.jpg "Հայաստան vs Ադրբեջան. Քաղաքակրթական ընդգծված տարբերություններ")
Հայաստան vs Ադրբեջան. Քաղաքակրթական ընդգծված տարբերություններ
Aysor.am-ը բազմիցս անդրադարձել է այն իրողությանը, թե ինչպես են միմյանցից տարբերվում Հայաստանում ու Ադրբեջանում կայացած ընտրությունները` և’ բուն ընտրական գործընթացների առումով, և՛ դրանց վերաբերյալ միջազգային հանրության գնահատականներին ի պատասխան հնչած արձագանքների ձևով: Ընթերցողին առաջարկում ենք Հայաստանի նախագահի աշխատակազմի ղեկավար Վիգեն Սարգսյանի` ժամանակին տված հարցազրույցն ու Ադրբեջանի նախագահի աշխատակազմի ղեկավար Ռամիզ Մեհթիևի արած հայտարարությունները:
Դրանք թեև հարցադրումների ու մոտեցումների առումով խիստ տարբեր են, սակայն ունեն թեմատիկ ու կառուցվածքային նմանություն: Եվ հենց այդ նմանության մեջ ցցուն կերպով ի հայտ է գալիս երկու երկրների` քաղաքակիրթ երկրների շարքում դասվելու ցանկությունների ու կարողությունների, ինչպես նաև երկու գործիչների ողջամտության ու շրջահայացության տարբերությունը:
Ընթերցողին առաջարկում ենք ինքուրույն համեմատել և եզրակացություն անել` օգտվելով հետևյալ աղյուսակից.
|
Վիգեն Սարգսյան
ՀՀ նախագահի աշխատակազմի ղեկավար |
Ռամիզ Մեհթիև
ԱՀ նախագահի աշխատակազմի ղեկավար |
|
Հայտարարության ձևաչափը
Հարցազրույց «Արմնյուզ» հ/ը |
Հայտարարության ձևաչափը
Ասուլիս կառավարական ԶԼՄ-ների համար |
|
Գնահատական ԺՀՄԻԳ-ի և այլոց զեկույցներին
«Զեկույցները բավականին համահունչ էին իրականությանը և նրան, թե ինչպիսի ընտրություններ եղան Հայաստանում: Դա ապացուցվում է նաև այն փաստով, որ իրարից բացարձակապես անկախ, իսկ երբեմն էլ իրար հետ մրցակցող ամենատարբեր դիտորդական առաքելությունները, արձանագրեցին գրեթե նույն գնահատակաները»: |
Գնահատական ԺՀՄԻԳ-ի և այլոց զեկույցներին |
|
Ընտրությունների որակի ինքնագնահատականը
«Որոշ դեպքերում հայտնաբերված խնդիրները և գնահատականները համընկնում են: Դրանք հիմնականում նույնն են այն առումով, որ կառավարությունը, ՀՀ իշխանությունները արել են իրենցից կախված ամեն ինչ, որպեսզի ընտրությունները ևս մեկ քայլ առաջ լինեն այս գործընթացում: Ես ասում եմ` ևս մեկ քայլ առաջ, որովհետև ժողովրդավարությունը և ընտրությունները` որպես դրանց շատ կարևոր բաղադրիչ, չունեն վերջակետ, որից հետո այլևս ուղղելու կամ քայլ անելու խնդիր չկա, հետևաբար` սա ևս կարևոր մեկ քայլ էր: Ինձ շատ հոգեհարազատ հնչեց ԵԱՀԿ/ԺՀՄԻԳ-ի զեկույցի այն ձևակերպումը, որ ընտրություններն իրականացվել է հիմնարար ազատությունների նկատմամբ հատուկ ուշադրության ոգով: Դա շատ կարևոր գնահատական է, որովհետև, ի վերջո, ընտրությունների գնահատականը հիմնարար ազատությունը պաշտպանելն է, իսկ մնացած թերություններն ուղղվող են և դրանց վրա կարելի է աշխատել ժամանակի ընթացքում»: |
Ընտրությունների որակի ինքնագնահատականը
«ԱՄՆ-ի պաշտոնատար անձինք խորհուրդ էին տալիս Ազգային խորհրդի ներկայացուցչին տալ ընտրողների ձայների 25%-ը, և թողնել 74-75%-ը, իբր, թե ձայների այդպիսի հարաբերակցությամբ ԱՄՆ Պետքարտուղարության գնահատականը կլիներ հավասարակշռված: Այդ տրամաբանությամբ, եթե մենք հետևեինք այդ խորհրդին, ապա բոլոր մնացած դեպքերում գնահատականը կլիներ բացասական: Արդյունքը հայտնի է: Ինչպես երևում է, դա եղել է ոչ թե ընկերական խորհուրդ, այլ խիստ նախազգուշացում: Պարզվում է, որ մենք պետք է անցկացնեինք ոչ թե թափանցիկ, արդար, այլ կեղծ ընտրություններ: Ընդ որում, մեր գործընկերների ցանկությամբ պետք է նկարեինք տոկոսներ նախագահի կոնկրետ թեկնածուների համար: Մի՞թե դա չի վկայում ադրբեջանցի ընտրողների ազգային զգացումներն ու արժանապատվությունը վիրավորելու մասին, ովքեր ինքնուրույն, առանց որևէ մեկի միջամտության, որոշում են, թե որ քաղաքական պլատֆորմի օգտին տան իրենց ձայները»: |
|
|
|
|
Արձագանք եղած քննադատություններին (Հայաստանի դեպքում` մրցակցության թուլությունը)
«Հայաստանի պարագայում մենք նման ձևակերպման նախկինում չէինք հանդիպել: Ես չեմ հիշում, որ միջազգային այն փաստաթղթերում, որոնք կարգավորում են դիտորդական առաքելությունների գործունեությունը, հստակ ձևակերպում լինի, թե որոնք են մրցակցային ընտրությունները: Տեսականորեն, այդպիսին կարող է լինել այն ընտրությունները, որի ընթացքում չկա երկրորդ թեկնածու, կամ այն ընտրությունները, որոնց արդյունքում բացի վերընտրված կամ ընտրված առաջնորդից` նախագահից կամ վարչապետից` նայած ինչ ընտրություններն են, մյուս բոլորը ստանում են աննշան քանակությամբ ձայներ: Եթե խորհրդարանական խմբակցությունները թեկնածու չեն առաջադրում, դա չի նշանակում, որ ընտրությունները մրցակցային չեն: Ի վերջո, այն ընտրությունները, որոնք մեզ մոտ համարվում էին շատ մրցակցային, ենթադրենք` 2003, 2008 թվականների ընտրությունները, դրանց հիմնական մրցակից կողմը խորհրդարանական խմբակցություն չունեցող քաղաքական գործիչ էր: Այսինքն` կապել դա անմիջապես խորհրդարանում ներկայացված լինել-չլինելու հետ, կարծում եմ` ճիշտ չէ: Բացի այդ, այն փաստը, որ երկրորդ տեղը զբաղեցրած թեկնածուն հավաքել է 36.8 տոկոս ձայն, ցույց է տալիս, որ այս ընտրությունները բավականին մրցակցային էին»: |
Արձագանք եղած քննադատություններին (Ադրբեջանի դեպքում` ընտրական ողջ գործընթացը)
«Հարց է առաջանում` ԱՄՆ-ում մարդու իրավունքների հետ կապված այդպիսի և այլ լուրջ խնդիրների առկայության դեպքում ավելի լավ չէ՞ր լինի, որ Ամերիկայի կառավարությունը նախ կարգուկանոն հաստատեր սեփական տանը, և հետո սովորեցներ այլ պետություններին, թե ինչպես նրանք պետք է ապրեն: Համաշխարհային քաղաքականությունը տարբերվում է կանխատեսելիության բարդ աստիճանով: Միշտ հնարավոր է, որ աշխարհի հզորները անսպասելիորեն կանեն այնպիսի բաներ, որոնք կցնցեն մարդկանց: Այդ իսկ պատճառով չպետք է տրվել զգացմունքներին և գայթակղվել նրանց «ընկերությամբ»: Որպես կանոն, ամերիկյան իսթեբլիշմենթը պարբերաբար պրոհայկական դիրք է զբաղեցնում Ղարաբաղյան խնդրի կարգավորման համատեքստում, Հայաստանին և Լեռնային Ղարաբաղին ոչ կառավարական ուղիներով օժանդակություն ցուցաբերում, մարդու իրավունքների ապահովման հետ կապված խնդիրներն արգելափակում, գիտակցաբար ապակառուցողական գիծ է տանում ժողովրդավարության աջակցման մասին ակտի 907-րդ ուղղումը չեղյալ համարելու գործում, որը ոտնահարում է Ադրբեջանի ազգային շահերը»: |
Studio One