Երեխայի աճի դժվարության պատճառները. Մանրամասնում է ֆիզիոլոգը

10/06/2022 18:50

Երեխայի աճի դժվարության պատճառները. Մանրամասնում է ֆիզիոլոգը


Երեխայի վատ, կամ դանդաղ աճը կարող է պայմանավորված լինել մի շարք գործոններով՝ սրտանոթային, բրոնխո-թոքային, կմախքային համակարգերի լուրջ հիվանդություններ, աղեստամոքսային տրակտի քրոնիկական հիվանդություններ։

Aysor.am-ի հետ զրույցում ֆիզիոլոգ Ալլա Նալբանդյանն առանձնացրեց հաճախ հանդիպող պատճառներն ու տվեց մի քանի խորհուրդ՝ երեխայի աճը վերահսկելու և կարգավորելու նպատակով։

«Երբեմն երեխաները, ովքեր ծնվել են նորմայից ցածր քաշով և հասակով, դանդաղ, կամ վատ  են աճում։ Չնայած լավ խնամքին և լավ սնվելուն, ներարգանդային աճի հետամնացություն ունեցող երեխաների 10%-ը թերաճ է:

Աճի խնդիրը կարող է պայմանավորված լինել նաև վահանաձև գեղձի, աճի հորմոնի, սեռական հորմոնների դեֆիցիտով, երբեմն էլ ադրենալ հորմոնների ավելցուկով։ Այս դեպքերում, առանց բուժման, երեխան, որպես կանոն, չի կարող հասնել սոցիալապես ընդունելի աճի։

Այժմ ցանկացած աճի հետամնացություն բուժվում է։ Գլխավորը դրանց պատճառը ժամանակին հասկանալն է», - ասաց ֆիզիոլոգը։

Մարդաբանները առանձնացնում են մարմնի երեք հիմնական տեսակ՝ կրծքային, մարսողական և մկանային: Տարբեր տիպերի երեխաները աճում են տարբեր տեմպերով:

Կրծքավանդակի տիպի ներկայացուցիչներն ունեն գլանաձև կրծքավանդակ, մեծ թոքեր, մկանների համեստ ծավալ և քիչ ենթամաշկային ճարպ: Նման կազմվածքի մարդու դասական օրինակ է բարձրահասակ և նիհար մարդը։

Մարսողական մարդիկ ունեն լայն կուրծք, կլոր հաստ մկաններ և հզոր կմախք։ Նման կազմվածքով մարդու օրինակ է կարճահասակ, ուժեղ տղամարդը։

Մկանային (մարզական) մարդիկ ամենահամաչափն են։ Մկանային տիպի օրինակ է միջին հասակի և միջին կազմվածքի տեր մարդը:

«Մարսողական տիպի երեխաները վաղ տարիքում հաճախ ավելի բարձրահասակ և մեծ են, քան իրենց հասակակիցները, նրանք առաջինն են ձգվում, բայց նաև առաջինն են ավարտում աճը: Կրծքավանդակի տիպի ներկայացուցիչները դանդաղ, բայց երկար են աճում: Իսկ մկանային տիպի մարդիկ, որոնք, ի դեպ, մեծամասնություն են կազմում (50-55%), հասնում են միջին հասակի և ձեռք բերում ներդաշնակ կազմվածք», - մանրամասնեց Ալլա Նալբանդյանը։

Տարին մեկ անգամ պետք է ստուգել, թե որքան է երեխան մեծացել: Եթե 4 տարեկանից սկսած նա տարեկան 4 սմ-ից պակաս է աճում, ապա պետք է դիմել էնդոկրինոլոգի։ Հատկապես պետք է ուշադիր լինել այն երեխաների նկատմամբ, ովքեր ունեցել են ներարգանդային աճի խնդիրներ։

Ֆիզիոլոգը ծնողներին խորհուրդ է տալիս՝

● Որպեսզի երեխան լավ աճի, նա պետք է ստանա բավարար քանակությամբ սպիտակուց՝ թե՛ բուսական, թե՛ կենդանական։ Սպիտակուցը երկար խողովակային ոսկորների մատրիցն է, հենց դրանց զարգացումն է որոշում մարդու աճը։
● Աճելու համար երեխային անհրաժեշտ են վիտամիններ, կալցիում և յոդ։ 6-10 տարեկան երեխաները պետք է ստանան օրական 800-1200 մգ կալցիում, դեռահասները՝ 1200-1500 մգ։ Այս կարիքը միայն սնունդով բավարարելը քիչ կլինի, ուստի երեխաներին լավ աճի համար անհրաժեշտ են կալցիումի հավելումներ, կամ կալցիումով հարստացված սնունդ:
● Լավ աճելու համար երեխան կարիք ունի չափավոր ֆիզիկական ակտիվության, այդպիսով բարելավվում է օրգանիզմի կողմից «աճի հորմոնի» արտադրությունը։
● Յոդը վահանաձև գեղձի հորմոնների մի մասն է, և այդ հորմոնները նույնպես ազդում են աճի տեմպերի վրա: Գիտնականների վերջին առաջարկությունների համաձայն՝ երեխաները պետք է ստանան օրական 150 մկգ յոդ, դեռահասները՝ 200 մկգ։
● Երեխաները պետք է քնեն առնվազն տասը ժամ, դեռահասները՝ առնվազն ութ: Եվ քնել ոչ ուշ, քան երեկոյան 22։00-ն, քանի որ աճի հորմոնի 70%-ը օրգանիզմն արտադրում է քնած ժամանակ։

«ԿՅԱՆՔԻ ՈՐԱԿ» բաժնի գործընկեր՝ «ԴԵՐԺԱՎԱ-Ս» ընկերություն։

Բաժնի բոլոր նյութերին կարող եք ծանոթանալ ԱՅՍՏԵՂ։

Հեղինակ՝ Սուսաննա Հակոբյան

Աղբյուր՝


Տեքստում սխալ կամ վրիպակ նկատելու դեպքում, ուղարկեք խմբագրին հաղորդագրություն` նշելով տվյալ սխալը, այնուհետև սեղմելով Ctrl-Enter:

Լրահոս

Այսօր, 19:17 «Սուրմալու» առևտրի կենտրոնում տեղի ունեցած պայթյունի առթիվ նախաձեռնված վարույթով քննությունը շարունակվում է. Դատախազություն Այսօր, 19:06 Բռնցքամարտի Եվրոպայի պատանեկան առաջնությանը ադրբեջանցի մրցակցին հաղթած հայ մարզիկը բրոնզե մեդալ է ապահովել Այսօր, 18:54 Ըմբշամարտի աշխարհի երիտասարդական առաջնությունում թուրք մրցակցին հաղթած հայ մարզիկը կիսաեզրափակչում է Այսօր, 18:42 Եգիպտոսի ԱԳՆ-ն ցավակցություն է հայտնել Երևանի «Սուրմալու» կենտրոնում պայթյունի կապակցությամբ Այսօր, 18:32 Հույս ունեմ, որ ապագայում թե՛ պետական մարմինների, թե՛ քաղաքացիների կողմից կանխարգելիչ գործողությունները թույլ կտան խուսափել նմանատիպ ողբերգական միջադեպերից․ Հայկ Մարության Այսօր, 18:22 Աղվան Հովսեփյանը ենթարկվել է վիրահատության Այսօր, 18:12 «Էլեկտրոնային տարբերակով են ուղարկում, տեղեկություն չունեմ՝ որ երկրից է, օտարերկրացիներ են, թե հայեր»․ ԱԻՆ խոսնակը՝ պայթուցիկների տեղադրման ահազանգերի մասին Այսօր, 18:02 Սուրեն Պապիկլյանն ու Սերգեյ Շոյգուն քննարկել են տարածաշրջանային անվտանգությանն առնչվող հարցեր Այսօր, 17:55 Պայթյունի հետևանքով տուժած, բուժում ստացող քաղաքացիների առողջական վիճակը գնահատվում է բավարար․ Անահիտ Ավանեսյան Այսօր, 17:46 Որոնողափրկարարական աշխատանքները կշարունակվեն․ գուցե լինի մարդ, ով փլատակներում է, և նրա մասին ինֆորմացիա մենք չենք ստացել․ ԱԻՆ խոսնակ Այսօր, 17:37 Մոսկվայի և Համայն Ռուսիո Պատրիարքը ցավակցություն է հայտնել Երևանի «Սուրմալու» առևտրի կենտրոնում տեղի ունեցած ողբերգական պայթյունի կապակցությամբ Այսօր, 17:25 Երկու հայկական ստարտափներ կմրցեն Ձեռներեցության աշխարհի գավաթի միջազգային եզրափակչում Այսօր, 17:23 Պարզվել է «Սուրմալուի» պայթյունից մահացածներից ևս մեկի ինքնությունը Այսօր, 17:16 Այս պահի դրությամբ ԱԻՆ-ն անհետ կորած է համարում 3 քաղաքացու Այսօր, 17:10 Լոռու մարզում խոտը հակավորելու հարցի շուրջ վեճն ավարտվել է սպանությամբ․ տրակտորի վարորդը կասկածվում է հանդամասի տիրոջը սպանելու մեջ Այսօր, 16:59 Ղրիմի Ջանկոյի շրջանում տեղի ունեցած պայթյունը դիվերսիայի հետևանք է․ ՌԴ ՊՆ Այսօր, 16:48 Երևանում հանդիպել են «Վերածնվող Հայաստան» և Արցախի «Արդարություն» կուսակցությունների ներկայացուցիչները Այսօր, 16:40 Հայաստանում սգո օր կհայտարարվի Այսօր, 16:25 Այս ամենի նպատակը մեկն է՝ հասնել կառավարելի, անգամ անկառավարելի քաոսի ու պահելով իշխանությունը՝ հարստանալ նյութապես և հանձնել երկիրը․ Նարեկ Սամսոնյան Այսօր, 16:16 Այդքան տարի մենք պարզել ենք կեղծ ահազանգողների ինքնությունը․ հիմա չգիտեմ՝ ինչու՞ չի արվում․ ԱԱԾ նախկին պետ Այսօր, 16:07 Նիկոլն է իրական ռումբը, որ դրված է հայ ժողովրդի տակ․ Արմեն Աշոտյան Այսօր, 15:58 Գյումրիի քաղաքացին ահազանգել էր, որ պատրաստվում է պայթեցնել Գյումրիի հարկայինի շենքը Այսօր, 15:47 Անհետ կորածների թիվը կրճատվել է՝ հասնելով 4-ի Այսօր, 15:40 Խաչատուր Քեշիշյանը որոնվում է որպես անհետ կորած (Տեսանյութ) Այսօր, 15:27 Երեք տղամարդ խեղդամահ են արել 46-ամյա կնոջ Այսօր, 15:13 Մետրոպոլիտենի բնականոն աշխատանքը վերականգնվել է․ պայթուցիկ սարքավորումներ չեն հայտնաբերվել Այսօր, 15:02 Անհետ կորածների թիվը 6 է․ ԱԻՆ-ը նոր ցուցակ է հրապարակել Այսօր, 14:50 Ճապոնիայի դեսպանությունը ցավակցություն է հայտնել «Սուրմալու»-ում պայթյունի առնչությամբ Այսօր, 14:36 Փլատակներում ողջ մնացած մարդկանց հայտնաբերելու հույսն աստիճանաբար մարում է․ ԱԻ փոխնախարար Այսօր, 14:29 Իրանում գրանցվել է 4,4 մագնիտուդով երկրաշարժ Այսօր, 14:20 Բաքվում հայտարարել են, որ ՀՀ-ի հետ սահմանին 110 ռազմական դիրք է ստեղծվել Այսօր, 14:15 Օգոստոսի 20-ին Աղավնոյում լույսը, կապն անջատվելու է, պետք է կարողանանք բնակչությանը անվտանգ տարհանել. Անդրանիկ Չաուշյան Այսօր, 13:51 ՌԴ քաղաքացու՝ «Սուրմալու» տոնավաճառում անհետ կորելու մասին տեղեկությունը չի հաստատվում. նա ողջ է Այսօր, 13:47 Շոյգուն Պապիկյանի հետ քննարկել է Ղարաբաղում Ռուսաստանի խաղաղապահների գործունեությունը Այսօր, 13:23 «Զվարթնոց»-ում ու մետրոպոլիտենի 4 կայարաններում պայթուցիկ սարքավորումներ չեն հայտնաբերվել․ մյուս կայարաններում աշխատանքները շարունակվում են Այսօր, 13:05 «Զվարթնոց» օդանավակայանում տեղադրված ռումբի մասին ահազանգ է ստացվել Այսօր, 12:41 Զոհերից 2-ի ինքնությունը դեռևս պարզված չէ, իսկ անհետ կորածները 8-ն են Այսօր, 12:27 Երկարաժամկետ ջրանջատումներ՝ Երևանի մի շարք հասցեներում Այսօր, 12:14 Գազամատակարարման ժամանակավոր դադարեցում՝ Արագածոտնի և Սյունիքի մարզերում Այսօր, 11:59 Ետնամասում շինություններ կան, որտեղից ևս դիեր են հայտնաբերել, երբ հասկանանք, որ այնտեղ այլևս չկան քաղաքացիներ, կապամոնտաժենք․ԱԻ նախարար Այսօր, 11:49 Հանդիպել ենք «Սուրմալու»-ի սեփականատերերից մեկին, նաև որոշակի հատակագծեր ենք ուզել Կադաստրի կոմիտեից. Արմեն Փամբուխչյան Այսօր, 11:40 16 զոհից 13-ի ինքնությունը հաստատվել է, անհետ կորած է համարվում 10 մարդ․ ԱԻՆ խոսնակ Այսօր, 11:35 Հրավառությունների ազատ կազմակերպման արգելք պիտի սահմանվի. Տիգրան Ավինյան Այսօր, 11:22 «Սուրմալու» առևտրի կենտրոնում հրդեհ չկա. կատարվում է հովացման աշխատանք. ԱԻ նախարար Այսօր, 11:09 ԱԻՆ-ը հրապարակել է անհետ կորածների 17 հոգանոց ցուցակ Այսօր, 10:53 Բուժումը շարունակում է 7 տուժած․ նրանց վիճակը բավարար է Այսօր, 10:38 Մետրոպոլիտենով ուղևորափոխադրումները ժամանակավորապես դադարեցված են. պայթուցիկ սարքերի մասին ահազանգ է ստացվել Այսօր, 10:28 ԶՈՒ ոչ մարտական կորուստների վիճակագրությունը տեղով ողբերգություն է բանակի ու երկրի համար. Տիգրան Աբրահամյան Այսօր, 10:08 «Ժողովուրդ». Կոռուպցիայի կանխարգելման հանձնաժողովի գործառույթները շարունակում են ընդլայնվել. Ինչ նոր գործառույթ է վերապահվել այս կառույցին Այսօր, 09:56 «Հրապարակ». Թիվ 1 պատասխանատուն Քաղաքաշինության, տեխնիկական և հրդեհային անվտանգության տեսչական մարմինն է Այսօր, 09:50 «Ժողովուրդ». Չպատժված հանցագործությունը ծնեց նոր, ավելի աղետաբեր հանցանք Այսօր, 09:44 «Հրապարակ». Ովքեր են մասնակցել Սեյրան Սարոյանի հոգեհանգստի արարողությանը Այսօր, 09:37 «Ժողովուրդ». Սեպտեմբերին քաղաքական դաշտն ակտիվանալու է Այսօր, 09:30 «Հրապարակ». Պապիկյանը բանակի ու պաշտպանական հարցերը թողած, զբաղված է ՔՊ վարչությունը «գրավելու» գործով Այսօր, 09:25 «Ժողովուրդ». Նիկոլ Փաշինյանը կրկին խաբեց ՀՀ հպարտ քաղաքացիներին Այսօր, 09:19 «Հրապարակ». «Սուրմալու»-ում տեղի ունեցած ողբերգական դեպքի ժամանակ Փաշինյանը գտնվել է Սևանի կառավարական առանձնատանը Այսօր, 08:22 Հայտնաբերվել է 16 քաղաքացու դի, այդ թվում մանկահասակ երեխայի և հղի կնոջ Այսօր, 06:05 Հայտնաբերվել է 15 քաղաքացու դի, այդ թվում մեկ երեխայի. ԱԻՆ Այսօր, 00:15 Ենթադրյալ անհետ կորած Իրանի 6 քաղաքացիներից 5-ը Վրաստանում են. ԱԻՆ 15/08/2022 23:22 Փլատակներից փրկարարները դուրս են բերել ևս մեկ դի. ունենք 8 զոհ 15/08/2022 22:27 Անհետ կորած համարվող քաղաքացիները 23-ն են 15/08/2022 21:19 Սևանա լճի մակարդակը 6 օրում իջել է 2 սմ-ով. անցյալ տարվա համեմատ՝ ցածր է 7սմ-ով 15/08/2022 21:05 Ֆրանսիայի դեսպանությունը ցավակցություն է հայտնել «Սուրմալու» առևտրի կենտրոնում տեղի ունեցած պայթյունի կապակցությամբ 15/08/2022 20:51 Փլատակներից լսվել է ձայն, աշխատանքներ են իրականացվում քաղաքացուն կամ քաղաքացիներին դուրս բերելու ուղղությամբ․ ԱԻՆ խոսնակ 15/08/2022 20:39 Օգոստոսի 17-ից Իսակովի պողոտա - Բաբաջանյան փողոց հատվածը ժամանակավորապես կփակվի 15/08/2022 20:22 Անհետ կորած է համարվում 22 քաղաքացի 15/08/2022 20:07 Փլատակներից ողջ քաղաքացու են դուրս բերել 15/08/2022 19:59 Ձեռնարկվում են վարութային և քննչական անհետաձգելի ու մեծածավալ գործողություններ՝ «Սուրմալու» առևտրի կենտրոնում տեղի ունեցած պայթյունի բոլոր հանգամանքները պարզելու ուղղությամբ․ ՔԿ 15/08/2022 19:52 Արցախի նախագահը համայնքների սոցիալ-տնտեսական հարցերին նվիրված ընդլայնված աշխատանքային խորհրդակցություն է հրավիրել 15/08/2022 19:41 Արցախում շաբաթվա ընթացքում վնասազերծվել է հակահետևակային 1 ական, հրթիռակասետային 22 ռումբ, ականանետի 2 ական, գնդիկաբեկորային 7 ավիառումբ, մեկական ձեռքի և նռնականետի նռնակ 15/08/2022 19:31 ՀԱՊԿ գլխավոր քարտուղարը ցավակցություն է հայտնել Երևանի «Սուրմալու» առևտրի կենտրոնում պայթունի կապակցությամբ 15/08/2022 19:23 Հրդեհաշիջման աշխատանքներն ամբողջովին դադարեցվել են, կենտրոնացած ենք 24-ժամյա ռեժիմով որոնողափրկարարական աշխատանքների վրա․ ԱԻ փոխնախարար 15/08/2022 19:10 Զոհերի թիվը հասավ 7-ի 15/08/2022 19:03 Անհետ կորածների թիվն արդեն 21 է․ Իրանի ևս մեկ քաղաքացի է որոնվում 15/08/2022 18:58 «Մարդիկ եկել են, ուզում են արտաշիրմում անեն, տեղափոխեն»․ Բերձորի քաղաքապետ 15/08/2022 18:48 Իրանի դեսպանությունը ցավակցություն է հայտնել «Սուրմալու» առևտրի կենտրոնում տեղի ունեցած պայթյունի կապակցությամբ 15/08/2022 18:38 ԱԻՆ-ը հրապարակել է հնարավոր անհետ կորածների նոր՝ 20 հոգանոց ցանկ 15/08/2022 18:27 «Սուրմալու» առևտրի կենտրոնի պայթյունով պայմանավորված՝ մթնոլորտային օդի աղտոտվածությունը հիմնականում տարածվել է Շենգավիթ և Կենտրոն համայնքներում 15/08/2022 18:14 Սուրեն Պապիկյանը Ռուսաստանում հանդիպումներ է ունեցել խոշոր ռազմարդյունաբերական ընկերությունների ղեկավարների հետ 15/08/2022 18:06 Տարբեր ԲԿ-ներում բուժումը շարունակում է 12 տուժած․ Առոողջապահության նախարարություն 15/08/2022 17:56 «Սուրմալու» առևտրի կենտրոնում տեղի ունեցած պայթյունի դեպքի առթիվ կան հարցաքննված անձինք․ ՔԿ մամուլի խոսնակ 15/08/2022 17:45 «Երազ փրոջեքթսի» թիմն՝ այն մասին, թե ինչու չի դադարեցրել տոնական միջոցառումը՝ ողբերգական պայթյունից հետո 15/08/2022 17:34 Ըմբշամարտի աշխարհի երիտասարդական առաջնությունում Հայաստանի ներկայացուցիչները հաղթել են ադրբեջանցի և թուրք մրցակիցներին 15/08/2022 17:22 Աղվան Հովսեփյանն ազատության մեջ է, սակայն շարունակելու է գտնվել բժշկական հաստատությունում 15/08/2022 17:14 17 անհետ կորածներից մեկը Իրանի, մյուսը՝ ՌԴ քաղաքացի է․ ԱԻՆ մամուլի խոսնակ 15/08/2022 17:02 ԱԻՆ-ը հրապարակել է հնարավոր անհետ կորածների 17 հոգանոց ցանկ 15/08/2022 16:56 Առայժմ հստակ թիվ չկա, թե Բերձորից, Աղավնոյից և Ներքին Սուսից տարհանված բնակիչներից քանիսն են վերաբնակվելու ՀՀ-ում, քանիսը՝ Արցախում 15/08/2022 16:37 ՌԴ Դաշնային ժողովի նախագահի տեղակալը ցավակցել է «Սուրմալու» առեւտրի կենտրոնում տեղի ունեցած ողբերգական պայթյունի կապակցությամբ 15/08/2022 16:31 Քանի՞ կյանք կփրկվեր և քանի՞ անգամ ավելի արագ կմարվեր հրդեհը, եթե ՀՀ ղեկավարի պաշտոնը զբաղեցնողը դեռ 3 տարի առաջ ընդամենը 1 մլն դոլար տրամադրեր 3 ուղղաթիռի համար․ Հակոբ Ճաղարյան 15/08/2022 16:25 Նոր միջանցքի պահպանությունը, համաձայն նոյեմբերի 9-ի եռակողմ հայտարարության, իրականացնելու են Արցախում տեղակայված ՌԴ խաղաղապահները․ Արայիկ Հարությունյան 15/08/2022 16:13 1 զոհ, 1 վիրավոր. վթար Մայակովսկի-Ձորաղբյուր ճանապարհին 15/08/2022 15:57 Պայթյունից տուժածների վիճակը բավարար է գնահատվում, շուտով դուրսգրումներ կլինեն․ Նախարար 15/08/2022 15:47 Տեղի ունեցածը ծանր ողբերգություն է. ցավակցում եմ զոհերի հարազատներին. Ռոբերտ Քոչարյան 15/08/2022 15:35 Անհետ կորածների թիվն ավելացել է՝ հասնելով 19-ի 15/08/2022 15:22 Շները որոշակի հետք են գտել. ճշտում են՝ մարդիկ կա՞ն, թե՞ ոչ 15/08/2022 15:09 Wildberries-ը փոխել է անվանումը՝ դառնալով «Յագոդկի» 15/08/2022 15:01 1 զոհ, 4 վիրավոր. վթար` Երևան-Երասխ ճանապարհին 15/08/2022 14:41 Օդի ջերմաստիճանը կբարձրանա ևս 1-3 աստիճանով․ սպասվում է բարձր կարգի հրդեհավտանգ իրավիճակ 15/08/2022 14:18 Իրանի քաղաքացին «Սուրմալու» առևտրի կենտրոնում որոնվողների ցանկում է 15/08/2022 14:07 Ահաբեկչության մասին սուտ տեղեկություններ տարածելու հոդվածով նախաձեռնվել է քրեական վարույթ․ Դատախազություն

Տվյալ բաժնի վերջին նյութերը