Անվերջ ձգձգվող դատավարությունների շրջան

17/01/2020 13:21

Անվերջ ձգձգվող դատավարությունների շրջան


«Այլընտրանքային նախագծեր» խմբի անդամ Էլինար Վարդանյանը գրում է. 

«Դատարանը վերջապես որոշեց փոխել Մանվել Գրիգորյանի խափանման միջոցը։ Հիվանդ, կիսամեռ մարդու կալանքը ամիսներ շարունակ չէր փոխվում։ Նրան այդ վիճակով տանում էին դատարան, ցուցադրաբար, որ մյուսները տեսնեն։

Հավանաբար իշխանությունները հասկացան, որ հաշվեհարդար հիշեցնող այս մոտեցման պատճառով կարող են ունենալ «Նոր» Հայաստանի առաջին զոհը, որ վերակենդանացման բաժնում գտնվող անձի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կալանքը թողնելը մարդու իրավունքների կոպտագույն խախտում է, որի համար ողջ պատասխանատվությունը կրելու է հենց իշխանությունը։

Խափանման միջոցի փոփոխությունը ի ցույց դրեց նաև երկրի իրավական համակարգի լուրջ խնդիրները։ Կալանքը չփոխվեց պաշտպանների միջնորդությամբ, թեև փաստաբանների կողմից նախկինում այդպիսի բազմաթիվ միջնորդություններ էին ներկայացվել։ Դատարանը բավարարեց դատախազի միջնորդությունը՝ հերթական անգամ հանդես գալով որպես մեղադրող կողմի միջնորդությունը դակող։

Մեկ ու կես տարի շարունակվող մարդու իրավունքների այս բացահայտ խախտումը չտեսնելու էին տալիս իրավապաշտպաններից շատերը։ Նրանք նույնքան համառորեն չեն արձանագրում մնացյալ քրեական գործերի հետ կապված խախտումները, չեն արձանագրում, որ «Նոր» Հայաստանում անվերջանալի դատավարությունների շրջան է, որտեղ  մարդկանց մեղադրանք է առաջադրվում, սակայն մեղքն ապացուցել չի հաջողվում, խախտվում են մարդկանց իրավունքները, իսկ դատական վերջնական ակտ դեռ ոչ մի գործով չի կայացվում։

Իսկ այդպիսի գործերը բազմաթիվ են, և դատելով ՀՔԾ և ՔԿ հաղորդագրություններից այս շարքը դեռ ավելանալու է։ Բայց այս անվերջ ձգձգվող և ոչ մի կերպ չհիմնավորվող գործերն առնչվում են մարդկանց, ովքեր մեծ ավանդ ունեն երկրի կայացման և զարգացման գործում, մեծ  ներդրում են ունեցել իրենց վստահված ոլորտում՝ Սերյան Օհանյան, Յուրի Խաչատուրով, Արմեն Գևորգյան, Արա Բաբլոյան... այս շարքը կարելի է շարունակել։ Ո՞րն է նրանց ազատ տեղաշարժի սահմանափակման իմաստը։ Ի վերջո նրանք բազմաթիվ գործեր և լուրջ կապեր ունեցող մարդիկ են, և այդ ներուժը կարող է իր նպաստն ունենանալ երկրի զարգացման համար։ Մինչդեռ վարույթն իրականացնող մարմինը համառորեն մերժում է Արա Բաբլոյանի խափանման միջոցը վերացնելու միջնորդությունը, թեև վստահ եմ , որ իրենք էլ գիտեն, որ Բաբլոյանն ավելի շատ կյանք է փրկել և փրկում, քան իրենք քրեական գործ են հարուցում։ Չի բացառվում նաև, որ այդ փրկվածներից շատերը հենց նաև իրենց շրջապատից են։

Ըստ ամենայնի այս գործերի քննությունը դեռ երկար կշարունակվի, քանի որ իրավապահ մարմիններից հսկայական ջանքեր է պահանջվելու դրանք ինչ-որ կերպ հիմնավորելու համար։ Թեև ակնհայտ է, որ վարույթն իրականացնողները այդպիսի ջանքերի վերաբերյալ բավականին լայն պատկերացում ունեն։

Առավել հաճախ կիրառվող մեխանիզմը անձի, նրա հետ ազգակցական կապ ունեցողների, ընդհուպ մինչև սանիկների նկատմամբ քրեական գործերի հարուցումն է։ Այս տրամաբանությամբ կալանավորված Նորայր Փանոսյանին, ով Հրայր Թովմասյանի սանիկն է, նախաքննության մարմինը ըստ էության առաջարկել է սուտ ցուցմունք տալ Թովմասյանի դեմ՝ կալանքից ազատվելու դիմաց։ Սա ռեպրեսիվ մեխանիզմի անթույլատրելի գործիք է, որից որևէ կերպ չեն հրաժարվում իրավապահ մարմինները, սա կալանքի սպառնալիքով մարդկանցից ցուցմունքներ կորզելու, մարդկանց պատժելու, կամքը կոտրելու անընդունելի միջոց է։ Սա իրավական ամենաթողության վտանգավոր ճանապարհ է, որը ցանակացած պահի կարող է դառնալ անկառավարելի, սահուն ու անսպասելի կերպով ընդգրկել մարդկանց, ովքեր կարծում են, որ այս ամենն իրենց հետ որևէ առնչություն ունենալ չի կարող: Իսկ այդ պարագայում հույսեր կապել դատական համակարգի հետ անիմաստ է լինելու, քանի որ այն գնալով դառնում է ավելի ու ավելի կառավարելի։

Այդ դատական համակարգը, բացառությամբ առանձին դատավորների, արդեն մեկ ու կես տարի է ապացուցում է իր անկարողությունը։ Մարտի 1-ի գործը դրա վառ ապացույցն է, որտեղ տպավորություն է, որ դատավորը աշխատում է «չշտապել»՝ մինչև տեսնի, թե ինչ է լինում։

Դատարանը, ըստ ամենայնի չի կարողանում, կամ չի ուզում ապահովել դատավարության բնականոն ընթացքը, կարգը և հավասար մրցակցությունը ։ Պաշտպանների նկատմամբ հնչեցվում են սպառնալիքներ, իսկ դատավորը «տեղում չէ»։ Եթե դատը շարունակվի ընթանալ այս ընթացակարգով, ապա այն տևելու է առնվազն 4-5 տարի։ Կարծում եմ իմաստ չկա բացատրել, թե ինչ է նշանակում սա...

Քրեական գործերի այս մանիպուլյացիան, որ արվում է պոպուլիստական և հասարակության որոշ շերտերի հաճոյանալու նպատակով, իշխանությունների համար կարճատև էֆեկտ ունեցող քայլ է, որը սակայն երկարատև կտրվածքով շատ մեծ վտանգներ է պարունակում երկրի անվտանգության համար։ Չի կարելի այսպիսի էժան ճանապարհով ամբողջությամբ վարկաբեկել, հեղինակազրկել դատաիրավական համակարգը, այն շատ հեշտությամբ կարելի է քանդել, բայց կառուցելու համար մեծ ջանքեր են պահանջվելու։ Չի կարելի անվերջ կառավարել դատերը, մանավանդ, որ դրանց ելքը որևէ լավ բան չի խոստանում։

Հեղինակ՝ Էլինար Վարդանյան, «Այլընտրանքային նախագծեր» խումբ

Աղբյուր՝


Տեքստում սխալ կամ վրիպակ նկատելու դեպքում, ուղարկեք խմբագրին հաղորդագրություն` նշելով տվյալ սխալը, այնուհետև սեղմելով Ctrl-Enter:

Լրահոս

Այսօր, 11:34 Հակամարտության սրման սկզբից ի վեր Իսրայելի ուղղությամբ արձակվել է ավելի քան 1000 հրթիռ Այսօր, 11:22 Երկարաժամկետ խաղաղության հաստատումը ենթադրում է Արցախի տարածքների դեօկուպացիա, ռազմագերիների և պատանդների ազատ արձակում, բանակցությունների բարեխիղճ վարում. ԱՀ ԱԳՆ Այսօր, 11:15 Երևանում ավտոբուսներն ի վիճակի չեն եղել սպասարկել հանրությանը դիզվառելիքի մատակարարման ուշացումների պատճառով Այսօր, 11:08 Արցախում հաստատվել է կորոնավիրուսի 10 նոր դեպք Այսօր, 11:01 Հայաստանում մեկ օրում հաստատվել է կորոնավիրուսի 354 դեպք, մահացել է 21 մարդ Այսօր, 10:58 «Freedom House»-ն Ադրբեջանին կոչ է արել հայ գերիների մասին ամբողջական տեղեկատվություն տրամադրել ՄԻԵԴ-ին Այսօր, 10:54 Նիկոլ Փաշինյանը շնորհավորական ուղերձներ է հղել Էյդ Ալ-Ֆիտր սրբազան տոնի առթիվ Այսօր, 10:47 Ադրբեջանական իշխանություններն արհեստական ձգձգում են հայկական կողմի գերիների ազատ արձակումը, դիտավորյալ չեն հայտնում նրանց իրական թիվը. ՀՀ ՄԻՊ Այսօր, 10:39 Իսրայելի բանակը վերսկսել է արմատականների գրոհները Գազայի հատվածում Այսօր, 10:35 14 հազար երկրորդ դեղաչափ «Sputnik-V» պատվաստանյութն այս գիշեր հասել է Հայաստան Այսօր, 10:30 Մհեր Գրիգորյանը կղեկավարի ավելացված արժեքի հարկի համակարգի բարեփոխումների նպատակով ստեղծված աշխատանքային խումբը Այսօր, 10:25 Իսրայելն արտակարգ դրություն է սահմանել Լոդ քաղաքում Այսօր, 10:20 Երևանում և մարզերի մեծ մասում լույս չի լինի Այսօր, 10:06 ԱԱԾ-ում ավարտվել է պետական դավաճանություն կատարելու դեպքի առթիվ քննվող քրեական գործի նախաքննությունը Այսօր, 09:54 «Հրապարակ». Վստրեչի Ապերն ազատվեց՝ ընտրություններ են մոտենում Այսօր, 09:53 «Ժողովուրդ». Արտահերթ խորհրդարանական ընտրությունների մեկնարկն արդեն տրվել է Այսօր, 09:49 «Հրապարակ». «Իմ քայլում» դեռևս «իտոգի» չեն եկել և սպասում են, թե ինչ կհրահանգի Նիկոլ Փաշինյանը Այսօր, 09:47 «Ժողովուրդ». ԼՀԿ-ն նոր դեմքեր է փնտրում նախընտրական ցուցակում ներառելու համար Այսօր, 09:44 «Հրապարակ». ԲՀԿ-ն բոյկոտում է ԱԺ նիստերը, սակայն գործուղումներից չի հրաժարվում Այսօր, 09:39 «Ժողովուրդ». Արտահերթ ընտրություններ են. 2016-ին Սարի թաղում լրագրողների նկատմամբ բռնության գործի վարույթը կրկին վերսկսվել է Այսօր, 09:35 «Հրապարակ». ՀՀԿ-ականներից շատերը, շտապել էին միանալ Քոչարյանի թիմին, որի Նիկոլի վերարտադրվելու դեմն առնեն, հիմա մի մասը վերադառնում է մայր-կուսակցություն 11/05/2021 17:45 Պոետների գործերի հիման վրա երգեր, «Ռեքվիեմ» ու պրեմիրա. Project LA-ի համերգը՝ Գյումրիում (Լուսանկարներ, տեսանյութ) 11/05/2021 17:43 Իմ խնդրանքն է համալսարանով մտահոգ բոլոր մարդկանց՝ անպայման մասնակցե՛ք ընտրություններին, ընտրե՛ք ում ուզում եք՝ բացի Նիկոլից. ԵՊՀ ուսխորհրդի նախագահ 11/05/2021 17:32 Նիկոլ Փաշինյանը ցավակցական հեռագիր է հղել Վլադիմիր Պուտինին 11/05/2021 17:30 Բեռլուսկոնին կրկին հոսպիտալացվել է 11/05/2021 17:00 Պաշտոնական այցով Հայաստան կժամանի Վրաստանի վարչապետ Իրակլի Ղարիբաշվիլին 11/05/2021 16:49 Ադրբեջանի նախագահի այն ելույթները, որոնք հայատյացության ու թշնամանքի քաղաքականության վկայություն են, ուղարկվել են միջազգային մարմիններին. ՀՀ ՄԻՊ 11/05/2021 16:44 Աշդոդում օդային տագնապի շչակներ են միացել 11/05/2021 16:35 1 օրվա ընթացքում արձանագրվել է 13 վթար. 1 մարդ մահացել է, 16-ը՝ ստացել մարմնական վնասվածքներ 11/05/2021 16:23 Apple-ը պատրաստվում է iPhone-ում օգտագործել իր 5G մոդեմները 11/05/2021 15:56 Իդլիբում թուրք զինվորական է զոհվել 11/05/2021 15:44 Նախընտրական քարոզարշավը մեկնարկելու է հունիսի 7-ին. այն կտևի 12 օր 11/05/2021 15:28 Փոխվում է քվեաթերթիկի նմուշը, գրիչ չի օգտագործվելու. ԿԸՀ-ն որոշում ընդունեց (Տեսանյութ) 11/05/2021 15:24 Ամփոփվել է Տիգրան Օհանջանյանի մահվան դեպքի առիթով հարուցված քրգործի ուսումնասիրությունը. Փաշինյանի օգնականը մանրամասներ է ներկայացրել 11/05/2021 15:18 Բուլղարիայի նախագահը ցրել է խորհրդարանը 11/05/2021 14:55 Իսրայելի ԱԳՆ-ն կոչ է անում միջազգային հանրությանը դատապարտել հրթիռային հարվածները 11/05/2021 14:42 ԱԺ-ն արձակվեց դավադրության ուժով. Ավետիք Իշխանյան 11/05/2021 14:23 Կազանում հրաձգության զոհերի թիվը հասնել է 11-ի 11/05/2021 14:07 Աշխարհում COVID-19-ով վարակվածների թիվը գերազանցել է 158,9 միլիոնը 11/05/2021 14:00 Արցախի դպրոցներում «Վերջին զանգ»-ի արարողություն չի լինելու. «Արցախպրես» 11/05/2021 13:53 Ադրբեջանի ԱԳՆ. Բաքուն պատրաստ է Երևանի հետ հարաբերությունների կարգավորմանը 11/05/2021 13:48 Ալիևը հայտարարում է, որ Ղարաբաղի հարց այլևս չկա, իսկ Փաշինյանը խոսում է ասֆալտից. Վահե Հովհաննիսյան 11/05/2021 13:43 Ֆրանկոֆոնիայի խորհրդարանական վեհաժողովի պատվիրակության անդամներն այցելել են Ծիծեռնակաբերդի հուշահամալիր 11/05/2021 13:32 Ռոբերտ Քոչարյանի պաշտպանը միջնորդեց ընտրությունների պատճառով տևական ժամանակ հետաձգել նիստը. դատավորն ու դատախազը դեմ էին 11/05/2021 13:23 Միանում եմ «Վերածնվող Հայաստան» կուսակցության պայքարին՝ հանուն Սյունիքի անվտանգության. Բորիս Ավագյան 11/05/2021 13:11 ՀԱՀ-ում բենզատարի մասնակցության վթարի հետևանքով 7 մարդ է մահացել 11/05/2021 12:58 Ճապոնիայում չորս մարդ է վիրավորվել քիմիական գործարանում տեղի ունեցած պայթյունի հետևանքով 11/05/2021 12:44 Բանակի դեմ հարձակումների հետևանքները դեռ երկար են իրենց բացասական ազդեցությունը թողնելու նոր համակարգի կառուցման վրա. Աբրահամյան 11/05/2021 12:40 Կազանում հրաձգության զոհերի թիվը հասել է 11-ի 11/05/2021 12:34 Գավառում զինված միջադեպի գործով մեղադրանք է առաջադրվել երեք անձի 11/05/2021 12:27 Կազանում դպրոցի վրա երկրորդ հարձակվողն արգելափակվել է շենքում 11/05/2021 12:16 «Այդքան կյանք ապրես, ստեղծես, քեզ կերտես, որ մի հատ խարդախ քեզ սարքի եսիմ ի՞նչ, բա արժե՞ր». Փաստաբանը՝ ՀՀ գլխավոր դատախազին 11/05/2021 12:12 Էշի և էշերի սահմանադրական իրավունքները. Մարինե Սուքիասյան 11/05/2021 12:07 Կազանի դպրոցում պատանին հրաձգություն է կազմակերպել զոհերի թիվը հասել է 9-ի 11/05/2021 12:00 Չինաստանում հրշեջ ուղղաթիռի կործանման հետևանքով մահացել է 4 մարդ 11/05/2021 11:47 Իմ շրջապատից ջնջել եմ բոլոր նրանց, ովքեր ունեն դրական վերաբերմունք Նիկոլ Փաշինյանի նկատմամբ. փաստաբան 11/05/2021 11:40 Ռուս խաղաղապահների ռազմական ոստիկանությունը պարեկություն է իրականացնում Լաչինի միջանցքում 11/05/2021 11:28 Արցախում հաստատվել է կորոնավիրուսային հիվանդության 4 դեպք 11/05/2021 11:20 «Վերջին դաս». ԿԳՄՍ նախարարությունը կոչ է անում բացառել որևէ դրամահավաք 11/05/2021 11:14 Լավրով. Բաքուն և Երևանն Անդրկովկասի տրանսպորտային հանգույցի միջոցով կարող են բարելավել հարաբերությունները 11/05/2021 11:08 Դատախազությունն օրենսդրական փոփոխություններ է առաջարկել ավտոմեքենաների համարանիշների հափշտակության դեմ քրեաիրավական պայքարի արդյունավետությունը բարձրացնելու համար 11/05/2021 11:03 Հայաստանում մեկ օրում հաստատվել է կորոնավիրուսի 243 դեպք, մահացել է 11 մարդ 11/05/2021 10:57 Իսրայելում հայտարարել են հրթիռային հարձակման հետևանքով առնվազն վեց վիրավորի մասին 11/05/2021 10:45 Լավրով. Ռուսաստանը Լեռնային Ղարաբաղում աշխատանքների շրջանակում պատրաստ է օգնել ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ին 11/05/2021 10:30 Եթե ընտրություններում հաղթի ամեն ինչ կործանած վարչապետը, բոլոր պետությունները կարո՞ղ են ենթադրել, որ Հայաստանում բնակչությունը համակերպվել է կորուստների հետ. Արսեն Ջուլֆալակյան 11/05/2021 10:23 ՀՀ լավագույն ԱԳ նախարարները եղել են Սերժ Սարգսյանի պաշտոնավարման օրոք. Միջազգայնագետ 11/05/2021 10:18 Մարզերում և Երևանում մինչև վեց ժամ լույս չի լինի 11/05/2021 10:13 Արարատ Միրզոյանի գլխավորած պատվիրակությունը պաշտոնական այցով մեկնում է Լիտվա 11/05/2021 10:11 Իսրայելական բանակը հայտարարել է Գազայի հատվածից բազմաթիվ գնդակոծությունների մասին 11/05/2021 10:02 #Antinikol շարժումը բաց է բոլորի համար, բոլորինն է՝ բացառությամբ Նիկոլի, նրա դավաճան վիժվածքների. Ո՞վ ենք մենք և ի՞նչ պետք է անենք. Միքայել Մինասյան 11/05/2021 09:55 «Հրապարակ». Փաշինյանի «չընտրության» երկրորդ արարին անկախ պատգամավորները նրան փիառվելու հնարավորություն տվեցին 11/05/2021 09:53 «Ժողովուրդ». Ադրբեջանը պահում է հայ ռազմագերիներին Հայաստանի ներքաղաքական կյանքի վրա ազդեցության լրջագույն լծակ ունենալու համար 11/05/2021 09:51 «Փաստ». Արցախի իշխանությունները դեռևս զերծ են մնում ՀՀ իշխանություններին լուրջ աջակցություն ցուցաբերելուց 11/05/2021 09:50 «Հրապարակ». Արարատ Միրզոյանն առնվազն մինչև սեպտեմբեր կմնա «դաչայում»՝ մինչև հաջորդ ԱԺ նախագահի ընտրությունը 11/05/2021 09:48 «Ժողովուրդ». Հայաստանում այս օրերին թուրքերենով ռադիոհաղորդումներ ու երգեր են միանում, նորմալ է 11/05/2021 09:45 «Հրապարակ». Պայքարը երրորդ ուժի տեղի համար է 11/05/2021 09:44 «Փաստ». Փաշինյանի ուսապարկ բռնողը Արևելյան մաքսատան պետի տեղակալ նշանակվելուց հետաքրքիր «բոց» է արել 11/05/2021 09:42 «Հրապարակ». Արարատի մարզում ակտիվ նախընտրական աշխատանք է տանում մարզպետ Թևոնյանը. Կարիքավոր խմբերին հավի ճտեր է բաժանում 11/05/2021 09:41 «Ժողովուրդ». Փաշինյանի թիմը լծված է 15 կետանոց ճանապարհային քարտեզը ներկայացնել այնպես, իբրև թե իրենք կարողացել են իրականացնել 11/05/2021 09:39 «Փաստ». Քոչարյանը մերժել է անվտանգության աշխատակիցների առաջարկը 11/05/2021 09:35 «Հրապարակ». ԲՀԿ-ում չեն ուզում սրել Փաշինյանի հետ հարաբերություններն ու առճակատման գնալ 10/05/2021 22:13 Նախագահը հրամանագիր է ստորագրել Ազգային ժողովի արտահերթ ընտրությունը հունիսի 20-ին անցկացնելու մասին 10/05/2021 21:28 Հայաստանը մահաբեր «նիկոլավիրուսից» ազատելու համար մենք սկսում ենք #antinikol շարժումը 10/05/2021 20:14 ՌԴ ԱԳ նախարար Սերգեյ Լավրովը ժամանել է Բաքու. կքննարկվի նաև նոյեմբերի 10-ի և հունվարի 11-ի հայտարարությունների կետերի իրագործման ընթացքը 10/05/2021 20:01 Իսրայելական բանակը հայտարարել է Գազայի հատվածից յոթ հրթիռի արձակման մասին 10/05/2021 19:57 Նիկոլ Փաշինյանը չընտրվեց վարչապետի պաշտոնում, Ազգային ժողովը լուծարվեց 10/05/2021 19:13 Վարչապետի խոսնակ Մանե Գևորգյան կոպտորեն խախտել է մասնագիտական էթիկայի բոլոր կանոնները. Հայաստանի ժուռնալիստների միություն 10/05/2021 18:51 «Սիրեցի, յարս տարան». Արման Նշանյանը նոր տեսահոլովակ է պատրաստել. երգի հիմքում իրական պատմություն է (Տեսանյութ) 10/05/2021 18:13 Առաջին դեպքը չէ, երբ խոսնակն անձամբ է միջամտում և թույլ չի տալիս լրագրողին մոտենալ վարչապետին, սա անընդունելի է․ Lրագրողական կազմակերպությունների հայտարարությունը 10/05/2021 17:37 COVID-19-ի դեմ կատարվել է 10 727 պատվաստում 10/05/2021 16:48 Սոմալիում ջրհեղեղների զոհ է դարձել 25 մարդ 10/05/2021 16:24 Ժամկետային զինծառայող Արտյոմ Մելքոնյանի մահվան գործով կալանավորվել է համածառայակիցը 10/05/2021 16:17 Իսրայելական ոստիկանության հետ բախումների հետևանքով տուժած պաղեստինցիների թիվը հասել է 215-ի 10/05/2021 16:01 Նիկոլ Փաշինյանը Ռուստամ Բադասյանին ու Սուրեն Գրիգորյանին գործուղում է Մոսկվա 10/05/2021 15:47 «Լուսանում է ամեն խավար…». կոմպոզիտոր Խաչատուր Ավետիսյանի 95-ամյակը կնշանավորվի հոբելյանական համերգով 10/05/2021 15:31 Դատավոր Արմեն Բեկթաշյանի մասնակցությամբ ձայնագրությունը քննության առարկա կդարձվի Ռուբեն Վարդազարյանի վերաբերյալ քրեական գործի շրջանակներում 10/05/2021 15:26 Լավրովը բանակցություններ կվարի Ալիևի հետ Ադրբեջան կատարելիք այցի ընթացքում 10/05/2021 15:17 Զինադադարից հետո Ադրբեջանի վերահսկողության տակ անցած տարածքներից հայտնաբերվել և տարհանվել է 1553 աճյուն 10/05/2021 15:10 Պուտինը հեռախոսազրույց է ունեցել Ալիևի հետ 10/05/2021 14:46 Քաբուլում պայթյունների զոհերի թիվը հասել է 85-ի

Տվյալ բաժնի վերջին նյութերը