Ոսկուց, սարդիոնից, սաթից, անագից զարդեր, խեցեղեն ու պատգարակ. «Մեծամոր» հնավայրից բացառիկ գտածոներ են հայտնաբերվել

22/09/2022 13:20

Ոսկուց, սարդիոնից, սաթից, անագից զարդեր, խեցեղեն ու պատգարակ. «Մեծամոր» հնավայրից բացառիկ գտածոներ են հայտնաբերվել


ՀՀ ԿԳՄՍ նախարարության «Պատմամշակութային հուշարձանների և պատմական միջավայրի պահպանություն» ծառայության ՊՈԱԿ-ի արշավախումբը (արշավախմբի ղեկավար՝ դոկտոր, պրոֆեսոր Աշոտ Փիլիպոսյան) «Մեծամոր» հնավայրի տարածքում 2022 թ. սեպտեմբերին մեկնարկած պեղաշրջանի ընթացքում հայտնաբերել է բացառիկ գտածոներ:

Դամբարանադաշտում պեղումները կենտրոնացել են N 22 դամբարանից հարավ-արևելք տեղակայված N 23 դամբարանում: Այն (2.50 x 2.10 մ) անխաթար վիճակում մեզ հասած դամբարան է՝ ծածկված միջին չափի քարերից կազմված զրահով։ Դրա տակ բացվել է միջին ու մեծ քարերից շարված դամբարանախուցը (2.50 x 2.10 մ)՝ արևելք-արևմուտք կողմնորոշմամբ։ Դամբարանում, փայտե դիապատգարակին կծկված վիճակում, կոնքոսկրերի հատվածում մեկը մյուսի վրա տեղակայված էին երկու անհատներ, որոնցից մեկի վերին կմախքը՝ ձախ, իսկ ստորինը՝ աջ կողքին: Անհատների հետ նույն մակարդակի վրա բացվել են 10 ամբողջական խեցանոթներ, որոնց մի մասը տեղադրված էր դիապատգարակի տակ: Ստորին շերտում բացվել են ևս 8 ամբողջական անոթներ, որոնցից բացառիկ է կապտականաչավուն ջնարակապատ փոքրիկ սրվակը՝ իրանի վերին հատվածում պահպանված 2 միջանցիկ անցքերով: Անհատների պարանոցի և կրծքավանդակի շրջանները զարդարված էին ոսկուց, սարդիոնից, սաթից, անագից պատրաստված տարատեսակ ուլունքահատիկներով (գլանաձև, գնդաձև, ֆիլիգրան, հատիկազարդ, անվաձև), բաժանարարներով, կախազարդերով: Անհատներից մեկի նախաբազկի ոսկրերին առկա էին բրոնզից ապարանջաններ, որովայնի հատվածում՝ անագից ճարմանդներ:

N 2 կմախքի ձեռնաթաթի հատվածում առկա էր անագե բարակ լարից մատանի: Նախնական ուսումնասիրությունը ցույց է տալիս, որ անհատներն արական և իգական սեռի են: Դամբարանում առկա հնագիտական նյութի նախնական ուսումնասիրությունը թույլ է տալիս դամբարանը թվագրել մ.թ.ա. 2-րդ հազարամյակի վերջին քառորդով։

«Մեծամոր» հնավայրի տարածքում պեղումներն իրականացնում է հայ-լեհական արշավախումբը (լեհական արշավախմբի համաղեկավարը Վարշավայի համալսարանի Հնագիտության ինստիտուտի տնօրեն, դոկտոր, պրոֆեսոր Քշիշտուֆ Յակուբյակ): Հնագիտական աշխատանքներն իրականացվել են երկու տեղամասերում՝ միջնաբերդից արևելք տեղակայված քաղաքային թաղամասում և դամբարանադաշտի հատվածում:


Տեքստում սխալ կամ վրիպակ նկատելու դեպքում, ուղարկեք խմբագրին հաղորդագրություն` նշելով տվյալ սխալը, այնուհետև սեղմելով Ctrl-Enter:

Լրահոս

Այսօր, 17:00 «Եթե դա լիներ պաշտոնական հայտարարություն, կմեկնաբանեինք»․ Զախարովան՝ «Հայկական ժամանակ»-ի հրապարակման մասին Այսօր, 16:51 2018-ին Նիկոլ Փաշինյանն ստացել էր այնպիսի բանակցային ժառանգություն, որ հանցավոր ինքնավստահություն չդրսևորելու դեպքում կարող էր հասնել Հայաստանի համար ընդունելի լուծումների․ Վարդան Օսկանյան Այսօր, 16:42 Նուբարաշենում 41-ամյա կնոջ են սպանել (Տեսանյութ) Այսօր, 16:33 Երկրում արմատական փոփոխությունների դեպքում որոշակի ժամանակահատվածում իրավիճակը կարող ենք կտրուկ փոխել․ Տիգրան Աբրահամյան Այսօր, 16:10 ԱԺ ճաշարանի վերանորոգումը պետական բյուջեի համար լրացուցիչ պարտավորություններ չի առաջացնում. Պարզաբանում Այսօր, 16:04 ՔՊ-ն Կարեն Անդրեասյանին ու Երանուհի Թումանյանցին ընտրեց ԲԴԽ անդամներ Այսօր, 16:00 Ռուսաստանը Հայաստանին ու Ադրբեջանին է փոխանցել «խաղաղության պայմանագրի» համապարփակ առաջարկները․ Զախարովան նպատակահարմար չի համարում բանակցությունների մանրամասների հրապարակումը Այսօր, 15:54 Ալիևը Պրահայում գոհունակություն է հայտնել «բրյուսելյան ձևաչափով» հանդիպումներից․ Շառլ Միշելի հետ քննարկել են նոյեմբերին նախատեսված նոր հանդիպման օրակարգը Այսօր, 15:50 Պրահայում Նիկոլ Փաշինյանը, Իլհամ Ալիևն ու Էրդողանը նույն սեղանի շուրջ զրուցում են. Լուսանկարներ Այսօր, 15:40 Հայաստանն Ադրբեջանին ադրբեջանցի զինծառայողների մարմիններ չի փոխանցել. ՀՀ ՊՆ Այսօր, 15:28 Ծնվել է 44-օրյա պատերազմի հերոս Դավիթ Հարոյանի եղբայրը՝ Հայկը (Տեսանյութ) Այսօր, 15:16 Մենք պատրաստ ենք Ադրբեջանի հետ բանակցություններ վարել. Արտակ Բեգլարյան Այսօր, 15:11 Երևանում կանցկացվի սամբոյի դեռահասների, պատանիների և երիտասարդների աշխարհի առաջնությունը Այսօր, 14:52 Եթե արցախցին ձեռք բերի կամ կառուցի անհատական բնակելի տուն ՀՀ սահմանամերձ բնակավայրում, ապա պետության կողմից կստանա լրացուցիչ աջակցություն Այսօր, 14:47 Վթար՝ Սևան-Գավառ-Մարտունի ավտոճանապարհին․ կա երկու զոհ Այսօր, 14:40 Տեսչական մարմինը կասեցրել է ավելի քան 2 տոննա մսի վաճառքը Այսօր, 14:33 Չկա այդպիսի բան, որ վարչապետը գիտի, Արցախի իշխանությունները չգիտեն․ Ալեն Սիմոնյան Այսօր, 14:22 Մենք Արցախին մենակ չենք թողնելու․ Ալեն Սիմոնյան Այսօր, 14:10 ՌԴ-ում հերթերից խուսափելու համար խորհուրդ է տրվում դիմել ՀՀ հյուպատոսություններ․ ՀՀ դեսպանություն Այսօր, 13:59 Օրսե. Իմպրեսիոնիզմի և պոստիմպրեսիոնիզմի սիրահարների համար պարտադիր այցելության թանգարան Փարիզում Այսօր, 13:42 ՖԻՖԱ. Հայաստանի ազգային հավաքականը 93-րդն է Այսօր, 13:26 Ոստիկանության ստորաբաժանումները բացահայտել են հանցագործության 47 դեպք Այսօր, 13:10 Հայաստանն Ադրբեջանին է հանձնել ադրբեջանցի 6 զինծառայողի մարմին․ «Փաստինֆո» Այսօր, 12:58 Նիկոլ Փաշինյանը ժամանել է Պրահա. սպասվում է Ալիևի ու Էրդողանի հետ հանդիպում Այսօր, 12:49 Ալեն Սիմոնյանը հանդիպել է Շվեյցարիայի դեսպանին. շեշտվել է ՀՀ տարածքից ադրբեջանական ԶՈւ-ի դուրսբերման հարցում միջազգային գործընկերների աջակցությունը Այսօր, 12:40 Մեկ նոր նամականիշ՝ նվիրված «Մեծանուն հայեր. Օհան Դուրյանի ծննդյան 100-ամյակ» թեմային Այսօր, 12:20 Հայաստան-Ռուսաստան Expo 2022-ը՝ «Մուլտի գրուպ» կոնցեռնի աջակցությամբ Այսօր, 12:07 Զոհված զինծառայողների մարմինները կամ մասունքներն այս պահին արտասահման ուղարկելու կարիք չկա. առաջիկայում կունենանք բոլոր հետազոտությունների պատասխանները. Նախարար Այսօր, 11:57 Գործիքները պատշաճ չեն մաքրվել և ախտահանվել. Նոր Խարբերդում կասեցվել է կիսաֆաբրիկատների արտադրամասի արտադրական գործունեությունը Այսօր, 11:40 «Մեղավորները պետք է պատասխանատվության ենթարկվեն». Նորվեգիան մտահոգված է հայ ռազմագերիների մահապատժի տեսագրություններով Այսօր, 11:37 «Դատապարտել մարդու հիմնարար իրավունքների հերթական խախտման դեպքը». ՀՅԴ Հայաստանի երիտասարդական միությունը դիմում է միջազգային կառույցներին Այսօր, 11:08 Հյուսիս-հարավ ճանապարհային միջանցքի Թալին-Լանջիկ հատվածում ասֆալտապատումն ավարտվել է Այսօր, 10:54 Ազգային ժողովի ճաշարանի բարեկարգման համար կառավարությունը 31 միլիոն դրամ կհատկացնի Այսօր, 10:50 Այս անգամ Փաշինյանի սուտն անցավ բոլոր հնարավոր սահմանները. Ավետիք Չալաբյան Այսօր, 10:42 «Ժողովուրդ». Նիկոլ Փաշինյանը հերթական անգամ խաբել է Այսօր, 10:40 «Հրապարակ». Գրավի դիմաց ազատ է արձակվել Այսօր, 10:37 «Փաստ». Փաշինյանն իր թիմակիցներին հորդորել է անտեղի չոգևորվել և առանձնապես մեծ հույսեր չկապել Արևմուտքի հետ Այսօր, 10:33 Մարզերում և Երևանում էլեկտրաէներգիայի պլանային անջատումներ կլինեն Այսօր, 10:25 «Ժողովուրդ». ՔՊ-ականները չեն թաքցնում, որ կամաց-կամաց պետք է խզել Ռուսաստանի հետ բոլոր տեսակի կապերը Այսօր, 10:16 Ազգային ժողովն արտահերթ նիստ է հրավիրել Այսօր, 10:09 Հայրենիք ենք կորցնում. Նիկոլ Փաշինյանի նպատակն է մարդկանց համոզել, որ հայը հաղթելու, պայքարելու շանս այլևս չունի. Տիգրան Աբրահամյան Այսօր, 10:05 «Հրապարակ». Օրենսդիր մարմնի այսպիսի դեգրադացիա անգամ Շմայսի ու Լֆիկի ժամանակներում չի եղել Այսօր, 10:03 «Փաստ». «Հայաստանի իշխանությունը ձեռքերը լվանում է Արցախի հետ առնչվող որևէ հարցի քննարկումից» Այսօր, 10:01 «Ժողովուրդ». ՔՊ-ն Սիսիանում հայտնվել է ծուղակում Այսօր, 09:57 «Հրապարակ». Շահգալդյանը նախատեսել է կադրային փոփոխություններ իրականացնել Չարենցավանի քաղաքապետարանում Այսօր, 09:52 «Փաստ». Ներիշխանական լուրջ «բոլոլա» է սկսվել. Թեժ խոսակցություններ են տեղի ունեցել ՔՊ խմբակցությունում Այսօր, 09:50 «Ժողովուրդ». Փոխնախարար Թումանյանցի կենսագրության մեջ թաքնված կետեր կան, որոնք անհամատեղելի են դատավորի կարգավիճակի հետ Այսօր, 09:46 «Հրապարակ». Դեսպաններն իրար չզիջելով՝ ցուցաբերում են հետաքրքրություն Հայաստանի հարավի նկատմամբ 05/10/2022 23:40 Պետք է առնվազն թուրքական տեսակետների կրող լինել՝ փաստերը թրքահաճո դարձնելով՝ նենգափոխելու համար․ ՀՀ երկրորդ նախագահի գրասենյակի արձագանքը Փաշինյանի ելույթին 05/10/2022 23:20 Արցախի համար ընդունելի է ոչ թե «ԼՂ հայեր», այլ «Արցախի Հանրապետության քաղաքացիներ» եզրույթը. Արցախի նախագահի մամուլի խոսնակ. «Փաստինֆո» 05/10/2022 22:15 22։00-ի դրությամբ իրավիճակը հայ-ադրբեջանական սահմանին հարաբերականորեն կայուն է 05/10/2022 21:10 Օդի ջերմաստիճանն առաջիկա օրերին կնվազի 8-10 աստիճանով 05/10/2022 20:58 Արդյոք հավի ձուն կարո՞ղ ենք համարել «վատ» խոլեստերինի աղբյուր 05/10/2022 20:47 Հայտնի է՝ որ հայ մարզիկներն են մասնակցելու ըմբշամարտի աշխարհի առաջնությանը 05/10/2022 20:28 Ադրբեջանական ստորաբաժանումները ականանետերից և խոշոր տրամաչափի հրաձգային զինատեսակներից կրակ են բացել հայկական մարտական դիրքերի ուղղությամբ 05/10/2022 20:17 Վտանգավոր մաշկային գոյացությունների ժամանակին ախտորոշումը կանխում է դրանց վերածումը մելանոմայի 05/10/2022 20:05 Մեկնարկում են Հայաստանում Ռուսաստանի հոգևոր մշակույթի օրերը՝ նվիրված ՀՀ և ՌԴ միջև դիվանագիտական հարաբերությունների հաստատման 30-ամյակին 05/10/2022 19:51 Սերժ Սարգսյանը բանակցում և պայքարում էր Արցախի ինքնորոշման իրավունքի համար, որի բոլոր հիմքերը քանդել է Նիկոլ Փաշինյանը՝ 2018-20թթ․ իր տգետ և դավադիր քաղաքականությամբ․ Զաքարյան 05/10/2022 19:43 Նիկոլ Փաշինյանը ՔՏՀԱ տեսչական մարմնի նոր ղեկավար է նշանակել 05/10/2022 19:29 Դոլարի առքի նվազագույն գինը 404 դրամ է 05/10/2022 19:16 10 000 տարվա պատմություն՝ մեկ հարկի տակ. Լուվր՝ Փարիզի խորհրդանշական թանգարանը 05/10/2022 19:03 Ինչպես խմել դեղահաբերը, որ չկորցնեն իրենց ազդեցությունն ու արագ օգնեն 05/10/2022 18:50 Ապօրինի զենք-զինամթերք է հայտնաբերվել 05/10/2022 18:38 Ադրբեջանական գերությունից վերադարձած զինծառայողներից 10-ը հարցաքննվում են, 7-ը բուժում են ստանում 05/10/2022 18:25 Կարեն Անդրեասյանն այլևս ՀՀ արդարադատության նախարարը չէ 05/10/2022 18:18 Իրանում գրանցված 7 բալանոց երկրաշարժն զգացվել է ՀՀ Սյունիքի, Վայոց Ձորի, Արարատի մարզերում 05/10/2022 18:12 Անընդունելի է ցանկացած փաստաթուղթ, որը կարող է անտեսել հիմնախնդրի կարգավորման հեռանկարը և սահմանափակել Արցախի ժողովրդի ինքնորոշման իրավունքը․ Արցախի ԱԺ նախագահ 05/10/2022 17:58 Վահագն Խաչատուրյանը Վարդենիսում ծանոթացել է հրետակոծության հետևանքներին 05/10/2022 17:45 «Ես այդ պատասխանատվությունը ստանձնել եմ, ես գնում եմ այդ ճանապարհով»․ Փաշինյանը հայտարարեց՝ կյանքի է կոչելու «խաղաղության օրակարգը», ակնկալում է ժողովրդի աջակցությունը 05/10/2022 17:27 Նիկոլ Փաշինյանը Պրահայում կհանդիպի Էրդողանի, Ալիևի, Մակրոնի և ԵՄ խորհրդի նախագահի հետ, ապա կմեկնի Սանկտ-Պետերբուրգ 05/10/2022 17:20 Բավարարված ենք միջազգային արձագանքով՝ սեպտեմբերի 13-ին տեղի ունեցած իրադարձությունների վերաբերյալ․ Փաշինյան 05/10/2022 17:11 Հայաստանի և Ադրբեջանի կողմից միմյանց տարածքային ամբողջականության ճանաչում, Արցախ-Ադրբեջան երկխոսություն․Նիկոլ Փաշինյանը նշեց՝ որ ուղղություններով է «հնարավոր առաջ շարժվել» 05/10/2022 17:06 Տարոնին համալսարանի ղեկավարությունը և ԿԳՄՍ կոչվող նախարարությունը թույլ չտվեցին հանձնել ավարտական քննությունները՝ սրանով իսկ ապացուցելով, որ նա դասական քաղբանտարկյալ է․ Իրավապաշտպան 05/10/2022 16:49 Հաջողությամբ ավարտվեց ՀՀ արժեթղթերի շուկայում կորպորատիվ պարտատոմսերի խոշորագույն ծրագիրը 05/10/2022 16:46 Արարատ Միրզոյանը հաստատեց՝ Ադրբեջանը Հայաստանին փաստաթուղթ է փոխանցել 05/10/2022 16:30 Ավելի քան 400 կմ երկարությամբ սահմանը որոշելու համար պետք է ակտիվ աշխատենք՝ հիմնվելով «պատմական փաստաթղթերի», «պատմական քարտեզների» վրա․ Ալիև 05/10/2022 16:14 ՄԻՊ-ն ու Ֆրանսիայի դեսպանը Սյունիքում այցելել են թիրախավորման հետևանքով տուժած ընտանիքներին 05/10/2022 16:09 ՃՈ երեք ծառայողների վերաբերյալ կայացվել է մեղադրական դատավճիռ կեղծ արձանագրություն կազմելու համար 05/10/2022 15:54 Ոստիկանության ստորաբաժանումները բացահայտել են հանցագործության 54 դեպք 05/10/2022 15:29 Ստանիսլավ Զասը Նիկոլ Փաշինյանին զեկուցել է ՀԱՊԿ-ի առաջարկները. ՌԴ դեսպան 05/10/2022 15:19 Հարկադիր կատարումն ապահովող ծառայության կատարողական վարույթները կիրականացվեն առավել արդյունավետ եղանակով 05/10/2022 15:04 Երևանում ելույթ կունենա լեգենդար թավջութակահար Միշա Մայսկին 05/10/2022 14:48 Թաքնվելով «Հավաստի Աղբյուրի» անվան տակ՝ իշխանությունը նախապատրաստում է հայ ժողովրդին նոր՝ մահացու զիջումների և խրախուսում հակառուսական հիստերիան. «Հայաստան» խմբակցություն 05/10/2022 14:39 Անհիմն են շահարկումները, թե Ռուսաստանը երես է թեքում տարածաշրջանից և Հայաստանից. Սերգեյ Կոպիրկին 05/10/2022 14:29 Վահրամ Դումանյանը կմասնակցի ՄԱԿ-ի Եվրոպայի տնտեսական հանձնաժողովի 9-րդ նախարարական համաժողովին 05/10/2022 14:17 ԱՀԿ-ն հայ ռազմագերիների մասով սահմանված գործառույթ չունի. Մայքլ Ռայան 05/10/2022 14:03 ՀՀ նախագահն ու ԱԷՄԳ գլխավոր տնօրենն անդրադարձել են Հայաստանում նոր ատոմային էներգաբլոկի կառուցման նախագծային աշխատանքներին 05/10/2022 13:52 Կալանավայրում գտնվող Տարոն Մանուկյանին հեռացրել են համալսարանից 05/10/2022 13:31 Պետբյուջեի ֆինանսավորմամբ հիմնանորոգվում է Մեղրի-Իրանի սահման ավտոճանապարհի մի հատվածը 05/10/2022 13:19 ԱՀԿ-ն դատապարտում է բուժաշխատողների թիրախավորումը. Հայաստանում մեկնարկել է Արագ արձագանքման բժշկական թիմերի բարձր մակարդակի 5-րդ գլոբալ հանդիպումը (Տեսանյութ) 05/10/2022 13:13 ՄԻՊ-ը հրապարակել է Հայաստանի վրա ադրբեջանական զինված հարձակման հետևանքների վերաբերյալ արտահերթ զեկույցի թարմացված տարբերակը 05/10/2022 13:08 ԱՄՆ կառավարությունը միտված է ընդլայնելու առկա համագործակցությունը Հայաստանի գլխավոր դատախազութան հետ 05/10/2022 13:03 Վստա՛հ եղեք, ՀՀ կառավարությունը յուրաքանչյուրիդ կողքին է ու աջակիցը. Վահրամ Դումանյանը՝ ուսուցիչներին 05/10/2022 12:58 Հաճելի է տեսնել բարելավումները Մեծամորի անվտանգության ապահովման ոլորտում. Ատոմային էներգիայի միջազգային գործակալության գլխավոր տնօրեն 05/10/2022 12:46 Ինչպես կանգնեցնել դեպի անդունդ սլացող գնացքը. Վահե Հովհաննիսյան 05/10/2022 12:31 FLYONE ARMENIA ավիաընկերությունը թռիչքներ կիրականացնի Երևան-Եկատերինբուրգ-Երևան երթուղով 05/10/2022 12:13 Վիրավոր զինծառայողներից 61-ը դուրս է գրվել․ ծայրահեղ ծանր վիճակով վիրավոր այս պահին այլևս չկա. ՊՆ 05/10/2022 12:04 Ադրբեջանցիների կողմից հայ ռազմագերիներին մահապատժի ենթարկելու մասին հաղորդագրությունները պետք է պարզաբանվեն. Գերմանիայի ԱԳՆ 05/10/2022 11:53 Տավուշի մարզի Դիմաց լեռան տարածքում իրականացված աշխատանքները դադարեցվել են, տարածքը կվերադարձվի նախկին տեսքին 05/10/2022 11:45 Արևաշող, Լեռնանցք, Սպիտակ բնակավայրերում շչակ է փորձարկվելու

Տվյալ բաժնի վերջին նյութերը