Անվերջ ձգձգվող դատավարությունների շրջան

17/01/2020 13:21

Անվերջ ձգձգվող դատավարությունների շրջան


«Այլընտրանքային նախագծեր» խմբի անդամ Էլինար Վարդանյանը գրում է. 

«Դատարանը վերջապես որոշեց փոխել Մանվել Գրիգորյանի խափանման միջոցը։ Հիվանդ, կիսամեռ մարդու կալանքը ամիսներ շարունակ չէր փոխվում։ Նրան այդ վիճակով տանում էին դատարան, ցուցադրաբար, որ մյուսները տեսնեն։

Հավանաբար իշխանությունները հասկացան, որ հաշվեհարդար հիշեցնող այս մոտեցման պատճառով կարող են ունենալ «Նոր» Հայաստանի առաջին զոհը, որ վերակենդանացման բաժնում գտնվող անձի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կալանքը թողնելը մարդու իրավունքների կոպտագույն խախտում է, որի համար ողջ պատասխանատվությունը կրելու է հենց իշխանությունը։

Խափանման միջոցի փոփոխությունը ի ցույց դրեց նաև երկրի իրավական համակարգի լուրջ խնդիրները։ Կալանքը չփոխվեց պաշտպանների միջնորդությամբ, թեև փաստաբանների կողմից նախկինում այդպիսի բազմաթիվ միջնորդություններ էին ներկայացվել։ Դատարանը բավարարեց դատախազի միջնորդությունը՝ հերթական անգամ հանդես գալով որպես մեղադրող կողմի միջնորդությունը դակող։

Մեկ ու կես տարի շարունակվող մարդու իրավունքների այս բացահայտ խախտումը չտեսնելու էին տալիս իրավապաշտպաններից շատերը։ Նրանք նույնքան համառորեն չեն արձանագրում մնացյալ քրեական գործերի հետ կապված խախտումները, չեն արձանագրում, որ «Նոր» Հայաստանում անվերջանալի դատավարությունների շրջան է, որտեղ  մարդկանց մեղադրանք է առաջադրվում, սակայն մեղքն ապացուցել չի հաջողվում, խախտվում են մարդկանց իրավունքները, իսկ դատական վերջնական ակտ դեռ ոչ մի գործով չի կայացվում։

Իսկ այդպիսի գործերը բազմաթիվ են, և դատելով ՀՔԾ և ՔԿ հաղորդագրություններից այս շարքը դեռ ավելանալու է։ Բայց այս անվերջ ձգձգվող և ոչ մի կերպ չհիմնավորվող գործերն առնչվում են մարդկանց, ովքեր մեծ ավանդ ունեն երկրի կայացման և զարգացման գործում, մեծ  ներդրում են ունեցել իրենց վստահված ոլորտում՝ Սերյան Օհանյան, Յուրի Խաչատուրով, Արմեն Գևորգյան, Արա Բաբլոյան... այս շարքը կարելի է շարունակել։ Ո՞րն է նրանց ազատ տեղաշարժի սահմանափակման իմաստը։ Ի վերջո նրանք բազմաթիվ գործեր և լուրջ կապեր ունեցող մարդիկ են, և այդ ներուժը կարող է իր նպաստն ունենանալ երկրի զարգացման համար։ Մինչդեռ վարույթն իրականացնող մարմինը համառորեն մերժում է Արա Բաբլոյանի խափանման միջոցը վերացնելու միջնորդությունը, թեև վստահ եմ , որ իրենք էլ գիտեն, որ Բաբլոյանն ավելի շատ կյանք է փրկել և փրկում, քան իրենք քրեական գործ են հարուցում։ Չի բացառվում նաև, որ այդ փրկվածներից շատերը հենց նաև իրենց շրջապատից են։

Ըստ ամենայնի այս գործերի քննությունը դեռ երկար կշարունակվի, քանի որ իրավապահ մարմիններից հսկայական ջանքեր է պահանջվելու դրանք ինչ-որ կերպ հիմնավորելու համար։ Թեև ակնհայտ է, որ վարույթն իրականացնողները այդպիսի ջանքերի վերաբերյալ բավականին լայն պատկերացում ունեն։

Առավել հաճախ կիրառվող մեխանիզմը անձի, նրա հետ ազգակցական կապ ունեցողների, ընդհուպ մինչև սանիկների նկատմամբ քրեական գործերի հարուցումն է։ Այս տրամաբանությամբ կալանավորված Նորայր Փանոսյանին, ով Հրայր Թովմասյանի սանիկն է, նախաքննության մարմինը ըստ էության առաջարկել է սուտ ցուցմունք տալ Թովմասյանի դեմ՝ կալանքից ազատվելու դիմաց։ Սա ռեպրեսիվ մեխանիզմի անթույլատրելի գործիք է, որից որևէ կերպ չեն հրաժարվում իրավապահ մարմինները, սա կալանքի սպառնալիքով մարդկանցից ցուցմունքներ կորզելու, մարդկանց պատժելու, կամքը կոտրելու անընդունելի միջոց է։ Սա իրավական ամենաթողության վտանգավոր ճանապարհ է, որը ցանակացած պահի կարող է դառնալ անկառավարելի, սահուն ու անսպասելի կերպով ընդգրկել մարդկանց, ովքեր կարծում են, որ այս ամենն իրենց հետ որևէ առնչություն ունենալ չի կարող: Իսկ այդ պարագայում հույսեր կապել դատական համակարգի հետ անիմաստ է լինելու, քանի որ այն գնալով դառնում է ավելի ու ավելի կառավարելի։

Այդ դատական համակարգը, բացառությամբ առանձին դատավորների, արդեն մեկ ու կես տարի է ապացուցում է իր անկարողությունը։ Մարտի 1-ի գործը դրա վառ ապացույցն է, որտեղ տպավորություն է, որ դատավորը աշխատում է «չշտապել»՝ մինչև տեսնի, թե ինչ է լինում։

Դատարանը, ըստ ամենայնի չի կարողանում, կամ չի ուզում ապահովել դատավարության բնականոն ընթացքը, կարգը և հավասար մրցակցությունը ։ Պաշտպանների նկատմամբ հնչեցվում են սպառնալիքներ, իսկ դատավորը «տեղում չէ»։ Եթե դատը շարունակվի ընթանալ այս ընթացակարգով, ապա այն տևելու է առնվազն 4-5 տարի։ Կարծում եմ իմաստ չկա բացատրել, թե ինչ է նշանակում սա...

Քրեական գործերի այս մանիպուլյացիան, որ արվում է պոպուլիստական և հասարակության որոշ շերտերի հաճոյանալու նպատակով, իշխանությունների համար կարճատև էֆեկտ ունեցող քայլ է, որը սակայն երկարատև կտրվածքով շատ մեծ վտանգներ է պարունակում երկրի անվտանգության համար։ Չի կարելի այսպիսի էժան ճանապարհով ամբողջությամբ վարկաբեկել, հեղինակազրկել դատաիրավական համակարգը, այն շատ հեշտությամբ կարելի է քանդել, բայց կառուցելու համար մեծ ջանքեր են պահանջվելու։ Չի կարելի անվերջ կառավարել դատերը, մանավանդ, որ դրանց ելքը որևէ լավ բան չի խոստանում։

Հեղինակ՝ Էլինար Վարդանյան, «Այլընտրանքային նախագծեր» խումբ

Աղբյուր՝


Տեքստում սխալ կամ վրիպակ նկատելու դեպքում, ուղարկեք խմբագրին հաղորդագրություն` նշելով տվյալ սխալը, այնուհետև սեղմելով Ctrl-Enter:

Լրահոս

Այսօր, 20:36 Հույս ունեմ, որ Հայ առաքելական եկեղեցու հոգևոր դասը կհասկանա, որ Նիկոլ Փաշինյանի հետ չի կարելի պայմանավորվել. Միքայել Մինասյան (Տեսանյութ) Այսօր, 17:54 Հայկական կողմի գործողության արդյունքում ադրբեջանցի երկու զինծառայող է զոհվել, հինգը՝ վիրավորվել Այսօր, 17:09 Ադրբեջանի զինծառայողները ՀՀ պետական սահմանը խախտելու փորձ են կատարել, սակայն, կորուստներ կրելով, հետ շպրտվել. ՀՀ ՊՆ Այսօր, 10:57 Հայաստանում մեկ օրում հաստատվել է կորոնավիրուսի 577 նոր դեպք, մահացել է 8 մարդ 11/07/2020 15:40 Ֆրանսիան ցավում է Սոֆիայի տաճարը մզկիթի վերածելու Թուրքիայի որոշման համար 11/07/2020 15:25 Կալիֆոռնիայում մինչև 8 հազար կալանավոր ազատ կարձակվի կորոնավիրուսի դեմ պայքարի շրջանակում 11/07/2020 15:05 Գյուղացին մենակ է մնացել բանկում ունեցած վարկերի և պարտքերի հետ. Էդմոն Մարուքյան (Տեսանյութ) 11/07/2020 14:54 «Հայրենիք» կուսակցության կենտրոնական գրասենյակում կայացել է Արցախյան հակամարտության կարգավորման ներկա միտումների վերաբերյալ փակ քննարկում 11/07/2020 14:49 Գերմանիայում մեկ օրում հայտնաբերվել է կորոնավիրուսի 378 նոր դեպք 11/07/2020 14:38 Հուլիսի 10-ին իրականացված արտակարգ ռեժիմով ծառայության ընթացքում հայտնաբերվել է իրավախախտման 3118 դեպք 11/07/2020 14:12 Նեղ խմբային նպատակներ հետապնդող իշխանությունն ապօրինաբար փոխեց Սահմանադրությունը, զավթեց ՍԴ-ն, յուրացրեց իշխանությունը. ԲՀԿ, ՀՅԴ և «Հայրենիք» կուսակցություններ 11/07/2020 13:59 «Թալիբանի» հարձակման հետևանքով Աֆղանստանի հարավ-արևմուտքում ոստիկան է սպանվել 11/07/2020 13:48 Ո՞ւր է Հայկ Մարությանը, համավարակի ընթացքում ինչո՞վ է Երևանի քաղաքապետարանն աջակցում երևանցիներին. ՀՅԴ Երևանի քաղաքային կոմիտե 11/07/2020 13:41 Այս շաբաթ հակառակորդը հրադադարի պահպանման ռեժիմը խախտել է ավելի քան 150 անգամ 11/07/2020 13:37 ԱՄՆ-ն մտադիր է բարձրացնել ֆրանսիական մի շարք ապրանքների մաքսատուրքերը 11/07/2020 13:21 Ավելի քան 20 մարդ է մահացել Նեպալում սողանքի հետևանքով 11/07/2020 13:05 Սորոսի գրասենյակի կողմից նպատակաուղղված ազգամիջյան թշնամանք հրահրելու փաստերով դիմելու ենք ԱԱԾ. Նարեկ Մալյան 11/07/2020 13:01 Վրաստանում մեկ օրում գրանցվել է կորոնավիրուսի 8 նոր դեպք 11/07/2020 12:52 Փրկարարները վերսկսել են քաղաքացու որոնողական աշխատանքները 11/07/2020 12:42 Օդի ջերմաստիճանը կնվազի 11/07/2020 12:36 Եգիպտոսում խեղդվող երեխային փրկելու փորձի ժամանակ 10 մարդ է ջրահեղձ եղել 11/07/2020 12:06 Արցախում կորոնավիրուսի նոր դեպք չի գրանցվել 11/07/2020 11:52 Սուրբ Սոֆիայի տաճարին մզկիթի կարգավիճակ վերադարձնելու որոշմամբ թուրքական իշխանությունները վերահաստատեցին քաղաքակրթությունների­ հանդեպ այլատյաց կեցվածքը. Արցախի նախագահ 11/07/2020 11:45 Ֆելիքս Ցոլակյանն աշխատանքային շրջայց է կատարել Տավուշի մարզում 11/07/2020 11:30 Հանրային հեռուստաընկերության եթերում ծաղրում ու պիտակավորում են անձանց. «Մեդիա պաշտպան» 11/07/2020 11:22 Վթար՝ Ալագյազ-Ապարան ավտոճանապարհին․ կա տուժած 11/07/2020 11:04 Հայաստանում մեկ օրում հաստատվել է կորոնավիրուսի 489 նոր դեպք, մահացել է 16 մարդ 11/07/2020 11:00 Աշխարհում կորոնավիրուսի զոհերի թիվը գերազանցել է 560 հազարը 11/07/2020 10:55 Վթար՝ Գրիգոր Հասրաթյան փողոցում․ կան տուժածներ 11/07/2020 10:40 Աղձք գյուղի ջրանցքը քաղաքացի է ընկել 11/07/2020 10:23 Պարետատունը խստացրել է Արցախ մուտք գործելու պայմանները (Տեսանյութ) 11/07/2020 10:21 «Ժողովուրդ». Հայտնի չէ, թե Առողջապահության նախարարությունը որքան գումար է ծախսել 11/07/2020 10:18 «Հրապարակ». «Լուսավոր Հայաստանը» որոշել է իր կորցրած մանդատի հարցով մինչև վերջ գնալ 11/07/2020 10:16 «Ժողովուրդ». Դատավորների ընդհանուր ժողովը կհայտնի ՍԴ անդամի իր թեկնածուի անունը 11/07/2020 10:14 «Հրապարակ». Կադրային փոխատեղումներ՝ ԿԳՄՍ նախարարությունում 11/07/2020 10:02 «Ժողովուրդ». Առաջիկայում ՀՀ արդարադատության նախարարի տեղակալներից մեկի հաստիքը թափուր կմնա 11/07/2020 09:46 «Հրապարակ». Իշխանություններն անչափ «զգայուն» են դարձել ատոմակայանին վերաբերող հարցադրումների նկատմամբ 10/07/2020 20:09 Վարչապետը Կարեն Վարդանյանի թաղման հանձնաժողով ստեղծելու որոշում է ստորագրել 10/07/2020 20:06 Կայծակի հարվածից հանդամասում 77-ամյա քաղաքացի է մահացել (Shamshyan.com) 10/07/2020 19:48 Հուլիսի 9-ին հայտնաբերվել է իրավախախտման 3490 դեպք 10/07/2020 19:41 Բուքմեյքերական գլխավոր գրասենյակում ռումբի վերաբերյալ ահազանգ է ստացվել 10/07/2020 19:08 ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ն կոչ է անում Թուրքիային չփոխել Սուրբ Սոֆիա տաճարի կարգավիճակը 10/07/2020 18:51 Դատավորների կոնվենցիոնալ իրավունքների խախտման փաստի արձանագրման հավանականությունը ՄԻԵԴ-ի կողմից բավականին բարձր է. Գոհար Մելոյան 10/07/2020 18:44 Աթենքում բողոքի ցույցերի ժամանակ ձերբակալվել է ինը մարդ 10/07/2020 18:35 Միացյալ Նահանգները շարունակում են հետաքրքրված լինել Հայաստանում ներդրումների իրականացմամբ. դեսպան 10/07/2020 18:25 ՌԴ դեսպանի հետ քննարկել ենք հայ-ռուսական հարաբերությունների զարգացմանն առնչվող հարցեր. Լիլիթ Մակունց 10/07/2020 18:20 Նախորդ տարվա համեմատ 80 տոկոսով նվազել է ՀՀ-ից պտուղ-բանջարեղենի արտահանումը. Ընկերության ղեկավար 10/07/2020 18:11 Կասեցվել է երկու տասնյակից ավելի տնտեսավարողների գործունեություն 10/07/2020 18:02 ԵՄ-ն 5 մլրդ եվրո կպահուստավորի Brexit-ի շուրջը բանակցությունների ձախողման համար 10/07/2020 17:55 Ֆրանսիան կոչ է արել Իսրայելին հրաժարվել պաղեստինյան տարածքների բռնակցման պլանների իրականացումից 10/07/2020 17:34 Արցախի նախագահը և Սեյրան Օհանյանը քննարկել են անվտանգությանն ու պաշտպանունակության ամրապնդմանը վերաբերող հարցեր 10/07/2020 17:32 Կոտայքի մարզում այս տարի կկառուցվեն և կվերակառուցվեն 5 դպրոցներ 10/07/2020 17:21 Իշխանությունները հերքել են Թեհրանում տեղի ունեցած պայթյունի մասին լուրերը 10/07/2020 17:01 Հայոց եկեղեցու պատմությունը պետք է շարունակել դասվանդել որպես առանձին առարկա. ՀՅԴ ՀԵՄ 10/07/2020 16:45 Իրանում մեկ օրում արձանագրվել է կորոնավիրուսի հետևանքով մահվան 142 դեպք 10/07/2020 16:41 Հայաստանում ԱՄՆ դեսպանը համակարգիչ և այլ տեխնիկա հանձնեց Այրում համայնքի սոցաշխատողին 10/07/2020 16:23 Հայտնաբերվել են գերբեռնված, կանգնած ուղևորով փոխադրում իրականացնող տրանսպորտային միջոցներ 10/07/2020 16:15 Դժվար է ասել, թե ինչ նպատակ է հետապնդում ԱՄՆ պետդեպի աջակցությունը ՀՀ-ին. Գևորգ Պետրոսյան 10/07/2020 16:07 Չինաստանը պատասխանելու է ամերիկյան պատժամիջոցներին 10/07/2020 15:58 Կովկասի բնության հիմնադրամը Հայաստանին նոր դրամաշնորհ է տրամադրել 10/07/2020 15:53 Ռուսաստանում կորոնավիրուսի հետևանքով մեկ օրում 174 մարդ է մահացել 10/07/2020 15:45 ՏՄՊՊՀ-ն որոշում է կայացրել թույլատրել «ՎԵՈՆ Արմենիա» և «Թիմ» ընկերությունների համակենտրոնացումը 10/07/2020 15:43 ԱՀԿ-ից հայտարարել են, որ կորոնավիրուսը չի փոխվում 10/07/2020 15:37 Ապօրինություններ Գորիսում պետական սեփականության հողամասը վարձակալության հանձնելու գործընթացում 10/07/2020 15:32 Հայաստանից ավելի քան 200 դիմորդներ անվճար ուսուցում կստանան Ռուսաստանի առաջատար բուհերում 10/07/2020 15:28 Խնդրահարույց է Ադրբեջանի կողմից ռազմական գործողությունների նախաձեռնման դեպքում Թուրքիայի քողարկված կամ բացահայտ միջամտության պատրաստակամությունը 10/07/2020 15:16 Առանձին շրջաններում սպասվում են ամպրոպային բնույթի ինտենսիվ անձրևներ և ուժեղ քամիներ 10/07/2020 15:04 Գերմանիայում մեկ օրում հայտնաբերվել է կորոնավիրուսի 395 նոր դեպք 10/07/2020 14:55 Հայաստանը կշարունակի զարգացնել պաշտպանության ոլորտում Ռուսաստանի հետ համագործակցությունը և ռազմաքաղաքական փոխգործակցությունն ԱՄՆ-ի հետ 10/07/2020 14:43 «Ծառուկյանից վախենալ պետք չէ, պետք է վախենալ առանց աշխատանք, առանց աշխատավարձ մնացած հարյուր հազարավոր մարդկանցից». ԲՀԿ նախագահի հայտարարությունը 10/07/2020 14:36 Եզակի բնույթ են կրել տարեցների կողմից սեղանի ժամանցային խաղերի ընթացքում առնվազն 1.5 մ սոցիալական հեռավորություն չպահպանելու դեպքերը 10/07/2020 14:28 ՓՄՁ-ներին ուղղված հակաճգնաժամային երրորդ միջոցառման շրջանակում օժանդակություն է ստացել շուրջ 900 տնտեսավարող 10/07/2020 14:20 Հայաստանի արտաքին քաղաքական առաջնահերթություններից է Ռուսաստանի հետ ռազմավարական-դաշնակցային հարաբերությունների կայուն խորացումն ու ընդլայնումը 10/07/2020 14:15 Դոնի Ռոստով քաղաքից Հայաստան է վերադառնում 124 ՀՀ քաղաքացի 10/07/2020 14:01 Սերժ Սարգսյանը տեսակապի միջոցով հետևել է «Լույս» հիմնադրամի միջոցներով Ամարասի վանական համալիրի վերականգնման աշխատանքների ընթացքին 10/07/2020 13:56 Անվտանգության խորհրդի նիստում Նիկոլ Փաշինյանը ներկայացրել է հայ ժողովրդի ազգային արժեքներն ու ազգային նպատակները 10/07/2020 13:51 ԿԳՄՍ փոխնախարարը 500 ուսուցչի ներկայացրել է Հանրակրթության պետական չափորոշչի ձևավորման հիմնական սկզբունքները 10/07/2020 13:45 Լարված իրավիճակ՝ Բաղրամյան 26-ի դիմաց. Վահագն Չախալյանը բերման ենթարկվեց 10/07/2020 13:35 Գագիկ Ծառուկյանը անցնում է ստանդարտ բուժում․ Արման Աբովյան 10/07/2020 13:27 Սեուլի քաղաքապետը մահից առաջ նամակով բոլորից ներողություն է խնդրել 10/07/2020 13:20 Ոչ ոք իշխանավորներից այդպես էլ չկարողացավ հստակ բացատրել՝ ի՞նչ է նշանակում «ժողովուրդներին նախապատրաստել խաղաղությանը» թեզի հայկական կողմի տեսլականը․ Աբովյան 10/07/2020 13:14 Մանվել Գրիգորյանի առողջությունն այլևս չի կարող լինել դրական․ ընթանում են իրավական գործընթացներ Գրիգորյանին Ֆրանսիա տեղափոխելու համար․ պաշտպան 10/07/2020 13:08 Արդարադատության նախարարությունը կոռուպցիայի դեմ պայքարի շրջանակում համագործակցում է բոլոր միջազգային գործընկերների հետ. ԱՆ խոսնակ 10/07/2020 13:00 Իշխանության համար շատ դժվար է պարտվել կամ խաղաղ հեռանալ, եթե այն չունի մրցակից․ Վահե Հովհաննիսյան 10/07/2020 12:52 Քաղաքապետարանի պարգևատրման ֆոնդից 100 միլիոն դրամ կհատկացվի կորոնավիրուսային համավարակի դեմ պայքարում ներգրավված բուժաշխատողներին 10/07/2020 12:46 Դոնալդ Թրամփը խոսել է Քանիե Ուեսթի որոշման մասին. «Նա միշտ կլինի մեր կողմից» 10/07/2020 12:41 Հանրապետությունում հրդեհավտանգ իրավիճակ է. ԱԻՆ-ը հորդորում է լինել զգոն 10/07/2020 12:38 Երևանու 45-ամյա տղամարդու են դանակահարել. Shamshyan.com 10/07/2020 12:36 Նիդերլանդները Հայաստանին 200 000 եվրո գումար կհատկացնի կորոնավիրուսի դեմ պայքարի համար 10/07/2020 12:30 Քննություն է տարվում՝ պարզելու 53-ամյա տղամարդու առողջությանը ծանր մարմնական վնաս պատճառելու դեպքի հանգամանքները 10/07/2020 12:24 ԱՄՆ Ներկայացուցիչների պալատի համապատասխան հանձնաժողովը ֆինանսավորում կտրամարդի Արցախում ականազերծման ծրագրի շարունակական աջակցության համար 10/07/2020 12:15 «Սա շատ տխուր նախադեպ է հեղափոխությունից հետո». Նախաձեռնող խմբի անդամը կոչ է անում կառավարությանը Ֆիրդուսի թաղամասում վերաանգնել իրավունքահենքությունը 10/07/2020 12:07 Արցախում հաստատվել է կորոնավիրուսի 4 նոր դեպք, վարակվածների ընդհանուր թիվը 146 է 10/07/2020 11:58 Իտալիան արգելում է մուտքն ու տարանցումը 13 երկրից, այդ թվում՝ Հայաստանից 10/07/2020 11:52 Պետությունը չի կարող արշավ սկսել իր իսկ Ազգային Եկեղեցու դեմ, պետք չէ լինել աստվածամարտ. Հայր Ասողիկ աբեղա Կարապետյան 10/07/2020 11:46 Երևանում կանցկացվի «Music 20» խորագրով առցանց միջազգային փառատոնը (Տեսանյութ) 10/07/2020 11:37 ԱՄՆ Պետդեպը խորհրդատու է վարձելու Հայաստանին կոռուպցիայի դեմ պայքարում օգնելու համար 10/07/2020 11:29 Սերբիայում հրաժարվել են պարետային ժամ սահմանելու գաղափարից 10/07/2020 11:13 Վրաստանում մեկ օրում գրանցվել է կորոնավիրուսի 5 նոր դեպք 10/07/2020 11:01 28-ամյա երիտասարդին մեղադրանք է առաջադրվել՝ բժշկի մասնագիտական գործունեությանը խոչընդոտելու համար