ՏԻՄ ընտրություններն Արցախում՝ որպես ժողովրդավարության ամրապնդման միջոց

05/09/2019 16:56

ՏԻՄ ընտրություններն Արցախում՝ որպես ժողովրդավարության ամրապնդման միջոց


Արցախում տեղական ինքնակառավարման համակարգը ներդրվել է 1998 թվականից: Օրենսդրությունը նախատեսում էր տեղական ընտրությունների միջոցով վարչատարածքային միավորներում՝ համայնքներում, իշխանության ձևավորում:

Տեղական ինքնակառավարման մարմինների ընտրություններ տեղի են ունեցել 6 անգամ՝ 1998, 2001, 2004, 2007, 2011 և 2015 թվականներին:

Առաջին 4 ընտրությությունների միջև ժամանակահատվածը կազմում էր 3 տարի (ըստ ՏԻՄ-երի լիազորության ժամկետի): Արդեն 2007 թվականից տեղական ինքնակառավարման մարմինների ընտրություններն անց կացվեցին յուրաքանչյուր 4 տարին մեկ՝ հաշվի առնելով այդ մարմինների լիազորությունները 1 տարով ավելանալու օրենսդրական նոր պահանջը:

2017 թվականի փետրվարի 20-ին համաժողովրդական հանրաքվեով ընդունված Արցախի Հանրապետության Սահմանադրությամբ տեղական ինքնակառավարման մարմինների լիազորությունների ժամկետ սահմանվեց 5 տարին, և 2019 թվականի սեպտեմբերի 8-ին անցկացվող ընտրություններով ձևավորվող ՏԻՄ-երի գործունեության ժամկետը աճելու է ևս 1 տարով:

Նկատի առնելով, որ վերջին անգամ տեղական ընտրություններ անցկացվել են 2015 թվականին, նպատակահարմար ենք համարում ներկայացնել վերլուծական՝ այն զուգադրելով 2019թ. նախատեսվող ընտրությունների հետ:

Այսպես, 2015թ. սեպտեմբերի 13-ին անցկացված տեղական ինքնակառավարման մարմինների ընտրություններ, ընդհանուր առմամբ, անց են կացվել Հանրապետության 228 համայնքից 207-ում: Այդ թվում` 139 համայնքում անց են կացվել միաժամանակ համայնքի ղեկավարի և ավագանու, 5-ում՝ միայն համայնքի ղեկավարի և 63-ում՝ միայն ավագանու անդամների ընտրություններ: 21 համայնքում ընտրություններ չեն անցկացվել` տեղական ինքնակառավարման մարմինների լիազորությունների ժամկետը լրացած չլինելու կապակցությամբ:

Մասնավորապես, 2015 թվականին Ստեփանակերտի քաղաքապետի պաշտոնի համար գրանցվել է 2 թեկնածու՝ ինքնաառաջադրված գործող քաղաքապետ Սուրեն Գրիգորյանը (վերընտրվել է) և կոմկուսի անդամ Արիս Գրիգորյանը:

Ընտրություների նախապատրաստման ժամանակացույցով, ԿԸՀ համապատասխան որոշմամբ, նախատեսված էր նաև դիտորդների հավատարմագրում: Արդյունքում, ԿԸՀ-ում հավատարմագրվել և նախընտրական հատվածում, ինչպես նաև քվեարկության ընթացքում դիտորդական առաքելություն են կատարել Արցախում և նրա սահմաններից դուրս գործող մի քանի տասնյակ կազմակերպություններ, որոնց դիտորդական եզրակացությունների համաձայն, ընտրություններն անցել են ազատ, թափանցիկ և մրցակցային մթնոլորտում, առանց էական խախտումների:

Հանրապետության կառավարության որոշմամբ 2019 թվականի սեպտեմբերի 8-ին նշանակված ՏԻՄ ընտրությունները կանցկացվեն բոլոր 228 համայնքներում՝ թե՛ համայնքի ղեկավարի, և թե՛ ավագանու անդամների պաշտոնների համար:

Ընտրությունների նախապատրաստական աշխատանքների շրջանակներում ԿԸՀ-ն գրանցել է առաջադրված թեկնածուներին: Ընդհանուր առմամբ առաջադրված 416 համայնքի ղեկավարի և 1401 ավագանու անդամի թեկնածուից, ինքնաբացարկի դիմում ներկայացնելու կապակցությամբ, ուժը կորցրած է ճանաչվել համայնքի ղեկավարի 6 և ավագանու անդամների գրանցված 7 թեկնածուների  գրանցումը:

Ընտրությունները լուսաբանելու նպատակով ԿԸՀ-ում այս պահի դրությամբ, հավատարմագրվել են 10 զանգվածային լրատվամիջոցներ, որում ընդգրկված են 38 ներկայացուցիչներ, իսկ դիտորդական առաքելություն կատարելու համար գրանցված կազմակերպությունների թիվը կազմում է 7, որոնց կազմում ընդգրկված է 241 դիտորդ:

Հաշվի առնելով 2019 թվականին անցկացվող տեղական ինքնակառավարման մարմինների ընտրությունների բարձրացված նշանակությունը, զգալի աճել է նախընտրական և ընտրական պրոցեսներում դիտորդական գործառույթ կատարող կառույցների թիվը, որ հավատարմագրվել են Կենտրոնական ընտրական հանձնաժողովում:

Դիտորդական առաքելության ներկայության առումով ունենք աննախադեպ վիճակ, երբ ՀՀ կառավարությունը ֆինանսավորել է իր ընտրած 2 կազմակերպության, որոնք դիտարկելու են Արցախի ՏԻՄ ընտրություններրի նախապատրաստման ու անցկացման ընթացքը: Ընդհանուր առմամբ, ԿԸՀ-ում գրանցված 241 դիտորդից 212-ը թվով 3՝ հայաստանյան կառույցների աշխատակիցներ են (այդ թվում՝ 62-ը «Իրազեկ քաղաքացիների միավորման Ստեփանակերտի գրասենյակ» ՀԿ, 77-ը՝ «Քաղաքացիական հաբ» ՀԿ և 73-ը՝ «Թրանսփարենսի Ինթերնեշնլ հակակոռուպցիոն կենտրոն»):

Սա խոսում է արցախյան ընտրապրոցեսի նկատմամբ հայաստանյան ոչ կառավարական հատվածի ակտիվ հետաքրքրվածության մասին: Նմանօրինակ լայն ներկայացվածությունը հիմնավորվում է Արցախում ազատ և արդար ընտրությունների անցկացման և ընտրական ինստիտուտի կատարելագործման աջակցման, ժողովրդավարական գործընթացների խթանման գաղափարներով: Ընդ որում, նշված կառույցները, ամենօրյա ռեժիմով, սոցիալական մեդիայում բավական ակտիվ ծանուցողական և տեղեկատվական աշխատանք են կատարում, ի համեմատ արցախյան համանման գործունեություն ունեցող կառույցների, որոնց ակտիվությունը շատ ցածր աստիճանի է:
Կանխատեսելի է, որ ՏԻՄ ընտրություններին հավատարմագրված կառույցները պատրաստվում են գրանցվել նաև Արցախի հաջորդ տարում կայանալիք համապետական ընտրություններին՝ լուսաբանելու և դիտարկելու նպատակով:

Պետք է փաստել, որ Արցախի Հանրապետության 28-ամյա գոյության ընթացքում տեղի ունեցած տասնյակ ընտրական պրոցեսները միշտ էլ գտնվել են միջազգային հանրության ուշադրության կենտրոնում՝ մասնակցությամբ ներկայացուցչական դիտորդական պատվիրակությունների, որոնք մշտապես նշել են բարձր մակարդակով կազմակերպված ընտրական գործընթացները:

Միջազգային փորձագետների կարծիքը Արցախի Հանրապետության համար կարևոր լինելով հանդերձ պետք է արձանագրել, որ ազատ ու արդար ընտրապրոցեսների անցկացման թիվ 1 շահառուն ժողովրդավարության անշրջելի ուղին բռնած Արցախի Հանրապետությունն է, ուստիև պետական հնարավորությունները, որ սահմանվում են օրենսդրությամբ, ուղղվել և ուղղվելու են ազատ և թափանցիկ ընտրությունների միջոցով երկրում իշխանության ձևավորման ապահովմանը:


Տեքստում սխալ կամ վրիպակ նկատելու դեպքում, ուղարկեք խմբագրին հաղորդագրություն` նշելով տվյալ սխալը, այնուհետև սեղմելով Ctrl-Enter:

Լրահոս

16/09/2019 23:52 Ուլիխանյանը տեղյա՞կ է, որ ժողովրդավարական պետության խորհրդարանի անդամ է, այլ ոչ թե, օրինակ, Գերագույն Սովետի կամ Ռայխսթագի դեպուտատ. Ռուբեն Մելիքյան 16/09/2019 23:24 Նարեկ Սամսոնյան. Փաշինյանի դստերը նկարահանելու համար ոստիկանությունը ցանկացել է խուզարկել ավտոմեքենան (Տեսանյութեր) 16/09/2019 23:08 Ընկեր Կիմ Չեն, դո՞ւք եք. Արսեն Բաբայանի արձագանքը պատգամավոր Ուլիխանյանի հայտարարությանը 16/09/2019 19:45 Եթե մշակույթից կտրվեմ՝ օրենսդիրում իմ գործունեության էֆեկտիվությունը կնվազի. ԱԺ «Իմ քայլը» խմբակցության նոր պատգամավորը դերասան Արթուր Մանուկյանն է 16/09/2019 19:32 Սերբիայի վարչապետը կարծում է, որ Կոսովոյի հարցը կարելի է լուծել բացառապես փոխզիջման միջոցով 16/09/2019 19:28 Մեկ օրում Սիրիա է վերադարձել ավելի քան 1400 փախստական 16/09/2019 19:22 Բեռլինյան կենդանաբանական այգում ներկայացրել են պանդայի փոքրիկ ձագերին (տեսանյութ) 16/09/2019 18:56 Հարավային Կորեայի նախկին նախագահը հոսպիտալացվել է ուսի վնասվածքով 16/09/2019 18:43 Աֆղանստանում պայթյունի հետևանքով մարդ է մահացել 16/09/2019 18:36 Դարտ Վեյդերի զրահն աճուրդի է հանվել (տեսանյութ) 16/09/2019 18:23 Մահացել է «Բևեռլի-Հիլզ, 90210»-ի դերասանը 16/09/2019 18:16 Թեհրանում հայտարարել են, որ Ռուսաստանի և Թուրքիայի հետ Իրանի հարաբերությունները հասել են պատմական առավելագույնի 16/09/2019 18:02 Արցախի անվտանգության ապահովման գործում գեներալ Վանեցյանն իր մեծ ներդրումն ունի. Արշավիր Ղարամյան 16/09/2019 17:55 Յակուտիայում հրդեհներն ավելի քան 20 հազար հեկտար անտառ են ոչնչացրել հանգստյան օրերին 16/09/2019 17:43 Թմրամիջոցների ապօրինի շրջանառության մեղադրանքով երկու անձ կալանավորվել է 16/09/2019 17:37 Էրդողանն ու Ռոհանին հանդիպում են անցկացնում Սիրիայի հարցով գագաթնաժողովից առաջ 16/09/2019 17:29 Կիմ Չեն Ընը Թրամփին առաջարկել է հանդիպել Փհենյանում 16/09/2019 17:24 Ռոբերտ Քոչարյանի գործով Սահմանադրական դատարանի որոշումը ապօրինի է. կարծում է Փաշինյանը 16/09/2019 17:15 Կնոջը և հարևանին դանակահարելու կասկածանքով ձերբակալվել է 30 ամյա տղամարդ 16/09/2019 17:07 Ամենայն Հայոց Կաթողիկոսն ընդունել է Գերմանիայի նախկին նախագահ Յոախիմ Գաուկին 16/09/2019 17:00 Վանաձորի տրանսպորտի հա՞րցն էլ ես պիտի լուծեմ. Նիկոլ Փաշինյան 16/09/2019 16:52 Հնարավոր է կարճատև անձրև և ամպրոպ 16/09/2019 16:46 «Վարդանանք» պատմավեպը՝ գրական թատրոնի ժանրում 16/09/2019 16:33 Պաշտպանությունից՝ հարձակում և հակառակորդի ոչնչացում. Հայաստանում աննախադեպ ծավալի զորավարժություն կանցկացվի (Տեսանյութ) 16/09/2019 16:24 Առաջին անգամ եմ լսում. Փաշինյանը՝ Վանեցյանի հայտարարության մասին 16/09/2019 16:17 Որ դեպքում վաղաժամ հրաժարական կտա Նիկոլ Փաշինյանը 16/09/2019 16:12 Եթե ես վարչապետի կարգավիճակ եմ ստացել, այդ մարդկանց պետք է չբարևե՞մ. Փաշինյանը՝ «Սասնա ծռերի» հետ հանդիպման մասին 16/09/2019 16:08 ՀՀ նախագահն ԱԱԾ տնօրենին աշխատանքից ազատելու հրամանագիր է ստորագրել 16/09/2019 16:03 Հոկտեմբերի 1-ին Իրանի նախագահին սպասում ենք Երևանում. Փաշինյան 16/09/2019 15:58 Ավելի մեծ անհեթեթություն դժվար է մտածել. Նիկոլ Փաշինյանը՝ Սերժ Սարգսյանի հետ պայմանավորվածության մասին 16/09/2019 15:48 Փաշինյանը չի մեկնաբանում Վանեցյանի հայտարարությունը 16/09/2019 15:44 Որ կան պատերի տակ վնգստացող դատավորներ, կարծում եմ՝ ակնհայտ է. Նիկոլ Փաշինյան 16/09/2019 15:31 Ոստիկանները բացահայտել են ՀՊՏՀ-ի ռեկտորի նախկին պաշտոնակատարի ապօրինությունները (տեսանյութ) 16/09/2019 15:26 Որոշումների տարերայնությունը, առաջնայինը երկրորդականից չտարբերելու գործելաոճը չի տանում դեպի նպատակների իրականացում. Հայրենիքն ու սպայի պատիվը վեր են ամեն ինչից. Արթուր Վանեցյան 16/09/2019 15:25 Գալիս եմ եզրակացության, որ Սաշիկն էդ ընտանիքի ամենաանմեղ դեմքն ա. Նիկոլ Փաշինյան 16/09/2019 15:17 ԱԱԾ տնօրենը հրաժարական կտա (տեսանյութ) 16/09/2019 15:13 Ամենաապիկար վտանգները ՀՀ-ին սպառնում են Հայաստանի դատական համակարգից. Նիկոլ Փաշինյան 16/09/2019 15:02 100 փաստ Նոր Հայաստանի մասին - 2 16/09/2019 14:56 Նիկոլ Փաշինյանը հանդիպում է ունեցել Գերմանիայի պաշտոնաթող նախագահ Հանս Յոահիմ Գաուկի հետ 16/09/2019 14:50 Ամուլսարի հարցում մինչև վերջ գնալու ենք ճշմարտության հետևից. ունենք դատարանի որոշում՝ ճանապարհը բացելու վերաբերյալ. վարչապետ (Տեսանյութ) 16/09/2019 14:33 Ադրբեջանը չի նախատեսում որևէ ձևաչափով մասնակցել ՀԱՊԿ աշխատանքին. նախագահի աշխատակազմ 16/09/2019 14:27 Աղբի թեման ի վերջո կհասնի կոռուպցիոն գործի. Փաշինյան 16/09/2019 14:20 ՍԴ-ի հարցը լուծելու համար ոչ իրավական ճանապարհները մեզ համար ընդունելի չեն. Լիլիթ Մակունց 16/09/2019 14:13 Բանկային գաղտնիքի օրենքի թուլացումը դուռ կբացի դրամական միջոցների արտահոսքի համար. Արմեն Գրիգորյան 16/09/2019 14:09 Թրամփը պատրաստ չէ Իրանի ղեկավարությանը հանդիպել առանց նախապայմանների 16/09/2019 14:01 ՍԴ որոշումը նսեմացնելով՝ նպատակ էր հետապնդվում անուղղակիորեն ազդել առաջին ատյանի դատարանի վրա. Մելիքյան 16/09/2019 13:55 Հակոբ Արշակյանը ելույթ է ունեցել Կապի տարածաշրջանային համագործակցության նիստում 16/09/2019 13:50 Ազգային ժողովը իրավունք չունի քաղաքական դիրքորոշում հայտնել ՍԴ որոշման վերաբերյալ. Արթուր Ղազինյան 16/09/2019 13:45 Ամենակարևոր խնդիրներից մեկն այն է, որ բանկային համակարգը լիարժեք չի ինտեգրված տնտեսության իրական հատվածին. Թաթուլ Մանասերյան 16/09/2019 13:39 Դրական հոդվածներ Աննա Հակոբյանի մասին չկան. վերջինս կոչ է անում չբռնաբարել լրագրությունը 16/09/2019 13:32 Բարձրագույն դատական խորհուրդն ընդունել է Վենետիկի հանձնաժողովի պատվիրակությանը 16/09/2019 13:26 Արսեն Թորոսյանը մատը մատին չի խփում. Մանվել Գրիգորյանի փաստաբան 16/09/2019 13:20 ԱԺ-ն ընդունեց ԱԱԾ ղեկավարի և ոստիկանապետի պաշտոնները քաղաքականացնելու մասին «Լուսավոր Հայաստանի» օրինագիծը 16/09/2019 13:14 Փաշինյանին ոչինչ չի մնում, քան զորքը մտցնել Ամուլսար, ջարդել ցուցարարներին. Արթուր Ղազինյան 16/09/2019 13:11 Բակո Սահակյանը ցավակցական հեռագիր է հղել Ն.Ս.Օ.Տ.Տ. Արամ Ա-ին՝ մոր մահվան կապակցությամբ 16/09/2019 13:04 «Սասնա Ծռերը» կոչ են անում մոբիլիզացնել բոլոր ռեսուրսները և մասնակցել հանուն Ամուլսարի երթին 16/09/2019 12:55 «Իմ քայլը» ԱԺ-ում նոր պատգամավոր ունի 16/09/2019 12:42 Քո ի՞նչ գործն է ՍԴ-ի մասին Նիկոլի պրիմիտիվ քարոզչական փուչիկները ԱԺ դահլիճ բաց թողնել. Աշոտյանը՝ ԱԺ նախագահին 16/09/2019 12:33 Ճանապարհային խախտումները բջջայինով նկարահանել թույլ տվող և «գործ տվողի» անվանում ստացած օրինագիծը ընդունվեց 16/09/2019 12:16 «Ադեկվադ». Որոշել ենք ՀՔԾ-ի կողմից քրեական գործ չհարուցելու դեպքում դիմել ՀՀ ԱԱԾ 16/09/2019 12:07 ԵՊՀ մամուլի խոսնակը դատի է տվել մայր բուհի ղեկավարությանը 16/09/2019 12:01 Ամփոփվել են Արարատում և Արմավիրում լոլիկի ցեցի դիտարկման պիլոտային ծրագրի արդյունքները. պտուղները վնասատուներից զերծ են 16/09/2019 11:53 Կենդանիների նկատմամբ բռնությունը քրեականացնող օրինագիծն ընդունվեց 16/09/2019 11:44 ԱԺ նախագահի հայտարարությունը՝ ՍԴ-ում ստեղծված վիճակի մասին (Տեսանյութ) 16/09/2019 11:35 Վահե Հովհաննիսյան. Եթե վաղը Քոչարյանն ազատ չարձակվի, կնշանակի, որ երկրի ռեպրեսիվ մեքենան միացված է 16/09/2019 11:20 Նավթի գներն աճում են 16/09/2019 11:08 Մահացել է Ռիկ Օքասեքը 16/09/2019 10:55 Բախվել են BMW մակնիշի ավտոմեքենան և КамАЗ մակնիշի բեռնատարը. փրկարարները դուրս են բերել ամբողջովին մոխրացած 3 դի 16/09/2019 10:47 Ավտովթար՝ Ալավերդի-Մադան ավտոճանապարհին. կան տուժածներ 16/09/2019 10:41 Nissan-ի ղեկավարը լքել է պաշտոնը 16/09/2019 10:31 Մեքսիկայում բարի վրա զինված հարձակման հետևանքով 5 մարդ է մահացել 16/09/2019 10:18 ԱՄՆ-ում General Motors-ի աշխատակիցները գործադուլ են սկսել 16/09/2019 10:00 Մխիթարյանը վարպետորեն է մասնակցել «Ռոմայի» կազմում իր առաջին խաղին (Տեսանյութ) 16/09/2019 09:38 «Մենակ չեմ» ֆիլմը մրցանակ է ստացել 16/09/2019 09:34 Սուրեն Պապիկյանը Վիեննայում է 16/09/2019 09:20 Մեքենան դուրս է եկել ճանապարհի երթևեկելի հատվածից և սահել ձորը 15/09/2019 22:54 Արկադի Ղուկասյանը ցավակցական հեռագիր է հղել Արամ Ա Կաթողիկոսին՝ մոր՝ Լուսին Քեշիշյանի մահվան կապակցությամբ 15/09/2019 18:28 Վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը ցավակցական հեռագիր է հղել Մեծի Տանն Կիլիկիո Կաթողիկոս Արամ Ա-ին՝ մոր մահվան կապակցությամբ 15/09/2019 13:10 Շուշիի Սուրբ Ղազանչեցոց եկեղեցում մեկնարկել է Ապրիլան պատերազմի զոհերի երեխաների և հարազատների մկրտությունը 14/09/2019 18:37 2.8 մագնիտուդով երկրաշարժ է տեղի ունեցել Բավրա գյուղից 12 կմ արևելք 14/09/2019 17:43 Հենրիկ Նավասարդյանն ազատվել է Երևանի քաղաքապետարանի տրանսպորտի վարչության պետի պաշտոնից 14/09/2019 15:06 Ամեն ինչ այնքան պարզ է. խախտվել է Ռոբերտ Քոչարյանի ՀՀ սահամանդրության 27 հոդվածով սհամանված անձնական ազատության իրավունքը. Սեդրակ Ասատրյան 14/09/2019 15:00 Միշտ եմ ասել, որ նա ցնցող խաղացող է. մենք նույն նավի մեջ ենք. Զիդանը՝ Բեյլի մասին 14/09/2019 14:59 Ցավում ենք այն լրագրողների համար, որոնք նպատակադրված կերպով վնաս են հասցնում Հայ Առաքելական Եկեղեցուն. Մայր Աթոռն անդրադարձել է ԲիԲիՍի գործակալության հրապարակմանը 14/09/2019 14:53 Տինտինը վաճառվելու է աճուրդում (տեսանյութ) 14/09/2019 14:43 Մավրիկիոսում անցկացվել է քայթսերֆինգի առաջնություն (տեսանյութ) 14/09/2019 14:37 Թրամփը երկարաձգել է Կուբայի նկատմամբ առևտրային էմբարգոն 14/09/2019 14:25 Ժան-Մարի Լե Պենին մեղադրել են պետական միջոցների հափշտակության համար 14/09/2019 14:14 Սաուդյան Արաբիայի այրվում է նավթային խոշորագույն ընկերությունը 14/09/2019 14:05 Քաղաքապետարանի կողմից քանդված շինության սեփականատերը հաղթել է դատարանում. Ի՞նչ միջոցներով է հատուցվելու վնասը 14/09/2019 13:54 Սնոուդենը հայտնել է Ռուսաստանում գաղտնի ամուսնանալու մասին 14/09/2019 13:41 7 օր առաջնագծում. հակառակորդը հրադադարի պահպանման ռեժիմը խախտել է ավելի քան 95 անգամ 14/09/2019 13:32 6-րդ հարկից ընկած 2.5 տարեկան տղայի մոտ դրական տեղաշարժ կա 14/09/2019 13:23 «Ես հասկացա՝ ինչու է Երևանը խեղդվում աղբի մեջ». Լապշինն անդրադարձել է Երևանի աղբահանության խնդրին (լուսանկար) 14/09/2019 13:15 ԱՄՆ-ն մտադիր է Հունաստանի հյուսիսում նավահանգիստ ձեռք բերել 14/09/2019 13:03 Շաբաթվա կարևոր իրադարձություններն՝ ամփոփ 14/09/2019 12:56 «Աստված մեզ նվեր է տվել Մանսուրյանին և նրա միջոցով՝ իր աստվածային երաժշտությունը». Գյումրիում ամփոփվել է «Մանսուրյան-80» համերգաշարը 14/09/2019 12:47 Հայաստանի պետական սիմֆոնիկ նվագախումբը ելույթ կունենա Դուբայի օպերային թատրոնում 14/09/2019 12:34 Ամենայն Հայոց Կաթողիկոսն ընդունել է վարդապետական աստիճանի արժանացած եկեղեցականներին 14/09/2019 12:25 ԱՄՆ-ն չի ավելացնի իր զինվորականների թիվը Սիրիայում՝ Թուրքիայի հետ պարեկության համար

Տվյալ բաժնի վերջին նյութերը