Անվերջ ձգձգվող դատավարությունների շրջան

17/01/2020 13:21

Անվերջ ձգձգվող դատավարությունների շրջան


«Այլընտրանքային նախագծեր» խմբի անդամ Էլինար Վարդանյանը գրում է. 

«Դատարանը վերջապես որոշեց փոխել Մանվել Գրիգորյանի խափանման միջոցը։ Հիվանդ, կիսամեռ մարդու կալանքը ամիսներ շարունակ չէր փոխվում։ Նրան այդ վիճակով տանում էին դատարան, ցուցադրաբար, որ մյուսները տեսնեն։

Հավանաբար իշխանությունները հասկացան, որ հաշվեհարդար հիշեցնող այս մոտեցման պատճառով կարող են ունենալ «Նոր» Հայաստանի առաջին զոհը, որ վերակենդանացման բաժնում գտնվող անձի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կալանքը թողնելը մարդու իրավունքների կոպտագույն խախտում է, որի համար ողջ պատասխանատվությունը կրելու է հենց իշխանությունը։

Խափանման միջոցի փոփոխությունը ի ցույց դրեց նաև երկրի իրավական համակարգի լուրջ խնդիրները։ Կալանքը չփոխվեց պաշտպանների միջնորդությամբ, թեև փաստաբանների կողմից նախկինում այդպիսի բազմաթիվ միջնորդություններ էին ներկայացվել։ Դատարանը բավարարեց դատախազի միջնորդությունը՝ հերթական անգամ հանդես գալով որպես մեղադրող կողմի միջնորդությունը դակող։

Մեկ ու կես տարի շարունակվող մարդու իրավունքների այս բացահայտ խախտումը չտեսնելու էին տալիս իրավապաշտպաններից շատերը։ Նրանք նույնքան համառորեն չեն արձանագրում մնացյալ քրեական գործերի հետ կապված խախտումները, չեն արձանագրում, որ «Նոր» Հայաստանում անվերջանալի դատավարությունների շրջան է, որտեղ  մարդկանց մեղադրանք է առաջադրվում, սակայն մեղքն ապացուցել չի հաջողվում, խախտվում են մարդկանց իրավունքները, իսկ դատական վերջնական ակտ դեռ ոչ մի գործով չի կայացվում։

Իսկ այդպիսի գործերը բազմաթիվ են, և դատելով ՀՔԾ և ՔԿ հաղորդագրություններից այս շարքը դեռ ավելանալու է։ Բայց այս անվերջ ձգձգվող և ոչ մի կերպ չհիմնավորվող գործերն առնչվում են մարդկանց, ովքեր մեծ ավանդ ունեն երկրի կայացման և զարգացման գործում, մեծ  ներդրում են ունեցել իրենց վստահված ոլորտում՝ Սերյան Օհանյան, Յուրի Խաչատուրով, Արմեն Գևորգյան, Արա Բաբլոյան... այս շարքը կարելի է շարունակել։ Ո՞րն է նրանց ազատ տեղաշարժի սահմանափակման իմաստը։ Ի վերջո նրանք բազմաթիվ գործեր և լուրջ կապեր ունեցող մարդիկ են, և այդ ներուժը կարող է իր նպաստն ունենանալ երկրի զարգացման համար։ Մինչդեռ վարույթն իրականացնող մարմինը համառորեն մերժում է Արա Բաբլոյանի խափանման միջոցը վերացնելու միջնորդությունը, թեև վստահ եմ , որ իրենք էլ գիտեն, որ Բաբլոյանն ավելի շատ կյանք է փրկել և փրկում, քան իրենք քրեական գործ են հարուցում։ Չի բացառվում նաև, որ այդ փրկվածներից շատերը հենց նաև իրենց շրջապատից են։

Ըստ ամենայնի այս գործերի քննությունը դեռ երկար կշարունակվի, քանի որ իրավապահ մարմիններից հսկայական ջանքեր է պահանջվելու դրանք ինչ-որ կերպ հիմնավորելու համար։ Թեև ակնհայտ է, որ վարույթն իրականացնողները այդպիսի ջանքերի վերաբերյալ բավականին լայն պատկերացում ունեն։

Առավել հաճախ կիրառվող մեխանիզմը անձի, նրա հետ ազգակցական կապ ունեցողների, ընդհուպ մինչև սանիկների նկատմամբ քրեական գործերի հարուցումն է։ Այս տրամաբանությամբ կալանավորված Նորայր Փանոսյանին, ով Հրայր Թովմասյանի սանիկն է, նախաքննության մարմինը ըստ էության առաջարկել է սուտ ցուցմունք տալ Թովմասյանի դեմ՝ կալանքից ազատվելու դիմաց։ Սա ռեպրեսիվ մեխանիզմի անթույլատրելի գործիք է, որից որևէ կերպ չեն հրաժարվում իրավապահ մարմինները, սա կալանքի սպառնալիքով մարդկանցից ցուցմունքներ կորզելու, մարդկանց պատժելու, կամքը կոտրելու անընդունելի միջոց է։ Սա իրավական ամենաթողության վտանգավոր ճանապարհ է, որը ցանակացած պահի կարող է դառնալ անկառավարելի, սահուն ու անսպասելի կերպով ընդգրկել մարդկանց, ովքեր կարծում են, որ այս ամենն իրենց հետ որևէ առնչություն ունենալ չի կարող: Իսկ այդ պարագայում հույսեր կապել դատական համակարգի հետ անիմաստ է լինելու, քանի որ այն գնալով դառնում է ավելի ու ավելի կառավարելի։

Այդ դատական համակարգը, բացառությամբ առանձին դատավորների, արդեն մեկ ու կես տարի է ապացուցում է իր անկարողությունը։ Մարտի 1-ի գործը դրա վառ ապացույցն է, որտեղ տպավորություն է, որ դատավորը աշխատում է «չշտապել»՝ մինչև տեսնի, թե ինչ է լինում։

Դատարանը, ըստ ամենայնի չի կարողանում, կամ չի ուզում ապահովել դատավարության բնականոն ընթացքը, կարգը և հավասար մրցակցությունը ։ Պաշտպանների նկատմամբ հնչեցվում են սպառնալիքներ, իսկ դատավորը «տեղում չէ»։ Եթե դատը շարունակվի ընթանալ այս ընթացակարգով, ապա այն տևելու է առնվազն 4-5 տարի։ Կարծում եմ իմաստ չկա բացատրել, թե ինչ է նշանակում սա...

Քրեական գործերի այս մանիպուլյացիան, որ արվում է պոպուլիստական և հասարակության որոշ շերտերի հաճոյանալու նպատակով, իշխանությունների համար կարճատև էֆեկտ ունեցող քայլ է, որը սակայն երկարատև կտրվածքով շատ մեծ վտանգներ է պարունակում երկրի անվտանգության համար։ Չի կարելի այսպիսի էժան ճանապարհով ամբողջությամբ վարկաբեկել, հեղինակազրկել դատաիրավական համակարգը, այն շատ հեշտությամբ կարելի է քանդել, բայց կառուցելու համար մեծ ջանքեր են պահանջվելու։ Չի կարելի անվերջ կառավարել դատերը, մանավանդ, որ դրանց ելքը որևէ լավ բան չի խոստանում։

Հեղինակ՝ Էլինար Վարդանյան, «Այլընտրանքային նախագծեր» խումբ

Աղբյուր՝


Տեքստում սխալ կամ վրիպակ նկատելու դեպքում, ուղարկեք խմբագրին հաղորդագրություն` նշելով տվյալ սխալը, այնուհետև սեղմելով Ctrl-Enter:

Լրահոս

Այսօր, 18:42 Մահացել է Լարի Քինգը Այսօր, 16:13 Քննարկվել են սփյուռքի ներուժի ներգրավվածությամբ Արցախում մարդասիրական ծրագրերի իրականացմանն առնչվող հարցեր. հանդիպել են Բաբայանն ու Սինանյանը Այսօր, 14:10 Ֆրանսիան խստացրել է երկիր մուտք գործելու կանոնները Այսօր, 14:05 Վրաստանում կորոնավիրուսով վարակվածների թիվը մեկ օրում ավելացել է 998-ով Այսօր, 13:52 Նիկոլ Փաշինյանի իշխանությունը Հայաստանում ամրապնդվելու է պետականության հաշվին. «Փաստինֆո» Այսօր, 13:44 Արցախում ռազմամթերքի վնասազերծում է նախատեսվում. պայթյունի ձայնն ուժեղ է լինելու Այսօր, 13:40 Փաշինյանը որոշել է «Իմ քայլը» խորհրդարանական խմբակցության ղեկավար Լիլիթ Մակունցին ԱՄՆ-ում դեսպան նշանակել. Միքայել Մինասյան Այսօր, 13:31 Ոչնչացրել են հակառակորդին, խոցել տանկեր, տարհանել վիրավորներին. ՊԲ-ն նոր հերոսների է ներկայացրել Այսօր, 13:26 Կաշառք ստանալու կասկածանքով ԱԱԾ-ն ձերբակալել է Մարտունու «Փարոսի» աշխատակցի Այսօր, 13:17 Ավելի քան 30 մարդ է տուժել Գրանդ Կանյոն ուղևորվող ավտոբուսի վթարի հետևանքով Այսօր, 13:05 ԱՀԿ-ն գնահատել է COVID-19-ի բրիտանական շտամի պատճառով մահացությունների աճի վերաբերյալ տվյալները Այսօր, 12:53 Ադրբեջանում վախ կա, որ Նիկոլ Փաշինյանը կհեռացվի. Թուրքագետ Այսօր, 12:45 Արցախի նախագահն ընդունել է Զարեհ Սինանյանի գլխավորած պատվիրակությանը Այսօր, 12:42 Որդեգրված է մի ոճ, ըստ որի, անտեսում են լուրջ մեղադրանքները. Ռուբեն Մելքոնյան Այսօր, 12:36 Բիլ Գեյթսը պատվաստվել է կորոնավիրուսի դեմ Այսօր, 12:32 «Արցախի օկուպացիայի հետևանքով Թուրքիան առաջարկում է «հնարավորություն»՝ մեկ այլ սպառնալիք». Թուրքագետը՝ ապաշրջափակման մասին Այսօր, 12:22 Ավելի քան 130 փախստական է մեկ օրում վերադարձել Լեռնային Ղարաբաղ Այսօր, 12:19 «Տարածաշրջանում շրջում է մեծ պատերազմի ուրվականը». Թուրքագետի խոսքով՝ ցանկացած զարգացման պարագայում Հայաստանը մնում է թիրախ Այսօր, 11:57 Սիստեմատիկորեն հարվածում են պետական կարևոր ինստիտուտներին. սա ոչ թե պատահականություն, այլ մաշկված գործընթաց է. Թուրքագետ Այսօր, 11:54 ՊԵԿ-ը 2021 թվականը սկսել է բիզնեսի համար սպասված նորություններով Այսօր, 11:48 Մենք ունենք Ռուսաստանի զորքի կարիքը. այն ռազմական ուժի, որի հետ ոչ ոք չի պատերազմելու՝ հասկանալի պատճառներով. Տիգրան Ուրիխանյան Այսօր, 11:44 «Հայաստան» համահայկական հիմնադրամի միջոցներն օգտագործվել են դրամի անկումը դանդաղեցնելու համար. 168.am Այսօր, 11:36 «Գուցե, պատվից ցածր համարեն մեկնաբանել տգիտությունը». Թուրքագետը՝ վարչապետի աղմկահարույց հայտարարության և գիտնականների լռության մասին Այսօր, 11:30 Ջհանգիրյանին ճնշեք, թո՛ղ հաճույք ստանա․ Հայկ Սարգսյանի հերթական «կինոն». Yerkir.am (Տեսանյութ) Այսօր, 11:08 Facebook-ի աշխատանքում խափանում է տեղի ունեցել Այսօր, 11:04 Լուսադեմին Աշոցքում գրանցվել է մինչև -35 աստիճան սառնամանիք. Սուրենյան Այսօր, 10:58 ՊԲ-ն հրապարակել է հայրենիքի պաշտպանության համար մղված մարտերում զոհված 72 զինծառայողների անուններ Այսօր, 10:56 Հայաստանում մեկ օրում հաստատվել է կորոնավիրուսի 198 դեպք, մահացել է 7 մարդ Այսօր, 10:41 Հայաստանում կան փակ ավտոճանապարհներ․ Ստեփանծմինդա-Լարս ավտոճանապարհը փակ է բոլոր տեսակի տրանսպորտային միջոցների համար Այսօր, 10:30 Գյումրիում ավտոմեքենա է այրվել, կա զոհ Այսօր, 10:29 Հայաստանի վաղը որոշվում է այսօր. Արթուր Վանեցյան Այսօր, 10:27 «Հրապարակ». Կունենանք և՛ ՆԳ նախարար, և՛ ոստիկանապետ Այսօր, 10:23 «Ժողովուրդ». Խաչատուրյանն իր հայտարարությամբ խայտառակ է որակել դատավճիռներ, որոնցից մեկը կապ է ունեցել Ջհանգիրյանի հետ Այսօր, 10:21 «Փաստ». Իմաստը ո՞րն է ռազմական դրությունն այսքան երկար պահելու, մանավանդ որ Հայաստանը զիջումներ է կատարում Ադրբեջանին Այսօր, 10:10 «Հրապարակ». ԲԴԽ-ն համալրվեց մեկ լևոնական ու մեկ սորոսական անդամով Այսօր, 10:04 «Ժողովուրդ». ԴԱՀԿ օրենքում փոփոխություններն՝ ի շահ պատերազմից տուժած ընտանիքների Այսօր, 10:00 «Հրապարակ». Իշխանությունն ընդդիմադիր պատգամավորների բերանը փակելու նոր գործիք կունենա Այսօր, 09:57 «Փաստ». Իշխանությունների կողմից քաղաքական որոշում է կայացվել հնարավորինս շուտ կտրուկ փոփոխություններ կատարել դատական համակարգում Այսօր, 09:53 «Ժողովուրդ». Նաիրա Զոհրաբյանի տեղը թափուր կմնա Այսօր, 09:47 «Հրապարակ». Փաշինյանը պլանավորում է մայիսին արտահերթ անցկացնել, բայց նաև չի բացառվում, որ հրաժարվի այդ մտքից 22/01/2021 20:16 ՀՀ Զինված ուժերի ԳՇ պետն ընդունել է ԱՄՆ դեսպանին 22/01/2021 19:07 Գագիկ Ջհանգիրյանն ու Դավիթ Խաչատուրյանն ընտրվեցին ԲԴԽ անդամներ 22/01/2021 19:03 «Հայանտառ» ՊՈԱԿ-ի տարբեր տեղամասերից ծառեր են ապօրինի հատվել 22/01/2021 18:56 Իհարկե, Շուշին հայկական է. Արարատ Միրզոյան 22/01/2021 18:52 «Ժողովուրդն է արժևորել նրա վաստակը». Առնո Բաբաջանյան-100 22/01/2021 18:50 Պատերազմի բժիշկները. Վահե Մելիքսեթյան. «Տղերքին չեմ թողնի». փրկեց կյանքեր՝ տալով իր կյանքը (Տեսանյութ) 22/01/2021 18:31 «ՖԻՆՔԱ»-ն խախտել է սահմանված պահանջները. համապատասխան հաճախորդները կարող են հետ ստանալ վերադարձման ենթակա գումարը. ԿԲ 22/01/2021 18:30 Պուտինը և Եվրոպական խորհրդի ղեկավարը քննարկել են COVID-19-ի դեմ համատեղ պայքարը 22/01/2021 18:06 Շաքարավազը թանկացել է. ՏՄՊՊՀ-ն ներկայացրել է պատճառները 22/01/2021 17:55 Pfizer պատվաստանյութից Լեհաստանում գրանցվել է առաջին մահը 22/01/2021 17:35 Ռուսաստանում մեկ օրում հայտնաբերվել է կորոնավիրուսի 21 513 դեպք 22/01/2021 17:25 Վրաստանը փետրվարի 1-ից վերացնում է կանոնավոր թռիչքների արգելքը 22/01/2021 17:15 Հայկական կողմի համար կարևորագույն առաջնահերթություն է ռազմագերիների վերադարձը. Փաշինյանը՝ Բելառուսի դեսպանին 22/01/2021 17:12 Վիեննան պատրաստ է հարթակ դառնալ Ռուսաստանի և ԱՄՆ-ի ռազմավարական բանակցությունների համար 22/01/2021 17:05 Կոնգրեսականը զենքով փորձել է մտնել Կապիտոլիումի շենք 22/01/2021 17:00 2021 թվականը Հայկական ԱԷԿ-ի աշխատանքի համար որոշիչ կլինի 22/01/2021 16:52 ՀՀ պետական սահմանի հայ-ադրբեջանական շփման գծի ամբողջ երկայնքով կայուն օպերատիվ իրավիճակը պահպանվել է. ՊՆ 22/01/2021 16:51 Իշխանությունները պլանավորում են ազատությունից զրկել Վահե Հակոբյանին. ահազանգում են փաստաբանները 22/01/2021 16:44 Շուշին ազատագրողները երբեք չեն ընդունելու Շուշին հանձնելու անփառունակ էջը. Աշոտ Ղուլյան 22/01/2021 16:20 Արամ Շահբազյանի «Տատը» կարճամետրաժ ֆիլմն ընդգրկվել է միջազգային կինոփառատոնում 22/01/2021 16:13 ՀՖՖ 9 անդամներ արտահերթ ժողով են հրավիրել. մասնակցողների նկատմամբ կկիրառվեն կարգապահական պատժամիջոցներ 22/01/2021 16:09 Վրաստանում կորոնավիրուսով վարակվածների թիվը մեկ օրում ավելացել է 903-ով 22/01/2021 16:01 Աննա Գրիգորյանը նշանակվել է ԱԺ աշխատակազմի ղեկավարի տեղակալ 22/01/2021 15:56 Օդի ջերմաստիճանը հունվարի 24-27-ն աստիճանաբար կբարձրանա 5-7 աստիճանով 22/01/2021 15:47 Կառավարությունը մտադիր է ատոմակայանի շահագործումը երկարաձգել առնվազն մինչև 2036 թվականը. Պապիկյան 22/01/2021 15:32 ԻՊ-ն ստանձնել է Բաղդադում 32 մահվան համար պատասխանատվությունը 22/01/2021 15:19 Բնագիտական դպրոցական առարկաները կուսումնասիրվեն ժամանակակից ռեսուրսներով համալրված լաբորատորիաներում 22/01/2021 14:58 Սիրիայի ՀՕՊ-ը հետ է մղել Իսրայելի հարձակումը Համայում 22/01/2021 14:48 «Բարգավաճ Հայաստան» խմբակցությունը ԲԴԽ անդամների ընտրության քվեարկությանը չի մասնակցելու 22/01/2021 14:44 «Եթե ասել է, ուրեմն հիմքերն ունեցել է». ԲԴԽ անդամի թեկնածու Դավիթ Խաչատուրյանը՝ «վնգստացող դատավորներ» արտահայտության մասին 22/01/2021 14:31 Թագուհի Թովմասյանը Շուշիի մասին խոսելիս հուզվեց 22/01/2021 14:29 Քարվաճառի ավտոճանապարհը պետք է վերագործարկվի. Թագուհի Թովմասյան 22/01/2021 14:18 Ավելի քան 80 փախստական է մեկ օրում վերադարձել Լեռնային Ղարաբաղ 22/01/2021 14:06 Արտակ Բեգլարյանը հետաքրքրվել է գերիների վերադարձման ու անհետ կորածների ճակատագրերի պարզման ուղղությամբ ԿԽՄԿ ջանքերից 22/01/2021 14:00 ՀՀ-ում ԱՄՆ դեսպանատան ամերիկացի անձնակազմի համար պատվաստանյութերի ցանկում ռուսական «Սպուտնիկ V»-ն չկա. Civilnet.am 22/01/2021 13:54 «Լուսավոր Հայաստանը» ԲԴԽ անդամների ընտրության քվեարկությանը չի մասնակցի 22/01/2021 13:46 Արցախում հայտնաբերվել է 1 զինծառայողի և 3 քաղաքացիական անձի աճյուն 22/01/2021 13:33 Առաջարկվում է ԱԻՊԾ-ն և ԱՀ ոստիկանությունը ներառել մեկ միասնական մարմնի՝ Ներքին գործերի նախարարության կազմում 22/01/2021 13:25 «Դրանք ուր, երկրի սպառնալիքներն ու անվտանգության լուծումներն ուր». Վիտալի Բալասանյանը չի մասնակցել ԱԽ նիստին 22/01/2021 13:20 Քոչարյանի և մյուսների գործով մեղադրող դատախազները չեն հեռացվի գործի վարույթից 22/01/2021 13:13 Հայտնաբերվել է Բակո Սահակյանի անվտանգության աշխատակցի դին 22/01/2021 13:07 Հայաստանի հանդեպ թշնամական գործողությունների դադարեցումը կարող է պայմաններ ստեղծել տարածաշրջանում վստահության ձևավորման համար. Նաղդալյան 22/01/2021 12:53 Դղյակային որևէ բան չկա. հարևանությամբ այնպիսի դղյակներ կան, որ մեր տունը գոմի է նման. Ջհանգիրյան 22/01/2021 12:49 ՀՀ Ազգային ժողովը սահմանափակում է լրատվամիջոցների և լրագրողների մուտքը ԱԺ. Մեդիա պաշտպան 22/01/2021 12:40 Հայաստանի սահմանների որոշման գործընթացն ուղեկցվում է մարդու իրավունքների կոպիտ խախտումներով․ ՄԻՊ-ը դիմել է ԵԱՀԿ գործող նախագահին և այլ կառույցների ղեկավարներին 22/01/2021 12:32 ԲԴԽ միջոցով փորձելու են անկախ դատավորների նկատմամբ ճնշումներ գործադրել. Արսեն Բաբայան 22/01/2021 12:28 ԱԺ-ում քննարկվում է ԲԴԽ անդամների ընտրության հարցը 22/01/2021 12:26 «Նապաստակի ոգով առյուծություն է, մի՛ արեք». Պատգամավորը՝ լրջագույն խնդիրների ֆոնին արխիվի տնօրենի վերաբերյալ վճռի բողոքարկման մասին 22/01/2021 12:20 Արմեն Սարգսյանն ակնկալում է, որ հայ-ամերիկյան համագործակցությունը կնպաստի տարածաշրջանում երկար սպասված խաղաղությանն ու կայունությանը 22/01/2021 12:14 Ստեփանակերտում օդային տագնապի ազդանշանն աշխատել է կարճ միացման հետևանքով. ԱԻՊԾ 22/01/2021 12:09 Լեռնային Ղարաբաղի կարգավիճակի հարցի քաղաքական լուծումը կարևոր է տարածաշրջանային խաղաղության և կայունության ամրապնդման համար. ԱՄՆ դեսպան 22/01/2021 12:00 Արցախի թեմի առաջնորդի այլ պաշտոնի անցնելը պայմանավորված էր նրա առողջական վիճակով. Վահրամ քահանա Մելիքյան 22/01/2021 11:47 «Ջհանգիրյանի օգնությամբ Փաշինյանն ուզում է դատական իշխանությունն իրենով անել». Բողոքի ակցիա՝ Ազգային ժողովի դիմաց 22/01/2021 11:43 Հանքարդյունաբերությունը դեռևս չի ապահովում կայուն զարգացում. ոլորտն առաջին անգամ համալիր ուսումնասիրության է ենթարկվել 22/01/2021 11:37 Էնթոնի Բլինկեն. ԱՄՆ վարչակազմը կարող է վերանայել Ադրբեջանին տրամադրվող անվտանգության ոլորտում օգնությունը 22/01/2021 11:32 ՊՆ-ում աշխատավարձերը չեն կրճատվել. մաս-մաս են վճարելու 22/01/2021 11:26 Հրապարակվել է 2020թ. խոշոր հարկ վճարողների ցանկը. «Գրանդ տոբակո», «Գազպրոմ Արմենիա», «Զանգեզուրի պղնձամոլիբդենային կոմբինատ» ընկերություններն առաջին եռյակում են 22/01/2021 11:20 Նիկոլ Փաշինյանի ու Արայիկ Հարությունյանի գլխավորությամբ տեղի է ունեցել Անվտանգության խորհրդի ընդլայնված կազմով խորհրդակցություն 22/01/2021 11:12 Կենսաթոշակառուի մահվան դեպքում տրվող թաղման նպաստի համար ներկայացվող փաստաթղթերի ցանկում Արցախում փոփոխություններ են կատարվել 22/01/2021 11:06 Աշտարակում 18-ամյա երիտասարդի են սպանել