպաստել է նաև փաստաբանների մասնագիտական աշխատանքի վերաբերյալ սխալ ընկալումների ձևավորմանը, սոցիալական մեդիայում փաստաբաններին ուղղված վիրավորական մեկնաբանություններին ու նույնիսկ սպառնալիքներին: Այսպիսի մեկնաբանություններ են արձանագրվել նաև իրավապաշտպան գործունեություն իրականացնող մի շարք անձանց կողմից:

Անհրաժեշտ է նկատի ունենալ, որ փաստաբանը ներկայացնում ու պաշտպանում է անձի, ում պետությունը կասկածում կամ մեղադրում է կոնկրետ, բայց ենթադրյալ հանցանքի կատարման մեջ։ Փաստաբանի առաքելությունն է այդ անձի համար քրեական վարույթի ընթացքում ապահովել որակյալ իրավաբանական օգնություն, իրավական պատշաճ պաշտպանություն մեղադրանքից։ Սա որևէ կերպ չի նշանակում, թե փաստաբանն արդարացնում է հանցագործությունները կամ ապահովում անպատժելիություն։ Փաստաբանի մասնագիտական գործունեությունն ուղղված է հնարավոր ապօրինի հետապնդումից կամ ապօրինի ազատազրկումից յուրաքանչյուրի պաշտպանությանը։

7. Դիտարկումը վկայում է, որ առկա են նման ընկալումների խորացման վտանգավոր միտումներ՝  առավել ևս հաշվի առնելով, որ ակնհայտորեն ավելացել է այն անձանց թիվը, ովքեր ընգրկված են սոցիալական ցանցերում քննարկումներին: Ընդ որում, զգալի թիվ են կազմում նաև առերևույթ կեղծ օգտատերերը, ում մեկնաբանություններն առանձնանում են ագրեսիվությամբ: Այս ամենն իր հերթին հանգեցրել է այլակարծության հանդեպ անհանդուրժողականության խորացման:

8. Միջազգային իրավաբանությունը, այդ թվում՝ Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի նախադեպային իրավունքը մեծ պատասխանատվություն է դնում պետությունների վրա նման իրավիճակ թույլ չտալու համար: Անգամ, եթե պետությունն ինքը չի նպաստել հասարակական կանխակալ ընկալումների ձևավորմանը, միևնույնն է՝ այդպիսի իրավիճակի դեպքում պարտավոր է համապատասխան մարմինների միջոցով գործադրել առավելագույն ջանքեր իրավիճակը մեղմելու համար:

Ի վերջո, պետք է հիշել, որ վերը նկարագրվածը կարող է դրվել քրեական գործին ներգրավված անձանց իրավունքների խախտումներ արձանագրելու հիմքում, ինչն իր հերթին կարող է հանգեցնել նաև քրեական հետապնդման ենթարկվող կամ ենթարկված անձի արդարացման:


Տեքստում սխալ կամ վրիպակ նկատելու դեպքում, ուղարկեք խմբագրին հաղորդագրություն` նշելով տվյալ սխալը, այնուհետև սեղմելով Ctrl-Enter:

Լրահոս

Այսօր, 11:00 Բեյրութում տեղի ունեցած պայթյունի հետևանքով Անթիլիասի կաթողիկոսարանը նյութական մեծ վնասներ է կրել. Լուսանկարներ Այսօր, 10:54 Ալեն Սիմոնյանի և Արթուր Դանիելյանի միջև տեղի ունեցած միջադեպի առթիվ հարուցված քրեական գործով նախաքննությունն ավարտվել է Այսօր, 10:50 Արցախահայության, իշխանությունների ու անձամբ իմ անունից զորակցություն եմ հայտնում Լիբանանի եղբայրական ժողովրդին և մեր հայրենակիցներին. Արայիկ Հարությունյան Այսօր, 10:44 Հայաստանում մեկ օրում հաստատվել է կորոնավիրուսի 288 նոր դեպք, մահացել է 2 մարդ Այսօր, 10:37 Տեղեկություն ունենք Բեյրութում ազգությամբ հայ երեք մահացածի և շուրջ 100 վիրավորի մասին. ՀՀ ԱԳՆ Այսօր, 10:33 Լիբանանում սուգ է հայտարարվել՝ ի հիշատակ պայթյունի հետևանքով զոհերի Այսօր, 10:28 Լիբանանի վարչապետը հայտնել է Բեյրութի նավահանգստում որոտացած պայթյունի պատճառը Այսօր, 10:20 Բեյրութում պայթյունից հայ երիտասարդ բուժքույր է զոհվել Այսօր, 10:13 Ցնցված եմ Բեյրութում տեղի ունեցած պայթյունի ու դրա հետևանքների մասին լուրով. Տիգրան Ավինյան Այսօր, 10:04 Բեյրութում տեղի ունեցած պայթյունի հետևանքով զոհերի թիվը կարող է հասնել 100-ի, վիրավոր է 4000-ից ավելի մարդ Այսօր, 09:51 «Ժողովուրդ». Վճռաբեկ դատարանի շատ դատավորներ ներքին կարգով հրաժարվել են դառնալ դատարանի նախագահ Այսօր, 09:46 «Ժողովուրդ». Իշխող խմբակցությունը որոշել է «բերման ենթարկել» Արայիկ Հարությունյանին Այսօր, 09:40 «Ժողովուրդ». ՀՀ նախագահը առաջադրել է ՍԴ դատավորի 5 թեկնածություն, որից մերժվել է 4-ը Այսօր, 00:45 Ցնցված եմ եղբայրական Լիբանանում տեղի ունեցած մահաբեր պայթյունից. Նիկոլ Փաշինյան 04/08/2020 22:52 Բեյրութում որոտացած պայթյունի հետևանքով մահացել է լիբանանյան կուսակցության գլխավոր քարտուղար Նազար Նաջարյանը 04/08/2020 22:46 Բեյրութում հզոր պայթունի հետևանքով մահացածներից մեկը հայ է. վնասվել է Լիբանանում ՀՀ դեսպանության շենքը 04/08/2020 21:05 Եթե այս վիճակը տևի նույնիսկ մեկ տարի, չպետք է մեր կյանքի որակը «զեղչենք». Սերգեյ Սմբատյան 04/08/2020 20:47 Երկու հզոր պայթյուն է որոտացել Բեյրութի նավահանգստի մոտակայքում, տասնյակ մարդիկ են տուժել (Տեսանյութ) 04/08/2020 20:24 Ռուսաստանում կորոնավիրուսի հետևանքով մեկ օրում 144 մարդ է մահացել 04/08/2020 20:10 ԱՄՆ-ն կնվազեցնի զորքի քանակն Աֆղանստանում 04/08/2020 19:54 Բուլղարիայում կորոնավիրուսը ռեկորդ է գրանցել 04/08/2020 19:39 Ճգնաժամը՝ որպես բիզնեսի զարգացման նոր հնարավորություն 04/08/2020 19:22 Նիկոլ, ինչո՞ւ ես մտել մարագը, ինչո՞ւ մի հատ ժողովրդի հետ չես խոսում, չես բացատրում. Արմեն Աշոտյան 04/08/2020 19:15 Գերմանիան հայտարարել է կորոնավիրուսի երկրորդ ալիքի մեկնարկի մասին 04/08/2020 19:05 Թրամփը վստահ է, որ այս տարի պատրաստ կլինի COVID-19-ի դեմ պատվաստանյութը 04/08/2020 19:00 Ամուլսարում քաղաքացիներին բերման ենթարկելու վերաբերյալ ահազանգեր ստանալուն պես ՄԻՊ-ի հանձնարարությամբ արագ արձագանքման խումբ է գործուղվել Ջերմուկ 04/08/2020 18:55 Ախր ասֆալտին փռելու էս մարտավարությունը բումերանգի էֆեկտ է ունենալու. Հրանտ Մելիք-Շահնազարյան 04/08/2020 18:33 ԱԱԾ-ն շարունակում է աշխատանքները պետական սերվերներ ներթափանցելու մասին տեղեկությունը ստուգելու ուղղությամբ. Մանե Գևորգյան 04/08/2020 18:24 Ամուլսարում ոստիկանների և քաղաքացիների միջև բախում է սկսվել. կան բերման ենթարկվածներ 04/08/2020 18:20 Ռոբերտ Քոչարյանի պաշտպանը միջնորդեց դադարեցնել տուժողների դատավարական կարգավիճակն ու նրանց հարցաքննել որպես վկա 04/08/2020 18:06 Էլ ոչ մի ակտիվիստ տրամբոն չի նվագում Մաշտոցի պուրակի բազրիքին թիկնած, ոչ մի «ակծիվիստուհի», մազերը քամուն տված, իրեն չի նետում МТЗ 80 տրակտորի թրթուռի տակ. Զոհրաբյան 04/08/2020 17:52 Կառավարության դանդաղկոտության, տեղ-տեղ՝ բացարձակ անգործության պատճառով, կորցնում ենք շատ թանկ ժամանակահատված. «Հայրենիք» զարգացման հիմնադրամ 04/08/2020 17:32 Տեսչական մարմինը կասեցումներ է կատարել Լոռիում և Կոտայքում, կրկնայց՝ Երևանում 04/08/2020 17:20 Հայաստանն ի զորու է դառնալ մեր տարածաշրջանում կայունության և խաղաղության երաշխավոր. «Ժառանգություն» 04/08/2020 17:09 Աբովյան քաղաքի զբոսայգու տարածքը հանցավոր սխեմայով ապօրինաբար օտարվելու դեպքի առթիվ քրգործ է հարուցվել 04/08/2020 16:51 Դուք ի՞նչ եք կարծում, մարտի 2-ին մենք հանգիստ քնա՞ծ ենք եղել, մենք նույնպես անհանգստացել ենք, ինչպես այդ մարդկանց ծնողները. Յուրի Խաչատուրով 04/08/2020 16:41 Խուան Կառլոս I-ն արդեն Դոմինիկյան Հանրապետությունում է 04/08/2020 16:33 «Հագուպիտ» փոթորիկը հասել է Չինաստան 04/08/2020 16:20 Սպանություն՝ Լոռու մարզում. կատարվում է քննություն 04/08/2020 16:09 Շրջակա միջավայրին պատճառվող անդառնալի վնասների համատեքստում Ամուլսարի ոսկու հանքի շահագործումն անընդունելի է. «Կանաչ ապագա» 04/08/2020 16:00 Քննչական կոմիտեի ծառայողների կողմից 7 մլն 6 հազար դրամ է փոխանցվել Զինծառայողների ապահովագրության հիմնադրամին 04/08/2020 15:46 Սպասվում է առանց տեղումների եղանակ 04/08/2020 15:37 ԱԺ պատգամավորները Բելառուսի նախագահական ընտրություններում դիտորդական առաքելություն կիրականացնեն 04/08/2020 15:26 Ատրճանակով զինված տղամարդը մտել է Րաֆֆու փողոցի «Հայփոստ» ընկերության բաժանմունք ու փող պահանջել 04/08/2020 15:18 Պաշտպանական կողմն իր համար ոչ շահեկան որոշում կայացնելուց հետո փորձ է անում այս դատական նիստը չեզոքացնել. Քոչարյանի գործով մեղադրող դատախազ 04/08/2020 14:46 Նախագահականից չեն պարզաբանում՝ ինչով է պայմանավորված ՍԴ մասին օրենքը չստորագրելու ՀՀ նախագահի որոշումը 04/08/2020 14:43 Կասյանի շուկայի ֆերմերներին շուկայի տարածքի այլընտրանքային տարբերակ է առաջարկվել` անվճար հիմունքներով 04/08/2020 14:26 Վիվա-ՄՏՍ. անվճար զանգի հնարավորություն՝ ընկերությունների հաճախորդների համար 04/08/2020 14:15 Աննա Դանիբեկյանը հետաձգեց Ռոբերտ Քոչարյանի ու Արմեն Գևորգյանի գույքի վրա դրված արգելանքը վերացնելու միջնորդությունները 04/08/2020 14:10 Ամուլսարի հարցի ողջ պատասխանատվությունը Նիկոլ Փաշինյանի վրա է. Շիրակ Բունիաթյան 04/08/2020 14:02 Մեկ օրում ոստիկանության կողմից բացահայտվել է հանցագործության 71 դեպք 04/08/2020 13:55 Աջափնյակում մետրոյի կայարանը կառուցվելու է պետության կողմից. Երևանի քաղաքապետ 04/08/2020 13:51 Այսօր նա պաշտոնավարում է, երբ ժամանակը գա, հեռանալու մասին կհայտարարի. Մարությանը՝ Մեսչյանի մասին 04/08/2020 13:47 ՀՀ նախագահը ՍԴ դատավորի պաշտոնում առաջադրել է Արթուր Վաղարշյանի թեկնածությունը 04/08/2020 13:45 Պաշտպանները հրաժարվեցին դատարանին ներկայացնել Ռոբերտ Քոչարյանի ու Արմեն Գևորգյանի գույքի արժեքի վերաբերյալ փաստաթղթեր 04/08/2020 13:39 Աշխարհում COVID-19-ով վարակվածների թիվը գերազանցել է 18,2 միլիոնը 04/08/2020 13:33 ԱՄՆ-ում հրապարակվել է Ջորջ Ֆլոյդի ձերբակալության ամբողջական տեսանյութը 04/08/2020 13:27 Ստանում եմ 429 հազար դրամ, պարգևավճար չեմ ստանում, «ցեխ», ոչ էլ պանրի գործարան չունեմ. Հայկ Մարության 04/08/2020 13:24 Ես առաջ եմ տանում Մաշտոցի պուրակի հաղթանակը, որը դեռ կիսատ է. Հայկ Մարության 04/08/2020 13:19 Վրաստանում մեկ օրում գրանցվել է կորոնավիրուսի երեք նոր դեպք 04/08/2020 13:11 Թուրքիայի և Ադրբեջանի օդուժի թռիչքները Հայաստանի ու Արցախի համապատասխան համակարգերի դիտարկման տիրույթում են. Աբրահամյան 04/08/2020 13:04 Օղակաձև այգու 98 տնտեսվարողից մեծ մասի պայմանագրերն ավարտից հետո դադարելու է գործել, տարածքներն անցնելու են համայնքին. Ավետ Պողոսյան 04/08/2020 12:58 Թաթուլ Մարգարյանը հետ է կանչվել Բելգիայում և Լյուքսեմբուրգում դեսպանի պաշտոնից. նոր դեսպան է նշանակվել 04/08/2020 12:52 Ամուլսարի հանքարդյունաբերական ծրագիրը պետք է փակվի. Հայտարարություն 04/08/2020 12:44 Ես այս քաղաքի ամեն ծառի համար պատասխանատու եմ և կռիվ եմ տալու. Երևանի քաղաքապետ 04/08/2020 12:38 Ադրբեջանցիները հայտնում են, որ կարողացել են ներթափանցել ՀՀ կառավարական ներքին ցանց և տանել 55 տերաբայթ տեղեկատվություն. ե՞րբ է ինչ-որ մեկը բառադիության համար պատասխանատու ճանաչվելու 04/08/2020 12:34 Չենք կարող մտնել և բուլդոզերով քանդել մարդու սեփականությունը. Հայկ Մարությանը՝ Մաշտոցի պուրակի կառուցապատման մասին (Տեսանյութ) 04/08/2020 12:22 ՄԻՊ-ն ընդունելությանն առնչվող հարցերով ստացել է թվով 55 անձից կոլեկտիվ և 49 անհատական դիմում-բողոք 04/08/2020 12:14 Մարուքյանը «Հայինկասացիա» ՓԲԸ լուծարման հետևանքով գործազուրկ դարձող աշխատակիցների խնդրի կապակցությամբ դիմել է վարչապետին 04/08/2020 12:06 Հայկական ընկերությունը թոքերի արհեստական օդափոխման համակարգեր արտադրելու լիցենզիա է ստացել 04/08/2020 12:01 Բելառուսում մեկնարկել են նախագահի արտահերթ ընտրությունները 04/08/2020 11:55 «Լիդիանը» սեփական տարածքից հեռացրել է ապօրինի գույքը (Տեսանյութ) 04/08/2020 11:45 Հայկական բարեգործական ընդհանուր միությունը առաջարկություններ է ներկայացրել Հայաստանի հանրակրթական չափորոշիչների մասին 04/08/2020 11:36 Թրամփն անվանել է ԱՄՆ-ի պատմության մեջ ամենամեծ սխալը 04/08/2020 11:28 «Կառավարությունն իրեն չեզոք ապուշի տեղ է դնում, սրիկայական մարտավարություն է իրականացնում. բայց Ամուլսարը սար է մնալու». Քաղաքական ու հասարակական գործիչները վրդովված են 04/08/2020 11:20 Կոտայքի մարզի Նոր Արտամետ գյուղի գազամատակարարումը օգոստոսի 5-ին կդադարեցվի 04/08/2020 11:17 Չինաստանում քիմիական գործարանում տեղի ունեցած պայթյունի հետևանքով զոհվել է վեց մարդ 04/08/2020 11:11 Արցախում կորոնավիրուսի 4 նոր դեպք է հաստատվել. 7 հիվանդի վիճակը ծանր է 04/08/2020 11:11 Իսրայելը մի շարք հարվածներ է հասցրել Սիրիայի կառավարական ուժերի դիրքերին 04/08/2020 11:02 17-ամյա աղջիկը որոնվում է որպես անհետ կորած 04/08/2020 10:53 Հայաստանում մեկ օրում հաստատվել է կորոնավիրուսի 196 նոր դեպք, մահացել է 6 մարդ 04/08/2020 10:45 Լուկաշենկոն հաստատել է Բելառուսի սահմանադրությունը փոխելու իր մտադրությունները 04/08/2020 10:35 «Ուրարտու»-«Փյունիկ» հանդիպումը չեղարկվել է 04/08/2020 10:17 Լիդիանի պահնորդական ծառայությունը Ամուլսարի պահապանների վագոն-տնակները հանել է տեղից ու փոխարենը դրել իրենցը. Հայտարարություն 04/08/2020 10:09 Էլեկտրաէներգիայի պլանային անջատումներ՝ Երևանում և Կոտայքի մարզում 04/08/2020 09:53 «Ժողովուրդ». Երևանի քաղաքապետարանը չի ընդառաջել ռեստորանային բիզնեսին. Վահե Գևորգյան 04/08/2020 09:50 «Ժողովուրդ». Իշխանական խմբակցության մի խումբ պատգամավորներ վատ են տրամադրված Վահրամ Ավետիսյանի նկատմամբ 04/08/2020 09:46 «Ժողովուրդ». ՊՆ-ում պաշտոնատար անձանց փոփոխությունների բուռն ալիք է սպասվում 04/08/2020 09:40 «Ժողովուրդ». Ստեղծվում է հակակոռուպցիոն դատարան՝ առնվազն 25 դատավորով, որը մեծ ծախսեր է ենթադրում 03/08/2020 21:17 Կստեղծվի ոչ մարտական պայմաններում մահացած զինծառայողների մահվան դեպքերի առթիվ հարուցված քրգործերն ուսումնասիրող աշխատանքային խումբ 03/08/2020 21:12 Սարսանգի ջրերի տեղափոխման ծրագիրն Արցախի համար «դարի նախագիծ» կարող է դառնալ. Արայիկ Հարությունյան 03/08/2020 21:10 Վարչապետի մոտ քննարկվել են խաղողի մթերման գործընթացում մասնավոր հատվածին օժանդակություն ցուցաբերելու մեխանիզմները 03/08/2020 20:57 Սևանի «Սպիտակ Շորժա» հանգստի գոտու գործունեությունը կկասեցվի, կապամոնտաժվեն ապօրինի տաղավարները 03/08/2020 20:30 Փարիզում սկսվել են Նոտեր Դամի երգեհոնի վերանորոգման աշխատանքները 03/08/2020 20:15 Բրազիլիայում մեկ օրում հաստատվել է կորոնավիրուսի 25 800 նոր դեպք 03/08/2020 20:08 Հարավային Կորեայում անձրևների հետևանքով զոհեր և անհետ կորածներ կան 03/08/2020 20:00 Բենեդիկտոս 16-րդը լուրջ հիվանդացել է 03/08/2020 19:50 Բոլթոնը Թրամփին անվանել է «անբարոյական նախագահ» 03/08/2020 19:41 Հնդկաստանում կեղծված ալկոհոլի օգտագործումից ավելի քան 100 մարդ է մահացել 03/08/2020 19:29 Իրանում COVID-19-ից մահվան դեպքերը գրեթե երեք անգամ ավելի են, քան ներկայացնում է կառավարությունը

Տվյալ բաժնի վերջին նյութերը