Անվերջ ձգձգվող դատավարությունների շրջան

17/01/2020 13:21

Անվերջ ձգձգվող դատավարությունների շրջան


«Այլընտրանքային նախագծեր» խմբի անդամ Էլինար Վարդանյանը գրում է. 

«Դատարանը վերջապես որոշեց փոխել Մանվել Գրիգորյանի խափանման միջոցը։ Հիվանդ, կիսամեռ մարդու կալանքը ամիսներ շարունակ չէր փոխվում։ Նրան այդ վիճակով տանում էին դատարան, ցուցադրաբար, որ մյուսները տեսնեն։

Հավանաբար իշխանությունները հասկացան, որ հաշվեհարդար հիշեցնող այս մոտեցման պատճառով կարող են ունենալ «Նոր» Հայաստանի առաջին զոհը, որ վերակենդանացման բաժնում գտնվող անձի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կալանքը թողնելը մարդու իրավունքների կոպտագույն խախտում է, որի համար ողջ պատասխանատվությունը կրելու է հենց իշխանությունը։

Խափանման միջոցի փոփոխությունը ի ցույց դրեց նաև երկրի իրավական համակարգի լուրջ խնդիրները։ Կալանքը չփոխվեց պաշտպանների միջնորդությամբ, թեև փաստաբանների կողմից նախկինում այդպիսի բազմաթիվ միջնորդություններ էին ներկայացվել։ Դատարանը բավարարեց դատախազի միջնորդությունը՝ հերթական անգամ հանդես գալով որպես մեղադրող կողմի միջնորդությունը դակող։

Մեկ ու կես տարի շարունակվող մարդու իրավունքների այս բացահայտ խախտումը չտեսնելու էին տալիս իրավապաշտպաններից շատերը։ Նրանք նույնքան համառորեն չեն արձանագրում մնացյալ քրեական գործերի հետ կապված խախտումները, չեն արձանագրում, որ «Նոր» Հայաստանում անվերջանալի դատավարությունների շրջան է, որտեղ  մարդկանց մեղադրանք է առաջադրվում, սակայն մեղքն ապացուցել չի հաջողվում, խախտվում են մարդկանց իրավունքները, իսկ դատական վերջնական ակտ դեռ ոչ մի գործով չի կայացվում։

Իսկ այդպիսի գործերը բազմաթիվ են, և դատելով ՀՔԾ և ՔԿ հաղորդագրություններից այս շարքը դեռ ավելանալու է։ Բայց այս անվերջ ձգձգվող և ոչ մի կերպ չհիմնավորվող գործերն առնչվում են մարդկանց, ովքեր մեծ ավանդ ունեն երկրի կայացման և զարգացման գործում, մեծ  ներդրում են ունեցել իրենց վստահված ոլորտում՝ Սերյան Օհանյան, Յուրի Խաչատուրով, Արմեն Գևորգյան, Արա Բաբլոյան... այս շարքը կարելի է շարունակել։ Ո՞րն է նրանց ազատ տեղաշարժի սահմանափակման իմաստը։ Ի վերջո նրանք բազմաթիվ գործեր և լուրջ կապեր ունեցող մարդիկ են, և այդ ներուժը կարող է իր նպաստն ունենանալ երկրի զարգացման համար։ Մինչդեռ վարույթն իրականացնող մարմինը համառորեն մերժում է Արա Բաբլոյանի խափանման միջոցը վերացնելու միջնորդությունը, թեև վստահ եմ , որ իրենք էլ գիտեն, որ Բաբլոյանն ավելի շատ կյանք է փրկել և փրկում, քան իրենք քրեական գործ են հարուցում։ Չի բացառվում նաև, որ այդ փրկվածներից շատերը հենց նաև իրենց շրջապատից են։

Ըստ ամենայնի այս գործերի քննությունը դեռ երկար կշարունակվի, քանի որ իրավապահ մարմիններից հսկայական ջանքեր է պահանջվելու դրանք ինչ-որ կերպ հիմնավորելու համար։ Թեև ակնհայտ է, որ վարույթն իրականացնողները այդպիսի ջանքերի վերաբերյալ բավականին լայն պատկերացում ունեն։

Առավել հաճախ կիրառվող մեխանիզմը անձի, նրա հետ ազգակցական կապ ունեցողների, ընդհուպ մինչև սանիկների նկատմամբ քրեական գործերի հարուցումն է։ Այս տրամաբանությամբ կալանավորված Նորայր Փանոսյանին, ով Հրայր Թովմասյանի սանիկն է, նախաքննության մարմինը ըստ էության առաջարկել է սուտ ցուցմունք տալ Թովմասյանի դեմ՝ կալանքից ազատվելու դիմաց։ Սա ռեպրեսիվ մեխանիզմի անթույլատրելի գործիք է, որից որևէ կերպ չեն հրաժարվում իրավապահ մարմինները, սա կալանքի սպառնալիքով մարդկանցից ցուցմունքներ կորզելու, մարդկանց պատժելու, կամքը կոտրելու անընդունելի միջոց է։ Սա իրավական ամենաթողության վտանգավոր ճանապարհ է, որը ցանակացած պահի կարող է դառնալ անկառավարելի, սահուն ու անսպասելի կերպով ընդգրկել մարդկանց, ովքեր կարծում են, որ այս ամենն իրենց հետ որևէ առնչություն ունենալ չի կարող: Իսկ այդ պարագայում հույսեր կապել դատական համակարգի հետ անիմաստ է լինելու, քանի որ այն գնալով դառնում է ավելի ու ավելի կառավարելի։

Այդ դատական համակարգը, բացառությամբ առանձին դատավորների, արդեն մեկ ու կես տարի է ապացուցում է իր անկարողությունը։ Մարտի 1-ի գործը դրա վառ ապացույցն է, որտեղ տպավորություն է, որ դատավորը աշխատում է «չշտապել»՝ մինչև տեսնի, թե ինչ է լինում։

Դատարանը, ըստ ամենայնի չի կարողանում, կամ չի ուզում ապահովել դատավարության բնականոն ընթացքը, կարգը և հավասար մրցակցությունը ։ Պաշտպանների նկատմամբ հնչեցվում են սպառնալիքներ, իսկ դատավորը «տեղում չէ»։ Եթե դատը շարունակվի ընթանալ այս ընթացակարգով, ապա այն տևելու է առնվազն 4-5 տարի։ Կարծում եմ իմաստ չկա բացատրել, թե ինչ է նշանակում սա...

Քրեական գործերի այս մանիպուլյացիան, որ արվում է պոպուլիստական և հասարակության որոշ շերտերի հաճոյանալու նպատակով, իշխանությունների համար կարճատև էֆեկտ ունեցող քայլ է, որը սակայն երկարատև կտրվածքով շատ մեծ վտանգներ է պարունակում երկրի անվտանգության համար։ Չի կարելի այսպիսի էժան ճանապարհով ամբողջությամբ վարկաբեկել, հեղինակազրկել դատաիրավական համակարգը, այն շատ հեշտությամբ կարելի է քանդել, բայց կառուցելու համար մեծ ջանքեր են պահանջվելու։ Չի կարելի անվերջ կառավարել դատերը, մանավանդ, որ դրանց ելքը որևէ լավ բան չի խոստանում։

Հեղինակ՝ Էլինար Վարդանյան, «Այլընտրանքային նախագծեր» խումբ

Աղբյուր՝


Տեքստում սխալ կամ վրիպակ նկատելու դեպքում, ուղարկեք խմբագրին հաղորդագրություն` նշելով տվյալ սխալը, այնուհետև սեղմելով Ctrl-Enter:

Լրահոս

Այսօր, 00:17 Երվանդ Մանարյանի վերջին հրաժեշտը տեղի կունենա Հակոբ Պարոնյանի անվան երաժշտական թատրոնում 20/02/2020 23:46 Փաշինյանը ստում է, երբ ասում է, որ ՍԴ նախագահի ընտրությունը կեղծիքով է եղել. Գեղամ Մանուկյան 20/02/2020 23:14 Երբ բանակում դրամական միջոցները շատանում են, շատանում են նաև «բազարները». Վարչապետը՝ բանակում մահացության դեպքերի մասին 20/02/2020 23:04 Այն, որ հեղափոխությունից հետո ժողովուրդը շատերին ինքնադատաստանի չի ենթարկել՝ հեղափոխության դրած կանոնների շնորհիվ է․ Փաշինյան 20/02/2020 22:48 Վենետիկի հանձնաժողովը պետք է պատասխանի որոշ հարցերի. Նիկոլ Փաշինյան 20/02/2020 22:33 Չի լինելու այնպես, որ ընտրությունները բերեն ցնցումների. հանրաքվեի ինստիտուտը պետք է ուժեղացվի. Նիկոլ Փաշինյան 20/02/2020 21:02 Նախարարի դատվածության վերաբերյալ տեղեկությունը փակ ինֆորմացիա չէ. Արա Ղազարյան. «Փաստինֆո» 20/02/2020 20:57 Արսեն Ջուլֆալակյանը հայտարարում է իր նկատմամբ ապօրինության մասին ու ակնկալում արդարության համար պայքարող մարդկանց աջակցությունը 20/02/2020 19:19 Մեկ օրում Սիրիա է վերադարձել ավելի քան 850 փախստական 20/02/2020 19:07 Թրամփ. Միգրանտներին թույլ տալ տեղ գրավել Եվրոպայում՝ խայտառակություն է 20/02/2020 18:56 Գիտնականները պարզել են՝ ինչպես է արագ սնունդը սպանում ուղեղը 20/02/2020 18:48 Ավստրալիայում առնվազն երկու մարդ է մահացել գնացքի վթարի հետևանքով 20/02/2020 18:40 «Ագրոպրոդ» կաթնամթերքի արտադրամասի գործունեությունը կասեցվել է 20/02/2020 18:31 Թուրքիայի ԱԳՆ-ն հաստատել է՝ Անկարան, Մոսկվան և Թեհրանը համաձայնեցնում են Սիրիայի հարցով գագաթնաժողովի ամսաթիվը 20/02/2020 18:28 Երևանի կենդանաբանական այգում տուբերկուլյոզ հիվանդության հարուցիչներ չեն հայտնաբերվել 20/02/2020 18:24 Թրամփն ԱՄՆ Ազգային հետախուզության ղեկավարի նոր պաշտոնակատար է նշանակել 20/02/2020 18:16 Մեծաքանակ հայտեր՝ «Հասրաթյան-Մինասյան հիմնադրամի» հայտարարած մրցույթին 20/02/2020 18:12 «Թափառող կենդանիների վնասազերծման կենտրոն»-ը ձեռնարկում է օպերատիվ միջոցառումներ` հայտնաբերելու խնդրահարույց շներին 20/02/2020 18:07 Hraparak.am-ի ու Lragir.am-ի՝ Սուրեն Պապիկյանի մասին նյութերի հիման վրա քրգործ է հարուցվել 20/02/2020 18:04 Ապօրինություն՝ Դիլիջանի թիվ 2 դպրոցում․ ոստիկանները բացահայտել են խոշոր չափի գումարի յուրացում (Տեսանյութ) 20/02/2020 17:44 Մայրության նպաստ կնշանակվի նաև ծննդօգնության պետական հավաստագիր չներկայացնելու դեպքում 20/02/2020 17:38 Նիկոլ Փաշինյանը ցավակցական հեռագիր է հղել Յուրի Դավթյանի մահվան կապակցությամբ 20/02/2020 17:32 ԱՄՆ դեսպանատունը ֆինանսավորում է նոր Ամերիկյան գրադարան և դասընթացների կենտրոն Տավուշի մարզում 20/02/2020 17:13 Հավատարիմ ենք այն պայքարին ու ձգտումներին, որոնք անշրջելի են դարձնելու Արցախի բռնած ազատության ճանապարհը. Նիկոլ Փաշինյան 20/02/2020 17:11 Ռազմիկ Աբրահամյանի մեղադրանքը լրացվել է. նա 5 միլիոն դրամ գրավի դիմաց ազատ է արձակվել 20/02/2020 17:05 «Ամունդի». վեց տարի Հայաստանում (Տեսանյութ) 20/02/2020 16:57 Երևանում բնակարանում բռնկված բարդ հրդեհը մարվել է (Տեսանյութ) 20/02/2020 16:46 Ճապոնիայում երկրաշարժ է տեղի ունեցել 20/02/2020 16:37 Իրանում արձանագրվել է նոր կորոնավիրուսով վարակվելու 5 դեպք. Մեղրիի անցակետում հսկողությունը կուժեղացվի 20/02/2020 16:24 Արցախը շարժվում է իր ընտրած ուղիով՝ զարգացնելով ժողովրդավարական արժեքների վրա հիմնված պետականությունը. Արցախի ԱԳՆ 20/02/2020 16:09 Հայաստանը 102-րդ է ՖԻՖԱ-ի դասակարգման աղյուսակում 20/02/2020 16:02 2-րդ զորամիավորման զորամասերը բերվել են մարտական պատրաստականության բարձր աստիճանի (Լուսանկարներ) 20/02/2020 15:54 ՍԴ-ում «Սահմանադրության մեկնաբանում» թեմայով մասնագիտական քննարկում է տեղի ունեցել 20/02/2020 15:47 Նիկոլ Փաշինյանը փորձում է կանխել հարցադրումը, թե արժե՞ր արդյոք հանրաքվեի համար 3,5 միլիարդ դրամ ծախսել. Թևանյան 20/02/2020 15:34 ՀՀ ԶՈւ գլխավոր շտաբի պետի գլխավորած պատվիրակությունն այցելել է Վրաստան 20/02/2020 15:28 ՀՀ քննչական կոմիտեի նախագահի տեղակալը հանդիպել է մահացած լեյտենանտի հարազատներին 20/02/2020 15:13 Վթարվել է «Գառնի-Երևան» ջրատարը. 1 օր ջուր չի լինի 20/02/2020 15:03 Առաջարկում եմ հաշվարկել՝ օլիմպիական չեմպիոն լինելը որքանով է ավելացնում զբոսաշրջիկների հոսքը մեր երկիր. Նիկոլ Փաշինյան 20/02/2020 15:00 ՀՀ գլխավոր դատախազն ու ՊԲ հրամանատարը քննարկել են զինված ուժերում վերջին շրջանում տեղ գտած արտակարգ դեպքերը 20/02/2020 14:45 Լոս Անջելես-Մոսկվա օդանավի սրահում երևանցի ամուսինները 40 հազար դոլար են հափշտակել ՀՀ քաղաքացուց 20/02/2020 14:32 Հայաստանը հանվել է ԵՄ-ի հետ հարկային հարցերով չհամագործակցող երկրների «Մոխրագույն ցուցակից» 20/02/2020 14:15 Կառավարության կողմից ներկայացված 16 անդամներից 8-ը չեն կարևորել գալ նիստին. մենք էլ՝ բոյկոտել նիստը. Դավիթ Ափոյան 20/02/2020 14:00 ԵՄ-ն ցավակցություն է հայտնել՝ Գերմանիայում տեղի ունեցած հրաձգության հետ կապված 20/02/2020 13:51 Նավթի գներն աճում են 20/02/2020 13:45 Հանաու քաղաքում հրաձգություն իրականացրած անձը մահացած է հայտնաբերվել (Տեսանյութ) 20/02/2020 13:39 Թուրքիան մարտից առանց վիզայի ռեժիմ է սահմանելու եվրոպական 6 երկրի քաղաքացիների համար 20/02/2020 13:30 ԵՊՀ հոգաբարձուների խորհրդի նիստը տեղի չի ունեցել քվորում չապահովելու պատճառով 20/02/2020 13:23 Կանադայում մոտ 70 մարդ է տուժել ավելի քան 200 ավտոմեքենայի մասնակցությամբ պատահարի հետևանքով 20/02/2020 13:13 Մանարյանի տիկնիկային թատրոնը ոչ միայն հեքիաթային աշխարհ էր, այլև անկախ երկրի վաղվա ազատ քաղաքացու դարբնոց. Հայկ Մարության 20/02/2020 13:05 ՍԴ շուրջ տեղի ունեցողը՝ նեղ անձնական և նեղ «թայֆայական» շահ է. Քաղաքագետ 20/02/2020 13:00 ՍԴ նախագահ Հրայր Թովմասյանը Արցախի Վերածննդի օրվա կապակցությամբ շնորհավորական ուղերձ է հղել Բակո Սահակյանին 20/02/2020 12:49 Գերմանիայում հանցագործը գնդակահարել է երկու բարերի այցելուներին և փախուստի դիմել 20/02/2020 12:42 Չինաստանում կորոնավիրուսի զոհերի թիվը հասել է 2118-ի 20/02/2020 12:35 Փաշինյանի ուտոպիստական հայտարարությունները որևիցե մեկին որևէ օգուտ չեն տալու՝ հատկապես բանակցային գործընթացում. Գագիկ Համբարյան 20/02/2020 12:29 Այսօրվա աուրայում իշխանությանը պետք է, որ հակադրություն լինի. Էդմոն Մարուքյան 20/02/2020 12:25 Էնդոսկոպիկ ախտորոշիչ հետազոտության ծառայության ղեկավարի առերևույթ սխալը առաջացրել է 37-ամյա տղամարդու մահը 20/02/2020 12:14 2008 թվականից ի վեր ամենաբարձր աճն ենք ապահովել. Նիկոլ Փաշինյան 20/02/2020 12:00 Մայիսի 29-ը կլինի ոչ աշխատանքային օր 20/02/2020 11:59 Տարվա լավագույն մարզիկներին պարգևատրելու համար կառավարությունը կհատկացնի 50 միլիոն դրամ 20/02/2020 11:57 Գագիկ Համբարյանի ասուլիսը 20/02/2020 11:49 Կառավարությունը ապրիլի 5-ի հանրաքվեի համար կծախսի ավելի քան 3 միլիարդ դրամ 20/02/2020 11:47 Ռոբերտ Քոչարյանը բարեկեցություն, ոգու ամրություն և հարատև խաղաղություն է մաղթել Արցախի ժողովրդին 20/02/2020 11:38 Սովորե՛ք մարդկանց հետ մարդավարի խոսել, այլապես իմ վերաբերմունքը ավելի կփոխվի. Սոֆյա Հովսեփյանը՝ առողջապահության նախարարության որոշ աշխատակիցներին 20/02/2020 11:31 Կառավարությունը լուծարեց «Հայկական միրգ» ընկերությունը 20/02/2020 11:20 Պատմական դեմքեր, որոնք բանտում կլինեին, եթե ապրեին Նոր Հայաստանում 20/02/2020 11:11 ՄԻՊ-ը նախաձեռնել է ՀՀ Սահմանադրության փոփոխությունների հանրաքվեի գործընթացի անկախ դիտարկում 20/02/2020 11:00 Մարզերում և Երևանում հոսանքազրկումներ են սպասվում 20/02/2020 10:52 Վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը ցավակցական հեռագիր է հղել Երվանդ Մանարյանի մահվան կապակցությամբ 20/02/2020 10:44 ԲՀԿ-ն «Ճանապարհային երթևեկության արդի հիմնախնդիրները և դրանց լուծման ուղիները» խորագրով լսումներ է հրավիրում 20/02/2020 10:02 «Ժողովուրդ». Պաշտոնյայի հայտարարագրում կլրացվեն ոչ միայն ընտանիքի անդամների, այլև մերձավոր ազգականների կամ խնամիների տվյալները 20/02/2020 09:58 «Հրապարակ». Ինչո՞ւ եք մեզ տարանջատում ժողովրդից, մենք էլ ժողովրդի մասնիկն ենք. Աղազարյան 20/02/2020 09:53 «Փաստ». Ինչու է իշխանությունը «լյուստրացիոն» քաղաքականություն տանում իրական սեփականատերերին բացահայտելու հարցում 20/02/2020 09:50 «168 Ժամ». Իշխանությունը ցույց է տալիս, որ բացառում է հանրաքվեի տապալման հնարավորությունը 20/02/2020 09:47 «Ժողովուրդ». Դռնեդուռ են ընկնելու և մարդկանց բացատրեն, որ «այո»-ն հեղափոխության շարունակությունն է 20/02/2020 09:43 «Հրապարակ». Փորձում են ՊԵԿ-ի «պրիցելի» տակ դնել իշխանություններին հակընդդեմ ՀԿ-ներին 20/02/2020 09:39 «Փաստ». Չկանգնեցին դժվար երկընտրանքի առջև երաժշտությունը հրաշալիորեն չհամապատասխանեց տեքստին 20/02/2020 09:34 «Ժողովուրդ». Բարձրագույն դատական խորհուրդը կանգնել է լուրջ խնդրի առաջ 20/02/2020 09:30 «Հրապարակ». Քաղաքական կամքը չի բավարարում. Դավիթ Իշխանյան 20/02/2020 06:42 Մահացել է Երվանդ Մանարյանը 19/02/2020 21:23 Ադրբեջանական դիրքերից մի քանի մետր հեռավորության վրա հայտնաբերվել և տարհանվել է ադրբեջանցի զինծառայողի մասունքները. ՊՆ 19/02/2020 20:06 «Յարխուշտան մեր ազգային ինքնությանը ամենաբնորոշ պարերից է». Հայաստանում հունիսի 13-ին կանցկացվի յարխուշտայի փառատոն 19/02/2020 20:01 Դատարանը բավարարեց Արմեն Թավադյանի կալանքի ժամկետը երկարացնելու մասին միջնորդությունը 19/02/2020 20:00 ԱԱԾ-ն բացահայտել է զինկոմիսարիատի պաշտոնյայի կողմից կաշառք ստանալու դեպք (Տեսանյութ) 19/02/2020 19:13 Բացահայտվել է պաշտոնատար անձի կողմից կաշառք ստանալու հերթական դեպքը. ԱԱԾ 19/02/2020 19:12 Հարի Սթայլզը զինված հարձակման է ենթարկվել 19/02/2020 18:58 Պեսկովը մեկնաբանել է Սուրկովի հրաժարականը 19/02/2020 18:45 Պեկինում մեկնաբանել են Չինաստանի քաղաքացիների մուտքի արգելքը Ռուսաստան 19/02/2020 18:33 Պեսկովի կարծիքով Սիրիայում Թուրքիայի հնարավոր գործողությունը վատագույն սցենարը կլինի 19/02/2020 18:20 Հալեպի օդանավակայանը ութ տարվա ընթացքում ընդունել է առաջին մարդատար օդանավը 19/02/2020 18:13 Լավրովը հայտարարել է Իդլիբի հարցով Անկարայի հետ աշխատանքը շարունակելու պատրաստակամության մասին 19/02/2020 18:08 «Լավագույն անակնկալն առջևում է». ի՞նչ գիրք է նվեր ստացել ու ի՞նչ գիրք նվիրել «Արմենպրես»-ի տնօրենը 19/02/2020 18:00 Տնտեսական հանցագործությունների և դրանցով պետությանը պատճառված վնասի բացահայտման ցուցանիշներն ավելացել են 19/02/2020 17:52 Նիգերում անցկացվել է տուարեգների փառատոն (Տեսանյութ) 19/02/2020 17:43 Նկատվում են մարզպետների, կառավարության և ԱԺ աշխատակազմի ներկայացուցիչների կողմից հանրաքվեի քարոզչության դեպքեր, ինչն արգելված է օրենքով․ Արսեն Բաբայան 19/02/2020 17:23 «More for Metsamor» կրթական նախագծի շրջանակում Մեծամորում անցկացվել է Գիրք նվիրելու օրը 19/02/2020 16:59 Էրդողանը հայտարարել է, որ Իդլիբում նոր ռազմական գործողությունն ընդամենը ժամանակի հարց է 19/02/2020 16:31 Բակո Սահակյանը համայնքների ղեկավարների հետ քննարկել է սոցիալ-տնտեսական ծրագրերի իրականացումը 19/02/2020 16:22 Նավթի գներն աճում են 19/02/2020 16:16 Զոհրաբ Մնացականյանը միացել է Գիրք նվիրելու տոնին (Տեսանյութ) 19/02/2020 15:51 «Դատապարտյալների հիվանդանոց» տեղափոխված անձի մոտ հայտնաբերվել է մարիխուանա տեսակի թմրամիջոցին նմանվող դեղնականաչավուն զանգված