Քրեական գործերի քննության գործընթացում նկատվում են իրավունքների ոտնահարման վտանգավոր միտումներ. Թաթոյան

11/08/2018 14:20

Քրեական գործերի քննության գործընթացում նկատվում են իրավունքների ոտնահարման վտանգավոր միտումներ. Թաթոյան


Վերջին ժամանակաշրջանի քրեական գործերի առնչությամբ ստեղծված իրավիճակի ուսումնասիրությունը վկայում է, որ նկատվում են մի շարք գործերին ներգրավված անձանց իրավունքների ոտնահարման վտանգավոր միտումներ, օրինական ուժի մեջ մտած դատական ակտի բացակայության պայմաններում նրանց մեղավորության՝ որպես հաստատված փաստի վերաբերյալ հասարակական ընկալումներ, այդ անձանց փաստաբանների մասնագիտական աշխատանքի վերաբերյալ հասարակական ոչ ճիշտ պատկերացումներ: Այս ամենին նպաստող գործոններից են նաև պաշտոնատար անձանց հայտարարությունները:

1. Հանցավորության դեմ պայքարն, իհարկե, պետության կարևորագույն հանձնառություն է: Այն կոչված է ապահովելու մարդու իրավունքներն ու ազատությունները հանցավոր ոտնձգություններից:
Այս հիմնարար խնդիրը, սակայն, նպատակին կարող է ծառայել բացառապես այն դեպքում, երբ պահպանվեն այդ գործընթացի իրավական բոլոր սկզբունքները: Դրանցից շեղումը չի կարող արդարացվել անգամ հանցավորության դեմ պայքարի իրավաչափ նպատակով:
2. Քրեական գործով ցանկացած ընթացակարգի անկյունաքարային պահանջ է անմեղության կանխավարկածի՝ որպես արդար դատաքննության իրավունքի կարևորագույն բաղադրիչի պահպանումը: Սա ենթադրում է, որ բոլոր մարմիններն ու պաշտոնատար անձինք պարտավոր են ձեռնպահ մնալ անձի մեղավորության մասին կանխակալ ու վաղաժամ գնահատականներից՝ դատարանի օրինական ուժի մեջ մտած դատական ակտի բացակայության պայմաններում:
Իրենց հայտարարություններում առանձնապես պետք է զգույշ լինեն այն անձինք, ովքեր զբաղեցնում են պետական պաշտոն, ում քաղաքացին ընկալում է պետության, հատկապես՝ հանցավորության դեմ պայքարի ոլորտի ներկայացուցիչ: Ընդ որում, որքան բարձր է անձի պաշտոնն ու ստանձնած պատասխանատվությունը, այնքան ավելի բարձր են պահանջները նրա վարքագծի ու խոսքի նկատմամբ:

3. Անթույլատրելի են նաև պետական մարմինների կողմից իրավական բովանդակությունից զուրկ և քրեական վարույթին առնչություն չունեցող այնպիսի ձևակերպումներն ու գնահատականները, որոնք կարող են հասարակության մոտ զգայական արձագանքներ առաջացնել կամ անմիջականորեն նպաստել դրանց ձևավորմանը:

4. Սրանք արդար դատաքննության իրավունքի կարևորագույն բաղադրիչի՝ անմեղության կանխավարկածի պահանջներն են: Դրանց չպահպանումը կարող է արժեզրկել հանցավորության դեմ պայքարի նպատակները և խաթարել արդարադատության ողջ գործընթացը:

5. Վերջին ժամանակաշրջանի քրեական գործերի հետ կապված ուսումնասիրությունները վկայում են, որ պաշտոնատար անձինք անում են հայտարարություններ ու տալիս գնահատականներ, որոնք ակնհայտորեն առաջացնում են անձի մեղավորության՝ որպես հաստատված փաստի վերաբերյալ հասարակական ընկալումներ այն պայմաններում, երբ առկա չէ օրինական ուժի  մեջ մտած դատական ակտ: Արդյունքում, առաջանում է հանրային բարձր ճնշում դատարանի նկատմամբ:

6. Սա այն գործոններից է, որ նպաստել է նաև փաստաբանների մասնագիտական աշխատանքի վերաբերյալ սխալ ընկալումների ձևավորմանը, սոցիալական մեդիայում փաստաբաններին ուղղված վիրավորական մեկնաբանություններին ու նույնիսկ սպառնալիքներին: Այսպիսի մեկնաբանություններ են արձանագրվել նաև իրավապաշտպան գործունեություն իրականացնող մի շարք անձանց կողմից:

Անհրաժեշտ է նկատի ունենալ, որ փաստաբանը ներկայացնում ու պաշտպանում է անձի, ում պետությունը կասկածում կամ մեղադրում է կոնկրետ, բայց ենթադրյալ հանցանքի կատարման մեջ։ Փաստաբանի առաքելությունն է այդ անձի համար քրեական վարույթի ընթացքում ապահովել որակյալ իրավաբանական օգնություն, իրավական պատշաճ պաշտպանություն մեղադրանքից։ Սա որևէ կերպ չի նշանակում, թե փաստաբանն արդարացնում է հանցագործությունները կամ ապահովում անպատժելիություն։ Փաստաբանի մասնագիտական գործունեությունն ուղղված է հնարավոր ապօրինի հետապնդումից կամ ապօրինի ազատազրկումից յուրաքանչյուրի պաշտպանությանը։

7. Դիտարկումը վկայում է, որ առկա են նման ընկալումների խորացման վտանգավոր միտումներ՝  առավել ևս հաշվի առնելով, որ ակնհայտորեն ավելացել է այն անձանց թիվը, ովքեր ընգրկված են սոցիալական ցանցերում քննարկումներին: Ընդ որում, զգալի թիվ են կազմում նաև առերևույթ կեղծ օգտատերերը, ում մեկնաբանություններն առանձնանում են ագրեսիվությամբ: Այս ամենն իր հերթին հանգեցրել է այլակարծության հանդեպ անհանդուրժողականության խորացման:

8. Միջազգային իրավաբանությունը, այդ թվում՝ Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի նախադեպային իրավունքը մեծ պատասխանատվություն է դնում պետությունների վրա նման իրավիճակ թույլ չտալու համար: Անգամ, եթե պետությունն ինքը չի նպաստել հասարակական կանխակալ ընկալումների ձևավորմանը, միևնույնն է՝ այդպիսի իրավիճակի դեպքում պարտավոր է համապատասխան մարմինների միջոցով գործադրել առավելագույն ջանքեր իրավիճակը մեղմելու համար:

Ի վերջո, պետք է հիշել, որ վերը նկարագրվածը կարող է դրվել քրեական գործին ներգրավված անձանց իրավունքների խախտումներ արձանագրելու հիմքում, ինչն իր հերթին կարող է հանգեցնել նաև քրեական հետապնդման ենթարկվող կամ ենթարկված անձի արդարացման:


Տեքստում սխալ կամ վրիպակ նկատելու դեպքում, ուղարկեք խմբագրին հաղորդագրություն` նշելով տվյալ սխալը, այնուհետև սեղմելով Ctrl-Enter:

Լրահոս

Այսօր, 17:29 Գնալով ավելի դժվար է դառնում նրանց «չկատոկելը». Տիգրան Ուլիխանյանն՝ ընդդիմադիր գործընկերների մասին Այսօր, 17:18 Վստահ եմ՝ Արցախում կայանալիք ընտրությունները կլինեն արդար և թափանցիկ. պատգամավոր Այսօր, 17:13 Ուզբեկստանի խորհրդարանը հաստատել է Արիպովին վարչապետի պաշտոնում Այսօր, 17:05 Հայաստանում իշխանափոխություն չի եղել, դրանում համոզվեցի հենց այսօր. Արսեն Բաբայան Այսօր, 16:57 Իմ կոմպետենտության մասով այստեղ մի մարդ կա, որ կարող է որոշում կայացնել. Դուք շատ փոքր մարդ եք. Սամսոնյանը՝ Ջուլհակյանին Այսօր, 16:50 Իրանը Boeing-ի սև արկղերի վերծանման համար ԱՄՆ-ից ու Ֆրանսիայից սարքավորում է խնդրել Այսօր, 16:37 Եթե վաղը քվեարկությունը տապալվեց, քաղաքական մեծ խնդիր եք ունենալու, չանեք նման բան. Էդմոն Մարուքյանը զգուշացրեց Այսօր, 16:31 Այս իշխանություններից կոռուպցիա չեք սպասելու, կոռուպցիայի մասին մոռացեք. Արման Եղոյան Այսօր, 16:26 Շարունակվել են վարչապետի աշխատակազմի 2020 թ. նախատեսվող ծրագրերի ու միջոցառումների վերաբերյալ քննարկումները Այսօր, 16:20 Տոմսկում հրդեհից Ուզբեկստանի տասը քաղաքացի է մահացել Այսօր, 16:16 Խնդրում եմ՝ իմ հեղինակության հետ ոչ մի ֆրակցիա չխաղա. Արարատ Միրզոյան Այսօր, 16:09 «5-րդ ալիքի» սեփականատեր Արմեն Թավադյանը կշարունակի մնալ կալանքի տակ Այսօր, 16:00 Չեմ կարծում, որ քաղաքապետարանում ինչ-որ մեկը կամազների սիրահար էր. Վիկտոր Ենգիբարյան Այսօր, 15:45 Սերժ Սարգսյանի նկատմամբ քրեադատավարական փաթեթավորմամբ իրականացվում է քաղաքական հետապնդում. Հայտարարություն Այսօր, 15:30 Թող մեկն իր բախտը փորձի ու մեզ անկարգություններով սպառնա. մենք ունենք ներքին զորքեր. Բադասյան Այսօր, 15:15 Ոստիկանության ծառայողների նկատմամբ բռնություն գործադրելու կասկածանքով երկու անձ ձերբակալվել է Այսօր, 15:04 «Լատենտ համակրություն, Համլետի հոր ուրվական». սրանք հիշելու դեպքում Աշոտյանը Գորգիսյանին խորհուրդ է տալիս զանգել իրեն Այսօր, 14:59 Հունվարի 23-ի երեկոյան ժամերին և հունվարի 24-ին սպասվում է ձյուն Այսօր, 14:49 Խախտումներով կատարված գնահատման հիման վրա իրականացված պետական գույքի օտարման հետևանքով պետությանը պատճառվել է մոտ 500 մլն դրամի վնաս Այսօր, 14:47 Չինաստանում նոր տիպի կորոնավիրուսից 4-րդ մարդն է մահացել Այսօր, 14:34 Ես ինձ գենետիկորեն անհամատեղելի եմ զգում պառլամենտում բռունցքներով հարցեր լուծող պատգամավորների հետ. Մխիթար Հայրապետյան Այսօր, 14:19 Իրանը հայտարարել է, որ ուկրաինական Boeing-ը խոցվել է երկու հրթիռով Այսօր, 14:13 Խորհրդարանը Գևորգ Պետրոսյանի նման պատգամավորների տեղը չէ. Ալեն Սիմոնյան Այսօր, 14:09 Պետք է ներողություն խնդրեք, պարոն Գորգիսյան, չանեք էլ տենց բան, չի կարելի. Վաղարշակ Հակոբյանը՝ գործընկերոջը Աշոտյանի հետ համեմատելու մասին Այսօր, 14:02 Աշխատանքի և սոցհարցերի նախարարությունը չապահովեց օրենքի պահանջի կատարումը. բարեփոխումների ժամկետները նորից հետաձգելու են Այսօր, 13:57 «Պարոն Աշոտյան, պարիկով եկե՞լ եք այստեղ». Գորգիսյանը՝ Սուրեն Գրիգորյանին (Տեսանյութ) Այսօր, 13:54 Ոնց նպատակահարմար եմ գտնում, այս ամբիոնից արտահայտվելու եմ, խորհուրդ եմ տալիս ինձ չընդհատել. Սուրեն Գրիգորյանը՝ Մանե Թանդիլյանին Այսօր, 13:49 Այնպիսի փոփոխություններ ենք նախաձեռնել, որոնք անպայման հանրաքվե են ենթադրելու. Բադասյան Այսօր, 13:44 Մսավաճառները փակել են Էջմիածին-Աշտարակ և Երևան-Սևան ավտոճանապարհը Այսօր, 13:38 Պաշտպանները միտումնավոր ձգձգում են դատական նիստերը. Մարտի 1-ի գործով մեղադրող դատախազ Այսօր, 13:31 Գազի գնի թանկացման համար վճարվելու է սպառողի գրպանից Այսօր, 13:27 Քոչարյանի և մյուսների գործով դատական նիստը կրկին հետաձգվեց Այսօր, 13:26 Դոնեցկում սպանվել է ԴԺՀ ՆԳՆ գնդի հրամանատարի տեղակալ Ալեքսեյ Կրիվուլյան Այսօր, 13:23 Յուրի Խաչատուրովի պաշտպանի նկատմամբ սանկցիա կիրառվեց Այսօր, 13:17 Ռոբերտ Քոչարյանի պաշտպանները բոյկոտել են դատական նիստը և չեն եկել դատարան Այսօր, 13:11 Եգիպտոսում հինգ մարդ է մահացել երեք մեքենաների մասնակցությամբ վթարի հետևանքով Այսօր, 13:05 Հրայր Թովմասյանի հասցեին սպառնալից մեկնաբանություն արած ոստիկանի գրառման կապակցությամբ ծառայողական քննությունը դեռ շարունակվում է Այսօր, 12:58 Բացահայտվել է Երևանում տեղի ունեցած դանակահարության դեպքը. մեղադրանք է առաջադրվել մեկ անձի Այսօր, 12:50 Քննչական կոմիտեի ներքին անվտանգության վարչությունում իրականացվում է նախնական ուսումնասիրություն Այսօր, 12:44 Տավարի մսի գներն աճել են Այսօր, 12:32 «Մեդիա Պաշտպան»-ը կոչ է անում լրատվականներին մնալ բարոյականության սահմաններում Այսօր, 12:25 Եթե ԲՀԿ-ին թվում է, որ այստեղ մենակ եմ, կաշկանդված եմ լինելու, սխալվում է. Արման Բաբաջանյան (Տեսանյութ) Այսօր, 12:22 Արդեն որերորդ անգամ Արման Բաբաջանյանը սադրում է. Արման Աբովյան Այսօր, 12:12 Բակո Սահակյանը մասնակցել է ՊԲ ռազմական խորհրդի նիստին Այսօր, 11:59 Ազգային ժողովը «ռազբորկի» տեղ չի. Գևորգ Պետրոսյան (Տեսանյութ) Այսօր, 11:57 ԱԺ նախագահը կարգապահական միջոց կիրառեց ԲՀԿ որոշ պատգամավորների նկատմամբ՝ զրկելով նրանց նիստի մասնակցությունից Այսօր, 11:53 Հայաստանյան եպիսկոպոսաց ժողով՝ Մայր Աթոռ Սուրբ Էջմիածնում Այսօր, 11:46 «Չափդ ճանաչի, արա». վիճաբանություն՝ պատգամավորների միջև (Տեսանյութ) Այսօր, 11:40 Հույս ունեմ՝ «Բարգավաճ Հայաստան»-ի անունից ինչ-որ մեկը պետք է ներողություն խնդրի իրենց գործընկերոջ խայտառակ կոչի համար. Բաբաջանյան Այսօր, 11:34 ՀՀ գերատեսչությունների ղեկավարների խորհրդականի պաշտոն զբաղեցնելու համար սահմանված տարիքային ցենզն իջեցվեց Այսօր, 11:28 «Գողական» բառի հետ էլի երեք տառով բաղկացած հասկացություն կա, լավ կլինի նաև դրան անդրադառնաք. Գևորգ Պետրոսյանը՝ նախարարին Այսօր, 11:20 Ներառել ենք հանրամատչելի «օրենքով գող» և «քրեական հեղինակություն» հասկացությունները. նախարար Այսօր, 11:14 Սրանք մարդ չեն. պաշտոնը պահելու համար պատրաստ են զոհաբերել ցանկացածին, քայլելով անցնել սրբության վրայով և ուրանալով բոլորին. Միքայել Մինասյան Այսօր, 11:06 ՀՀ տարածքում կան դժվարանցանելի ավտոճանապարհներ. վարորդներին խորհուրդ է տրվում երթևեկել բացառապես ձմեռային անվադողերով Այսօր, 10:57 Ոստիկանությանը կթույլատրվի հեռախոսային խոսակցությունների վերահսկում իրականացնել Այսօր, 10:51 Պետհամարանիշներից մեկի բացակայության դեպքում սահմանել 20 հազար դրամ տուգանք՝ չհանելով երկու բալը. ԲՀԿ-ն առաջարկ ունի Այսօր, 10:44 Արցախի համապետական ընտրությունները՝ մարտի 31-ին Այսօր, 10:36 Փողոցներ փակելն այլևս նոր իրականության մեջ չի տեղավորվում. Գարիկ Սարգսյան Այսօր, 10:35 «Հելանք կանգնանք Փաշինյանի կողքին, որ հին կառավարության ծրագրերը չգա մեյդան». Մխչյանցիները ակցիայի են դուրս եկել Այսօր, 10:19 Միակողմանի քննությունը չի բացահայտելու մարտի 1-ի ողջ ճշմարտությունը. Էլինար Վարդանյան Այսօր, 10:16 Մի քանի հարյուր անասնապահ որոշ ավտոճանապարհներ են փակել Այսօր, 10:13 «Ժողովուրդ». Սպանդանոցներ կան, որոնք հրաժարվում են խոզի մորթ կազմակերպել Այսօր, 10:10 «Փաստ». «Իմ քայլը» խմբակցությունը ամբողջության մեջ պահել, կարծես թե, չի ստացվի Այսօր, 10:07 «Հրապարակ». Հիմա էլ Լիլիթ Մակունցն է խմբագրում ասածները Այսօր, 10:03 «Իրատես». Գեորգի Կուտոյանի ողբերգական մահը մեր հանրության հոգեբանության ախտերն ավելի ցցուն դարձրեց Այսօր, 09:58 «Ժողովուրդ». ԱԺ հանձնաժողովը կհանդիպի Արսեն Թորոսյանին և պարզաբանումներ կպահանջի Այսօր, 09:54 «Փաստ». Մսավաճառների բողոքողների հռետորաբանությունը գնալով կոշտանում է Այսօր, 09:49 «Հրապարակ». Ինքնասպանություն գործող անձն ինքնասպանությունից առաջ որ կրակոցներ արձակի, փոքր-ինչ խնդրահարույց է. Սերգեյ Ատոմյան Այսօր, 09:44 «Իրատես». Իշխանություններն ամենևին չեն ուզում, որ մարտի 1-ի գործը բացահայտվի Այսօր, 09:40 «Փաստ». Տնտեսական առումով բարդ տարի է լինելու Այսօր, 09:35 «Հրապարակ». Էդուարդ Աղաջանյանը «Ցիտադելի» շենքում վերաբացել է նախկինում գործող իր ակումբը 20/01/2020 22:29 Գյուղացին չի տուժում. Գեորգի Ավետիսյանը՝ անասնապահների բողոքի ակցիայի մասին 20/01/2020 20:37 Արթուր Վանեցյանը պետական հեղաշրջում չի պլանավորել. ԱԱԾ 20/01/2020 20:10 Գազի գնի բարձրացումից շատ մեծ ողբերգություն սարքել չի կարելի. Բաբկեն Թունյան 20/01/2020 19:31 Ozon-ն աշխատանքից ազատելու է առաքիչների մեծ մասին 20/01/2020 19:22 Անցած մեկ օրում Սիրիա է վերադարձել ավելի քան 900 փախստական 20/01/2020 19:13 Արքայազն Հարրին տխրել է, որ թագավորական պարտականություններից զրկվել է 20/01/2020 19:01 Պեկինի հիվանդանոցում խոհանոցային դանակով զինված տղամարդը հարձակվել է մարդկանց վրա 20/01/2020 18:56 Անասնապահների ակցիայի պահին 5 ավտոբուս ոստիկան էր բերվել կառավարության շենքի մոտ 20/01/2020 18:44 Շոյգուն հորդորում է ամրապնդել ՀԱՊԿ-ի ներուժը 20/01/2020 18:40 Վայոց Ձորի բնակչին մեղադրանք է առաջադրվել՝ անձանց մասին արատավորող տեղեկություններ հրապարակելու սպառնալիքով շորթում կատարելու համար 20/01/2020 18:35 Զարիֆը սպառնում է Եվրոպային դուրս գալ Միջուկային զենքի չտարածման մասին պայմանագրից 20/01/2020 18:24 ԱԺ-ն քննարկում է ոստիկանության կողմից հեռախոսային խոսակցությունների վերահսկումը թույլատրելի դարձնելը. կառավարությունը դեմ է 20/01/2020 18:18 2020 թվականին սպառողի համար գազի գնի հարցը դեռևս անորոշ է 20/01/2020 18:15 Չինաստանում հանգստյան օրերին գրանցվել է թոքաբորբի ավելի քան 130 նոր դեպք 20/01/2020 18:12 Ստեղծվել է աշխատանքային խումբ՝ Եղվարդի «Նաիրի» ԲԿ-ի ծննդօգնության բաժանմունքի վերազինման և հիմնանորոգման նպատակով 20/01/2020 17:43 Բացահայտվել է թմրամիջոցների ապօրինի ներկրման կայուն ուղու գործունեության դեպք. ԱԱԾ 20/01/2020 17:39 Հիմա կասեն՝ «մտավորականներիս վիրավորեց», լավ եմ անում, չէր կարելի այդքան իջեցնել պետական մրցանակի սանդղակը. Զոհրաբյան 20/01/2020 17:31 Դանակահարություն՝ Սարի Թաղում. մեղադրանք է առաջադրվել նույն թաղամասի՝ 47-ամյա բնակչին 20/01/2020 17:25 Մեծ Բրիտանիայի դեսպանությունը չի մեկնաբանում Արմեն Սարգսյանի քաղաքացիության հարցը 20/01/2020 17:13 Ի՞նչ մեխանիզմներ պետք է կիրառել, որ կառավարող ուժի սուբյեկտիվ մոտեցումենրն ու ճաշակը չպարտադրվեն. Լուսինե Բադալյանը՝ պետական մրցանակի շնորհման մասին 20/01/2020 17:07 Տիգրան Խաչատրյանը Բեռլինում մասնակցել է պարենի և գյուղատնտեսության գլոբալ ֆորումին 20/01/2020 16:48 Հայաստան է ժամանում Նիդերլանդների Թագավորության արտաքին գործերի նախարարը 20/01/2020 16:28 2020թ. Հայաստանին վաճառվող գազի գինը չի փոփոխվի. ՀՀ կառավարություն 20/01/2020 16:18 Ինդոնեզիայում առնվազն ինը մարդ է զոհվել կամրջի փլուզվելու հետևանքով 20/01/2020 16:09 Կանզաս Սիթիում հրաձգության հետևանքով երկու մարդ է մահացել 20/01/2020 15:54 Զելենսկին հայտարարել է Պուտինի հետ երկխոսություն սկսելու մասին 20/01/2020 15:35 Նավթի գներն աճում են 20/01/2020 15:26 Մեր քաղաքացիներն ունեն իրավունք օգտվել մսամթերքից, որը սերտիֆիկացված է. այս փոփոխությունները պիտի անենք. Ենգիբարյանը՝ սպանդանոցների մասին 20/01/2020 15:15 Պուտինը փոխել է ՌԴ գլխավոր դատախազին

Տվյալ բաժնի վերջին նյութերը