Հայկական տարածքը փոքրանում է, Հայաստանը դառնում է տեղահանված խաչքարերի, կոթողների թանգարան. Համլետ Պետրոսյան

08/08/2022 17:45

Հայկական տարածքը փոքրանում է, Հայաստանը դառնում է տեղահանված խաչքարերի, կոթողների թանգարան. Համլետ Պետրոսյան


Արցախի տարածքային կառավարման նախարարն օրեր առաջ հայտնեց՝ Սուսի, Աղավնոյի, Բերձորի բնակիչները մինչև օգոստոսի 25-ը պետք է լքեն բնակավայրերը։

Անորոշ է ոչ միայն մարդկանց ճակատագիրը, այլ նաև մշակութային ժառանգության։ Aysor.am-ը զրուցել է ԵՊՀ մշակութաբանության ամբիոնի վարիչ, պատմական գիտությունների դոկտոր, պրոֆեսոր Համլետ Պետրոսյանի հետ։

«Մշտապես կապի մեջ եմ, գիտեմ, որ Արցախի իշխանությունները որոշել են տարհանել մշակութային կոթողները, բայց ի՞նչ անել Բերձորի Սուրբ Համբարձում, Աղավնոյի Սուրբ Նահատակաց եկեղեցիների հարցում․ քանդել և տեղափոխե՞լ, թե՞ թողնել․․․ Հարցի տեխնիկական բաղադրիչից զատ, կա մշակութային ժառանգության հանդեպ վերաբերմունքի խնդիր»,- այս առնչությամբ ասում է Համլետ Պետրոսյանը։

Մշակութաբան, պատմաբանի խոսքով՝ Ադրբեջանը վերացնում է նաև անկախության շրջանում տեղադրված հայկական բոլոր հուշարձանները՝ դրանք համարելով իբրև թե «օկուպանտական ներդրումներ սեփական տարածքում»։ Մշակութային ժառանգության համամարդկային արժեքը հավաստող կոնվենցիաները ոտնահարելով՝ Ադրբեջանը հայկական եկեղեցիները մզկիթների վերածելու նախագծեր է հանրայնանցնում, հետևողականորեն իրագործում. քրիստոնեական ժառանգությունը յուրացնելու հարցում խիստ փորձառու են։

Համլետ Պետրոսյանը նշում է՝ այնպես չէ, որ նրանք մզկիթի կարիք ունեն. հայկական եկեղեցիները քանդելով, ձևափոխելով՝ առաջին հերթին քարոզչական խնդիր են լուծում՝ խորը տրավմա պատճառել ժառանգությունը ստեղծողին։

«Հայերս կենսընթացի այնպիսի ծանր փուլում ենք, ինչպես 1915 թվականին էր, երբ մարդիկ տեղահանվելիս ստիպված էին բառացիորեն ուսերին տանել ունեցածը։ Հիմա պարտադրում են՝ տները մի հրդեհեք, որ գանք վայելենք, եկեղեցիները մի քանդեք, մենք ինքներս կանենք, ինչ պետք է։

Հայաստանը, հայկական տարածքը գնալով փոքրանում է՝ կարծեք թե մեր երկիրը դառնալու է զանազան տեղահանված կոթողների թանգարան։ Այլ հարց է, որ վերջում կարող է նաև պարտադրեն այդ թանգարանը լքել»,-ասում է պատմական գիտությունների դոկտորը։

Նա նաև ընդգծում է՝ կոթողները կենսական են այն տարածքում, որտեղ կառուցվել են, դրանք իմաստ ունեն տարածքի մեջ և ոչ թանգարանում։

«ժամանակին արաբները հայերին թույլ չէին տալիս անգամ թափորով քայլելիս խաչքարեր տանել, ասում էին՝ տարածքը մերն է, դուք կարող եք միայն եկեղեցում դնել խաչքարեր, և միայն Բագրատունիների իշխանության տարիներին բացօթյա խաչքարեր դրվեցին։ Դա տարածքի և ժողովրդի կապվածության ամենաէական խորհրդանշանն է։ Հիմա, երբ տարածքը լքում ես, ջնջում ես պատմական հիշողության վկայությունները՝ մի քանի տարի հետո չես էլ կարողանալու ապացուցել, որ քոնն է եղել, որ ապրել ես այդտեղ։ Ադրբեջանը հետևողականորեն խեղում է հայկական պատմական հիշողությունը՝ վերացնելով այդ հիշողության հիմքերը»,- մտահոգություն է հայտնում ԵՊՀ մշակութաբանության ամբիոնի վարիչը ։

Հիշեցնենք, որ Բերձորի Սուրբ Համբարձում եկեղեցու բակում կան բազմաթիվ խաչքարեր՝ նվիրված Հայոց ցեղասպանության զոհերի հիշատակին, 1988 թվականի երկրաշարժի զոհերի հիշատակին, խաչքարեր՝ զոհված ազատամարտիկների հիշատակին՝ Բերձորի հուշահամալիրի տարածքում, Քառօրյա պատերազմի զոհերի հիշատակին նվիրված խաչքարեր՝ Աղավնո դպրոցի գյուղի բակում, նաև բազմաթիվ հուշաքարեր և հուշաղբյուրներ։

 


Տեքստում սխալ կամ վրիպակ նկատելու դեպքում, ուղարկեք խմբագրին հաղորդագրություն` նշելով տվյալ սխալը, այնուհետև սեղմելով Ctrl-Enter:

Լրահոս

Այսօր, 07:00 Տաշիրում «Քաղաքացիական պայմանագիրը» ջախջախիչ պարտություն է կրում 24/09/2022 19:20 Ինչպե՞ս հասկանալ՝ ո՞ր վիտամինի պակասն ունեք 24/09/2022 19:00 Ինչի՞ կարող է հանգեցնել մանգանի անբավարարությունն օրգանիզմում 24/09/2022 18:40 Աշնանային գույնզգույն մենյու․ ինչու՞ է կարևոր սննդակարգում ներառել բոլոր գույների մթերքները 24/09/2022 17:56 Եթե որոշենք, որ հայության նպատակը հաջորդ տարի Շուշի գնալն է, ապա նաև կաջակցենք, որ Շուշիի մասին ֆիլմեր ստեղծվեն. Ջիվան Ավետիսյան 24/09/2022 17:41 Կարմիր խաչի ներկայացուցիչներն այցելել են սեպտեմբերի 13-ի ադրբեջանական ագրեսիայի հետևանքով գերեվարված հայ զինծառայողներին 24/09/2022 17:22 ՌԴ-ում զորահավաքին չներկայացողները և դասալիքները կդատապարտվեն մինչև 10 տարվա ազատազրկման 24/09/2022 17:09 Օդի ջերմաստիճանը կնվազի 5-7 աստիճանով 24/09/2022 16:48 Իրանը պատրաստ է խորհրդակցություններ անցկացնել ՀՀ-ի և Ադրբեջանի հետ տարաձայնությունները խաղաղ ճանապարհով լուծելու համար. Իրանի ԱԳՆ 24/09/2022 16:38 Այսօր էլ Հնչակյան կուսակցությունն անվերապահ ու աներկբա կանգնած է պետականության կողքին. ՀՀ նախագահ 24/09/2022 16:21 Վայոց ձորի մարզպետը ՄԱԿ-ի հայաստանյան գրասենյակի ներկայացուցիչներին է ներկայացրել Ադրբեջանի ագրեսիայի հետևանքով Ջերմուկի ենթակառուցվածքների և բնակչության կրած վնասները 24/09/2022 16:07 ՌԴ իրավապահների կողմից հետախուզվողը հայտնաբերվել է Հայաստանում 24/09/2022 15:46 Լուրերը, թե Արցախից ջոկատներ են ժամանել Ջերմուկ՝ սահմանների պաշտպանության համար, իրականությանը չեն համապատասխանում. ՀՀ ՊՆ խոսնակ 24/09/2022 15:27 Նիկոլ Փաշինյանն իր անձնական իշխանության համար սպառնալիք տեսավ բանակից ու այս 1,5 տարին օգտագործեց բանակը լրիվ կազմաքանդելու համար. Կարեն Վրթանեսյան 24/09/2022 15:10 Պաշտոնից ազատվել է ՌԴ ՊՆ փոխնախարար Դմիտրի Բուլգակովը 24/09/2022 14:52 Արարատ քաղաքում վրաերթի են ենթարկել 7-ամյա տղայի 24/09/2022 14:34 Վանաձոր համայնքի նախկին ղեկավարի կողմից ապօրինի օտարված համայնքային նշանակության հողամասի նկատմամբ կիրառվել է արգելանք 24/09/2022 14:23 Ադրբեջանական սադրանքի հետևանքով վնասներ է կրել հենց Ադրբեջանը․ երեք վիրավոր ունեն 24/09/2022 14:03 Արցախը հանձնվեց ժողովրդավարության երգերի ներքո, իսկ խաղաղության երգերի ներքո հանձնվում է Հայաստանը. Արմեն Աշոտյան 24/09/2022 13:54 Անհասցե արձագանքները պարարտ հող են նախապատրաստում նոր ադրբեջանական ագրեսիաների համար. Արարատ Միրզոյանը՝ ՄԱԿ Գլխավոր քարտուղարի տեղակալին 24/09/2022 13:28 «Ազատագրումը սկսվում է Եռաբլուրից». 44-օրյա պատերազմում զոհվածների ծնողները հայտարարում են՝ սեպտեմբերի 27-ին թույլ չեն տա Նիկոլ Փաշինյանի մուտքը «Եռաբլուր» 24/09/2022 13:20 Հայաստանի տնտեսության առաջընթացի միակ հենարանը ԵԱՏՄ-ն է. չլինի Ռուսաստանի հետ գործընկերությունը, Հայաստանը պատկերացրեք՝ որտեղ կարող է հայտնվել. Թաթուլ Մանասերյան 24/09/2022 13:03 ՀՀ կառավարությունը կարևորում է ՍԴՀԿ աջակցությունն ու զորակցությունը. Նիկոլ Փաշինյան 24/09/2022 12:50 «Զանգեք նրան և հարցրեք, թե ինչու այստեղ չէ». Խոակին Կապառոսը՝ Սարգիս Ադամյանին հավաքական չհրավիրելու մասին 24/09/2022 12:37 Հասանովը հրահանգել է «անհապաղ և վճռական կերպով ճնշել Հայաստանի ԶՈՒ-ի ցանկացած սադրանք» 24/09/2022 12:30 «Գաֆէսճեան թանգարան» հիմնադրամը Երևանի քաղաքապետարանին կվերադարձնի չկառուցապատված տարածքները 24/09/2022 12:11 Արշակունյաց պողոտայում բռնկված հրդեհը մեկուսացվել է 24/09/2022 11:57 ԱՄՆ-ն Հայաստանին ու Ադրբեջանին կոչ է անում ներգրավվել խաղաղ գործընթացում, քանի որ հակամարտությունը ռազմական լուծում չի կարող ունենալ. Բլինքեն 24/09/2022 11:49 Դավիթ Հարությունյանն ընտրվել է Դատավորների գործունեության գնահատման հանձնաժողովի դատավոր անդամ 24/09/2022 11:37 «Հայաստան» համահայկական հիմնադրամը գործուն մասնակցություն է ունեցել Արցախում իրականացված մի շարք ռազմավարական ծրագրերում. Դավիթ Բաբայան 24/09/2022 11:24 Վաշինգտոնը կաշխատի դաշնակիցների և գործընկերների հետ՝ Ռուսաստանին լրացուցիչ արագ և ծանր տնտեսական ծախսեր պարտադրելու համար. Բայդեն 24/09/2022 11:02 Պարտավոր ենք կրկնակի ու եռակի ջանքեր ուղղել հերոսների կյանքի գնով պաշտպանված մեր հայրենիքի այս փոքրիկ պատառիկը շենացնելուն. Ստեփանակերտի քաղաքապետն ուղերձ է հղել 24/09/2022 10:52 «Հրապարակ». «Վերածնվող Հայաստան» կուսակցության շարքերը համալրվելու փոխարեն նոսրանո՞ւմ են 24/09/2022 10:49 «Փաստ». Իշխանությանը սպասարկող ֆեյսբուքյան և ինստագրամյան մոտ 200 նոր էջեր են ստեղծվել 24/09/2022 10:44 «Ժողովուրդ». Երևանում հնարավոր է մի քանի ամսում բարձրահարկ շինություններ կանգնեցնել, իսկ երկհարկանի մանկապարտեզի շինարարությունը չի ավարտվում 24/09/2022 10:38 «Հրապարակ». Որոշվել է երկքաղաքացիությունն ամրագրել մայր օրենքում 24/09/2022 10:33 Ադրբեջանը դիմել է սադրանքի, սակայն ՀՀ ԶՈւ ստորաբաժանումների հմուտ գործողությունների շնորհիվ հետ է շպրտվել ելման դիրքեր. ՀՀ ՊՆ 24/09/2022 10:32 «Փաստ». Հայկական կողմը լրջորեն տրամադրված է Էրդողանի հետ հանդիպմանը 24/09/2022 10:27 «Ժողովուրդ». Իշխանական պատգամավորներին հրահանգ է իջեցվել որևէ կերպ չմեկնաբանել «Եռաբլուր»-ում տեղի ունեցած խայտառակ միջադեպը 24/09/2022 10:22 «Հրապարակ». Ինչու է Ալեն Սիմոնյանը կարգապահական տույժ կիրառել ԱԺ աշխատակազմի ղեկավար Վահան Նարիբեկյանի նկատմամբ 24/09/2022 10:17 «Փաստ». Փաշինյանին ակնարկել են, որ ԱՄՆ հայ համայնքի գերակշիռ մեծամասնության շրջանում իր նկատմամբ առկա է բացասական վերաբերմունք 24/09/2022 10:11 «Ժողովուրդ». Աննա Վարդապետյանի՝ լիազորությունները ստանձնելուց հետո համակարգում մեկը մյուսի հետևից ազատման դիմումներ են գրում 24/09/2022 10:08 Խոշոր հրդեհ Արշակունյաց պողոտայում. դեպքի վայր է մեկնել 3 մարտական հաշվարկ 24/09/2022 10:06 «Ժողովուրդ». Փաշինյանը հերթական անգամ խաբել է ՀՀ հպարտ և արժանապատիվ քաղաքացիներին 24/09/2022 09:57 Վաղն ընտրություններ են. ով ընտրում է ՔՊ-ին, միանում է իշխանության՝ պատերազմի օրակարգը սպասարկելու գործընթացին. Տիգրան Աբրահամյան 24/09/2022 09:52 «Փաստ». «Փաշինյանն իր ելույթով ՌԴ-ից քաղաքական ապահարզանի առաջին քայլն արեց» 24/09/2022 09:45 «Հրապարակ». Հանդիպումն անցել է բավականին համերաշխ մթնոլորտում, նախկին «մրցակից» նախագահներն առանձնապես ամբիցիաներ չեն ցուցադրել 24/09/2022 01:06 Ղարիբաշվիլին վերահաստատել է Վրաստանի պատրաստակամությունը՝ նպաստելու տարածաշրջանում խաղաղության պահպանմանը 24/09/2022 01:01 Շառլ Միշելը Նիկոլ Փաշինյանի հետ հանդիպմանն իր մտահոգություններն է արտահայտել հայ-ադրբեջանական սահմանին լարվածության պահպանման վերաբերյալ 23/09/2022 21:44 Նոյեմբերյան համայնքի սահմանամերձ բնակավայրերից տարհանում չի իրականացվում․ Տավուշի մարզպետարանը հերքում է շրջանառվող տեղեկությունը 23/09/2022 21:19 Փաշինյանը հանդիպել է Լյուքսեմբուրգի վարչապետի հետ 23/09/2022 21:05 ՀՀ երեք նախկին նախագահները փորձում են ազգային միասնության ուղերձ հղել հայ հասարակությանը․ Արմեն Աշոտյան (Տեսանյութ) 23/09/2022 20:55 Ռուսական 102-րդ ռազմաբազայում զորավարժանքներ են անցկացվում․ Գյումրու համայնքապետարանը հորդորում է կրակոցների ձայներ լսելիս խուճապի չմատնվել 23/09/2022 20:43 Զոհված զինծառայողների ծնողները, մինչև դիահերձարան մտնելը, իրենց որդիներին պետք է ճանաչեն լուսանկարով, հարցաքննվեն, նոր մուտք գործեն դիահերձարան՝ ճանաչման. ՔԿ 23/09/2022 20:33 Նիկոլ Փաշինյանը Նյու-Յորքում հանդիպել է Սլովենիայի նախագահի հետ 23/09/2022 20:20 Ռոբերտ Մենենդեսը Բայդենի վարչակազմին կոչ է արել դադարեցնել Ադրբեջանին անվտանգային բնույթի օժանդակության հատկացումը 23/09/2022 20:05 Ադրբեջանին կոչ ենք անում զորքերը վերադարձնել իրենց սկզբնական դիրքեր․ ՀՀ-ում ԱՄՆ դեսպանատուն 23/09/2022 20:00 Ադրբեջանը Հայաստանին է հանձնել ևս 6 հայ զինծառայողի մարմին 23/09/2022 19:53 «Իմ հայրենակիցները հրաժարվում են հավատալ, որ Կասպից ծովի գազին ու նավթին հասնելու խոստումը կարող է մթագնել այս կազմակերպությանն անդամակցողների միտքը»․ Արմեն Գևորգյանի ելույթը ԵԽԽՎ հանձնաժողովի նիստին 23/09/2022 19:39 Արցախի նախագահը քաղաքական խորհրդակցություններ է անցկացնում 23/09/2022 19:28 Ինչպե՞ս արագ բուժել մրսածությունն ու հարբուխը և վերադառնալ կյանքի նորմալ ռիթմին 23/09/2022 19:16 Պարզվել են Ճամբարակ քաղաքում 32-ամյա տղամարդու սպանության մի շարք հանգամանքներ 23/09/2022 19:01 «Սուրմալու» առևտրի կենտրոնի պայթյունից տուժած տնտեսվարողները Հայկական Կարմիր խաչից կստանան միանվագ դրամական աջակցություն 23/09/2022 18:47 Դոլարի և եվրոյի գինը կրկին իջել է 23/09/2022 18:37 Պեմֆիգոիդ․ Հազվագյուտ աուտոիմուն հիվանդություն 23/09/2022 18:22 Միջազգային հանրության և բարեկամ երկրների հստակ դիրքորոշման արդյունքում հնարավոր կլինի զսպել ադրբեջանական շարունակվող ագրեսիան և ծավալապաշտական քաղաքականությունը․ Գարեգին Բ 23/09/2022 18:08 Հայ-ադրբեջանական սահմանին իրավիճակը հարաբերականորեն կայուն է․ ՊՆ 23/09/2022 18:00 Նենսի Փելոսիի և Ալեն Սիմոնյանի ասուլիսի սինքրոն թարգմանության ապահովումը ձախողելու համար ԱԺ աշխատակազմի ղեկավար-գլխավոր քարտուղարին նկատողություն է հայտարարվել 23/09/2022 17:46 Հանրաքվեի դրական արդյունքներից հետո Դոնբասը վերադարձնելու Կիևի փորձերը Ռուսաստանը կդիտարկի որպես գրոհ՝ իր սեփական տարածքի վրա․ Կրեմլ 23/09/2022 17:32 ՀԱՊԿ գլխավոր քարտուղարն ու ՀՀ ԱԳ փոխնախարարը քննարկել են սահմանին ստեղծված իրավիճակը 23/09/2022 17:19 Ավելի ներգործուն կլիներ, եթե Հայաստանը Պատանդառության կոնվենցիայով դիմեր ՄԱԿ-ի Արդարադատության դատարան. Սիրանուշ Սահակյան 23/09/2022 17:06 Հայկական Կարմիր խաչը աջակցություն է ցուցաբերում Գեղարքունիքի, Վայոց ձորի, Սյունիքի մարզերի տուժած և ներքին տեղահանված բնակչությանը՝ սննդի, հագուստի, առաջին անհրաժեշտության պարագաների տեսքով 23/09/2022 16:53 ՀՀ-ում ԱՄՆ դեսպանատունը ԱՄՆ քաղաքացիներին հորդորել է խուսափել Հայաստանի որոշ վայրեր այցելելուց 23/09/2022 16:38 Մոսկվայում հանդիպել են Հայաստանի և Ադրբեջանի փոխվարչապետերը 23/09/2022 16:26 Արտաշիսյան-Շիրակ փողոցների խաչմերուկում երթևեկության կազմակերպման փոփոխություն կլինի 23/09/2022 16:10 Հաստատվել է Հայաստան-Ուկրաինա հանդիպումը սպասարկող մրցավարական անձնակազմը 23/09/2022 15:53 «Պետք է ստեղծենք առավելագույն լայն համախմբում՝ ստեղծված իրավիճակից դուրս գալու համար․ բոլորն առաջնորդվում են այդ տրամաբանությամբ»․ Իշխան Սաղաթելյանը՝ ՀՀ և Արցախի նախկին նախագահների հանդիպման մասին 23/09/2022 15:38 Իրանի և Ադրբեջանի ԱԳ նախարարները քննարկել են տարածաշրջանում տիրող իրավիճակը 23/09/2022 15:28 Եղեգնաձոր քաղաքի մի շարք հասցեների գազամատակարարումը ժամանակավորապես կդադարեցվի 23/09/2022 15:12 Ֆինլանդիան եւ Շվեդիան ՆԱՏՕ-ի անդամ կդառնան արդեն այս տարի. ԱՄՆ-ի դեսպան 23/09/2022 14:54 Ալեքսանդր Ազարյանն առողջական խնդիրներ ուներ, դրա համար աշխատանքից ազատվելու դիմում է գրել. դատավոր Հովհաննիսյան 23/09/2022 14:42 Արցախում առաջարկվում է սահմանադրորեն ամրագրել երկքաղաքացիություն ունենալու իրավունքը 23/09/2022 14:26 «Մեկ բան հստակ է՝ Սյունիքը չպետք է դատարկվի, ու սյունեցիներին աջակցելու ենք Սյունիքում»․ մարզպետը՝ ՄԱԿ-ի հայաստանյան գրասենյակի թիմին 23/09/2022 14:14 Դատավոր Ալեքսանդր Ազարյանը հրաժարականի դիմում է ներկայացրել 23/09/2022 13:53 «Լուսավոր Հայաստանը» մասնակցելու է Երևանի ավագանու ընտրություններին․ ցուցակը գլխավորելու է Դավիթ Խաժակյանը 23/09/2022 13:38 Գլխավոր դատախազի տեղակալ Արմեն Աֆանդյանն ազատվել է պաշտոնից 23/09/2022 13:20 «Հրաշագործը» հոգեբանական դրաման՝ Գյումրու դրամատիկական թատրոնի բեմում 23/09/2022 13:01 ԱՀ սահմանադրական բարեփոխումների հանձնաժողովն առաջարկում է վերանայել սեփականության իրավունքի սահմանափակումները 23/09/2022 12:38 Եթե խաղաղություն ես ուզում՝ պատրաստվիր պատերազմի. Կամո Աթայան 23/09/2022 12:19 Ոստիկանության ստորաբաժանումները բացահայտել են հանցագործության 40 դեպք 23/09/2022 11:58 Խստորեն և ուղիղ դատապարտել ադրբեջանական ռազմական ագրեսիան. Ալեն Սիմոնյանը՝ միջազգային գործընկերներին 23/09/2022 11:46 Տիգրան Ավինյանը նշանակվեց Երևանի փոխքաղաքապետ 23/09/2022 11:41 Կարևոր է Ադրբեջանի զինված ուժերի կատարած պատերազմական հանցագործություններին համապատասխան գնահատական տալը. Արարատ Միրզոյան 23/09/2022 11:28 Fly Arna-ն գործարկել է երկրորդ «Airbus 320» ինքնաթիռը 23/09/2022 11:22 Պետությանը պատճառվել է 100 մլն դրամի գույքային վնաս. Գլխավոր դատախազությունն ուսումնասիրության արդյունքներն ուղարկել է Հակակոռուպցիոն կոմիտե 23/09/2022 11:06 Ադրբեջանի ՊՆ տարածած հաղորդագրությունն ապատեղեկատվություն է. ՀՀ ՊՆ 23/09/2022 10:58 Արտակարգ իրավիճակների նախարարության մարզային փրկարարական վեց վարչություն համալրվել է «UAZ Patriot» մակնիշի նոր ավտոմեքենաներով 23/09/2022 10:49 «Խոսրովի անտառում» բռնկված հրդեհը մարվել է 23/09/2022 10:38 Մարզերում և Երևանում մինչև վեց ժամ լույս չի լինի 23/09/2022 10:27 Արցախի ԱԳ նախարարը երախտագիտություն է հայտնել Ռամկավար ազատական կուսակցությանը` Արցախին մշտապես սատարելու համար

Տվյալ բաժնի վերջին նյութերը