Քրեական գործերի քննության գործընթացում նկատվում են իրավունքների ոտնահարման վտանգավոր միտումներ. Թաթոյան

11/08/2018 14:20

Քրեական գործերի քննության գործընթացում նկատվում են իրավունքների ոտնահարման վտանգավոր միտումներ. Թաթոյան


Վերջին ժամանակաշրջանի քրեական գործերի առնչությամբ ստեղծված իրավիճակի ուսումնասիրությունը վկայում է, որ նկատվում են մի շարք գործերին ներգրավված անձանց իրավունքների ոտնահարման վտանգավոր միտումներ, օրինական ուժի մեջ մտած դատական ակտի բացակայության պայմաններում նրանց մեղավորության՝ որպես հաստատված փաստի վերաբերյալ հասարակական ընկալումներ, այդ անձանց փաստաբանների մասնագիտական աշխատանքի վերաբերյալ հասարակական ոչ ճիշտ պատկերացումներ: Այս ամենին նպաստող գործոններից են նաև պաշտոնատար անձանց հայտարարությունները:

1. Հանցավորության դեմ պայքարն, իհարկե, պետության կարևորագույն հանձնառություն է: Այն կոչված է ապահովելու մարդու իրավունքներն ու ազատությունները հանցավոր ոտնձգություններից:
Այս հիմնարար խնդիրը, սակայն, նպատակին կարող է ծառայել բացառապես այն դեպքում, երբ պահպանվեն այդ գործընթացի իրավական բոլոր սկզբունքները: Դրանցից շեղումը չի կարող արդարացվել անգամ հանցավորության դեմ պայքարի իրավաչափ նպատակով:
2. Քրեական գործով ցանկացած ընթացակարգի անկյունաքարային պահանջ է անմեղության կանխավարկածի՝ որպես արդար դատաքննության իրավունքի կարևորագույն բաղադրիչի պահպանումը: Սա ենթադրում է, որ բոլոր մարմիններն ու պաշտոնատար անձինք պարտավոր են ձեռնպահ մնալ անձի մեղավորության մասին կանխակալ ու վաղաժամ գնահատականներից՝ դատարանի օրինական ուժի մեջ մտած դատական ակտի բացակայության պայմաններում:
Իրենց հայտարարություններում առանձնապես պետք է զգույշ լինեն այն անձինք, ովքեր զբաղեցնում են պետական պաշտոն, ում քաղաքացին ընկալում է պետության, հատկապես՝ հանցավորության դեմ պայքարի ոլորտի ներկայացուցիչ: Ընդ որում, որքան բարձր է անձի պաշտոնն ու ստանձնած պատասխանատվությունը, այնքան ավելի բարձր են պահանջները նրա վարքագծի ու խոսքի նկատմամբ:

3. Անթույլատրելի են նաև պետական մարմինների կողմից իրավական բովանդակությունից զուրկ և քրեական վարույթին առնչություն չունեցող այնպիսի ձևակերպումներն ու գնահատականները, որոնք կարող են հասարակության մոտ զգայական արձագանքներ առաջացնել կամ անմիջականորեն նպաստել դրանց ձևավորմանը:

4. Սրանք արդար դատաքննության իրավունքի կարևորագույն բաղադրիչի՝ անմեղության կանխավարկածի պահանջներն են: Դրանց չպահպանումը կարող է արժեզրկել հանցավորության դեմ պայքարի նպատակները և խաթարել արդարադատության ողջ գործընթացը:

5. Վերջին ժամանակաշրջանի քրեական գործերի հետ կապված ուսումնասիրությունները վկայում են, որ պաշտոնատար անձինք անում են հայտարարություններ ու տալիս գնահատականներ, որոնք ակնհայտորեն առաջացնում են անձի մեղավորության՝ որպես հաստատված փաստի վերաբերյալ հասարակական ընկալումներ այն պայմաններում, երբ առկա չէ օրինական ուժի  մեջ մտած դատական ակտ: Արդյունքում, առաջանում է հանրային բարձր ճնշում դատարանի նկատմամբ:

6. Սա այն գործոններից է, որ նպաստել է նաև փաստաբանների մասնագիտական աշխատանքի վերաբերյալ սխալ ընկալումների ձևավորմանը, սոցիալական մեդիայում փաստաբաններին ուղղված վիրավորական մեկնաբանություններին ու նույնիսկ սպառնալիքներին: Այսպիսի մեկնաբանություններ են արձանագրվել նաև իրավապաշտպան գործունեություն իրականացնող մի շարք անձանց կողմից:

Անհրաժեշտ է նկատի ունենալ, որ փաստաբանը ներկայացնում ու պաշտպանում է անձի, ում պետությունը կասկածում կամ մեղադրում է կոնկրետ, բայց ենթադրյալ հանցանքի կատարման մեջ։ Փաստաբանի առաքելությունն է այդ անձի համար քրեական վարույթի ընթացքում ապահովել որակյալ իրավաբանական օգնություն, իրավական պատշաճ պաշտպանություն մեղադրանքից։ Սա որևէ կերպ չի նշանակում, թե փաստաբանն արդարացնում է հանցագործությունները կամ ապահովում անպատժելիություն։ Փաստաբանի մասնագիտական գործունեությունն ուղղված է հնարավոր ապօրինի հետապնդումից կամ ապօրինի ազատազրկումից յուրաքանչյուրի պաշտպանությանը։

7. Դիտարկումը վկայում է, որ առկա են նման ընկալումների խորացման վտանգավոր միտումներ՝  առավել ևս հաշվի առնելով, որ ակնհայտորեն ավելացել է այն անձանց թիվը, ովքեր ընգրկված են սոցիալական ցանցերում քննարկումներին: Ընդ որում, զգալի թիվ են կազմում նաև առերևույթ կեղծ օգտատերերը, ում մեկնաբանություններն առանձնանում են ագրեսիվությամբ: Այս ամենն իր հերթին հանգեցրել է այլակարծության հանդեպ անհանդուրժողականության խորացման:

8. Միջազգային իրավաբանությունը, այդ թվում՝ Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի նախադեպային իրավունքը մեծ պատասխանատվություն է դնում պետությունների վրա նման իրավիճակ թույլ չտալու համար: Անգամ, եթե պետությունն ինքը չի նպաստել հասարակական կանխակալ ընկալումների ձևավորմանը, միևնույնն է՝ այդպիսի իրավիճակի դեպքում պարտավոր է համապատասխան մարմինների միջոցով գործադրել առավելագույն ջանքեր իրավիճակը մեղմելու համար:

Ի վերջո, պետք է հիշել, որ վերը նկարագրվածը կարող է դրվել քրեական գործին ներգրավված անձանց իրավունքների խախտումներ արձանագրելու հիմքում, ինչն իր հերթին կարող է հանգեցնել նաև քրեական հետապնդման ենթարկվող կամ ենթարկված անձի արդարացման:


Տեքստում սխալ կամ վրիպակ նկատելու դեպքում, ուղարկեք խմբագրին հաղորդագրություն` նշելով տվյալ սխալը, այնուհետև սեղմելով Ctrl-Enter:

Լրահոս

Այսօր, 14:32 Երեկոյան ժամերին սպասվում են ամպրոպային բնույթի ինտենսիվ անձրևներ Այսօր, 14:28 Արդեն չորրորդ անգամ արտակարգ դրության երկրաձգումը բոլորիս համար պետք է ավելի մեծ զգոնության ազդակ լինի. Ավինյան Այսօր, 14:22 Մոսկվան պատրաստ է ցուցաբերել անհրաժեշտ աջակցություն՝ Հայաստանի և Ադրբեջանի սահմանին իրավիճակը կայունացնելու համար Այսօր, 14:16 Ադրբեջանական կողմի կորուստների և տարածաշրջանային հնարավոր լարվածության ողջ պատասխանատվությունը լիարժեք կրում է Ադրբեջանի իշխանությունը. ՀՀ փոխվարչապետ Այսօր, 14:15 ԵՄ-ում մտահոգված են Ադրբեջանի և Հայաստանի սահմանին տեղի ունեցած մարտերով Այսօր, 14:01 Աննա Հակոբյան. Ռազմական գործողությունները դադարեցնելու և դեպի խաղաղություն շարժվելու կոչ Այսօր, 13:59 10 տաղանդավոր երեխա դարձավ «Երաժշտություն հանուն ապագայի» հիմնադրամի կրթաթոշակառու Այսօր, 13:55 Կասֆալտապատվի «Հյուսիս-հարավ» մայրուղուց դեպի Պատարա տանող ավտոճանապարհը Այսօր, 13:50 «Մենք հավերժ ենք մեր լեռների պես, դուք հողմերի պես կկորչեք վայրագ»․ ԱԺ նախագահի գրառումը Այսօր, 13:44 Կառավարությունը կմշակի օրենսդրական փաթեթ. արտակարգ դրության սահմանափակումները կլինեն շատ ավելի թեթև Այսօր, 13:36 Վանաձորի 26-ամյա բնակչի նկատմամբ հայտարարվել է հետախուզում՝ համաքաղաքացու նկատմամբ սպանության փորձ կատարելու մեղադրանքով Այսօր, 13:30 Մարդու իրավունքների պաշտպանը Տավուշը գնդակոծելու հարցով միջանկյալ զեկույց է ուղարկել ՄԱԿ-ի Մարդու իրավունքների խորհրդին Այսօր, 13:25 Ռազմական գործողությունների դադարեցման օրվա, տեղանքի մասին որոշումներն այսուհետ կայացվելու են Երևանում, ժողովրդի վստահության քվեն ստացած իշխանության կողմից. պատգամավոր Այսօր, 13:17 Հուլիսի 14-ին գազամատակարարման ընդհատումներ կլինեն Երևանում, Գեղարքունիքի և Սյունիքի մարզերում Այսօր, 13:10 Քննություն է տարվում՝ պարզելու Եղեգնաձոր քաղաքում ոստիկանների նկատմամբ բռնություն գործադրելու դեպքի հանգամանքները Այսօր, 12:55 Իրականացվող գործողություններում պարտադիր ժամկետային ոչ մի զինծառայող ներգրավված չէ. Մովսես Հակոբյան (Armlur.am) Այսօր, 12:47 Ոստիկաններն ուժի գործադրմամբ բերման ենթարկեցին «Ադեկվադ»-ի ներկայացուցիչներին (Տեսանյութ) Այսօր, 12:41 Նորաշեն, Չկալովկա, Լճաշեն գյուղերի ջրամատակարարումը 24 ժամով կդադարեցվի Այսօր, 12:32 Ոստիկանությունը Խոր Վիրապի մոտից բերման է ենթարկել 32 անձի Այսօր, 12:30 Եթե ոստիկանները գնան իրավիճակի սրման, բացառված չէ, որ մենք նույնիսկ դիմադրություն ցույց կտանք. Արթուր Դանիելյան Այսօր, 12:22 Դադարեցնել անձանց հավաքներ անցկացնելու տոտալ սահմանափակումը և սահմանել հավաքներ անցկացնելու կանոններ. 3 կուսակցությունների հայտարարությունը Այսօր, 12:16 Արցախա-ադրբեջանական հակամարտ զորքերի շփման գծում իրադրությունը հիմնականում հանգիստ է եղել. ՊԲ Այսօր, 12:12 Նիժնի Նովգորոդում կործանվել է ԱՆ-2 ինքնաթիռ, մեկ մարդ զոհվել է (Տեսանյութ) Այսօր, 12:03 Լարված իրավիճակ՝ Արտաշատի ոստիկանության դիմաց (Տեսանյութ) Այսօր, 12:00 Հայոց մարտունակ և կայացած բանակը Հայաստանի և Արցախի ժողովուրդների անվտանգության հուսալի երաշխավորն է. Ծառուկյան Այսօր, 11:55 ՀԱՊԿ մշտական խորհուրդը արտակարգ նիստում կքննարկի հայ-ադրբեջանական սահմանին սրվող իրավիճակը Այսօր, 11:53 Wizz Air Abu Dhabi-ն Աբու Դաբի- Երևան-Աբու Դաբի երթուղով չվերթեր կիրականացնի Այսօր, 11:48 Ծայրահեղ ծանր ու ծանր պացիենտների թիվը 650 է, որից 43-ը միացված է թոքերի արհեստական օդափոխության սարքերին. նախարար Այսօր, 11:46 Aysor.am-ը ենթարկվում է DDoS հարձակման Այսօր, 11:39 Որևէ կասկած չկա, որ Զինված ուժերն ի վիճակի են և կպահպանեն ՀՀ սահմանների անձեռնմխելիությունը. Նիկոլ Փաշինյան (Տեսանյութ) Այսօր, 11:33 Բոլոր հրետակոծությունները թիրախավորվում են, դիպուկահար կրակով լռեցվում. հակառակորդն ունի զգալի կորուստներ. Դավիթ Տոնոյան Այսօր, 11:33 Որևէ սադրիչ գործողություն անպատասխան չի մնում, կոչ եմ անում անվերապահ զորակցություն հայտնել ՀՀ զինված ուժերին, զինվորներին, հրամանատարներին. ՀՀ վարչապետ (Տեսանյութ) Այսօր, 11:30 Հայաստանում արտակարգ դրության ժամկետը երկարաձգվեց մինչև օգոստոսի 12-ը Այսօր, 11:09 Անջեյ Դուդան հաղթում է Լեհաստանի նախագահի ընտրություններում Այսօր, 11:08 Ադրբեջանի ղեկավարությունը ոգևորվելել է՝ իր սանձարձակ հակահայկական վարքագիծը չի արժանանում միջազգային կառույցների համարժեք գնահատականին․ «Հայրենիք» Այսօր, 11:00 Հայաստանում մեկ օրում հաստատվել է կորոնավիրուսի 182 նոր դեպք, մահացել է 9 մարդ Այսօր, 10:51 Խոր Վիրապից մեկնարկող ակցիայից առաջ «ՎԵՏՕ» շարժման ղեկավար Նարեկ Մալյանը բերման ենթարկվեց (Տեսանյութ) Այսօր, 10:40 Մարտական ծառայություն իրականացնող 2 ոստիկան թեթև մարմնական վնասվածքներ է ստացել. ՊՆ Այսօր, 10:35 Ճապոնիայում ջրհեղեղի հետևանքով զոհերի թիվը հասել է 72-ի Այսօր, 10:21 Զոհրաբ Մնացականյանն ու Ստանիսլավ Զասը հեռախոսազրույց են ունեցել. Նախարարն ընդգծել է ՀԱՊԿ անդամ երկրի նկատմամբ նման գործողությունների անընդունելիությունը Այսօր, 10:08 ԱՀԿ-ն աշխարհում գրանցել է COVID-19-ի նոր ռեկորդ Այսօր, 10:00 «Մեր ուժերը մարտական են և պատրաստ ցանկացած գործողության` հակահարված տալու ադրբեջանական դիվերսիային». վստահեցրել է գեներալ Խաչատուրովը Այսօր, 09:30 Արցախցի կամավորականները պատրաստ են Տավուշի խրամատներում «թև ու թիկունք» դառնալու. Նախագահի խոսնակ Այսօր, 08:31 Առավոտյան հակառակորդը վերսկսել է հրետակոծել հայկական դիքերը. ՊՆ Այսօր, 03:00 Դավիթ Տոնոյանը հրահանգել է սադրանքների պարագայում արձագանքել ըստ անհրաժեշտության` ընդհուպ նոր բարենպաստ դիրքերի զբաղեցում. ՊՆ Այսօր, 01:46 ՀՀ արտաքին գործերի նախարարը, վարչապետի և պաշտպանության նախարարի հետ համակարգմամբ, մշտական կապի մեջ է ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի համանախագահների հետ Այսօր, 01:29 Հակառակորդը միայն մարդկային կորուստներ չի կրել. Արծրուն Հովհաննիսյան Այսօր, 01:16 Կրակոցները պարբերաբար տարբեր ինտենսիվությամբ շարունակվում են, հայկական զինված ուժերը կորուստներ չունեն. Շուշան Ստեփանյան Այսօր, 01:01 Կարևոր եմ համարում միջազգային համարժեք արձագանքը, այդ թվում ՀԱՊԿ-ի կողմից՝ ուղղված Ադրբեջանին. Լիլիթ Մակունց Այսօր, 00:55 Այս պահին դադարել են կրակոցները, Չինարիի և Մովսեսի բնակչությանը վտանգ չի սպառնում. Մովսես գյուղի քահանա (Տեսանյութ) Այսօր, 00:02 Արցախա-ադրբեջանական սահմանի ամբողջ երկայնքով հարաբերական հանգիստ է տիրում. Վահրամ Պողոսյան 12/07/2020 23:44 Ինչ անել սոցցանցերում, երբ սահմանին կրակում են (Տեսանյութ) 12/07/2020 23:31 Իշխանություններն ու ընդդիմադիր բոլոր ուժերը, վերջապես, պե՛տք է հասկանան ու դադարեն միմյանց հարվածելուց. Հայր Ասողիկ աբեղա Կարապետյան 12/07/2020 22:57 Ադրբեջանական կողմը վերսկսել է հրետակոծումը ՀՀ ԶՈւ նույն դիրքի ուղղությամբ 82 մմ ականանետից և տանկից 12/07/2020 20:36 Հույս ունեմ, որ Հայ առաքելական եկեղեցու հոգևոր դասը կհասկանա, որ Նիկոլ Փաշինյանի հետ չի կարելի պայմանավորվել. Միքայել Մինասյան (Տեսանյութ) 12/07/2020 17:54 Հայկական կողմի գործողության արդյունքում ադրբեջանցի երկու զինծառայող է զոհվել, հինգը՝ վիրավորվել 12/07/2020 17:09 Ադրբեջանի զինծառայողները ՀՀ պետական սահմանը խախտելու փորձ են կատարել, սակայն, կորուստներ կրելով, հետ շպրտվել. ՀՀ ՊՆ 12/07/2020 10:57 Հայաստանում մեկ օրում հաստատվել է կորոնավիրուսի 577 նոր դեպք, մահացել է 8 մարդ 11/07/2020 15:40 Ֆրանսիան ցավում է Սոֆիայի տաճարը մզկիթի վերածելու Թուրքիայի որոշման համար 11/07/2020 15:25 Կալիֆոռնիայում մինչև 8 հազար կալանավոր ազատ կարձակվի կորոնավիրուսի դեմ պայքարի շրջանակում 11/07/2020 15:05 Գյուղացին մենակ է մնացել բանկում ունեցած վարկերի և պարտքերի հետ. Էդմոն Մարուքյան (Տեսանյութ) 11/07/2020 14:54 «Հայրենիք» կուսակցության կենտրոնական գրասենյակում կայացել է Արցախյան հակամարտության կարգավորման ներկա միտումների վերաբերյալ փակ քննարկում 11/07/2020 14:49 Գերմանիայում մեկ օրում հայտնաբերվել է կորոնավիրուսի 378 նոր դեպք 11/07/2020 14:38 Հուլիսի 10-ին իրականացված արտակարգ ռեժիմով ծառայության ընթացքում հայտնաբերվել է իրավախախտման 3118 դեպք 11/07/2020 14:12 Նեղ խմբային նպատակներ հետապնդող իշխանությունն ապօրինաբար փոխեց Սահմանադրությունը, զավթեց ՍԴ-ն, յուրացրեց իշխանությունը. ԲՀԿ, ՀՅԴ և «Հայրենիք» կուսակցություններ 11/07/2020 13:59 «Թալիբանի» հարձակման հետևանքով Աֆղանստանի հարավ-արևմուտքում ոստիկան է սպանվել 11/07/2020 13:48 Ո՞ւր է Հայկ Մարությանը, համավարակի ընթացքում ինչո՞վ է Երևանի քաղաքապետարանն աջակցում երևանցիներին. ՀՅԴ Երևանի քաղաքային կոմիտե 11/07/2020 13:41 Այս շաբաթ հակառակորդը հրադադարի պահպանման ռեժիմը խախտել է ավելի քան 150 անգամ 11/07/2020 13:37 ԱՄՆ-ն մտադիր է բարձրացնել ֆրանսիական մի շարք ապրանքների մաքսատուրքերը 11/07/2020 13:21 Ավելի քան 20 մարդ է մահացել Նեպալում սողանքի հետևանքով 11/07/2020 13:05 Սորոսի գրասենյակի կողմից նպատակաուղղված ազգամիջյան թշնամանք հրահրելու փաստերով դիմելու ենք ԱԱԾ. Նարեկ Մալյան 11/07/2020 13:01 Վրաստանում մեկ օրում գրանցվել է կորոնավիրուսի 8 նոր դեպք 11/07/2020 12:52 Փրկարարները վերսկսել են քաղաքացու որոնողական աշխատանքները 11/07/2020 12:42 Օդի ջերմաստիճանը կնվազի 11/07/2020 12:36 Եգիպտոսում խեղդվող երեխային փրկելու փորձի ժամանակ 10 մարդ է ջրահեղձ եղել 11/07/2020 12:06 Արցախում կորոնավիրուսի նոր դեպք չի գրանցվել 11/07/2020 11:52 Սուրբ Սոֆիայի տաճարին մզկիթի կարգավիճակ վերադարձնելու որոշմամբ թուրքական իշխանությունները վերահաստատեցին քաղաքակրթությունների­ հանդեպ այլատյաց կեցվածքը. Արցախի նախագահ 11/07/2020 11:45 Ֆելիքս Ցոլակյանն աշխատանքային շրջայց է կատարել Տավուշի մարզում 11/07/2020 11:30 Հանրային հեռուստաընկերության եթերում ծաղրում ու պիտակավորում են անձանց. «Մեդիա պաշտպան» 11/07/2020 11:22 Վթար՝ Ալագյազ-Ապարան ավտոճանապարհին․ կա տուժած 11/07/2020 11:04 Հայաստանում մեկ օրում հաստատվել է կորոնավիրուսի 489 նոր դեպք, մահացել է 16 մարդ 11/07/2020 11:00 Աշխարհում կորոնավիրուսի զոհերի թիվը գերազանցել է 560 հազարը 11/07/2020 10:55 Վթար՝ Գրիգոր Հասրաթյան փողոցում․ կան տուժածներ 11/07/2020 10:40 Աղձք գյուղի ջրանցքը քաղաքացի է ընկել 11/07/2020 10:23 Պարետատունը խստացրել է Արցախ մուտք գործելու պայմանները (Տեսանյութ) 11/07/2020 10:21 «Ժողովուրդ». Հայտնի չէ, թե Առողջապահության նախարարությունը որքան գումար է ծախսել 11/07/2020 10:18 «Հրապարակ». «Լուսավոր Հայաստանը» որոշել է իր կորցրած մանդատի հարցով մինչև վերջ գնալ 11/07/2020 10:16 «Ժողովուրդ». Դատավորների ընդհանուր ժողովը կհայտնի ՍԴ անդամի իր թեկնածուի անունը 11/07/2020 10:14 «Հրապարակ». Կադրային փոխատեղումներ՝ ԿԳՄՍ նախարարությունում 11/07/2020 10:02 «Ժողովուրդ». Առաջիկայում ՀՀ արդարադատության նախարարի տեղակալներից մեկի հաստիքը թափուր կմնա 11/07/2020 09:46 «Հրապարակ». Իշխանություններն անչափ «զգայուն» են դարձել ատոմակայանին վերաբերող հարցադրումների նկատմամբ 10/07/2020 20:09 Վարչապետը Կարեն Վարդանյանի թաղման հանձնաժողով ստեղծելու որոշում է ստորագրել 10/07/2020 20:06 Կայծակի հարվածից հանդամասում 77-ամյա քաղաքացի է մահացել (Shamshyan.com) 10/07/2020 19:48 Հուլիսի 9-ին հայտնաբերվել է իրավախախտման 3490 դեպք 10/07/2020 19:41 Բուքմեյքերական գլխավոր գրասենյակում ռումբի վերաբերյալ ահազանգ է ստացվել 10/07/2020 19:08 ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ն կոչ է անում Թուրքիային չփոխել Սուրբ Սոֆիա տաճարի կարգավիճակը 10/07/2020 18:51 Դատավորների կոնվենցիոնալ իրավունքների խախտման փաստի արձանագրման հավանականությունը ՄԻԵԴ-ի կողմից բավականին բարձր է. Գոհար Մելոյան 10/07/2020 18:44 Աթենքում բողոքի ցույցերի ժամանակ ձերբակալվել է ինը մարդ 10/07/2020 18:35 Միացյալ Նահանգները շարունակում են հետաքրքրված լինել Հայաստանում ներդրումների իրականացմամբ. դեսպան 10/07/2020 18:25 ՌԴ դեսպանի հետ քննարկել ենք հայ-ռուսական հարաբերությունների զարգացմանն առնչվող հարցեր. Լիլիթ Մակունց

Տվյալ բաժնի վերջին նյութերը