Արցախում նյութական կորուստները, խիստ նախնական գնահատումներով,  50 միլիարդ  դոլար են կազմում․ Թադևոս Ավետիսյան

26/09/2023 18:38

Արցախում նյութական կորուստները, խիստ նախնական գնահատումներով, 50 միլիարդ դոլար են կազմում․ Թադևոս Ավետիսյան


ԱԺ «Հայաստան» խմբակցության պատգամավոր Թադևոս Ավետիսյանի հոդվածը․

«Ի՞նչ նյութական ահռելի կորուստներ ունենք Արցախում

Ընդհանուր նյութական կորուստները խիստ նախնական գնահատումներով կազմում է շուրջ 50 միլիարդ ԱՄՆ դոլար։

Բերեմ որոշ թվային չոր փաստեր։

Մինչև 2020 թվականի 44-օրյա պատերազմը 20 տարի շարունակ Արցախի Հանրապետության տնտեսությունը տարեկան միջինը գրանցել է երկնիշ աճ։

Այսպիսով, 2019 թվականին ՀՆԱ-ն կազմել է շուրջ 343 միլիարդ դրամ, ներկա փոխարժեքով ավելի, քան 900 միլիոն ԱՄՆ դոլար, պետական բյուջեն՝ շուրջ 145 միլիարդ դրամ, ներկա փոխարժեքով ավելի, քան 380 միլիոն ԱՄՆ դոլար։

Արցախում գործել են շուրջ 300 հանքավայրեր, որից 83-ը մետաղական, 197-ը՝ ոչ մետաղական, 5-ը՝ վառելանյութի։ Գործել են 36 հիդրոէլեկտրակայաններ։

Տնտեսվարող սուբյեկտների թիվը կազմել է շուրջ 16 000, որից 11 600-ը՝ անհատ ձեռնարկատերեր։

2020 թվականի հունվարի 1-ի դրությամբ մշտական բնակչության թվաքանակը կազմել է 149 000 մարդ։

Տնտեսության տարբեր ոլորտներում զբաղված է եղել շուրջ 60 000 մարդ, որից շուրջ 45 000-ը եղել են վարձու աշխատողներ։

Արցախում գործել են 92 հյուրանոցներ։ 2019 թվականին Արցախ այցելել են ավելի, քան 42 000 միջազգային զբոսաշրջիկներ։

Գյուղատնտեսական նշանակության տարածքները կազմել են 580 000 հեկտար։ Մասնավորապես, հացահատիկային մշակաբույսերի ցանքատարածքը կազմում էր 80 000 հեկտար, որտեղից տարեկան ստացվում էր շուրջ 140 000 տոննա բերք։ Արցախը հացահատիկային մշակաբույսերի մասով ինքնաբավ էր ու բերքի մոտ 25 տոկոսն էլ արտահանում էր Հայաստան:

Տեխնիկական մշակաբույսերը զբաղեցնում էին 5300 հեկտար, որից ստացվում էր տարեկան շուրջ 8 000 տոննա բերք, պտղատու այգիները՝ 4400 հեկտար, որի տարեկան բերքը՝ 8600 տոննա։

Խոշոր եղջրավոր անասունների թիվը կազմում էր շուրջ 50 000 գլուխ։

Առկա էր շուրջ 5300 միավոր գյուղատնտեսական տեխնիկա, այդ թվում՝ տրակտորները՝ շուրջ 1250, բեռնատարներ՝ շուրջ 1500։

Արցախում գործել է 51 նախադպրոցական հիմնարկ, որտեղ հաճախել են շուրջ 4 000 երեխաներ, 2606 հանրակրթական դպրոցներ՝ շուրջ 24 000 աշակերտներով, 20 երաշտական և արվեստի դպրոցներ՝ 7 000 սաներով, 10 գրադարան՝ 400 000 միավոր գրքային ֆոնդով։

Շարունակելի ․․․

Թադևոս Ավետիսյան

ՀՀ ԱԺ «Հայաստան» խմբակցության պատգամավոր

ՀՅԴ Հայաստանի Գերագույն մարմնի անդամ»։

 

 


Տեքստում սխալ կամ վրիպակ նկատելու դեպքում, ուղարկեք խմբագրին հաղորդագրություն` նշելով տվյալ սխալը, այնուհետև սեղմելով Ctrl-Enter:

Լրահոս

Այսօր, 19:03 Այս ամիս կատարված տարեկան 12.000 դրամ վճարը տարածվելու է միայն դեկտեմբերի ընթացքում կայանման վրա․ Քաղաքապետարան Այսօր, 18:50 Բագրատաշենի սահմանային անցակետում Կիպրոսի քաղաքացու են ձերբակալել Այսօր, 18:40 «Զգայուն հարցերի շուրջ ՌԴ պահվածքի վերաբերյալ մեր ընկալումներով ենք կիսվել». Միրզոյանը Լավրովի հետ հանդիպումը արդյունավետ է համարում Այսօր, 18:35 Այսօր՝ ժամը 22:00-ից մինչև ժամը 07։00-ն կդադարեցվի Աբովյան փողոցի՝ Պուշկին-Բուզանդ հատվածի երթևեկությունը Այսօր, 18:25 14 միլիոնի դիմաց խոստացել են ՌԴ բանտից ՀՀ քաղաքացու ազատել (ArmLur.am) Այսօր, 18:15 Լրացուցիչ փաստերի ուսումնասիրության ընթացքում փարատվել են եղած մտահոգությունները. Նիկոլ Փաշինյանը՝ «Վիվա-ՄՏՍ»-ի վաճառքի մասին Այսօր, 18:06 «Ես նրան կասեմ՝ Կիրիակոս, բարեկամս, մենք չենք սպառնա ձեզ»․ Էրդողանը ցանկանում է Հունաստանի հետ «բարեկամության և բարիդրացիության» հռչակագիր ստորագրել Այսօր, 17:58 Եթե Հայաստանը լավ հարևան դառնա, կկարողանա պահպանել իր ինքնիշխանությունը․ Ալիև Այսօր, 17:52 Փաշինյանն ասաց` հիմա ժողովրդի վրա չեն կրակում, Քոչարյանն էլ արձագանքեց` «խնդրում եմ`մի ծիծաղեցրեք» Այսօր, 17:43 2-րդ կիսամյակից դասագրքերում արված լրամշակումները էլեկտրոնային տարբերակով և ներդիրների միջոցով հասանելի կլինեն, ապա կվերահրատարակվեն․ Ժաննա Անդրեասյան Այսօր, 17:36 Սպիտակի և Դիլիջանի ոլորաններում մառախուղ է, տեսանելիությունը՝ 50-100 մետր Այսօր, 17:29 Ռազմական ոստիկանության տարածքային բաժանմունքի պետը խոշոր կաշառք է վերցրել Այսօր, 17:21 Ալավերդիում բախվել էին ժողովրդավարությունը և զոռբայությունը, հաղթեց օրենքը. Սանոսյան Այսօր, 17:15 Ղարաբաղին մենակ թողնելու վերաբերյալ արձագանքներին կարող եմ մեկ բառով գնահատական տալ՝ երախտամոռություն. Նիկոլ Փաշինյան Այսօր, 17:06 «3-րդ աշխարհամարտը սկսվեց Երևանի փողոցներում․ 50 դրամ ինքնարժեքով տարբեր առանձնյակներ դուրս եկան փողոցային մարտերի»․ Նաիրա Զոհրաբյանը հիշեցրել է ոչ վաղ անցյալի դրվագներ Այսօր, 16:55 «Խաղաղության խաչմերուկ»-ն ունի ահռելի քաղաքական ու անվտանգային նշանակություն. Նիկոլ Փաշինյան Այսօր, 16:51 Մի խումբ փաստաբաններ դիմել են եվրոպական դեսպանատներին՝ առաջարկելով նրանց ծանոթացնել հայաստանյան ժողովրդավարության իրական վիճակին Այսօր, 16:48 Լարսում մեքենաների թողունակությունը վերականգնվել է, խնդիրներ կային. Քերոբյան (Տեսանյութ) Այսօր, 16:39 «Ուրալ»-ով փրկեց խաղաղ բնակիչների կյանքը, իսկ պետությունը մեքենան ցանկանում է նրանից խլել. MediaHub Այսօր, 16:36 Մի՛ տրվեք սոցցանցերում ապատեղեկատվություն տարածող տեսանյութերին, պահպանեք ճանապարհային երթևեկության կանոնները. ՆԳՆ Այսօր, 16:34 Պարզվում են Սուրենավանում 7-ամյա երեխայի մահվան հանգամանքները. Քննչական կոմիտե Այսօր, 16:32 Նախկինում թաքցված հարկային պարտավորություններից, նախաքննության ընթացքում, պետական բյուջե է վերականգնվել 200 միլիոն ՀՀ դրամ Այսօր, 16:23 Գյումրիում «Բալասանյան» դաշինքն ինքնակամ հանձնելու է իշխանությունը ՔՊ-ականներին, սա արվելու է «դեսպանի պաշտոնը՝ քաղաքապետի պաշտոնի դիմաց» սկզբունքով Այսօր, 16:22 Եթե Նիկոլի կառուցած արդարադատությունը հաջորդ իշխանությունն էլ օգտագործի, ապա բողոքներ չպետք է լինեն. Զաքարյան Այսօր, 16:18 Երևանում ավտովթարի է ենթարկվել Իսլանդիայի պատվո հյուպատոսը Այսօր, 16:08 Ալավերդիում դեկտեմբերի 5-ին տեղի ունեցածը «ոստիկանական հեղաշրջում» է․ «Ապրելու երկիր» կուսակցություն Այսօր, 16:05 Կոտրվել են երկու ոտքերս. Նաիրի Հոխիկյան Այսօր, 16:03 Հունվար-հոկտեմբեր ամսիներին ՀՀ-ից ավելի շատ մարդ է գնացել, քան եկել Այսօր, 15:59 Երևանում ավտովթարի է ենթարկվել ՀՀ-ում Իսլանդիայի պատվո հյուպատոսը. նա հրաժարվել է սթափության թեստ հանձնել Այսօր, 15:52 Եվրոպական լավագույն փորձը կբերվի Հայաստան Այսօր, 15:48 «Գյումրիում իրականացվում է ստվերային կառավարում». ՔՊ-ն միակողմանի խզում է համագործակցության հուշագիրը «Բալասանյան դաշինք»-ի հետ Այսօր, 15:45 2023 թ. հունվար-հոկտեմբերին բնակչության թիվն ավելացել է 10 034-ով Այսօր, 15:39 Լվացքս չփռեցի, մնաց լվացքի մեքենայի մեջ․ պատերազմը սկսվեց․ Արցախցի Այսօր, 15:34 Փողերի լվացման մեղադրանքով հետախուզվող օտարերկրացին հայտնաբերվել է սահմանային անցակետում Այսօր, 15:32 «Դիլիջան ազգային պարկ» ՊՈԱԿ-ի 3-րդ պահաբաժնում բռնկված հրդեհը մարվել է Այսօր, 15:30 Երիտասարդական մայրաքաղաքի խորհրդանշական բանալին փոխանցվել է Գավառ համայնքին Այսօր, 15:28 Գեղամ Գևորգյանը մեկնել Է Փարիզ Այսօր, 15:26 Արմեն Գրիգորյանն աշխատանքային այցով կլինի Լոնդոնում Այսօր, 15:23 ՀՀ քաղաքացին ինչպե՞ս կարող է ունենալ արդարության զգացում, երբ 2 տարի առաջ հղի կնոջը մահ պատճառածները պատասխանատվության չեն ենթարկվել. Րաֆֆի Ասլանյան Այսօր, 15:19 Զախարովան Bastion զրահատեխնիկան, որը Ֆրանսիան մատակարարելու է Հայաստանին, անվանել է ոչ իրացվելի Այսօր, 15:16 Կներեք, բայց դուք չեք ընտրվելու. Պատգամավորը` Կոռուպցիայի կանխարգելման հանձնաժողովի անդամի թեկնածուին Այսօր, 15:14 Գյուղի ակումբի մոտ թափառող շները հարձակվել են, երեխայի սիրտը վախից ճաքել է. Դպրոցի փոխտնօրեն Այսօր, 15:12 Արտանիշում 28-ամյա տանտիրուհին դանակահարել էր 29-ամյա տղամարդուն Այսօր, 15:08 Մերժելով մեր նախագծի ընդունումը՝ ՔՊ-ն դրսևորել է ինքնիրավչություն և փաստացի զավթել իշխանությունը. «ՀայաՔվե» Այսօր, 15:06 Հնչել են հայհոյանքներ, որին տրվել է համարժեք պատասխան, որի համար Ալավերդու քաղաքացիներից ներողություն եմ խնդրում. Մկրտչյան (Տեսանյութ) Այսօր, 15:03 Ռուսաստանը ողջունում է Հայաստանի պատրաստակամությունը ՝ գործընկերային մթնոլորտում լուծելու վճարված և չմատակարարված զենքի հարցը. Զախարովա Այսօր, 15:00 Ռուսաստանը միշտ հիշելու է Սպիտակի երկրաշարժը, հայ ժողովրդի այս դժբախտությունը ընկալում ենք որպես մերը. Զախարովա Այսօր, 14:57 Վերաքննիչ դատարանը կրկին կալանքի տակ է պահել Արցախի պաշտպանության բանակի գնդապետ Նորայր Ասլանյանին Այսօր, 14:46 Տարբերակված մոտեցման որևէ մեկն իմ կողմից երբևէ չի արժանացել. Հայկուհի Հարությունյան (Տեսանյութ) Այսօր, 14:34 Զանգեզուրը վերադարձել է մեծ տերությունների քաղաքականություն, Սյունիքի մարզը դարձյալ աշխարհաքաղաքական նշանակություն է ստացել. Թոմաս դե Վաալ Այսօր, 14:16 Պարեկները բերման են ենթարկել ՀՀ ՊՆ պայմանագրային զինծառայողների․ shamshyan.com Այսօր, 14:07 Բազմաբնակարան շենքերի կառավարման բնագավառում կկատարվի դերերի հստակեցում Այսօր, 13:53 Հայկական կաթնամթերքը նորից կարտահանվի Ռուսաստան. համատեղ վերահսկողություն կիրականացվի Այսօր, 13:51 Իշխանությանը մնացել է օրենքով ամրագրի, որ համայնքի ղեկավար ընտրվելու իրավունք ունեն բացառապես ՔՊ ներկայացուցիչները. Տիգրան Աբրահամյան Այսօր, 13:47 ՔՊ-ն ճնշե՞լ է ձեզ. Թագուհի Թովմասյանը` Կոռուպցիայի կանխարգելման հանձնաժողովի անդամի թեկնածուին Այսօր, 13:41 «ՌԴ-ն, ԱՄՆ-ն և Ֆրանսիան սխալվեցին». Ալիև Այսօր, 13:32 Վարդենիսում ընկերուհին դանակով հարվածել է ընկերոջը Այսօր, 13:20 ԶՊՄԿ պահնորդի սպանության համար ադրբեջանցի զինծառայողի պատիժը խստացվեց․ նա դատապարտվեց ցմահ ազատազրկման Այսօր, 13:19 Դեսպան Ղևոնդյանը Ղրղզստանի ԱԳՆ ղեկավարին է ներկայացրել «Խաղաղության խաչմերուկ» նախագիծը Այսօր, 13:17 Արդեն քանի տարի տոնածառը չենք փոխում, Արմանն է այդպես ուզում. դրանում մեր անցյալն է. Անահիտ Սիմոնյան (Տեսանյութ) Այսօր, 13:13 Երկրում մարդու իրավունքների պաշտպանության համակարգի կարևորագույն նախապայմաններից է փաստաբանի պաշտպանված մասնագիտական գործունեությունը. Անահիտ Մանասյան Այսօր, 13:08 Հիմա նրա նկարն է գրպանումս. մանկության ընկերուհին` Բարձրունիում զոհված Գերասիմի մասին. Sputnik Արմենիա Այսօր, 13:05 Ղրղզստանի նախագահն արգելել է պաշտոնյաներին նվերներ տալ իր ծննդյան օրվա կապակցությամբ Այսօր, 13:03 Լավրովը հրաժարվել է iPhone-ից Այսօր, 13:00 ԱՄՆ Սենատի հանձնաժողովի ղեկավարը Բլինքենին կոչ է արել պատասխանատվության ենթարկել Ալիևի վարչակարգին՝ ԼՂ-ում էթնիկ զտումների համար Այսօր, 12:56 Նիկոլ Փաշինյանի որոշմամբ Նանե Ասատրյանը վերականգնվել է Վայոց ձորի մարզպետի տեղակալի պաշտոնում Այսօր, 12:51 Շենգավիթ վարչական շրջանում ջրամատակարարումը կդադարեցվի Այսօր, 12:50 Հնդկաստանի 23-ամյա քաղաքացին դանակահարել է իր համերկրացուն. նա կալանավորվել է Այսօր, 12:41 Հայաստանը «լռվել» է Նիկոլի ողբերգական ներկայի ու անցյալի մարտադաշտում, ոչ մի ապագայի բանաձև. Հովհաննիսյան Այսօր, 12:36 Գյումրիում 5-6 սերունդ պահպանում ու փոխանցում են դարբնությունը. հայտի գրանցումը ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ում՝ կարևոր իրադարձություն է. Լուսանկարներ Այսօր, 12:33 Վշտունու փողոցի տներից մեկում գազի բալոն է պայթել. Մանրամասներ Այսօր, 12:32 Հայաստանը կմասնակցի «Եվրատեսիլ 2024»-ին. այն տեղի կունենա Շվեդիայում Այսօր, 12:30 Սպառողների շահերի պաշտպանության ոլորտում կմեկնարկի նոր ծրագիր Այսօր, 12:26 Սուրենավանում թափառող շները հարձակվել են դպրոցականների վրա. 7-ամյա տղան մահացել է (Shamshyan) Այսօր, 12:23 Ինչպես և երբ է նկարահանվել ադրբեջանցի Գասիմովի աղմկահարույց տեսանյութը. ԱԱԾ-ն մանրամասներ է հայտնում Այսօր, 12:17 Երուսաղեմի հայ համայնքը պատմության մեջ առաջին անգամ համախմբել է հայկական բոլոր ուժերին՝ մեկ դրոշի ներքո Այսօր, 12:11 Հայաստանը պետք է մոռանա Ղարաբաղը․ Իլհամ Ալիև Այսօր, 12:00 Վրաերթի ենթարկված կնոջ և երեխայի վիճակը գնահատվում է ծանր. Մանրամասներ Այսօր, 11:58 Կոռուպցիայի ակտիվացման մասին լուրերն անհանգստացնող են. Հայաստանում անձեռնմխելի մարդիկ չկան. Նիկոլ Փաշինյան Այսօր, 11:52 Փաշինյանի և Միշելի հետ հաջորդ հանդիպումը պետք է միտված լինի արդյունքի. Ալիև Այսօր, 11:50 Պետք է ամեն ինչ անել, որ կարևորվի փաստաբանի մասնագիտությունը, աջակցել, որ բարձրանա վստահությունը. Թաթոյան Այսօր, 11:47 2019-ին դատարանների դռները մի քանի ժամով փակել էինք, որ բացենք արդարադատության դռները. Վարչապետ (Տեսանյութ) Այսօր, 11:41 Փախի՛ր արագ, փախի՛ր առանց հետ նայելու. Սաակաշվիլին դարձյալ դիմել է Փաշինյանին Այսօր, 11:37 Աղմուկ-աղաղակով, դիմակ-հրազենով ձերբակալվածները մի քանի օրից սրճարաններում սուրճ են վայելում. Նիկոլ Փաշինյան (Տեսանյութ) Այսօր, 11:30 Վանաձորի նախկին քաղաքապետ Մամիկոն Ասլանյանը կմնա կալանքի տակ Այսօր, 11:27 Վենդետաների գործելակերպ չորդեգրելը մեր հեղափոխական պարտավորությունն է. Նիկոլ Փաշինյան (Տեսանյութ) Այսօր, 11:23 ԼՂ-ից բռնի տեղահանվածները բախվում են թղթաբանության հետ կապված խնդիրների․ Լուսանկարներ Այսօր, 11:13 Խաղաղության դարաշրջան ու զոհ. զոհը խաղաղության դարաշրջանի ցուցիչ էր հա՞. Արթուր Խաչատրյան (Տեսանյութ) Այսօր, 11:04 ՊԵԿ-ն արձանագրել է ապօրինի ձեռնարկատիրական գործունեությամբ զբաղվելու բազմաթիվ խախտումներ Այսօր, 11:01 ԱՄՆ դեսպանը հանդիպել է Լոռու մարզպետի հետ՝ ԼՂ-ից տեղահանվածներին օգնություն տրամադրելու նպատակով Այսօր, 10:59 ԼՂ-ից բռնի տեղահանվածների համար 2024-ի պետբյուջեով նախատեսվել են 47.3 մլրդ դրամի աջակցության ծրագրեր Այսօր, 10:47 ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի ոչ մշակութային ժառանգության ցանկում ներառված հայկական արժեքներին ավելացել է նաև Գյումրիի դարբնության ավանդույթը Այսօր, 10:44 ՀՀԿ-ին և ՀՅԴ-ին պիտակավորած ադրբեջանցու զառանցանքները նույնությամբ հնչում են ՔՊ-իստների շուրթերից. Շարմազանով Այսօր, 10:32 2024-ին պաշտպանության ծախսերը կկազմեն ՀՆԱ-ի 5,3 տոկոսը` 2023-ի նկատմամբ նվազելով 0,3 տոկոսային կետով Այսօր, 10:20 Մակունցն ու սենատոր Ուայթհաուսը քննարկել են տարածաշրջանային անվտանգությանը վերաբերող հարցեր Այսօր, 10:16 ՔՊ-ն Վճռաբեկ դատարանի դատավոր ընտրեց Սերգեյ Մարաբյանին Այսօր, 10:12 Վանաձորի «Գլորիա» ֆաբրիկայից հիվանդանոց տեղափոխված Հնդկաստանի քաղաքացին մահացել է Այսօր, 10:08 Լույս չի լինելու Այսօր, 10:05 Եղիշե Կիրակոսյանը կգործուղվի ԱՄՆ Այսօր, 10:01 Առանձին շրջաններում սպասվում են տեղումներ և մառախուղ

Տվյալ բաժնի վերջին նյութերը