Երեխան՝ ծնողների ամուսնալուծության ճգնաժամային շրջանում. Զրույց մանկական հոգեբանի հետ

08/12/2023 22:41

Երեխան՝ ծնողների ամուսնալուծության ճգնաժամային շրջանում. Զրույց մանկական հոգեբանի հետ


Ամուսնալուծությունը, դրան հաջորդող փուլերը բարդ շրջան են՝ ինչպես ծնողների, այնպես էլ երեխաների համար. Ծնողների կողմից պահանջվում է հատուկ ուշադրություն և գերխնամք։

Aysor.am-ը թեմայի շուրջ զրուցել է մանկական հոգեբան Աքսաննա Ներսեսյանի հետ։

- Ի՞նչ է ամուսնալուծությունը և ի՞նչ կարող են զգալ երեխաները, երբ ծնողները ամուսնալուծվում են։

- Անուսնալուծությունը բավականին բարդ և սթրեսային իրողություն է ոչ միայն մեծահասակների, այլև երեխաների կյանքում։ Երեխաները ամուսնալուծության բոլոր փուլերին ակամայից ներգրավված են լինում՝ ինչպես ֆիզիկապես, այնպես էլ հոգեպես։

Ամուսանալուծության ողջ ընթացքում երեխաները կարող են ունենալ տարբեր ապրումներ՝ ուժեղ տխրություն, բարկություն, մեղավորության զգացում, լքվածություն, միայնակություն, շփոթվածություն, անհանգստություն, հավատի և վստահության կորուստ։ 

Իսկ ինտենսիվ կոնֆլիկտի և ընտանեկան բռնության իրավիճակներում գրեթե բոլոր երեխաները ունենում են այս մտահոգությունը. «Ի՞նչ է լինելու ինձ հետ»:

- Ինչպե՞ս կարելի է երեխային պատմել այդ որոշման մասին։

- Հաճախ ծնողները մտածում են, որ բաժանման լուրը երեխաներից թաքցնելը կամ երեխայի հետ բաժանումից չխոսելը կարող է երեխային պաշտպանել տրավմայից, սակայն դա հակառակ էֆեկտն է ունենում։ Երեխաները միշտ շատ լավ հասկանում են, թե ինչ է տեղի ունենում իրենց շուրջը․ Վեց և ավելի բարձր տարիքի երեխաները լիովին գիտակցում են ամուսնալուծության գաղափարը։

Երեխայի հետ խոսելու համար կարևոր է ընտրել հանգիստ միջավայր ։ Ծնողները միասին կարող են պլանավորել, թե ինչ պետք է խոսեն երեխայի հետ։ Խոսակցության ընթացքում պետք է լինել անկեղծ և խոսել հասկանալի, երեխայի տարիքին համապատասխան լեզվով։

Ապայման նշել, որ երեխան մեղավոր չէ, որ դա մեծահասակների որոշումն է, և դրանից նրա հանդեպ սերը չի պակասելու։ Երեխային վստահեցնել, որ նա միշտ տեսնելու և հանդիպելու հնարավորություն է ունենալու մյուս ծնողի հետ։ Նաև թույլ տալ արտահայտել իր հույզերը և մտահոգությունները։

- Ի՞նչ ազդեցություն կարող է թողնել երեխայի վրա ամուսնալուծությունը, արդյո՞ք դա տրավմա է երեխայի կյանքում։

- Երբ ծնողները ամուսնալուծվում են, մեկ այլ տեսակի բաժանում է տեղի ունենում ծնողների և երեխաների միջև: Ամուսնալուծության առաջնային ազդեցությունը ծնողի և երեխայի միջև հարաբերությունների անկումն է, քանի որ ծնողները ևս սթրեսային իրավիճակում են լինում. Դա ազդում է նաև ծնողավարման վրա, և երեխաները ավելի քիչ աջակցություն են զգում ընտանիքից։

Հետազոտությունները ցույց են տալիս, որ ամուսնալուծված ընտանիքների երեխաները ավելի հակված են ունենալ վարքային խնդիրներ, հուզական անկայունություն, շփման դժվարություններ, ցուցաբերել հակասոցիալան վարք և այլն։ Կարևորում են նշել, որ ամուսնալուծության պատճառով առաջացած տրավմայի ուժգնությունը կարող է լինել տարբեր՝ կախված երեխայի տարիքից, գիտակցությունից, ընկալման աստիճանից, նրանից, թե ինչպես են բաժանվել ծնողները, և թե ինչ աջակցություն է ստանում երեխան ծնողներից, ընկերներից և հարազատներից։ 

- Ինչի՞ց խուսափեն ծնողները, որպեսզի երեխայի համար հուզական լարվածություն չստեղծեն։

- Երկու կարևոր կետ կնշեմ։ Հաճախ ծնողները երեխայի վրա «լրտեսի» դեր են դնում, որպեսի հասկանան, թե ինչ է տեղի ունենում նախկին ամուսնու կամ կնոջ կյանքում, օրինակ, երբ երեխան այցելում է մյուս ծնողին, փորձում են երեխայից իմանալ մյուս ծնողի ապրելակերպից, խոսակցություններից։ Դա ավելորդ լարվածություն է երեխայի համար։ 

Կարոր է չչարախոսել և չվատաբանել մյուս ծնողին և չսահմանափակել նրա հետ հանդիպումները։

Երեխան պետք է զգա, որ նա շատ սիրված է և սպասված ծնողների համար։

Ինչպե՞ս պատմել երեխային նոր հարաբերությունների մասին:

Ամուսնալուծությունից հետո երեխային նոր հարաբերությունների մասին պատմելը պահանջում է զգուշություն և զգայունություն։ Երեխային նոր հարաբերությունը պետք է ներկայացնել այն ժամանակ, երբ դա կայուն է։

Խոսակցությունը սկսելիս պետք է հաշվի առնել երեխայի տարիքը։ Կարևոր է վստահեցնել երեխային, որ նրա հանդեպ սերը մնալու է անփոփոխ և նրա հետ անցկացրած ժամանակը միշտ լինելու է։ Եվ նորից պետք է նշեմ, որ վերջում անպայման պետք է լսել և ընդունել երեխայի մտահոգությունները, վախերը. նրան տալ ազատ արտահայտվելու հնարավորություն։

«ԿՅԱՆՔԻ ՈՐԱԿ» բաժնի գործընկեր՝ «ԴԵՐԺԱՎԱ-Ս» ընկերություն

Բաժնի բոլոր նյութերին կարող եք ծանոթանալ ԱՅՍՏԵՂ

Հեղինակ՝ Սուսաննա Հակոբյան

Աղբյուր՝


Տեքստում սխալ կամ վրիպակ նկատելու դեպքում, ուղարկեք խմբագրին հաղորդագրություն` նշելով տվյալ սխալը, այնուհետև սեղմելով Ctrl-Enter:

Լրահոս

25/02/2024 21:22 Մաղթում եմ, որ հայոց եռագույնը մշտապես ծածանվի աշխարհի ամենահեղինակավոր մրցահարթակների առաջին հորիզոնականներում. Ծառուկյան 25/02/2024 21:13 Արարատ Միրզոյանը մեկնում է Ժնև 25/02/2024 21:05 Հայաստանի բասկետբոլի հավաքականը հաղթեց Ալբանիայի հավաքականին 25/02/2024 19:28 Գարիկ Գալեյանը դեռևս չի կարող որևէ վիրահատության ենթարկվել առողջական ծայրահեղ վիճակի պատճառով 25/02/2024 18:28 Արթուր Դավթյանը ոսկե մեդալ նվաճեց 25/02/2024 17:53 Ահազանգ է ստացվել, որ Երևանի Մայիսի 9-ի փողոցի թիվ 49 շենքի տանիքից ծուխ է նկատվում 25/02/2024 16:37 Լոռու մարզում փրկարարները դի են հայտնաբերել 25/02/2024 15:58 Հնարավոր է թույլ և կարճատև տեղումներ, սպասվում է քամու ուժգնացում 25/02/2024 14:45 Երևանը կարդում է. Լուսանկարներ 25/02/2024 13:39 Արարատ Միրզոյանը ցավակցել է Վալենսիայի հրդեհից զոհվածների ընտանիքներին 25/02/2024 12:55 Բացարձակ հանգիստ ենք արձագանքում, ՀԱՊԿ-ը չի փլուզվի. Լուկաշենկոն՝ ՀԱՊԿ-ի հարցում Հայաստանի դիրքորոշման մասին 25/02/2024 12:36 Զինվորը կյանքից զրկվել է ծառայակցի արձակած կրակոցից. իրավապահները դեպքի վայրում են (armlur.am) 25/02/2024 12:20 1 զոհ, 2 վիրավոր․ Արտավազ գյուղում Nissan-ը բախվել է Волга-ին և մխրճվել բնակչի տան մեջ 25/02/2024 11:04 Հայաստանի և Քուվեյթի միջև առկա է համագործակցության մեծ ներուժ. Նիկոլ Փաշինյանն ուղերձներ է հղել Քուվեյթի էմիրին և վարչապետին 25/02/2024 10:11 Կապան, Գորիս և Դիլիջան, Իջևան քաղաքներում ձյուն է տեղում 24/02/2024 23:48 Դեռևս չպարզված հանգամանքներում, նախնական տվյալներով` հրազենային վիրավորման հետևանքով զինծառայող է մահացել․ ՊՆ 24/02/2024 22:49 Միասնական աղոթք հնչեց Տավուշի Մակարավանքում (Տեսանյութ) 24/02/2024 22:39 Հազարավոր մարդիկ այսօր հավաքվել են Սուրբ Էջմիածնում և իրենց զորակցությունը հայտնել Մայր Աթոռին ու Ամենայն Հայոց հայրապետին (Տեսանյութ) 24/02/2024 21:27 Անչափահասներ, հղիներ, էպիլեպտիկներ․ Է՞լ ում է հակացուցված դաջվածքը 24/02/2024 21:08 Մարմնամարզության աշխարհի գավաթ․ Վահագն Դավթյանը՝ «օղակներ» վարժության բրոնզե մեդալակիր 24/02/2024 20:50 Սրանց հորեղբայրը՝ Ալիևը, բողոքում էր՝ նավթը չունի այն զորությունը, ինչ հայկական սփյուռքը․ Եկան իշխանության, թիրախ դարձրին Սփյուռքը. Սերժ Սրապիոնյան (Տեսանյութ) 24/02/2024 20:38 Ամբողջ աշխարհին էլ հասկանալի է՝ լավագույն ինքնաձիգը «Կալաշնիկովն» է․ Շոյգու 24/02/2024 20:16 Բայդենը չարամիտ ռասիստ է․ Թրամփ 24/02/2024 19:57 Կապանում ձյուն է տեղում 24/02/2024 19:45 Կրակոցներ և դանակահարություն՝ Պարույր Սևակ փողոցի շենքերից մեկի բակում 24/02/2024 19:23 Մարզաբնակ մեր հայրենակիցները ավելի խոցելի են իշխանական սանձարձակ և կեղծ պրոպագանդայի համար․ Արմեն Աշոտյան 24/02/2024 19:06 Ֆրանսիայի դեսպանը Հայաստանը հետնաբակ չի համարում 24/02/2024 18:50 Գարիկ Գալեյանն ամենից շատ տանջվում էր, որովհետև հնարավորություն չուներ այցելելու իր համար Սրբավայր դարձած «Եռաբլուր»` որդու շիրիմին․ Տիգրան Աբրահամյան 24/02/2024 18:40 Հռոմի Պապի մոտ կրկին առողջական խնդիրներ են ի հայտ եկել 24/02/2024 18:23 Նստանյարդի բորբոքում. Ի՞նչ անել, եթե ցավերը չեն մեղմանում 24/02/2024 18:03 Ռուսաստանը վերահաստատել է՝ տիեզերքում միջուկային զենք չի տեղակայի 24/02/2024 17:42 50-ամյա տղամարդուն կյանքից զրկել են՝ դանակի 6 հարված հասցնելով․ Քասախում երեկ տեղի ունեցած սպանության հեղինակներին որոնում են (Լուսանկարներ) 24/02/2024 17:28 Ադրբեջանական ստորաբաժանումները կրակ են բացել Վերին Շորժայի հատվածում տեղակայված հայկական դիրքերի ուղղությամբ 24/02/2024 17:09 Նոր Նորքի թաղապետարանի պատուհաններին կրակած անձը տնային կալանքի տակ է 24/02/2024 16:55 Վրեժխնդիր կլինենք․ Մեդվեդև 24/02/2024 16:41 Դա կարող էր բրիտանական հետախուզության ղեկավար Ռիչարդ Մուրի ցուցումը լինել հայկական կողմին․ Արման Աբովյանը՝ Զելենսկու հնարավոր այցի մասին 24/02/2024 16:27 Խմելու ջուրը ողողել էր Տիգրան Ավինյանի բացած ստորգետնյա անցումը 24/02/2024 16:13 Կառավարական համերգներին չեմ մասնակցում, հարկերը վճարում եմ․ Սոնա Շահգելդյան (168.am) 24/02/2024 16:01 Արմավիրի մարզում բախվել են BMW-ն ու Opel-ը. կան վիրավորներ 24/02/2024 15:46 ՔՊԿ վարչությունը Գևորգ Պապոյանի թեկնածությունը Էկոնոմիկայի նախարարի պաշտոնում հավանության է արժանացրել 24/02/2024 15:36 Օդի ջերմաստիճանը փետրվարի 25-26-ին աստիճանաբար կնվազի 4-7 աստիճանով 24/02/2024 15:25 Հրդեհ՝ ավտոմեքենայում 24/02/2024 15:14 Հայաստանի վրա գործադրվող ճնշումը ոչ թե գործիք է, այլ՝ նպատակ. Ալեքսանդր Իսկանդարյան (Տեսանյութ) 24/02/2024 14:44 Սեպտեմբերի 28-ին և 29-ին կկատարվի Մայր Տաճարի վերաօծումը և սրբալույս Մյուռոնի օրհնությունը (Տեսանյութ) 24/02/2024 14:29 Վահագն Խաչատուրյանը շնորհավորել է Էստոնիայի Անկախության օրը 24/02/2024 14:24 Մայր Աթոռը շարունակում է մնալ այդ կարծիքին․ Մուշեղ եպիսկոպոս Բաբայանը՝ Փաշինյանի հրաժարականի պահանջի մասին (Տեսանյութ) 24/02/2024 14:14 Այս իշխանության հեռանալուց հետո ով էլ գա, կաշկանդված չի լինելու պարտվածի բարդույթով, բանավոր խոստումներով. Դավիթ Անանյան (Տեսանյութ) 24/02/2024 14:07 Մեր տնտեսությունը ողորմելի վիճակում է. Դավիթ Անանյան (Տեսանյութ) 24/02/2024 14:01 Չկա մի ավիաընկերություն, որ կարող է խուսափել ստուգումից. Նիկոլ Փաշինյան 24/02/2024 13:57 Եկեղեցի-պետություն ոչ բնականոն հարաբերությունների պատճառով լուծման կարոտ են մնացել ազգային-հոգևոր նշանակության մի շարք առանցքային հիմնախնդիրներ 24/02/2024 13:53 Ձեզ թվում է՝ ամբողջ աշխարհը լսու՞մ է սրանց բարբաջանքները. ծափ են տալիս, որովհետև ակնկալիքներ ունեն. Դավիթ Անանյան (Տեսանյութ) 24/02/2024 13:44 Այս իշխանություններն ուզում են թուլացնել եկեղեցին. Լևոն Քոչարյան (Տեսանյութ) 24/02/2024 13:30 Հավատում եմ՝ բոլորին ակներև կլինի իմ անմեղությունը․ Աշոտ Հովհաննիսյան 24/02/2024 13:24 ԱԳՆ-ն չի հերքել Զելենսկու՝ հնարավոր այցի մասին լուրերը 24/02/2024 13:13 Գերագույն հոգևոր խորհուրդը խիստ տարակուսելի է համարել նոր Սահմանադրություն ընդունելու նախաձեռնությունը 24/02/2024 13:02 «Մայր-հայր», «որդի-աղջիկ», «ամուսին-կին». Պետդեպարտամենտում կարգելվի խոսել այս «լեզվով» 24/02/2024 12:35 Բազմիցս տեսել ենք, որ Ռուսաստանին չեն մտահոգում Հայաստանի շահերը. ԱՄՆ պետքարտուղարություն 24/02/2024 12:26 Մեր տարածաշրջանը պայթյունավտանգ իրավիճակում է. Ջոնի Մելիքյան 24/02/2024 12:21 Գարիկ Գալեյանի առողջական վիճակը կտրուկ վատացել է՝ Եռաբլուր այցելելն արգելելուց հետո․ վերակենդանացման բաժանմունքում է 24/02/2024 12:13 Փաշինյա՛ն, դու քո երկրի անվտանգության հարցերը լուծե՞լ ես, որ դրել, Ուկրաինայից ես խոսում․ Շարմազանով 24/02/2024 11:47 Դիարբեքիրի նավթահորում հզոր պայթյուն է տեղի ունեցել 24/02/2024 11:39 Գայանեն մահացավ պատերազմի խուճապից. նրա որդուն մայրություն է անում քույրը 24/02/2024 11:12 Նախապատրաստական աշխատանքներ են ընթանում. ՀՀ ԱԳՆ-ն` Թավրիզում հյուպատոսության բացման մասին 24/02/2024 11:00 2023 թվականին դատախազները 3 անգամ ավելի շատ գործ են ուղարկել դատարան 24/02/2024 10:52 Վիճաբանություն՝ Երևանում գործող «12» ակումբում. հայհոյել են անվտանգության աշխատակիցներին 24/02/2024 10:37 Քննարկվել են Ճապոնիայում հայկական ձեռագրերի ցուցադրության և այլ գիտամշակութային միջոցառումներ իրականացնելու հնարավորությունները 24/02/2024 10:32 Գորայք-«Զանգեր» կոչվող հատվածում ձյուն է տեղում 24/02/2024 10:31 «Փաստ». Պարզվում է՝ իշխանությունները «զադնի են դրել» 24/02/2024 10:29 «Ժողովուրդ». Փաշինյանը հարկում է բոլոր աշխատողներին, սակայն սեփական սիրելիներին ազատում է հարկ վճարելու պարտավորությունից 24/02/2024 10:28 «Հրապարակ». Արեն Մկրտչյանը իրեն դե ֆակտո քաղաքապետ է զգում՝ առանցքային պաշտոններում տեղավորելով իր ազգուտակին 24/02/2024 10:22 «Փաստ». Փաշինյանը փորձում է սեփական գրպանային ուժերի միջոցով «երրորդ ուժ» ի հայտ բերել 24/02/2024 10:21 «Ժողովուրդ». Փաստաբանները կդիմե՞ն Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարան 24/02/2024 10:19 «Հրապարակ». Մհեր Գրիգորյանին հեռացնելու ցանկություն շատերն ունեն, սակայն քիչ հավանական է նրա ազատումը 24/02/2024 10:18 «Փաստ». «Լծված է ծննդատունը պարալիզացնելու և հիվանդանոցին տիրանալու գործին» 24/02/2024 10:05 «Ժողովուրդ». Ինչն է պատճառը, որ առողջապահական ոլորտը այս վիճակում է 24/02/2024 10:02 Հայաստանի և Էստոնիայի միջև ձևավորվել և վերջին ժամանակաշրջանում արագ զարգանում է քաղաքական երկխոսությունը. Փաշինյան 24/02/2024 09:49 «Հրապարակ». Համազգեստը փոխելու պահանջն Ադրբեջանի կողմի՞ց է դրվել 24/02/2024 09:48 «Փաստ». «Սիներջի»-ի տնօրենն իրականում ազատ է արձակվել Հայաստանում ԱՄՆ դեսպանատան ճնշումների արդյունքում 24/02/2024 09:44 «Ժողովուրդ». Փաշինյանի աջակիցների հերթական հակաեկեղեցական նախաձեռնությունը տապալվել է 24/02/2024 09:36 «Հրապարակ». Ո՞ւմ է Փաշինյանը վստահելու անպատվաբեր գործը 24/02/2024 09:33 Լարսը բաց է բոլոր տեսակի տրանսպորտային միջոցների համար 23/02/2024 23:26 Երբեք չենք համակերպվելու Արցախի բռնի հայաթափման հետ․ Լևոն Քոչարյան 23/02/2024 23:11 Ո՞ւր է գնում № 64 ավտոբուսը 23/02/2024 23:01 Եթե մենք Ռուսաստանի դեմ կիրառվող սանկցիաները չպահպանենք, դա կազդի մեր հարաբերությունների վրա այն երկրների հետ, որոնք այդ սանկցիաները կիրառում են․ Փաշինյան 23/02/2024 22:44 Այն, ինչ տեղի է ունենում Ուկրաինայում, Ալմա-Աթայի հռչակագրի խախտում է․ դա մեզ լրջորեն անհանգստացնում է․ Փաշինյան 23/02/2024 22:20 Լարված իրավիճակ՝ Քասախում․ զոհ կա, ծեծկռտուքի վայրում հայտնաբերվել են իրար բախված մեքենաներ 23/02/2024 22:00 Ինչու՞ են գարնան գալուն պես՝ սրվում սրտանոթային հիվանդությունները 23/02/2024 21:46 «Յուրաքանչյուրն իր խմած սուրճի համար ինքը պետք է վճարի»․ Լիտվայի նախագահը ընտրողներին հանդիպման է հրավիրել՝ սրճարան 23/02/2024 21:32 Մակրոնի նախաձեռնությամբ՝ Փարիզում երկխոսել են Նիկոլ Փաշինյանն ու Մուրադ Փափազյանը․ Փաշինյանին Փափազյանի քննադատությունները դուր չեն եկել 23/02/2024 21:16 Ի վերջո, փորձե՞լ են արդյոք սպանել Ռոման Բաղդասարյանին Երևանում և Շարմ Էլ Շեյխում 23/02/2024 20:58 Զելենսկին մարտին կգա Հայաստան․ Factor.am 23/02/2024 20:48 ԱՄՆ դեսպանը Հայաստանում միջոցառման է մասնակցել՝ Ուկրաինայում հատուկ ռազմական գործողության երկրորդ տարելիցի կապակցությամբ և քաղաքական հայտարարություն արել 23/02/2024 20:32 Կիևում հաշվարկել են՝ Ուկրաինայի վերականգնումը 10 տարի կտևի, եթե անհրաժեշտ ֆինանսներ լինեն 23/02/2024 20:13 Բայց դուք էիք չէ՞, հարգելի ռուս գործընկերներ, ասում՝ «он-не предатель»․ Էդուարդ Շարմազանով 23/02/2024 20:00 Վերջին օրը Ստեփանակերտում, իմ տանը... Լուսաբացն արդեն 5 ամիս է՝ դիմավորում եմ անժպիտ, տագնապը սրտումս ․․․ 23/02/2024 19:45 Դատարանը մերժել է արտերկիր մեկնելու թույլտվություն տալու վերաբերյալ պաշտպանի միջնորդությունը․ Գագիկ Խաչատրյանը պետք է մեկներ անհրաժեշտ վիրահատության 23/02/2024 19:30 Փաշինյանը Վրաստանի վարչապետին հրավիրել է Հայաստան 23/02/2024 19:25 Պապիկյան․ «Օդանավակայանից ճանապարհել եմ իմ գործընկերոջը» 23/02/2024 19:10 Երևանի Պ. Սևակի փողոցի շենքերից մեկի վերելակի հորանը քաղաքացի է ընկել 23/02/2024 19:00 Վահագն Խաչատուրյանը շնորհավորել է Ճապոնիայի կայսր Նարուհիտոյին՝ ծննդյան օրվա կապակցությամբ