Խորանաշատ վանքը և կարասը` «Եվրոպա Նոստրա» 7 ամենավտանգված հուշարձան 2020-ի ցանկում

10/12/2019 18:56

Խորանաշատ վանքը և կարասը` «Եվրոպա Նոստրա» 7 ամենավտանգված հուշարձան 2020-ի ցանկում


Հրապարակվել է 2020 թվականի եվրոպական մշակութային ժառանգության 7 ամենավտանգված հուշարձան ծրագրի հավակնորդների նախնական ցանկը, որում տեղ է գտել 2 առաջադրում Հայաստանից` Տավուշի մարզի Խորանաշատ վանքը և կարասը՝ որպես գինու պատրաստման համար օգտագործվող հայկական ավանդական տարա:

Եվրոպայի ամենավտանգված ժառանգության վերջնական յոթնյակը կհրապարակվի 2020 թ. մարտին:

«Եվրոպա Նոստրան» Եվրոպայի մշակութային և բնության ժառանգության պահպանման և խթանման ուղղությամբ գործող քաղաքացիական հասարակության ձայնն է: Այն ժառանգության պահպանման հասարակական կազմակերպությունների համաեվրոպական ֆեդերացիա է, որին աջակցում է պետական մարմինների լայն ցանցը, մասնավոր ընկերություններ և անհատներ` ընդգրկելով ավելի քան 40 երկիր: Հիմնադրվելով 1963 թվականին` այն այսօր ճանաչված է որպես Եվրոպայում ժառանգության ոլորտի ամենաներկայացուցչական ցանցը: Կազմակերպության նախագահն է հայտնի օպերային երգիչ և դիրիժոր Պլասիդո Դոմինգոն:

2013 թվականի հունվարին մեկնարկած «7 ամենավտանգված հուշարձան» ծրագիրը քաղաքացիական հասարակության արշավ է` միտված Եվրոպական վտանգված ժառանգության փրկությանը: Թեև այն ուղղակի ֆինանսավորում չի տրամադրում, սակայն բարձրացնում է խնդրի մասին իրազեկվածությունը, հրապարակում առկա վտանգի սեփական գնահատումը, առաջարկում  գործողությունների հնարավոր ծրագրեր` հասարակական և մասնավոր աջակցությունը մոբիլիզացնելու համար: Ծրագիրը իրականացվում է Եվրոպա Նոստրայի և «Եվրոպական ներդրումների բանկ» ինստիտուտի կողմից` Եվրոպական միության «Ստեղծագործ Եվրոպա» ծրագրի աջակցությամբ:

Եվրոպական ժառանգության 14 հուշարձաններ, որոնք նոմինացվել են «7 ամենավտանգված հուշարձան 2020»-ի համար.

Ալբանիայի Ազգային Թատրոն, Տիրանա, Ալբանիա

Կարաս - գինու ավանդական տարաները, Հայաստան

Խորանաշատ Վանք, Տավուշի մարզ, Հայաստան

Եզերի ամրոց, Հորնի Յիրետին, Չեխիա

Տապիոլա լողավազան, Էսպոո, ֆինլանդիա

Սամեզանո ամրոց, Տոսկանիա, Իտալիա

Սիբարիսի հնագիտական պարկ, Իտալիա

Իվիք տուն, Վասսենաար, Նիդերլանդներ

Y-block, Կառավարական թաղամաս, Օսլո, Նորվեգիա

Սոմբիերկի էլեկտրակայան, Բիտոմ, Լեհաստան

Բելգրադի ամրոցը և շրջակայքը, Սերբիա

Պլեչնիկ մարզադաշտ, Լյուբլյանա, Սլովենիա

Cuatro Caminos մետրոյի կայանատեղի, Մադրիդ, Իսպանիա

Եգիպտական սրահներ, Գլազգո, Միացյալ Թագավորություն:

Խորանաշատ վանք, Տավուշի մարզ (Հայաստան)

Խորանաշատ վանքը հայկական միջնադարյան ճարտարապետության հիանալի օրինակ է, որը գտնվում է երկրի հյուսիս-արևելքում` Ադրբեջանի հետ սահմանին մոտ, և շրջապատված է անտառապատ լանդշաֆտով: Նախկինում այն ուշագրավ մշակութային կենտրոն էր, որտեղ և՛ վանական համալիր կար, և՛ համալսարան:

Այսօր եկեղեցին շարունակում է գործել` որպես մերձակա Չինարի և Այգեձոր գյուղերի միակ պաշտամունքի վայր:

Միջնադարում կառուցված բազմաթիվ շենքերից Սուրբ Աստվածածին եկեղեցին և Սուրբ Կիրակի փոքրիկ եկեղեցին կոնսերվացված են ինչպես պայմանների վատթարացման, այնպես էլ` նախկինում իրականացված ոչ պատշաճ վերականգնման աշխատանքների հետևանքով:

Հուշարձանը վտանգված է թե՛ իր ֆիզիկական, թե՛ քաղաքական համատեքստում: Մինչ Հայաստանի և Ադրբեջանի սահմանին շարունակվող հակամարտությունը շատ լուրջ ռիսկ է ներկայացնում հուշարձանի այցելուների համար, հուշարձանի տեղակայումն է՛լ ավելի է դժվարացնում կոնսերվացման աշխատանքների իրականացումը` մեկուսացված լինելով սողանքների հակվածությամբ սեյսմիկ գոտում:

Առաջադրումը կատարվել է ՀՀ կրթության, գիտության, մշակույթի և սպորտի նախարարության կողմից, մինչդեռ շվեյցարական Իլ Գերմոլիո կազմակերպությունն արդեն աշխատում է տեղի համայնքի հետ և պատրաստակամ է աջակցել պահպանման և կառավարման պլանին` հուշարձանային համալիրը վերակենդանացնելու համար:

Կարաս – Գինու ավանդական տարաները  (Հայաստան)

Հայկական գինեգործության ավանդական մեթոդները կորստի լուրջ վտանգի առաջ են կանգնած: Յուրահատուկ կավե տարաները, որոնք հայտնի են որպես կարասներ, ավելի քան 6000 տարի օգտագործվել են հայկական ավանդական գինեգործության մեջ: Այս պրակտիկան, ի վերջո, լայն տարածում է գտել Միջերկրական ծովի  ամբողջ տարածքում, ինչի մասին են վկայում հնագիտական պեղումների մեծածավալ արդյունքները:

Յուրահատուկ ձև ունեցող կարասները, որոնք պատրաստում են վարպետ կավագործները/բրուտները, ոլորման բարդ եղանակով, կարող են պարունակել մինչև 1500լ հեղուկ: Չնայած հայկական գինեգործության մշակույթում ունեցած լայն տարածմանը, կարասների պատրաստման ավանդական մեթոդներն ու գիտելիքները այժմ կանգնած են կորստի եզրին:

Առաջադրումը կատարվել է Karas Revival Heritage (Կարասների վերածնունդ/ մշակութային ժառանգության պահպանում) ծրագրի կողմից: Մի կազմակերպություն, որն իր ուշադրությունը սևեռել է կարասների պատրաստման մեթոդների վերածնունդին և գիտելիքի փոխանցմանը: Այս ավանդական արհեստի պահպանմանն ու արժևորմանն ուղղված ծրագրի շնորհիվ կանխատեսվում են տեղական համայնքի կրթության դրական արդյունքներ` առանցքում ունենալով այն կարևոր կապը, որ առկա է նյութական և ոչ նյութական մշակութային ժառանգության միջև:


Տեքստում սխալ կամ վրիպակ նկատելու դեպքում, ուղարկեք խմբագրին հաղորդագրություն` նշելով տվյալ սխալը, այնուհետև սեղմելով Ctrl-Enter:

Լրահոս

Այսօր, 15:39 Իսպանական իշխանությունները խստացնում են կարանտինը Այսօր, 15:15 Հասկանում էի, որ սիրուն մի բան է արարել ու դրա մի մասնիկը պետք է լինեմ. Ավո Ադամյան Այսօր, 14:41 Աշխարհում COVID-19-ով վարակվածների թիվը գերազանցել է 21 միլիոնի Այսօր, 14:30 Տեղի է ունեցել սահմանադրական բարեփոխումների մասնագիտական հանձնաժողովի հերթական նիստը Այսօր, 14:09 Այս շաբաթ հակառակորդը հրադադարի պահպանման ռեժիմը խախտել է շուրջ 300 անգամ. ՊԲ-ն դիմել է պատասխան գործողությունների Այսօր, 14:05 Վրաստանում մեկ օրում գրանցվել է կորոնավիրուսի 15 նոր դեպք Այսօր, 13:54 ՄԱԿ-ի Անվտանգության խորհուրդը մերժել է Իրանի զենքի էմբարգոյի վերաբերյալ ԱՄՆ-ի բանաձևը Այսօր, 13:46 Ուժեղ շոգերն էլեկտրականության անջատումներ են առաջացրել Կալիֆոռնիայում Այսօր, 13:32 Նիկոլ Փաշինյանը շնորհավորական ուղերձ է հղել Հնդկաստանի վարչապետին՝ Անկախության օրվա կապակցությամբ Այսօր, 13:13 Սպասվում է կարճատև անձրև և ամպրոպ Այսօր, 12:55 Եթե կա մարդ, ով մեսչյանական ճոպանուղիով Մասիվից իջել է Կենտրոն համայնք, ասեք՝ տեղն իմանանք․ Նաիրա Զոհրաբյան Այսօր, 12:44 Այսօր Հայաստանի ամենագեղատեսիլ և գրավիչ քաղաքներից մեկի՝ Կապանի օրն է Այսօր, 12:22 Առաջիկա օրերին ԱՄՆ-ն կվերականգնի Իրանի դեմ պատժամիջոցները Այսօր, 12:03 Արցախում կորոնավիրուսային վարակի 1 նոր դեպք է հաստատվել Այսօր, 11:45 Բելառուսում Լուկաշենկոյի իշխանության ժամերը հաշված են. Երվանդ Բոզոյան Այսօր, 11:20 Նիկոլ Փաշինյանը շնորհավորել է Կորեայի նախագահին՝ Ազգային տոնի առթիվ Այսօր, 11:03 ԱԺ նախագահ Արարատ Միրզոյանի հայտարարությունը՝ պատգամավոր Մանե Թանդիլյանի հրաժարականի դիմումի մասին Այսօր, 10:52 Հայաստանում մեկ օրում հաստատվել է կորոնավիրուսի 196 նոր դեպք, մահացել է 6 մարդ Այսօր, 10:46 ԵՄ-ն պատժամիջոցներ է սահմանելու Բելառուսի նկատմամբ Այսօր, 10:26 Էլեկտրաէներգիայի պլանային անջատումներ՝ Երևանում և Կոտայքի մարզում Այսօր, 10:11 Վրաստան մուտքն արգելող որոշումը շարունակում է ուժի մեջ մնալ Այսօր, 09:40 «Ժողովուրդ». Իշխանությունները դեռևս հստակ չգիտեն՝ ինչպես պետք է ապահովեն մասնագիտացված դատարանի գործելու անցումային փուլը Այսօր, 09:37 «Ժողովուրդ». Ընդամենը 900 դոլար ստանալու համար, խառնվել է օրենքով գողն ու քրեական ենթամշակույթ կրող խմբավորման մասնակիցը 14/08/2020 20:07 Չեխիայում մեկ օրում հայտնաբերվել է կորոնավիրուսի 330 նոր դեպք 14/08/2020 19:53 Տիխանովսկայան դիմել է Բելառուսի ուժայիններին 14/08/2020 19:40 Լուկաշենկոն հերքել է Բելառուսից հեռանալու մասին լուրերը 14/08/2020 19:34 Հանրակրթական դպրոցում գրականության՝ որպես առանձին առարկայի ուսուցումն իրականացվում է 7-9-րդ դասարաններում. ԿԳՄՍՆ 14/08/2020 19:22 Կայացել է մասնագիտացված հակակոռուպցիոն դատական համակարգի ստեղծմանը նվիրված հանրային քննարկում 14/08/2020 19:15 Կեղծ քարտերով բանկոմատներից հափշտակել էր առանձնապես խոշոր չափի գումար 14/08/2020 19:07 Տավուշյան հաղթական մարտերին մասնակից 71 զինծառայողի ներկայացրել եմ «Մարտական խաչ» շքանշանով պարգևատրման, իսկ կապիտան Ռուբեն Սանամյանին՝ Ազգային հերոսի կոչման. Վարչապետ 14/08/2020 18:47 Լուկաշենկոյի լեգիտիմությունը հարցականի տակ է. Լիտվայի նախագահ 14/08/2020 18:40 Բացահայտվել են հանցավոր խմբի կողմից համակարգչային տեխնիկայի օգտագործմամբ առանձնապես խոշոր չափերով հափշտակություններ կատարելու դեպքեր 14/08/2020 18:28 Դատարանը բավարարել է «Յուքոմ» ՓԲԸ հայցի ապահովման միջնորդությունը 14/08/2020 18:16 Ափսոս, որ նման լավ պատասխան չհնչեց. Մարուքյանը՝ վարչապետի հարցազրույցի մասին 14/08/2020 17:53 Մասիս Մայիլյանին վերագրել են իր կողմից չարտահայտած մտքեր. Արցախի ԱԳՆ-ի արձագանքը 14/08/2020 17:47 Հայաստանի համար Ծոցի երկրների, այդ թվում՝ Սաուդյան Արաբիայի հետ աշխատանքի լայն դաշտ է բացվում. Փորձագետ 14/08/2020 17:25 Արձանագրված խախտումների հիմքով ժամանակավորապես կասեցվել է մի շարք տրանսպորտային միջոցների գործունեությունը 14/08/2020 17:08 Այսուհետ անձնական մեքենաներում, անտառներում ու սարերում դիմակի կրումը պարտադիր չէ. որոշումը մտավ ուժի մեջ 14/08/2020 16:42 Վարչապետին ներկայացվել են Քաղաքաշինության կոմիտեի 2019 թ. միջոցառումներն ու դրանց կատարողականը 14/08/2020 16:28 «ՀՀ միջուկային անվտանգության կարգավորման կոմիտեն հաստատում է, որ Ամուլսարում ուրանի խնդիր չկա». «Լիդիան Արմենիա» 14/08/2020 16:16 Արարատի մարզի գյուղերից մեկում 42-ամյա կնոջ տնային մայրական մահ է արձանագրվել 14/08/2020 16:03 Կառավարության 23-րդ միջոցառումը մասնակի լուծում է․ հյուրանոցներում աշխատատեղերի պահպանման խնդիրը դեռ առկա է. Հյուրանոցների ասոցիացիա 14/08/2020 15:45 «Օրենքը մեզ չի արգելում աշխատել, և որևէ կերպ ապացուցված չեն ակտիվիստների մերկապարանոց մեղադրանքները»․ Խորեն Նասիբյան 14/08/2020 15:22 Շաբաթվա ընթացքում 156 հրդեհ է գրանցվել ՀՀ մարզերի և Երևանի խոտածածկ տարածքներում 14/08/2020 15:02 Ասուլիսի սրահ առանց դիմակի մտնելու համար էկոնոմիկայի նախարարը տուգանվել է 14/08/2020 14:38 Օդի ջերմաստիճանը կնվազի 3-4 աստիճանով 14/08/2020 14:16 Նավթի համաշխարհային գներն աճում են 14/08/2020 13:58 Ինտերնետի մատչելի տարիֆիկացմամբ հատուկ սակագնային փաթեթ Հայաստանում քաղցկեղով պացիենտների համար 14/08/2020 13:55 Աֆղանստանում սկսվել է 400 թալիբների ազատ արձակման գործընթացը 14/08/2020 13:46 Չեխիայի վարչապետը կողմ է Բելառուսում նախագահի նոր ընտրությունների անցկացմանը 14/08/2020 13:39 Կառավարությունը մանրամասնում է կորոնավիրուսի տնտեսական հետևանքները չեզոքացնող 24-րդ ծրագրի կետերը 14/08/2020 13:28 Անհրաժեշտ է շփման գծում մոնիթորինգի համակարգ մշակել․ Փաշինյան 14/08/2020 13:20 Արայիկ Հարությունյանն օրենքներ է ստորագրել 14/08/2020 13:11 «Դեռ վաղ է գնահատականներ տալ»․ Նիկոլ Փաշինյանը չի ընդունել, որ ձախողել է կորոնավիրուսի դեմ պայքարը 14/08/2020 13:05 Ես երջանիկ եմ, որ ընդդիմությունը Հայաստանում այսօր ավելի ազատ է գործում, քան հեղափոխությունից առաջ․ Նիկոլ Փաշինյան 14/08/2020 12:57 Ես չեմ որոշում, թե ում և երբ ձերբակալեն և ազատեն․ Նիկոլ Փաշինյանը՝ Ռոբերտ Քոչարյանի կալանքի մասին 14/08/2020 12:50 ՊԵԿ-ը տեսանյութ է հրապարակել գրանցված աշխատողներիի առավելությունների և պատասխանատու գործատուների վերաբերյալ 14/08/2020 12:41 Բելառուսում վերսկսվել են բողոքի ցույցերը 14/08/2020 12:31 Անցած տարի մթերվել է 160 հազար տոննա խաղող, այս տարվա թվերը դեռ պարզ չեն. նախարար 14/08/2020 12:24 Արտակ Դավթյանն այցելություններ է իրականացնում ռազմարդյունաբերական համալիրի ձեռնարկություններ 14/08/2020 12:17 Ռուսաստանում կորոնավիրուսի հետևանքով մեկ օրում 114 մարդ է մահացել 14/08/2020 12:08 66 միլիարդ դրամ է ուղղվել մասնավոր հատվածին. Էկոնոմիկայի նախարար 14/08/2020 11:52 Վրաստանում մեկ օրում գրանցվել է կորոնավիրուսի 23 նոր դեպք 14/08/2020 11:40 «Լուսավոր Հայաստանը» հայտնել է, թե ով կփոխարինի Մանե Թանդիլյանին 14/08/2020 11:34 Բելառուսի ՆԳՆ-ն հերքել է ձերբակալվածներին ծաղրի ենթարկելու մեղադրանքները 14/08/2020 11:16 Արցախում կորոնավիրուսային հիվանդության նոր դեպք չի գրանցվել 14/08/2020 11:07 Վրաստանում կարանտինի ժամանակահատվածը 14 օրից 12-ի է կրճատվել 14/08/2020 11:00 Հայաստանում մեկ օրում հաստատվել է կորոնավիրուսի 276 նոր դեպք, մահացել է 5 մարդ 14/08/2020 10:55 Աշխարհում COVID-19-ով վարակվածների թիվը մոտեցել է 21 միլիոնի 14/08/2020 10:49 BBC-ի «HardTalk»-ի այսօրվա հյուրը ՀՀ վարչապետն է 14/08/2020 10:44 Արցախի հաշվեքննիչ պալատի անդամ Վահե Բալայանը հրաժարականի դիմում է ներկայացրել 14/08/2020 10:34 Դատարանն ուժի մեջ է թողել Ղրղզստանի նախկին նախագահ Աթամբաևի վճիռը 14/08/2020 10:21 Մեր Մանեին առողջություն եմ մաղթում․ համոզված եմ՝ առաջիկայում միասին դեռ շա՜տ ծրագրեր կիրականացնենք․ Մարուքյան 14/08/2020 10:13 Վթար Երևան-Իջևան ավտոճանապարհին․ կան տուժածներ 14/08/2020 10:07 Էլեկտրաէներգիայի պլանային անջատումներ՝ Երևանում և Կոտայքի մարզում 14/08/2020 09:57 «Ժողովուրդ». 2020 թ-ի առաջին կիսամյակում պետբյուջեի ծախսերը կազմել են ծրագրված ցուցանիշի 82.6%-ը 14/08/2020 09:47 «Ժողովուրդ». Սեպտեմբերի 15-ից մանկապարտեզների վերաբացվելու դեպքում երեխաները կհաճախե՞ն մանկապարտեզ, թե՞ ոչ. Երեխաներին ցուցակագրում են 14/08/2020 09:36 «Ժողովուրդ». Հայաստանի և Արցախի պաշտպանական գերատեսչությունների միջև կադրային տեղափոխություններ են 14/08/2020 09:25 «Ժողովուրդ». Արայիկ Հարությունյանին ուղղված պատգամավորների հարցերին կրկին պատասխանել է Ժաննա Անդրեասյանը 14/08/2020 08:33 Մանե Թանդիլյանը վայր է դնում պատգամավորական մանդատը 13/08/2020 22:59 Ռուբեն Հայրապետյանն ու Գրիգոր Թերմենջյանը 3-ական միլիոն դրամ են փոխանցել դերասանուհի Նարինե Ոսկանյանին՝ կյանքը փրկելու համար 13/08/2020 19:30 Արթուր Մեսչյանը օգոստոսի 17-ից կազատվի Երևան քաղաքի գլխավոր ճարտարապետի պաշտոնից 13/08/2020 19:18 Գյումրիի արտաքին տնտեսական գործունեության կենտրոնի կառուցման որոշումն ունի ռազմավարական նշանակություն. վարչապետ 13/08/2020 19:09 Տեսչական մարմինը մի շարք խախտումներ է արձանագրել Արարատի մարզում 13/08/2020 18:56 Կանաչ գոտիների անակնկալ կրկնայցերի արդյունքները դրական են 13/08/2020 18:45 Ինդոնեզիայում ժայթքել է Սինաբունգ հրաբուխը 13/08/2020 18:39 Լողասեզոնի բացումից մինչև օրս ջրափրկարարները փրկել են 9 քաղաքացու 13/08/2020 18:28 Ռուսաստանում կորոնավիրուսի հետևանքով մեկ օրում 124 մարդ է մահացել 13/08/2020 18:17 Արսեն Թորոսյանի մասին բացասական հոդվածները գերակշռում են. Մեդիա պաշտպան 13/08/2020 18:11 Իրաքում միջազգային կոալիցիայի ավտոշարասյան մոտակայքում պայթյուն է որոտացել 13/08/2020 17:53 «Լիդիանի» բաժնետոմսերի 41%-ը թուրքերին պատկանելու լուրը բացարձակ սուտ է. Իրավաբան 13/08/2020 17:43 Beeline-ի 100 Մբիթ/վրկ ինտերնետն այժմ հասանելի է Նորք-Մարաշում և Շենգավիթում 13/08/2020 17:30 Արտագնա աշխատանքի մեկնողները չեն կարող մուտք գործել ՌԴ, քանի որ շարունակում է ուժի մեջ մնալ այդ երկրի կառավարության որոշումը. Վահան Հունանյան 13/08/2020 17:17 Ալյասկայում 5,6 մագնիտուդով երկրաշարժ է տեղի ունեցել 13/08/2020 17:05 Հնդկաստանում մեկ օրում հաստատվել է կորոնավիրուսի մոտ 70 հազար նոր դեպք 13/08/2020 16:46 «Մասիս» ջրօգտագործողների ընկերության նախկին տնօրենը մեղադրվում է խոշոր չափի գույք հափշտակելու մեջ 13/08/2020 16:42 Վիվա-ՄՏՍ. «Լիցք+». այժմ արդեն մինչև 2000 Դ չափով 13/08/2020 16:26 «ՎԶԵԲ-ը դադարել է մաս կազմել Ամուլսարի ծրագրին Հայաստանում տևական ապօրինության արդյունքում». «Լիդիան Արմենիա» 13/08/2020 16:21 Նավթի համաշխարհային գները նվազում են 13/08/2020 16:09 Վրաստանում մեկ օրում գրանցվել է կորոնավիրուսի 5 նոր դեպք