Լևոն Տեր-Պետրոսյանը, Ռոբերտ Քոչարյանը և Սերժ Սարգսյանը ինձ համար հերոսներ են. Միքայել Մինասյան

09/08/2019 13:17

Լևոն Տեր-Պետրոսյանը, Ռոբերտ Քոչարյանը և Սերժ Սարգսյանը ինձ համար հերոսներ են. Միքայել Մինասյան


Ջորջ Մարտինն իր «Գահերի խաղը» գրքում գրել է. «Շատերին մոռացել են։ Շատերն արժանի են մոռացության։ Բայց հերոսներին կհիշեն միշտ։ Արժանիներին։ Լավագույններին և վատագույններին։ Եվ մի քանիսին, որոնք երկուսից էլ էին»։

Ուզենք, թե չուզենք, ցանկացած երկրի պատմություն հենց հերոսների պատմություն է։ Հանում ես հերոսներին, դառնում է անդեմ շարադրանք։ Այդ պատճառով մեր հանրային օրակարգի ամենամեծ վտանգը անխնա վերաբերմունքն է վերջին 30 տարիների մեր հերոսների նկատմամբ։ Նրանց նկատմամբ, կարծես, չհայտարարված «վհուկների որս» է, նման գրառում է կատարել Facebook-յան իր էջում Սուրբ Աթոռում ՀՀ նախկին դեսպան Միքայել Մինասյանը:

«Դրա վառ օրինակներից է բրիտանական BBC-ի հոդվածը Մարտի 1-ի մասին։ Եթե կա դրանից տպավորություն, ապա այն մեկն է. Արցախի ականավոր զինվորական, գեներալ-մայոր Սամվել Կարապետյանի թիրախավորումը և հիպոթետիկ կապը նրա ու զոհերի միջև։ Հոդվածն իր բովանդակությամբ վաղը մոռացված անցյալ կդառնա, բայց վերք կթողնի մեկ բան. հոդվածը թիրախավորում էր մեր հերոսին։ Սամվել Կարապետյանը հերոս է:

Սքոթ Ֆիցժերալդն ասում էր` ցույց տվեք հերոսին, և ես կգրեմ նրա մասին ողբերգություն։ Ես չգիտեմ, դա մեր հավաքական ողբերգությունն է, թե առանձին վերցրած, օրինակ, գեներալ Մանվելի, ով այսօր ամբաստանյալի աթոռին է։ Նա, Մոնթեն և շատերը միասին ազատագրեցին Արցախը։ Ցավոք Մոնթեն զոհվեց, զոհվեց ու մնաց հերոս։ Մանվելը կա ու իր իրական մեղքերը քավելու հնարավորության փոխարեն անազատության մեջ է «տուշոնկա» կոչվող խեղկատակությամբ:

Ապրիլյան հաղթանակը կերտած տղերքը հերոսներ են: Բոլորը: Թե՛ Արցախյան հերոսամարտում, թե՛ ապրիլյան պատերազմում ընկած տղերքը հավերժ կմնան հերոս, մինչդեռ ողջերն այսօր ամբաստանյալ են կամ պոտենցիալ ամբաստանյալ:

Հերոսներն այդպես են։ Հակասական։ Միշտ է այդպես եղել։ Ու այդպես էլ կլինի։ Այլ հարց է, թե ինչպես պետք է վերաբերվենք նրանց։ Որպեսզի քաղաքական համատեքստից դուրս գանք, բայց հասկանանք խնդիրը, վերցնենք, օրինակ, Ռուբեն Հախվերդյանին։ Նա մեր ժամանակների աստղերից է` տաղանդավոր երևանցի, բազմաթիվ սիրված երգերի հեղինակ։ Բայց Հախվերդյանը միշտ աչքի է ընկել ամենաանհեթեթ հայտարարություններով ու խայտառակ հարցազրույցներով։ Արդյոք դրանից փոխվե՞լ է նրա կարգավիճակը կամ նրա նկատմամբ մեր վերաբերմունքը։ Ոչ։ Հիմա նույնը պատերազմի և երկրի հերոսների մասին է։

Անկախ բազմաթիվ բացթողումների և սխալների նկատմամբ մեր վերաբերմունքից` Հայաստանի, Արցախի և համայն հայության շրջանում չպետք է իրերն իրենց անուններով անվանելու բարդույթներ լինեն: Չի կարելի բարդույթավորվել և Լևոն Տեր-Պետորսյանին չանվանել հերոս: Որովհետև նախագահ Տեր-Պետրոսյանը Հայաստանի ղեկավարն է եղել մեր պետության և ժողովրդի համար օրհասական ժամանակներում, լինել-չլինելու երկընտրանքի ժամանակներում: Եվ, որպես ալեկոծված ծովում հայտնված նավի նավապետ` նա և իր թիմը կարողացան նավը բարեհաջող նավահանգիստ հասցնել: Չի կարելի բարդույթավորվել ու Ռոբերտ Քոչարյանին չանվանել հերոս: Որովհետև նախագահ Քոչարյանը ղեկավարել է Արցախը հանրապետության երկունքի պահին, իսկ հետո ղեկավարել է Հայաստանի Հանրապետությունն ու անառարկելի առաջընթաց ապահովել հայկական երկու պետությունների համար` քայլ առ քայլ ցեմենտելով պետականաշինության մեր նավը: Չի կարելի բարդույթավորվել և Սերժ Սարգսյանին չանվանել հերոս: Որովհետև իր կյանքի ավելի քան 30 տարիների ամեն օրը պետականությանն ու անվտանգությանը նվիրած նախագահ Սարգսյանի առաջնորդությամբ Հայաստանը դիմագրավեց հնարավոր գրեթե բոլոր տիպի մարտահրավերները, նա արտաքին ու ներքին հավասարակշռության ապահովման նշաձող դրեց, բացեց երկիրն ու քչերի համար հասկանալի թևեր տվեց Հայաստանին, որ դեռ թռիչք պիտի ապահովեն:
Լևոն Տեր-Պետրոսյանը, Ռոբերտ Քոչարյանը և Սերժ Սարգսյանը ինձ համար հերոսներ են` չնայած սխալներին, որ գործել են երեքն էլ: Ու նրանք այսօր էլ դեռ վճռորոշ ասելիք ունեն:

Անխոս հերոսներ են Վազգեն Մանուկյանը, Բակո Սահակյանը, Արկադի Ղուկասյանը և Պարգև Սրբազանը, ովքեր պատերազմում և հետպատերազմյան շրջանում պատմություն են կերտել:

Հերոսներ են Արկադի Տեր-Թադևոսյանը, Արշավիր Ղարամյանը, Լևոն Մնացականյանը, Վիտալի Բալասանյանը, Սեյրան Օհանյանը, Մովսես Հակոբյանը, Սամվել Բաբայանը, Յուրի Խաչատուրովը, Միքայել Հարությունյանը, Արթուր Աղաբեկյանը, Մանվել Գրիգորյանը, Սեյրան Սարոյանը, Սասուն Միքայելյանը, Ժորա Գասպարյանը, մյուսները` չնայած երեկ կամ այսօր կամ վաղը գործած կամ հնարավոր գործելիք նրանց սխալներին։

Չի կարելի ու չպետք է ապրել` «անցյալ չկա, կա միայն ներկա» թեզով։ Անցյալը կա, որում կան և՛ հաղթանակներ, և՛ սխալներ, բայց պետք է գնալ դեպի ապագա։ Հերոսներին պետք է ճանաչել, գնահատել ու հարկ եղած դեպքում պատասխանատվության կանչել սխալների համար։ Բայց չհեղինակազրկել ու չոչնչացնել։ Չզրկել երկիրն իր հիմքից։ Մեր հենման կետը, մեր ճակատագիր կերտողները հերոսներն են։ Նրանց հետ գուցե դժվար է, բայց առանց նրանց անհնար է։

Հերոսները նաև ողջերի մեջ են։ Պիտի համարձակություն ունենանք տեսնելու այն, ինչ հետո պատմությունն է արձանագրելու։ Իսկ թշնամինե՞ր՝ որքա՜ն ուզենք։ Միայն, թե սահմանից այն կողմ։ Հայաստանում մենք չպետք է թշնամի ունենանք: Ու չենք ունենալու:

Ոչ ոք անիմաստ չի ընկել մարտում և ոչ ոք անիմաստ չի ապրում այսօր: Ատելության վրա հնարավոր չէ սխրանքներ ու հեղափոխական փոփոխություններ կատարելու ունակ հասարակություն ունենալ։ Լավ ու անվտանգ ապրելու իրավունքը կարելի է վաստակել միայն համերաշխության մթնոլորտում: Եվ դա հնարավոր է»,- գրել է նա:


Տեքստում սխալ կամ վրիպակ նկատելու դեպքում, ուղարկեք խմբագրին հաղորդագրություն` նշելով տվյալ սխալը, այնուհետև սեղմելով Ctrl-Enter:

Լրահոս

15/09/2019 22:54 Արկադի Ղուկասյանը ցավակցական հեռագիր է հղել Արամ Ա Կաթողիկոսին՝ մոր՝ Լուսին Քեշիշյանի մահվան կապակցությամբ 15/09/2019 18:28 Վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը ցավակցական հեռագիր է հղել Մեծի Տանն Կիլիկիո Կաթողիկոս Արամ Ա-ին՝ մոր մահվան կապակցությամբ 15/09/2019 13:10 Շուշիի Սուրբ Ղազանչեցոց եկեղեցում մեկնարկել է Ապրիլան պատերազմի զոհերի երեխաների և հարացազատների մկրտությունը 14/09/2019 18:37 2.8 մագնիտուդով երկրաշարժ է տեղի ունեցել Բավրա գյուղից 12 կմ արևելք 14/09/2019 17:43 Հենրիկ Նավասարդյանն ազատվել է Երևանի քաղաքապետարանի տրանսպորտի վարչության պետի պաշտոնից 14/09/2019 15:06 Ամեն ինչ այնքան պարզ է. խախտվել է Ռոբերտ Քոչարյանի ՀՀ սահամանդրության 27 հոդվածով սհամանված անձնական ազատության իրավունքը. Սեդրակ Ասատրյան 14/09/2019 15:00 Միշտ եմ ասել, որ նա ցնցող խաղացող է. մենք նույն նավի մեջ ենք. Զիդանը՝ Բեյլի մասին 14/09/2019 14:59 Ցավում ենք այն լրագրողների համար, որոնք նպատակադրված կերպով վնաս են հասցնում Հայ Առաքելական Եկեղեցուն. Մայր Աթոռն անդրադարձել է ԲիԲիՍի գործակալության հրապարակմանը 14/09/2019 14:53 Տինտինը վաճառվելու է աճուրդում (տեսանյութ) 14/09/2019 14:43 Մավրիկիոսում անցկացվել է քայթսերֆինգի առաջնություն (տեսանյութ) 14/09/2019 14:37 Թրամփը երկարաձգել է Կուբայի նկատմամբ առևտրային էմբարգոն 14/09/2019 14:25 Ժան-Մարի Լե Պենին մեղադրել են պետական միջոցների հափշտակության համար 14/09/2019 14:14 Սաուդյան Արաբիայի այրվում է նավթային խոշորագույն ընկերությունը 14/09/2019 14:05 Քաղաքապետարանի կողմից քանդված շինության սեփականատերը հաղթել է դատարանում. Ի՞նչ միջոցներով է հատուցվելու վնասը 14/09/2019 13:54 Սնոուդենը հայտնել է Ռուսաստանում գաղտնի ամուսնանալու մասին 14/09/2019 13:41 7 օր առաջնագծում. հակառակորդը հրադադարի պահպանման ռեժիմը խախտել է ավելի քան 95 անգամ 14/09/2019 13:32 6-րդ հարկից ընկած 2.5 տարեկան տղայի մոտ դրական տեղաշարժ կա 14/09/2019 13:23 «Ես հասկացա՝ ինչու է Երևանը խեղդվում աղբի մեջ». Լապշինն անդրադարձել է Երևանի աղբահանության խնդրին (լուսանկար) 14/09/2019 13:15 ԱՄՆ-ն մտադիր է Հունաստանի հյուսիսում նավահանգիստ ձեռք բերել 14/09/2019 13:03 Շաբաթվա կարևոր իրադարձություններն՝ ամփոփ 14/09/2019 12:56 «Աստված մեզ նվեր է տվել Մանսուրյանին և նրա միջոցով՝ իր աստվածային երաժշտությունը». Գյումրիում ամփոփվել է «Մանսուրյան-80» համերգաշարը 14/09/2019 12:47 Հայաստանի պետական սիմֆոնիկ նվագախումբը ելույթ կունենա Դուբայի օպերային թատրոնում 14/09/2019 12:34 Ամենայն Հայոց Կաթողիկոսն ընդունել է վարդապետական աստիճանի արժանացած եկեղեցականներին 14/09/2019 12:25 ԱՄՆ-ն չի ավելացնի իր զինվորականների թիվը Սիրիայում՝ Թուրքիայի հետ պարեկության համար 14/09/2019 12:13 ՃՏՊ Ապարան-Ստեփանավան ավտոճանապարհին. կան տուժածներ 14/09/2019 12:02 Փաշինյանը շնորհավորել է Մեդվեդևին՝ ծննդյան օրվա կապակցությամբ 14/09/2019 11:54 Ծայրահեղ աղքատ ընտանիքներին աջակցություն տրամադրելու հարցը կլուծվի. Զարուհի Բաթոյան 14/09/2019 11:41 Հայտնի է, թե ով է փոխարինելու Բոլթոնին 14/09/2019 11:34 «Սեքյուրիթի դրիմ» ընկերության հիմնադիր Ալեքսան Զաքարյանը 20 միլիոն դրամ գրավի դիմաց ազատ է արձակվել 14/09/2019 11:25 Երևանում և մարզերի մեծ մասում երկուշաբթի լույս չի լինի 14/09/2019 11:13 Բակո Սահակյանն ընդունել է Երևանի պետական բժշկական համալսարանի պատվիրակությանը 14/09/2019 11:06 Տարադրամի փոխարժեքը հայաստանյան բանկերում 14/09/2019 10:52 Նոր Նորքում 33-ամյա տղամարդը ինքնասպանություն է գործել 14/09/2019 10:45 Հրդեհ Մեծավանում. այրվել է 600 հակ անասնակեր 14/09/2019 10:34 «Ժողովուրդ». «Իմ քայլ»-ում քննարկվում է Իգիթյանին խմակցության ներսում և ԵԽԽՎ հայկական պատվիրակության կազմում այլ պատգամավորով փոխելու հարցը 14/09/2019 10:27 «Փաստ». Փաշինյանը մտավախություն ունի, որ Էդգար Առաքելյանի նման հնարավոր է նոր անակնկալներ լինեն 14/09/2019 10:21 «Հրապարակ». Հերթը հասավ Երեվանի փոխքաղաքապետին 14/09/2019 10:18 «Ժամանակ». Մեղադրանք է առաջադրվել Ալեն Սիմոնյանի մերձավոր շրջապատի ներկայացուցիչներին 14/09/2019 10:13 «Ժողովուրդ». ԱԺ-ում որոշվում էր, թե որն է գործ տալը, որը ոչ, իսկ նախագիծը՝ անբարոյակա՞ն 14/09/2019 10:06 «Հրապարակ». ՀՀՇ-ական շրջանի պետական բարձր պաշտոնյաներից մեկն ուշագրավ պատմություն է պատմել 14/09/2019 10:00 «Ժամանակ». Ինչո՞ւ է ավելացվում ձմեռային զորակոչի ժամկետը 14/09/2019 09:55 «Փաստ». Վերջին մի քանի ամիսների ընթացքում իշխանություններն իրենց թիմակիցների միջոցով կայքեր են բացել 14/09/2019 09:48 «Ժողովուրդ». Ի՞նչ է ներկայացրել Վահագն Մուրադյանը Գլխավոր դատախազին ուղղված նամակում 14/09/2019 09:44 «Հրապարակ». Փաշինյանը կհասցնի՞ Լոսանջելեսյան միտինգին մասնակցելուց հետո մասնակցել ՀՀ անկախության տոնակատարություններին 14/09/2019 09:32 Գրանցվել է խոտածածկ տարածքներում բռնկված 13 հրդեհ 13/09/2019 22:49 Հրապարակվել են ՍԴ դատավորներ Դիլանյանի և Թոխյանի հատուկ կարծիքները ՀՀ երկրորդ նախագահ Ռոբերտ Քոչարյանի դիմումի հիման վրա 13/09/2019 20:42 «Բորուսիան» Հերեյրայի հետ պայմանավորվել է նոր պայմանագրի շուրջ 13/09/2019 20:34 Սուզվել մեկ շնչով (Տեսանյութ) 13/09/2019 20:23 Իսպանիայում մոլեգնող ցիկլոնի զոհերի թիվն աճել է 13/09/2019 20:13 Ֆիլիպինների նախագահն առաջարկել է գնդակահարել կոռումպացված պաշտոնյաներին 13/09/2019 20:08 Պուկին՝ ԱՊԼ-ի օգոստոս ամսվա լավագույն ֆուտբոլիստ 13/09/2019 20:00 Հանգստյան օրերին երկու երկնաքար է անցնելու Երկիր մոլորակի կողքով 13/09/2019 19:52 Չինաստանը որոշել է վերսկսել ամերիկյան խոզի մսի և սոյայի գնումները 13/09/2019 19:45 ՌԴ հարկային ծառայությունն արգելափակել է Կիրկորովի հաշիվները 13/09/2019 19:40 Ճապոնիայում 100-ամյակը բոլորած անձանց թիվն առաջին անգամ գերազանցել է 70 հազարը 13/09/2019 19:32 Նորվեգիայում հրդեհ է բռնկվել Dubai Harmony նավթային լցանավի վրա 13/09/2019 19:26 Դավութօղլուն լքել է Էրդողանի կուսակցությունը 13/09/2019 19:21 Ջոնսոնը հանդիպում է անցկացնելու Յունկերի հետ 13/09/2019 19:11 Քննարկվել է «Խաղողի տնկարկների կադաստր» ծրագրի հայեցակարգը 13/09/2019 19:07 Ամենայն Հայոց Կաթողիկոսը հանդիպել է Հովհաննես Թումանյանի ժառանգներին 13/09/2019 19:00 Ամենայն Հայոց Կաթողիկոսն ընդունել է Ֆրանսիայից ժամանած ուխտավորներին 13/09/2019 18:53 Սեպտեմբերի 15-ից 21-ը տեղի կունենա «Թումանյանական հեքիաթի օր» տիկնիկային թատրոնների միջազգային ամենամյա փառատոնը 13/09/2019 18:42 «Եղբայր, հանգիստ, հանգիստ». Թեժ վիճաբանություն Ազգային ժողովում (տեսանյութ) 13/09/2019 18:35 Քննություն է տարվում՝ պարզելու Շենգավիթ վարչական շրջանում քաղաքացուն ծանր մարմնական վնաս պատճառելու հանգամանքները 13/09/2019 18:30 Երևանում տեղի ունեցավ Գեղարվեստական տպագրությանն երկրորդ միջազգային բիենալեի մրցանակաբաշխությունը 13/09/2019 18:23 «GIPHY»-ի հիմնադիր Ալեքս Չունգը «WCIT 2019»-ում կմիանա Քիմ Քարդաշյան-Վեսթին՝ պանելային քննարկումների համար 13/09/2019 18:17 ՊԵԿ-ը հորդորում է մաքսային ձևակերպում ստացած մեքենաներ 48 ժամվա ընթացքում դուրս բերել Նորագավիթի ավտոմաքսատան տարածքից 13/09/2019 18:12 Դատարանը գրավի դիմաց ազատ է արձակել «Նորք Մարաշ» զինված խմբի առաջնորդ Արթուր Վարդանյանին 13/09/2019 18:08 «Бегунок». Արթուր Վարդանյանի ֆիլմը համամարդկային թեմա է արծարծում. Սաունդթրեքի հեղինակը Ռոբերտ Ամիրխանյանն է 13/09/2019 17:53 Թրամփը մտադիր է մինչև տարեվերջ հանդիպել Կիմ Չեն Ընի հետ 13/09/2019 17:42 Հնին վերադարձ չկա, որովհետև հակառակ դեպքում առաջընթացի չափման միավորը երեկվա ու այսօրի միջև է. Մինասյան 13/09/2019 17:33 Բակո Սահակյանը խորհրդակցություն է հրավիրել 2020-2022 թթ. պետական միջնաժամկետ ծախսերի ծրագրի վերաբերյալ 13/09/2019 17:24 Սեպտեմբերի 16-ին Չարենցավան քաղաքի գազամատակարարոմը կդադարեցվի 13/09/2019 17:12 Նոր Նորքի ոստիկանները հայտնաբերել են արագաչափը գողացած անձին ու գողոնը (տեսանյութ) 13/09/2019 17:01 Կենտրոնական բանկը պարզաբանում է Բանկային գաղտնիքի մասին օրենքը 13/09/2019 16:53 Բագրատյան. Այս տարվա տնտեսական աճը տոքսիկ աճ է 13/09/2019 16:46 Հայաստանում Սվիտալսկիին փոխարինեց Անդրեա Վիկտորինին 13/09/2019 16:40 Բագրատյան. Արմեն Սարգսյան, դու երբևիցե Ամուլսարի բաժնետոմսեր ունեցե՞լ ես, որ ունեցել ես, վաճառե՞լ ես 13/09/2019 16:32 «Իմ քայլի» պատգամավորը քննադատել է ոստիկանության անգործությունը (տեսանյութ) 13/09/2019 16:23 Բագրատյան. «Սաշիկ Սարգսյանը նվիրատվություն է արել բանակին» 13/09/2019 16:12 Վերին Լարսի անցակետը գիշերը փակ է լինելու 13/09/2019 16:10 Ամուլսարի հարցի վճռահատումը պետք է տեղի ունենա հանրաքվեի միջոցով. Արծվիկ Մինասյան (Տեսանյութ) 13/09/2019 16:06 Բագրատյան. Կառավարությունը չի տալիս երկրից մեկնածների, աղքատների ու ներդրումների մասին թվերը 13/09/2019 15:57 Սա հեղափոխություն չէ, սա չգիտեմ՝ ինչ է, կարելի է ասել, նույնիսկ, դեգրադացիա է. Արծվիկ Մինասյան (տեսանյութ) 13/09/2019 15:51 Բագրատյանը՝ վարչապետին. «Այ ընկեր, դու ռեկետ ես անո՞ւմ» 13/09/2019 15:45 Ucom-ում մեկնարկում է նորագույն iPhone 11, iPhone 11 Pro և iPhone 11 Pro Max մոդելների նախավաճառքը 13/09/2019 15:37 Ոստիկանները դրամանենգության դեպք են բացահայտել․ կեղծ եվրո իրացրած օտարերկրացի կինը ձերբակալվել է (տեսանյութ) 13/09/2019 15:31 Բանկային գաղտնիքի մասին օրենքը բերելու է գումարների դուրսհանման և փակելու է օտարերկրյա ներդրումների մուտքը. Արծվիկ Մինասյան (Տեսանյութ) 13/09/2019 15:22 Առերևույթ կոռուպցիոն չարաշահումներ կատարելու դեպքի առթիվ քրեական գործ է հարուցվել 13/09/2019 15:11 Ավարտվել է հատուկ դպրոցի տնօրենի կողմից յուրացում կատարելու դեպքով քրգործի նախաքննությունը 13/09/2019 14:55 Սոբչակն ամուսնացել է Բոգոմոլովի հետ 13/09/2019 14:47 Օդի ջերմաստիճանն աստիճանաբար կբարձրանա 4-5 աստիճանով 13/09/2019 14:33 ՀՀ քաղաքաշինության կոմիտեի նախկին աշխատակիցը շինարարական գործունեություն իրականացնելու համար կեղծ լիցենզիա է տրամադրել. հարուցվել է քրգործ 13/09/2019 14:24 Օպերատիվ իրավիճակը հանրապետությունում սեպտեմբերի 12-ից 13-ը 13/09/2019 14:16 Նավթի համաշխարհային գները նվազել են 13/09/2019 14:08 Արցախի պետնախարարն ընդունել է ՀՀ Հեռուստատեսության և ռադիոյի հանձնաժողովի պատվիրակությանը 13/09/2019 14:01 ԱՄՆ-ն պատրաստվում է 150 զինվորական ուղարկել Սիրիա 13/09/2019 13:57 Մնուչին. Ֆրանսիան չի կարող Իրանին 15 մլրդ դոլարի վարկ տրամադրել առանց Վաշինգտոնի համաձայնության 13/09/2019 13:52 Հետաքննություն. մի շատ տարօրինակ պատմության հետքերով 13/09/2019 13:46 Սանկտ Պետերբուրգում ընթանում են Զարեհ Սինանյանի հերթական հանդիպումները