Քրեական գործերի քննության գործընթացում նկատվում են իրավունքների ոտնահարման վտանգավոր միտումներ. Թաթոյան

11/08/2018 14:20

Քրեական գործերի քննության գործընթացում նկատվում են իրավունքների ոտնահարման վտանգավոր միտումներ. Թաթոյան


Վերջին ժամանակաշրջանի քրեական գործերի առնչությամբ ստեղծված իրավիճակի ուսումնասիրությունը վկայում է, որ նկատվում են մի շարք գործերին ներգրավված անձանց իրավունքների ոտնահարման վտանգավոր միտումներ, օրինական ուժի մեջ մտած դատական ակտի բացակայության պայմաններում նրանց մեղավորության՝ որպես հաստատված փաստի վերաբերյալ հասարակական ընկալումներ, այդ անձանց փաստաբանների մասնագիտական աշխատանքի վերաբերյալ հասարակական ոչ ճիշտ պատկերացումներ: Այս ամենին նպաստող գործոններից են նաև պաշտոնատար անձանց հայտարարությունները:

1. Հանցավորության դեմ պայքարն, իհարկե, պետության կարևորագույն հանձնառություն է: Այն կոչված է ապահովելու մարդու իրավունքներն ու ազատությունները հանցավոր ոտնձգություններից:
Այս հիմնարար խնդիրը, սակայն, նպատակին կարող է ծառայել բացառապես այն դեպքում, երբ պահպանվեն այդ գործընթացի իրավական բոլոր սկզբունքները: Դրանցից շեղումը չի կարող արդարացվել անգամ հանցավորության դեմ պայքարի իրավաչափ նպատակով:
2. Քրեական գործով ցանկացած ընթացակարգի անկյունաքարային պահանջ է անմեղության կանխավարկածի՝ որպես արդար դատաքննության իրավունքի կարևորագույն բաղադրիչի պահպանումը: Սա ենթադրում է, որ բոլոր մարմիններն ու պաշտոնատար անձինք պարտավոր են ձեռնպահ մնալ անձի մեղավորության մասին կանխակալ ու վաղաժամ գնահատականներից՝ դատարանի օրինական ուժի մեջ մտած դատական ակտի բացակայության պայմաններում:
Իրենց հայտարարություններում առանձնապես պետք է զգույշ լինեն այն անձինք, ովքեր զբաղեցնում են պետական պաշտոն, ում քաղաքացին ընկալում է պետության, հատկապես՝ հանցավորության դեմ պայքարի ոլորտի ներկայացուցիչ: Ընդ որում, որքան բարձր է անձի պաշտոնն ու ստանձնած պատասխանատվությունը, այնքան ավելի բարձր են պահանջները նրա վարքագծի ու խոսքի նկատմամբ:

3. Անթույլատրելի են նաև պետական մարմինների կողմից իրավական բովանդակությունից զուրկ և քրեական վարույթին առնչություն չունեցող այնպիսի ձևակերպումներն ու գնահատականները, որոնք կարող են հասարակության մոտ զգայական արձագանքներ առաջացնել կամ անմիջականորեն նպաստել դրանց ձևավորմանը:

4. Սրանք արդար դատաքննության իրավունքի կարևորագույն բաղադրիչի՝ անմեղության կանխավարկածի պահանջներն են: Դրանց չպահպանումը կարող է արժեզրկել հանցավորության դեմ պայքարի նպատակները և խաթարել արդարադատության ողջ գործընթացը:

5. Վերջին ժամանակաշրջանի քրեական գործերի հետ կապված ուսումնասիրությունները վկայում են, որ պաշտոնատար անձինք անում են հայտարարություններ ու տալիս գնահատականներ, որոնք ակնհայտորեն առաջացնում են անձի մեղավորության՝ որպես հաստատված փաստի վերաբերյալ հասարակական ընկալումներ այն պայմաններում, երբ առկա չէ օրինական ուժի  մեջ մտած դատական ակտ: Արդյունքում, առաջանում է հանրային բարձր ճնշում դատարանի նկատմամբ:

6. Սա այն գործոններից է, որ նպաստել է նաև փաստաբանների մասնագիտական աշխատանքի վերաբերյալ սխալ ընկալումների ձևավորմանը, սոցիալական մեդիայում փաստաբաններին ուղղված վիրավորական մեկնաբանություններին ու նույնիսկ սպառնալիքներին: Այսպիսի մեկնաբանություններ են արձանագրվել նաև իրավապաշտպան գործունեություն իրականացնող մի շարք անձանց կողմից:

Անհրաժեշտ է նկատի ունենալ, որ փաստաբանը ներկայացնում ու պաշտպանում է անձի, ում պետությունը կասկածում կամ մեղադրում է կոնկրետ, բայց ենթադրյալ հանցանքի կատարման մեջ։ Փաստաբանի առաքելությունն է այդ անձի համար քրեական վարույթի ընթացքում ապահովել որակյալ իրավաբանական օգնություն, իրավական պատշաճ պաշտպանություն մեղադրանքից։ Սա որևէ կերպ չի նշանակում, թե փաստաբանն արդարացնում է հանցագործությունները կամ ապահովում անպատժելիություն։ Փաստաբանի մասնագիտական գործունեությունն ուղղված է հնարավոր ապօրինի հետապնդումից կամ ապօրինի ազատազրկումից յուրաքանչյուրի պաշտպանությանը։

7. Դիտարկումը վկայում է, որ առկա են նման ընկալումների խորացման վտանգավոր միտումներ՝  առավել ևս հաշվի առնելով, որ ակնհայտորեն ավելացել է այն անձանց թիվը, ովքեր ընգրկված են սոցիալական ցանցերում քննարկումներին: Ընդ որում, զգալի թիվ են կազմում նաև առերևույթ կեղծ օգտատերերը, ում մեկնաբանություններն առանձնանում են ագրեսիվությամբ: Այս ամենն իր հերթին հանգեցրել է այլակարծության հանդեպ անհանդուրժողականության խորացման:

8. Միջազգային իրավաբանությունը, այդ թվում՝ Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի նախադեպային իրավունքը մեծ պատասխանատվություն է դնում պետությունների վրա նման իրավիճակ թույլ չտալու համար: Անգամ, եթե պետությունն ինքը չի նպաստել հասարակական կանխակալ ընկալումների ձևավորմանը, միևնույնն է՝ այդպիսի իրավիճակի դեպքում պարտավոր է համապատասխան մարմինների միջոցով գործադրել առավելագույն ջանքեր իրավիճակը մեղմելու համար:

Ի վերջո, պետք է հիշել, որ վերը նկարագրվածը կարող է դրվել քրեական գործին ներգրավված անձանց իրավունքների խախտումներ արձանագրելու հիմքում, ինչն իր հերթին կարող է հանգեցնել նաև քրեական հետապնդման ենթարկվող կամ ենթարկված անձի արդարացման:


Տեքստում սխալ կամ վրիպակ նկատելու դեպքում, ուղարկեք խմբագրին հաղորդագրություն` նշելով տվյալ սխալը, այնուհետև սեղմելով Ctrl-Enter:

Լրահոս

Այսօր, 17:23 Մոլդովական փողոցի շենքերից մեկի վերելակը պոկվել է. քաղաքացին հոսպիտալացվել է Այսօր, 16:16 Թուրքիան բացել է ԵՄ-ի հետ սահմանները փախստականների համար Այսօր, 16:06 Զբոսաշրջային գործակալներն ահազանգում են, որ կորոնավիրուսով պայմանավորված՝ զբոսաշրջիկները չեղարկում են մարտ-ապրիլ ամիսների համար այցերը Հայաստան Այսօր, 16:00 «Կինը հանուն զարգացման». կմեկնարկի «Հայաստան-Արցախ-Սփյուռք» համահայկական մրցանակաբաշխությունը Այսօր, 15:45 Պակիստանում գնացքի և ավտոբուսի բախման հետևանքով 20 մարդ է մահացել Այսօր, 15:31 Մարտի 1-ի երթն անթույլատրելի, անպատասխանատու արարք է, մեծ է հավանականությունը, որ արդեն վարակվածներ կարող են լինել. Հայկ Մարտիրոսյան Այսօր, 15:22 Թբիլիսի–Երևան չվերթների չեղարկումը կապված է բացառապես ավիաընկերությունների չվացուցակներում տեղի ունեցած փոփոխությունների հետ. դեսպանատուն Այսօր, 15:18 Համաձայնություն կա, նրանք պատրաստ են գալ դատարան. Լևոն Քոչարյանը՝ նախկին վարչապետների մասին (Տեսանյութ) Այսօր, 15:14 Եթե այդ օրը արտակարգ դրություն չհայտարարվեր, կունենայինք շատ ավելի մեծ թվով զոհեր. Աղվան Վարդանյան Այսօր, 15:00 Արտակարգ դրության հրամանագիրը հենվում էր Սահմանադրության մեջ նշված իրավական հիմքերին. Գրիգորյան (Տեսանյութ) Այսօր, 14:49 Ոստիկանը դուրս է եկել «վիլիսից», որպեսզի փախչի, մինչդեռ դաժան ծեծի է ենթարկվել ցուցարարների կողմից. Միկոյան (Տեսանյութ) Այսօր, 14:38 Կորոնավիրուսով պայմանավորված՝ Էդմոն Մարուքյանն առաջարկում է չեղարկել Երևան - Միլան չվերթները Այսօր, 14:26 Մարտի 1-ին առաջին շարքում կանգնած ոստիկանները զինված էին բացառապես պաշտպանական միջոցներով և մահակներով. Խուդոյան (Տեսանյութ) Այսօր, 14:22 Խորվաթիայի երկնքում երկնաքարի պայթյունը հայտնվել է տեսանյութում Այսօր, 14:11 Թբիլիսիից Երևան թռիչքը չեղարկվել է Այսօր, 14:06 Այս շաբաթ հայ դիրքապահների ուղղությամբ հակառակորդն արձակել է ավելի քան 800 կրակոց.ՊԲ Այսօր, 13:57 Գորգիսյան. Գյուղապետերին պարտադրում են ամեն ինչ անել, որ «Այո»-ն հաղթի. գործում են հին հանրապետական մեթոդները Այսօր, 13:50 Թուրքիան հայտարարել է սիրիացի 56 զինծառայողի ոչնչացնելու մասին (Տեսանյութ) Այսօր, 13:38 Ռոբերտ Քոչարյանի անմեղության կանխավարկածը խախտվել է ու շարունակվում է խախտվել. Օրբելյան (Տեսանյութ) Այսօր, 13:30 ԱՆ աշխատակազմի ղեկավարը «ՁԻԱՀ կանխարգելման հանրապետական կենտրոնի» աշխատակիցներին սպառնացել է քրեական հետապնդմամբ. Գևորգ Գրիգորյան Այսօր, 13:22 Կորոնավիրուսն Իտալիայում. Թոմ Քրուզին ուղարկել են կարանտին Այսօր, 13:13 Կանադայում կորոնավիրուս են հայտնաբերել Եգիպտոսից ժամանած տղամարդու մոտ Այսօր, 13:00 Դատախազն ասաց՝ «ոչ մեկը չի կարող վիճել, որ 2008-ին սահմանադրական կարգը տապալելը հանցագարծութուն չի եղել», ես կարող եմ. Օրբելյան Այսօր, 12:46 Ջալալ Հարությունյանը հանձնարարականներ է տվել համաբանակային նշանակության ընթացիկ ու առաջիկա անելիքների վերաբերյալ Այսօր, 12:37 «Մարտի 1»-ի գործ որպես էդպիսին գոյություն չունի. Արամ Օրբելյան (Տեսանյութ) Այսօր, 12:27 Թաիլանդում գրանցվել է կորոնավիրուսով վարակման նոր դեպք Այսօր, 12:14 Մարտի 1-ից կդադարեցվի համար 32 միկրոավտոբուսային երթուղու գործունեությունը Այսօր, 12:03 Ճապոնիայում կորոնավիրուսով վարակվածների թիվը հասել է 942-ի Այսօր, 11:50 Կորոնավիրուսով վարակված իրանցու հետ շփված անձանց Մոսկվայում հոսպիտալացրել են Այսօր, 11:37 Փարիզում անկարգությունների ժամանակ ձերբակալվածների թիվը հասել է 71-ի Այսօր, 11:25 ԱՄՆ-ում կորոնավիրուսով վարակվածների թիվը գերազանցել է 60-ը Այսօր, 11:14 «Վերնատուն» ակումբում քննարկվել են Արցախյան հիմնահարցի շուրջ տեղի ունեցող արդի զարգացումները Այսօր, 11:06 Չինաստանում կորոնավիրուսի զոհերի թիվը հասել է 2835-ի Այսօր, 10:58 Մարտի 1-ին՝ ժամը 18.00-ին, Ազատության հրապարակից շարժվում ենք երթով. Նիկոլ Փաշինյան (Տեսանյութ) Այսօր, 10:46 ՀՀ տարածքում կան փակ և դժվարանցանելի ավտոճանապարհներ Այսօր, 10:37 Մայր Աթոռ Սուրբ Էջմիածին է ժամանել Կ․ Պոլսի Հայոց նորընտիր Պատրիարք Սահակ արքեպիսկոպոս Մաշալյանը Այսօր, 10:29 «Հրապարակ». Այս գործն իրավաբանության հետ կապ չունի. փորձում են հնարավոր հնչեղ անուններ մտցնել քրգործի մեջ. Կոստանյան Այսօր, 10:24 «Փաստ». Ի պատասխան բողոքների Փաշինյանն ասել է, որ Ստեփան Մնացականյանի հետ ոչ մի խնդիր չկա, նա իր գործի պրոֆեսիոնալն է Այսօր, 10:20 «Ժողովուրդ». Արցախում լարվածություն չկա, այդ թվում՝ նախագահի թեկնածուների միջև Այսօր, 10:17 «Հրապարակ». Իշխող ուժը շարունակում է գաղտնի պահել նվիրատուների ցանկը Այսօր, 10:14 «Փաստ». Արսեն Թորոսյանը «ՁԻԱՀ-ի կանխարգելման կենտրոնի» տնօրեն է նշանակել Հարկայինի նախկին ծառայողին, որը որևէ կապ չունի առողջապահական համակարգի հետ Այսօր, 10:10 «168 Ժամ». Իշխանությունն ամեն ինչ արել է, որ թույլ չտա՝ մրցակցային ընդդիմադիր դաշտ ձևավորվի Այսօր, 10:07 «Հրապարակ». ՍԴ դատավորները իշխանության առաջարկներին հասկացրել են, որ չեն զիջելու Այսօր, 10:05 «Փաստ». Իշխանության ներսում առաջարկ կա բարձրացնել զորակոչային տարիքի շեմը Այսօր, 10:02 «Ժողովուրդ». Վճռաբեկ դատարանի լուծարման հարցը ճիշտ համարել չեմ կարող. Խունդկարյան Այսօր, 10:00 «Հրապարակ». Մարտի 1-ի դեպքերից նոր տեսանյութեր կան, որոնցում երևում է, թե ինչպես են ցուցարարները մարտական զենքով կրակում 28/02/2020 19:46 Հուշարձանագետ Սամվել Կարապետյանի հուղարկավորության կազմակերպման կառավարական հանձնաժողով է ստեղծվել 28/02/2020 19:15 Նավթի համաշխարհային գները նվազում են 28/02/2020 19:06 ԿԳՄՍ նախարարությունը հրաժարվել է ստեղծել հանձնաժողով` Սամվել Կարապետյանի հուղարկավորության արարողությունը կազմակերպելու համար. նա կոչումներ չունի 28/02/2020 19:05 Նյու Դելիում անկարգությունների հետևանքով մահացածների թիվը հասել է 42-ի 28/02/2020 18:55 Ուելսում գրանցվել է կորոնավիրուսի առաջին դեպքը 28/02/2020 18:44 Արմավիրի մարզպետարանի 2019թ․ պարգևավճարների ֆոնդը ավելի քան 120 մլն դրամ է. Բաբկեն Հարությունյան 28/02/2020 18:41 Բացահայտվել է պաշտոնատար անձի կողմից առանձնապես խոշոր չափերի դրամական միջոցների հափշտակման դեպք (Տեսանյութ) 28/02/2020 18:34 Դասական կապրիզի հետևանքով այսօր մի ողջ համակարգ է փլուզվում. Սոֆյա Հովսեփյան 28/02/2020 18:32 Պետք է շարունակենք հետևողական քայլերը ՀԱՊԿ արդյունավետության բարձրացման և ամրապնդման ուղղությամբ. ՀՀ վարչապետն ընդունել է Ստանիսլավ Զասին 28/02/2020 18:24 Պլանային ջրանջատում՝ Լոռու մարզում 28/02/2020 18:22 Փաշինյանի անչափահաս դուստրը դատի է տվել AntiFake.am-ի հիմնադրին 28/02/2020 17:47 Վարուժան Մկրտչյանի և Արմեն Թավադյանի վերաբերյալ քրգործով նախաքննությունն ավարտվել է. ՀՔԾ 28/02/2020 17:43 Զոհրաբ Մնացականյանն ու ՀԱՊԿ գլխավոր քարտուղար Ստանիսլավ Զասը քննարկել են համագործակցությունը (Տեսանյութ) 28/02/2020 17:38 Պուտինն ու Էրդողանը քննարկել են Իդլիբը 28/02/2020 17:28 Կառավարությունում քննարկվել են Հայաստանում կենսավառելիքի շուկայի զարգացման հնարավորությունները 28/02/2020 17:17 Հունաստանն ուժեղացրել է Թուրքիայի հետ սահմանի պաշտպանությունը 28/02/2020 17:09 Իսպանիայում կորոնավիրուսով վարակվածների թիվը հասել է 32-ի 28/02/2020 17:01 Զոհրաբ Մնացականյանը վրացական կողմին է ներկայացրել Լեռնային Ղարաբաղի խաղաղ կարգավորման գործընթացում ՀՀ սկզբունքային դիրքորոշումը 28/02/2020 16:48 Պատմամշակութային նշանակության շենքը վաճառվել է օֆշորային ընկերության․ ապօրինությունը բացահայտվել է (Տեսանյութ) 28/02/2020 16:32 ՊԵԿ-ը 2019-ին ընթացքում տնտեսվարողներին է վերադարձրել 162.5 միլիարդ դրամի ավելացված արժեքի հարկի գումար 28/02/2020 16:18 ՀԱԷԿ երկրորդ էներգաբլոկի շահագործման ժամկետը երկարացնելու ծրագրի շրջանակներում ՀԱԷԿ-ը շարունակում է համագործակցել «Ռոսատոմ»-ի հետ. Մովսես Վարդանյան 28/02/2020 16:13 Իսրայելում գրանցվել է կորոնավիրուսով վարակման նոր դեպք 28/02/2020 16:07 Հայաստանի պետական սիմֆոնիկ նվագախումբը ելույթներ կունենա Իսրայելում 28/02/2020 16:02 2026թ.-ից հետո ՀԱԷԿ-ի շահագործման ժամկետի երկարաձգումը Հայաստանում էներգետիկայի զարգացման հիմնական առաջնահերթությունն է 28/02/2020 15:54 Վրաստանում հայտնաբերվել է կորոնավիրուսով վարակման երկրորդ դեպքը 28/02/2020 15:41 Շարունակելով սահմանադրական իրավունքի տարրական դասընթացը. Գոռ Հովհաննիսյան 28/02/2020 15:36 Ինչ են թաքցրել դատախազությունը և քաղաքապետարանը Երևան համայնքին կատարված նվիրաբերությունների գործով ուսումնասիրության արդյունքից. Սամսոնյան 28/02/2020 15:30 Ադրբեջանում գրանցվել է կորոնավիրուսով վարակման առաջին դեպքը 28/02/2020 15:24 Սպասվում է առանց տեղումների եղանակ 28/02/2020 15:15 Կորոնավիրուսը հղի մորից կարող է փոխանցվել պտղին 28/02/2020 15:03 2008թ. կայացված մեղադրական դատավճիռները բեկանելու և դրանցով դատապարտված անձանց արդարացնելու բողոքներ են ներկայացվել Վերաքննիչ և Վճռաբեկ դատարաններ 28/02/2020 15:01 «Ականատես» դիտորդական առաքելությունը հայտնում է իր մտահոգությունը հանրաքվեի ֆինանսավորման թափանցիկության ու հաշվետվողականության առումով 28/02/2020 14:42 ՌԴ ՊՆ-ն պատմել է Իդլիբում թուրք զինվորականների մասնակցությամբ միջադեպի մասին 28/02/2020 14:40 Երևանի երեք ավագ դպրոցում մեկնարկում են կոդավորման արտալսարանային դասընթացներ 28/02/2020 14:32 ՀԾԿՀ-ն «Վեոլիա Ջուր» ընկերությանը տուգանեց 10 միլիոն դրամով 28/02/2020 14:19 Պարտապանի աշխատավարձից և դրան հավասարեցված վճարներից կարող է պահվել առավելագույնը 50 տոկոս. իրազեկում 28/02/2020 14:13 Վիվա-ՄՏՍ. Հիմքից ամրացված ու վերակառուցված տունը նաև ապաստարան ունի 28/02/2020 14:01 Մարտ ամիսը հանրապետության տարածքում կանխատեսվում է բազմամյա միջին արժեքից տաք. Գագիկ Սուրենյան 28/02/2020 13:55 ՀՊՏՀ ռեկտորի ժ/պ Դիանա Գալոյանի պաշտոնավարումն արհեստականորեն ձգձգելը բացահայտ հովանավորչությամբ է կատարվել. ՀՊՏՀ ուսանողներ 28/02/2020 13:47 Ամենայն Հայոց Հայրապետը աղոթք է բարձրացրել Սումգայիթում զոհվածների հոգիների հանգստության համար 28/02/2020 13:42 Գերմանիայում կտրուկ ավելացել է կորոնավիրուսով վարակվածների թիվը 28/02/2020 13:35 Ունենք գրեթե նախագահ, որը գրեթե միշտ անում է այն ինչ իրեն ասում է իշխանությունը. Էլինար Վարդանյան 28/02/2020 13:27 Մոնղոլիան հաստատել է նախագահին կարանտին տեղափոխելու մասին լուրերը 28/02/2020 13:20 ԱՄՆ-ն անհանգստացած է թուրք-սիրիական բախումներով 28/02/2020 13:13 Ենթադրում եմ, որ որոշ իրավապաշտպաններ ամեն զոհի դեպքով զբաղվելու համար փող են ստանում. Պաշտպանության փոխնախարար 28/02/2020 13:09 Ողջ պատասխանատվությունը առողջապահության նախարարության վրա. «ՁԻԱՀ-ի կանխարգելման կենտրոն»-ի 75 աշխատակիցները ազատման կոլեկտիվ դիմում են գրել 28/02/2020 13:04 Թուրքիայում հիմնական սոցիալական ցանցերը դադարել են աշխատել 28/02/2020 13:00 Սումգայիթի ջարդերի 32-րդ տարելիցի կապակցությամբ Բակո Սահակյանն այցելել է Ստեփանակերտի հուշահամալիր 28/02/2020 12:53 Արագացված ընթացակարգով զինծառայությունը Հայաստանի համար չէ. Գաբրիել Բալայան 28/02/2020 12:50 Պետք է շտկենք առկա բացթողումները, որոնք դժվար շտկվելիք խնդիրներ են. Անդրանիկ Քոչարյանը՝ բանակում ինքնասպանությունների մասին 28/02/2020 12:45 Բանակում պատահական դեպքեր չեն լինում, առկա են թերացումներ. Պաշտպանության փոխնախարար 28/02/2020 12:41 Նիգերիայում գրանցվել է կորոնավիրուսի առաջին դեպքը 28/02/2020 12:36 Բանակում պաշտոնանկությունները հետևություններից ընդամենը մեկն են. Գաբրիել Բալայան 28/02/2020 12:27 «Այո» լոգոյի իրական հեղինակները ստացան մեկական միլիոն դրամի հավաստագրերը (Տեսանյութ)

Տվյալ բաժնի վերջին նյութերը